താവതോ രാജിതാംല്ലോകാനാപ്നുവന്തി ഹി പുഷ്കലാന് । ചതുര്ഭിസ്തുരഗൈര്യുക്തം സര്വോപകരണൈര്യുതമ്
നാലു കുതിരകള് ചേര്ത്തു എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളുമുള്ള രഥം നല്കുന്നവര്ക്ക്, അവര് അനേകം മനോഹരമായ ലോകങ്ങള് നേടുന്നു.
രഥം ദ്വിജാതയേ ദത്ത്വാ രാജസൂയഫലം ലഭ്ത്
രഥം ഒരു ദ്വിജന് നല്കിയാല്, രാജസൂയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ദുഗ്ധാധികാം ച മഹിഷീം നവമേഘവര്ണാം സന്തുഷ്ടതര്ണകവലീം ജഘനാഭിരാമാമ് । ദത്ത്വാ സുവര്ണതിലകാം ദ്വിജപുങ്ഗവായ ലോകോദയം സ ജയതീതി കിമത്ര ചിത്രമ്
പലപോഴും പാല് നല്കുന്ന, പുതിയ മേഘംപോലെയുള്ള നിറമുള്ള, തൃപ്തിയോടെ പുല്ല് തിന്നുന്ന, കിടക്കയും പുറവും മനോഹരമായ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അടയാളം ചാര്ത്തിയ മഹിഷിയെ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന് നല്കിയാല്, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം നേടുന്നതില് അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല.
താലവൃന്തസ്യ ദാനേന വായുനാ വീജ്യതേ പഥി । കാന്തിയുക്സുഭഗഃ ശ്രീമാന് ഭവത്യമ്ബരദാനതഃ
താളവണ്ടി നല്കിയാല് വഴിയില് കാറ്റ് വീശി തണുപ്പിക്കപ്പെടും; വസ്ത്രം നല്കിയാല് പ്രകാശവും ഭാഗ്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.
രസാന്നോപസ്കരയുതം ഗൃഹം വിപ്രായ യോര്ഽപയേത് । ന ഹീയതേ തസ്യ വംശഃ സ്വര്ഗം പ്രാപ്നോത്യനുത്തമമ്
ഭക്ഷണവും ഉപകരണങ്ങളും ഉള്ള വീടു ബ്രാഹ്മണന് നല്കുന്നവന്റെ വംശം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കില്ല; അവന് പരമസ്വര്ഗം ലഭിക്കും.
ഭവത്യത്ര ഖഗശ്രേഷ്ഠ ഫലഗൌഖലാഘവമ് । ശ്രദ്ധാശ്രദ്ധാവിഭേദേന ദാനഗൌരവലാഘവാത്
ഇവിടെ, പക്ഷീരാജാ, വിശ്വാസമുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതിലും, ദാനത്തിന്റെ മഹത്വം കൂടുതലോ കുറവോ എന്നതിലും ഫലം ഭാരംകൂടിയതോ കുറച്ചതോ ആയിരിക്കും.
തതോ യേനാമ്ബുദാനാനി കൃതാന്യത്ര രസാസ്തഥാ । തദാ ഖഗ തഥാഹ്ലാദമാപദി പ്രതിപദ്യതേ
പക്ഷീ, ആരെങ്കിലും വെള്ളം നിറച്ച പാത്രങ്ങളും മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും നല്കിയാല്, കഷ്ടസമയത്ത് അവന് അതുപോലെയുള്ള ആനന്ദം ലഭിക്കും.
അന്നാനി യേന ദത്താനി ശ്രദ്ധാപൂതേന ചേതസാ । സോഽപി തൃപ്തിമവാപ്നോതി വിനാപ്യന്നേന വൈ തദാ
ആര് വിശ്വാസപൂര്വ്വം മനസ്സോടെ അന്നം നല്കുന്നുവോ, അവന് അന്നം ഇല്ലാത്ത സമയത്തും തൃപ്തി ലഭിക്കും.
ആസന്നേ മരണേ കുര്യാത്സംന്യാസം ചേദ്വിധാനതഃ । ആവര്തേത പുനര്നാസൌ ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ
മരണസമീപത്തില് ശരിയായ രീതിയില് സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ചാല്, വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല; അല്ലാത്തപക്ഷം ബ്രഹ്മനിലവാരം ലഭിക്കില്ല.
ആസന്നമരണോ മത്യശ്ചേത്തീര്ഥം പ്രതിനയിതേ । തീര്ഥപ്രാപ്തൌ ഭവേന്മുക്തിര്മ്രിയതേ യദി മാര്ഗഗഃ । പദേപദേ ക്രതുസമം ഭവേത്തസ്യ ന സംശയഃ
മരണം അടുത്തിരിക്കുമ്പോള് ആരെങ്കിലും തീര്ത്ഥയാത്രയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകപ്പെടുകയാണെങ്കില്, തീര്ത്ഥം എത്തുമ്പോള് മോക്ഷം ലഭിക്കും; വഴിയില് മരിച്ചാല് ഓരോ അടിയിലും യാഗഫലം കിട്ടും, സംശയമില്ല.
ഗൃഹ്ണീയാച്ചേദനശനം വ്രതം വിധിവദാഗതേ । മൃത്യൌ ന സോഽപി സംസാരേ ഭൂയഃ പര്യടതി ദ്വിജ
സമയമെത്തുമ്പോള് നിയമപ്രകാരം ഉപവാസവും വ്രതവും ആചരിച്ചാല്, മരണമെത്തുമ്പോള് വീണ്ടും ജനനചക്രത്തില് അലയേണ്ടി വരില്ല, ദ്വിജന്.
കിം ദാനമിതി തുര്യസ്യ പ്രശ്നസ്യോത്തരമീരിതമ് । ദാഹമൃത്യോരന്തരേ കിമിതിപ്രശ്നോത്തരം ശൃണു
നാല്പേരിലേക്കുള്ള ദാനമെന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നല്കി; ഇനി ദഹനത്തിനും മരണത്തിനുമിടയിലെ കാര്യം എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കേള്ക്കൂ.
ഗതപ്രാണം തതോ ജ്ഞാത്വാ സ്നാത്വാ പുത്രാദിരാശു തമ് । ശവം ജലേന ശുദ്ധേന ക്ഷാലയേദവിചാരയന്
ശ്വാസം വിട്ടെന്നു മനസ്സിലാക്കി, മകന് മുതലായവര് കുളിച്ച് ഉടന് ശവം ശുദ്ധജലത്തില് കഴുകണം, യാതൊരു സംശയവുമില്ലാതെ.
പരിധാപ്യാഹതേ വസ്ത്രേ ചന്ദനൈഃ പ്രോക്ഷയേത്തനുമ് । തതോ മൃതസ്യ സ്ഥാനേ വൈ ഏകോദ്ദിഷ്ടം സമാചരേത്
ശുദ്ധവസ്ത്രം അണിയിച്ച്, ചന്ദനം തളിച്ച്, ശേഷം മരിച്ചവന്റെ സ്ഥലത്ത് ഏകോദിഷ്ടം നടത്തണം.
പ്രയോഗപൂര്വം ദാഹസ്യ യോഗ്യതാദിര്യഥാ ഭവേത് । ആംസനം പ്രാക്ഷണ ച സ്യാന്ന സ്യാദേതച്ചതുഷ്ടയമ്
ദഹനക്രമത്തിന് മുമ്പ് യോഗ്യതയൊക്കെ നോക്കി, ചുമക്കലും ഇടലും നടത്താം; പക്ഷേ ആ നാല് കാര്യങ്ങള് ചെയ്യരുത്.
ആവാഹനാര്ചന ചൈവ പാന്ത്രാലമ്ഭാവഗാഹനേ । ഭവേദ്ദാനാന്നസങ്കല്പഃ പിണ്ഡദാനം സദാ ഭവേത്
ആവാഹനവും പൂജയും, പാത്രം എടുക്കലും മുങ്ങലും നടത്തണം; അന്നദാനത്തിന് മനസ്സില് പ്രതിജ്ഞയുണ്ടാക്കണം, പിണ്ഡദാനം എപ്പോഴും നടത്തണം.
പദാര്ഥപഞ്ചകം ന സ്യാദ്രേഖാ പ്രത്യവനേജനമ് । ദദ്യാദക്ഷയ്യമുദകം ന സ്യാദേതത്ത്രയം പുനഃ
അഞ്ചു വസ്തുക്കളും രേഖ വരയ്ക്കലും തുടച്ചുമാറ്റലും ചെയ്യരുത്; അക്ഷയജലം നല്കണം, ആ മൂന്നു കാര്യങ്ങളും വീണ്ടും ചെയ്യരുത്.
സ്വധാവാചനമാശീശ്ച തിലകം ച ഖഗോത്തമ । ഘടം ദദ്യാത്സമാഷാന്നം ദദ്യാല്ലോഹസ്യ ദക്ഷിണാമ്
പക്ഷീരാജാ, സ്വധാവചനവും ആശീർവാദവും തിലകം ചാര്ത്തലും നടത്തണം; ഒരു കലശവും പാചകചെയ്ത അന്നവും ഇരുമ്പ് ദക്ഷിണയും നല്കണം.
പിണ്ഡസ്യ ചാലനം പ്രോക്തം നൈവ പ്രോക്തമിദം ത്രികമ് । പ്രച്ഛാദനവിസര്ഗൌ ച സ്വസ്തിവാചനകം തഥാ
പിണ്ഡം നീക്കുന്നത് നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ — മൂടൽ, വിട്ടുവിടൽ, ശുഭപ്രവചനങ്ങൾ — നിർദേശിച്ചിട്ടില്ല.
ഏഷു ഷട്സു വിധിഃ പ്രോക്തഃ ശ്രാദ്ധേഷു മലിനേഷു തേ । ഷഡേവ മരണസ്ഥാനേ ദ്വാരി ചാത്വരികേ തഥാ
അശുദ്ധമായ ശ്രാദ്ധങ്ങളിൽ ഈ ആറു കര്മങ്ങൾ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; മരണമുണ്ടായ സ്ഥലത്തും, വാതിലിലും, ചതുരശ്ര വഴിത്താരയിലും ഈ ആറെ മാത്രം ചെയ്യണം.
വിശ്രാമേ കാഷ്ഠചയനേ തഥാ സഞ്ചയനേ ഖഗ । മൃതിസ്ഥാനേ ശവോ നാമ ഭൂമിസ്തുഷ്യതി ദേവതാ
വിശ്രമസ്ഥലത്തും, മരക്കട്ടയിലും, കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന സ്ഥലത്തും, മരണമുണ്ടായ സ്ഥലത്തും ഭൂമി 'ശവം' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ ദേവതകൾ സന്തോഷിക്കുന്നു.
പാന്ഥോ ദ്വാരി ഭവേത്തേന പ്രീതാ സ്യാദ്വാസ്തുദേവതാ । ചത്വരേ ഖേചരസ്തേന തുഷ്യേദ്ഭൃതാദിദേവതാ
വാതിലിൽ ഒരു യാത്രക്കാരൻ നില്ക്കുമ്പോൾ വീട്ടിലെ ദേവത സന്തോഷിക്കും; വഴിത്തരയിൽ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവതയും, അപ്പോൾ ഭൃത്യാദി ദേവതകളും സന്തോഷിക്കും.
വിശ്രാമേ ഭൂതസംജ്ഞോഽയം തുഷ്ടസ്തേന ദിശോ ദശ । ചിതായാം സാധക ഇതി സഞ്ചിതൌ പ്രേത ഉച്യതേ
വിശ്രമസ്ഥലത്ത് ഇതിനെ 'ഭൂതം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അപ്പോൾ പത്ത് ദിശകളും സന്തോഷിക്കും. ചിതയിൽ 'സാധകൻ', കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് 'പ്രേതം' എന്ന് പറയുന്നു.
തിലദര്ഭഘൃതേധാംസി ഗൃഹീത്വാ തു സുതാദയഃ । ഗാഥാം യമസ്യ സൂക്തം വാപ്യധീയാനാ വ്രജന്തി ഹി
എള്ള്, ദർഭ, നെയ്യ്, വിളക്ക് എന്നിവ കൈയിൽ എടുത്ത് മക്കളും മറ്റുള്ളവരും യമന്റെ ഗാഥയോ സൂക്തമോ ഉച്ചരിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകണം.
അഹരഹര്നീയമാനോ ഗാമശ്വം പുരുഷം വൃഷമ് । വൈവസ്വതോ ന തൃപ്യേത സുരയാ ത്വിവ ദുര്മതിഃ
പ്രതിദിനം പശു, കുതിര, മനുഷ്യൻ, കാള എന്നിവ അർപ്പിച്ചാലും വൈവസ്വതൻ തൃപ്തനാവില്ല; ഒരു മൂഢൻ മദ്യം കുടിച്ചാലും തൃപ്തനാകാത്തതു പോലെ.
ഇമാം ഗാഥമപേതേതി സൂക്തം വാ പഥി സംപഠേത് । ദക്ഷിണസ്യാം ദിശ്യരണ്യം വ്രജേയുഃ സര്വബാന്ധവാഃ
ഈ ഗാഥയോ സൂക്തമോ വഴിയിൽ ഉച്ചരിക്കണം; എല്ലാ ബന്ധുക്കളും തെക്കേ ദിശയിലേക്കും കാടിലേക്കും പോകണം.
പഥി ശ്രാദ്ധദ്വയം കുര്യാത്പൂര്വോക്തവിധിനാ ഖഗ । തതഃ ശനൈര്ഭൂതലേ വൈ ദക്ഷിണാശിരസം ശവമ്
വഴിയിൽ മുമ്പ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം രണ്ടു ശ്രാദ്ധങ്ങൾ നടത്തണം; പിന്നെ ശവത്തെ തല തെക്കോട്ട് വെച്ച് ഭൂമിയിൽ പതുക്കെ ഇടണം.
സ്ഥാപയിത്വാ ചിതാഭൂമൌ പൂര്വോക്തം ശ്രാദ്ധമാചരേത് । തൃണകാഷ്ഠതിലാജ്യാദി സ്വയം നിന്യുഃ സുതാദയഃ
ചിതാഭൂമിയിൽ ശവം വെച്ചശേഷം മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; മക്കളും മറ്റുള്ളവരും തണൽ, മരച്ചില്ല, എള്ള്, നെയ്യ് എന്നിവ സ്വയം കൊണ്ടുവരണം.
ശൂദ്രാനീതൈഃ കൃതം കര്മ സര്വം ഭവതി നിഷ്ഫലമ് । പ്രാചീനാവീതിനാ ഭാവ്യം ദക്ഷിണാഭിമുകേന ച
ശൂദ്രന്മാർ ചെയ്ത എല്ലാ കര്മങ്ങളും ഫലമില്ലാത്തതായിരിക്കും; പ്രാചീനാവീതം ധരിച്ച് തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ചെയ്യണം.
വേദീ തത്ര പ്രകര്തവ്യാ യഥാശാസ്ത്രമഥാണ്ഡജ । പ്രതേവസ്ത്രം ദ്വിധാ കൃത്വാര്ധേന തം ഛാദയേത്തതഃ
അവിടെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി വേദി നിർമ്മിക്കണം; കഫണു് രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, അതിൽ പാതി ശവം മൂടാൻ ഉപയോഗിക്കണം.