ഛത്രോ പാനഹവസ്ത്രാണി മുദ്രികാ ച കമണ്ഡലുഃ । ആസനം ഭാജനം പദം ചാഷ്ടവിധം സ്മൃതമ്
കുട, പാനപാത്രം, വസ്ത്രം, മോതിരം, കമണ്ഡലം, ഇരിപ്പ്, പാത്രം, പാദം—ഇവയാണ് എട്ടു തരത്തിലുള്ളത് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തിലാപാത്രം സര്പിഃ പാത്രം ശയ്യാ സോപസ്കരാ തഥാ । ഏതത്സര്വം പ്രദാതവ്യം യദിഷ്ടം ചാത്മനോഽപി തത്
എള്ള് നിറച്ച പാത്രം, നെയ് നിറച്ച പാത്രം, ഉപകരണങ്ങളോടെ കിടക്ക—ഇവയെല്ലാം തന്നെ നൽകണം, അതിനാൽ തന്നെ അതിനും ഇഷ്ടമുണ്ടായാലും.
അശ്വോ രഥശ്ച മഹീഷീ വ്യഞ്ജനം വസ്ത്രമേവ ച । ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രദാതവ്യം ബ്രഹ്മപൂര്വമപി സ്വയമ്
കുതിര, രഥം, ഭാര്യ, അലങ്കാരങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ സ്വയം ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് നൽകണം.
ദാനാ ന്യന്യാന്യപി ഖഗ തര്പയേത്സ്വീയശക്തിതഃ । പ്രായാശ്ചിത്തം കൃതം യേന ദശ ദാനാന്യപി ക്ഷിതൌ
പക്ഷീ, മറ്റുള്ള ദാനങ്ങളും തനിക്കുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച് നൽകണം; പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തവൻ ഭൂമിയിൽ പത്ത് ദാനങ്ങൾ പോലും നൽകണം.
ദാനം ഗോര്വൈതരണ്യാശ്ച ദാനാന്യഷ്ടൌ തഥാപി വാ । തിലപാത്രം സര്പിഃ പാത്രം ശയ്യാദാനം തഥൈവ ച
പശു, വൈതരണി പശു, എട്ട് പ്രധാന ദാനങ്ങൾ, എള്ള് നിറച്ച പാത്രം, നെയ്യ് നിറച്ച പാത്രം, കിടക്ക എന്നിവയും നൽകണം.
പദദാനം ച വിധിവന്നാസൌ നിരയഗര്ഭഗഃ । സ്വാതന്ത്ര്യേണാപി ലവണദാനമിച്ഛന്തി സൂരയഃ
നന്നായി നടപ്പാത നൽകുന്നവൻ നരകത്തിൽ ജനിക്കില്ല; സ്വതന്ത്രമായി ഉപ്പു നൽകുന്നതും ജ്ഞാനികൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വിഷ്ണുദേഹസമുത്പന്നോ യതോഽയം ലവണോ രസഃ । ആതുരസ്യ യദാ പ്രാണാ ന യാന്തി വസുധാതലേ
ഉപ്പിന്റെ രുചി വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്; രോഗിക്ക് ജീവൻ ഭൂമിയിൽ ഇനി നിലനിൽക്കാതിരുന്നാൽ—
ലവണം ച തദാ ദേയം ദ്വാരസ്യോദ്വാടനം ദിവഃ । യാനികാനി ച ദാനാനി സ്വയം ദത്താനി മാനവൈഃ
അപ്പോൾ ഉപ്പും, വാതിലിന്റെ പടിയും പുരട്ടണം; മനുഷ്യർ സ്വയം നൽകുന്ന ദാനങ്ങൾ എല്ലാം—
താനിതാനി ച സര്വാണി ഉപതിഷ്ഠന്തി ചാഗ്രതഃ । പ്രായശ്ചിത്തം കൃതം യേന സാങ്ഗം ഖഗ സ വൈ പുമാന്
അവ ദാനങ്ങൾ എല്ലാം അവന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കും; പ്രായശ്ചിത്തം പൂർണ്ണമായി ചെയ്തവൻ, പക്ഷീ, ആ മനുഷ്യൻ—
പാപാനി ഭസ്മസാത്കൃത്വാ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । അമൃതം തു ഗവാം ക്ഷീരം യതഃ പതഗസത്തമ്
പാപങ്ങൾ ചിതയാക്കി, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; പശുവിന്റെ പാൽ, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, അമൃതം തന്നെയാണ്.
തസ്മാദ്ദദാതി യോ ധേനുമമൃതത്വം സ ഗച്ഛതി । ദാനാന്യഷ്ടൌ തു ദത്ത്വാ വൈ ഗന്ധര്വനിലയേ വസേത്
അതിനാൽ പശു നൽകുന്നവൻ അമൃതത്വം നേടുന്നു; എട്ട് പ്രധാന ദാനങ്ങൾ നൽകി ഗന്ധർവലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു.
ആലയസ്തത്ര രൌദ്രേ ഹി ദഹ്യതേ യേന മാനവഃ । ഛത്രദാനേന സുച്ഛായാ ജായതേ പഥി തുഷ്ടിദാ
അവിടെയുള്ള ഭയാനകമായ സ്ഥലത്ത് ദഹിക്കപ്പെടുന്നവൻ, കുട നൽകുന്നതിലൂടെ വഴിയിൽ മനോഹരമായ തണൽ ലഭിച്ച് സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
അസിപത്രവനം ധാരമതിക്രാമതി വൈ സുഖമ് । അശ്വാരൂഢശ്ച വ്രജതി ദദതേ യദ്യുപാനഹൌ
അസി ഇലകളാൽ നിറഞ്ഞ വനമോ, അതു സുഖമായി കടക്കാം; ചെരിപ്പ് നൽകുന്നവൻ കുതിരപ്പുറത്ത് സഞ്ചരിക്കും.
ഭോജനാസനദാനേന സുഖം മാര്ഗേ ഭുനക്തി വൈ । പ്രദേശേ നിര്ജലേ ദാതാ സുഖീ സ്യാദ്വൈ കമണ്ഡലോഃ
ഭക്ഷണവും ഇരിപ്പിടവും നൽകുന്നതിലൂടെ യാത്രയിൽ സുഖം അനുഭവിക്കും; വെള്ളമില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് കമണ്ഡലു നൽകുന്നവൻ സന്തോഷം പ്രാപിക്കും.
യമദൂതാ മഹാരൌദ്രാഃ കരാലാഃ കൃഷ്ണപിങ്ഗലാഃ । ന പീഡയന്തി ദാക്ഷിണ്യാദ്വസ്ത്രാഭരണദാനതഃ
യമദൂതന്മാർ അതീവ ഭയാനകരും കറുത്തും മഞ്ഞയും ആയിരിക്കും; വസ്ത്രവും അലങ്കാരവും നൽകിയതിനാൽ, അവർ ദയകൊണ്ട് ഉപദ്രവിക്കില്ല.
തിലപാത്രം തു വിപ്രായ ദത്തം പത്രരഥ ധ്രുവമ് । നാശയേത്ത്രിവിധം ഷാപം വാങ്മനഃ കായസമ്ഭവമ്
എള്ള് നിറച്ച പാത്രം ബ്രാഹ്മണന് നൽകുമ്പോൾ, പത്രരഥാ, വാക്ക്, മനസ്സ്, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നു വിധ പാപങ്ങളും അതു നശിപ്പിക്കും.
ഘൃതപാത്രപ്രദാനേ രുദ്രലോകേ വസേന്നരഃ । സര്വോപസ്കരസംയുക്താം ശയ്യാം ദത്ത്വാ ദ്വിജാതയേ
നെയ്യ് നിറച്ച പാത്രം നൽകുന്നവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ വസിക്കും; എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ കിടക്ക ദ്വിജനു നൽകിയാൽ—
നാനാപ്സരോഭിരാകീര്ണം വിമാനമധിരോഹതി । ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി ക്രീഡിത്വാ ശക്രമന്ദിരേ
നാനാ അപ്സരസുകൾ നിറഞ്ഞ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറും; അറുപതിനായിരം വർഷം ഇന്ദ്രന്റെ മന്ദിരത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു കളിച്ചശേഷം—
ഇന്ദ്രലോകാത്പരിഭ്രഷ്ട ഇഹ ലോകേ നൃപോ ഭവേത് । സര്വോപസ്കരണോപേതം യുവാനം ദോഷവര്ജിതമ്
ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, ഈ ലോകത്ത് രാജാവായി ജനിക്കും; എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും ഉള്ള, യൗവനവും ദോഷരഹിതവുമാണ്.
യോഽശ്വം ദദാതി വിപ്രായ സ്വര്ഗലോകേ ച തിഷ്ഠതി । യാവന്തി രോമാണി ഹയേ ഭവന്തി ഹി ഖഗേശ്വര
ബ്രാഹ്മണന് കുതിര നൽകുന്നവൻ, പക്ഷീരാജാവേ, ആ കുതിരയുടെ രോമങ്ങൾ എത്രയോ അവിടെത്തന്നെ വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ വസിക്കും.
താവതോ രാജിതാംല്ലോകാനാപ്നുവന്തി ഹി പുഷ്കലാന് । ചതുര്ഭിസ്തുരഗൈര്യുക്തം സര്വോപകരണൈര്യുതമ്
നാലു കുതിരകള് ചേര്ത്തു എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളുമുള്ള രഥം നല്കുന്നവര്ക്ക്, അവര് അനേകം മനോഹരമായ ലോകങ്ങള് നേടുന്നു.
രഥം ദ്വിജാതയേ ദത്ത്വാ രാജസൂയഫലം ലഭ്ത്
രഥം ഒരു ദ്വിജന് നല്കിയാല്, രാജസൂയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ദുഗ്ധാധികാം ച മഹിഷീം നവമേഘവര്ണാം സന്തുഷ്ടതര്ണകവലീം ജഘനാഭിരാമാമ് । ദത്ത്വാ സുവര്ണതിലകാം ദ്വിജപുങ്ഗവായ ലോകോദയം സ ജയതീതി കിമത്ര ചിത്രമ്
പലപോഴും പാല് നല്കുന്ന, പുതിയ മേഘംപോലെയുള്ള നിറമുള്ള, തൃപ്തിയോടെ പുല്ല് തിന്നുന്ന, കിടക്കയും പുറവും മനോഹരമായ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അടയാളം ചാര്ത്തിയ മഹിഷിയെ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന് നല്കിയാല്, ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം നേടുന്നതില് അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല.
താലവൃന്തസ്യ ദാനേന വായുനാ വീജ്യതേ പഥി । കാന്തിയുക്സുഭഗഃ ശ്രീമാന് ഭവത്യമ്ബരദാനതഃ
താളവണ്ടി നല്കിയാല് വഴിയില് കാറ്റ് വീശി തണുപ്പിക്കപ്പെടും; വസ്ത്രം നല്കിയാല് പ്രകാശവും ഭാഗ്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.
രസാന്നോപസ്കരയുതം ഗൃഹം വിപ്രായ യോര്ഽപയേത് । ന ഹീയതേ തസ്യ വംശഃ സ്വര്ഗം പ്രാപ്നോത്യനുത്തമമ്
ഭക്ഷണവും ഉപകരണങ്ങളും ഉള്ള വീടു ബ്രാഹ്മണന് നല്കുന്നവന്റെ വംശം ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കില്ല; അവന് പരമസ്വര്ഗം ലഭിക്കും.
ഭവത്യത്ര ഖഗശ്രേഷ്ഠ ഫലഗൌഖലാഘവമ് । ശ്രദ്ധാശ്രദ്ധാവിഭേദേന ദാനഗൌരവലാഘവാത്
ഇവിടെ, പക്ഷീരാജാ, വിശ്വാസമുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതിലും, ദാനത്തിന്റെ മഹത്വം കൂടുതലോ കുറവോ എന്നതിലും ഫലം ഭാരംകൂടിയതോ കുറച്ചതോ ആയിരിക്കും.
തതോ യേനാമ്ബുദാനാനി കൃതാന്യത്ര രസാസ്തഥാ । തദാ ഖഗ തഥാഹ്ലാദമാപദി പ്രതിപദ്യതേ
പക്ഷീ, ആരെങ്കിലും വെള്ളം നിറച്ച പാത്രങ്ങളും മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും നല്കിയാല്, കഷ്ടസമയത്ത് അവന് അതുപോലെയുള്ള ആനന്ദം ലഭിക്കും.
അന്നാനി യേന ദത്താനി ശ്രദ്ധാപൂതേന ചേതസാ । സോഽപി തൃപ്തിമവാപ്നോതി വിനാപ്യന്നേന വൈ തദാ
ആര് വിശ്വാസപൂര്വ്വം മനസ്സോടെ അന്നം നല്കുന്നുവോ, അവന് അന്നം ഇല്ലാത്ത സമയത്തും തൃപ്തി ലഭിക്കും.
ആസന്നേ മരണേ കുര്യാത്സംന്യാസം ചേദ്വിധാനതഃ । ആവര്തേത പുനര്നാസൌ ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ
മരണസമീപത്തില് ശരിയായ രീതിയില് സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ചാല്, വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല; അല്ലാത്തപക്ഷം ബ്രഹ്മനിലവാരം ലഭിക്കില്ല.
ആസന്നമരണോ മത്യശ്ചേത്തീര്ഥം പ്രതിനയിതേ । തീര്ഥപ്രാപ്തൌ ഭവേന്മുക്തിര്മ്രിയതേ യദി മാര്ഗഗഃ । പദേപദേ ക്രതുസമം ഭവേത്തസ്യ ന സംശയഃ
മരണം അടുത്തിരിക്കുമ്പോള് ആരെങ്കിലും തീര്ത്ഥയാത്രയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകപ്പെടുകയാണെങ്കില്, തീര്ത്ഥം എത്തുമ്പോള് മോക്ഷം ലഭിക്കും; വഴിയില് മരിച്ചാല് ഓരോ അടിയിലും യാഗഫലം കിട്ടും, സംശയമില്ല.