ഗരുഡപുരാണമ്

മനസശ്ചൈന്ദ്രിയാണാം ച ഐകാഗ്ര്യം പരമം തപഃ । ശരീരശോഷണം വാപി കൃച്ഛ്രചാന്ദ്രായണാദിഭിഃ ॥ ൧,൨൩൮.

മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ഏകാഗ്രതയാണ് ഉത്തമമായ തപം; അല്ലെങ്കിൽ കഠിനമായ ഉപവാസങ്ങളിലൂടെ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കൽ.

വേദാന്തശതരുദ്രീയപ്രണവാദിജപ ബുധാഃ । സത്ത്വശുദ്ധികരം പുംസാം സ്വാധ്യായം പരിചക്ഷതേ ॥ ൧,൨൩൮.

വേദാന്തം, ശതരുദ്രീയവും പ്രണവവും തുടങ്ങിയ ജപങ്ങൾ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു — അതാണ് സ്വാധ്യായം.

സ്തുതിസ്മരണപൂജാദിവാങ്മനഃ കായകര്മഭിഃ । അനിശ്ചലാ ഹരൌ ഭക്തിരേതദീശ്വരചിന്തനമ് । ആസനം സ്വസ്തികം പ്രോക്തം പദ്മമര്ധാസനം തഥാ ॥ ൧,൨൩൮.

സ്തുതി, സ്മരണം, പൂജ തുടങ്ങിയ വാക്ക്, മനസ്, ശരീരം എന്നിവയിലൂടെ അചഞ്ചലമായ ഹരിഭക്തിയാണ് ഈശ്വരചിന്തനം. സ്വസ്തികം, പദ്മം, അർദ്ധാസനം എന്നിവയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ആസനങ്ങൾ.

പ്രാണഃ സ്വദേഹജോ വായുരായാമസ്തന്നിരോധനമ് । ഇന്ദ്രിയാണാം വിചരതാം വിഷയേഷു ത്വസത്സ്വിവ ॥ ൧,൨൩൮.

സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ ഉൽപന്നമാകുന്ന വായുവാണ് പ്രാണൻ; അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് പ്രാണായാമം. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചാലും, അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ അവിടെ ഇല്ലാത്തതുപോലെയാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩൯ ശ്രീഭഗവാനുവാച । സന്നപി ബ്രഹ്മ തസ്മാത്ഖം മരുത്ഖാച്ച തതോഽനലഃ ॥ ൧,൨൩൯.

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: സത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ആകാശം, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വായു, വായുവിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉദിച്ചു.

അഗ്നേരാപസ്തതഃ പൃഥ്വീ പ്രപഞ്ചാകൃതിസൂതികാ । തതഃ സപ്തദശം ലിങ്ഗം പഞ്ചകര്മേന്ദ്രിയാണി ച ॥ ൧,൨൩൯.

അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം, അതിനുശേഷം ഭൂമി — അതാണ് സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനം; പിന്നെ പതിനേഴാമത്തെ തത്വം, സൂക്ഷ്മശരീരം, അഞ്ചു കര്‍മേന്ദ്രിയങ്ങൾ.

വാക്പാണിപാദം പായുശ്ചാപ്യുപസ്ഥമഥ ധീന്ദ്രിയമ് । ശ്രോത്രം ത്വക്ചക്ഷുഷീ ജിഹ്വാ ഘ്രാണം സ്യാത്പഞ്ച വായവഃ ॥ ൧,൨൩൯.

വാക്ക്, കൈ, കാൽ, മൂത്രേന്ദ്രിയം, ജനനേന്ദ്രിയം; അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ — ചെവി, തൊട്ട്, കണ്ണ്, നാവ്, മൂക്ക് — ഇവയാണ് അഞ്ചു പ്രാണവായുക്കൾ.

പ്രാണോപാനഃ സമാനശ്ച വ്യാനസ്തൂദാന ഏവ ച । മനോന്തഃ കരണം ധീശ്ച സ്യാന്മനഃ സംശയാത്മകമ് ॥ ൧,൨൩൯.

പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, വ്യാനൻ, ഉദാനൻ; മനസ്സ് ആന്തരികേന്ദ്രിയം, ബുദ്ധി നിർണയസ്വഭാവമുള്ളത് — മനസ്സ് സംശയഭാവമുള്ളതാണ്.

ബുദ്ധിര്നിശ്ചയരൂപാ തു ഏതത്സൂക്ഷ്മസ്വരൂപകമ് । ഹിരണ്യഗര്ഭമാത്മീയസൂത്രം തത്കാര്യാലിങ്ഗകമ് ॥ ൧,൨൩൯.

ബുദ്ധി നിർണയസ്വഭാവമുള്ളതാണ്; ഇതാണ് സൂക്ഷ്മരൂപം. ഹിരണ്യഗർഭൻ, ആത്മാവ്, സൂത്രാത്മാവ് — ഇവയാണ് അതിന്റെ ഫലങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും.

പഞ്ചീകൃതാനി ഭൂതാനി ഹ്യപഞ്ചീകൃതഭൂതതഃ । പഞ്ചീകൃതേഭ്യോ ഭൂതേഭ്യോ ബ്രഹ്മാണ്ഡം സമജായത ॥ ൧,൨൩൯.

അഞ്ച് ഭൂതങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേർന്നതിൽ നിന്ന്, അവ ചേർന്നതിൽ നിന്നാണ് ബ്രഹ്മാണ്ഡം ജനിച്ചത്.

ലോകപ്രസിദ്ധം സ്ഥൂലാഖ്യം ശരീരം ചരണാദിമത് । പഞ്ചീകൃതാനി ഭൂതാനി തത്കാര്യം തത്സ്ഥമേവ ച ॥ ൧,൨൩൯.

ലോകത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, കാലും മറ്റു അവയവങ്ങളും ഉള്ള ഈ സ്ഥൂല ശരീരം, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ ചേർന്നതിന്റെ ഫലമാണ്; അതിൽ തന്നെയാണ് അതു നിലകൊള്ളുന്നത്.

സര്വം ശരീരജാതം ച പ്രാണിനാം സ്ഥൂലമീരിതമ് । ത്രിധാഹ്രി പരമാത്മസ്ഥം ശരീരം പ്രോച്യതേ ബുധൈഃ ॥ ൧,൨൩൯.

എല്ലാ ജീവികളുടെ ജനിച്ച ശരീരം സ്ഥൂലമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; പരമാത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഈ ശരീരം മൂന്നു വിധമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ദേഹദ്വയാഭിഗാമീ ച ത്വമഥോ ജീവ ഏകതഃ । സ്വഭേദവാക്യാദ്ബ്രഹ്മൈവ പ്രവിഷ്ടം ദേഹയോര്ദ്വയോഃ ॥ ൧,൨൩൯.

നീ, ജീവൻ, ഇരുവിധ ശരീരങ്ങളിലും പ്രവേശിക്കുന്നു; വ്യത്യാസം പറയുന്ന വചനപ്രകാരം, ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് ഈ രണ്ടും ശരീരങ്ങളിലും പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ജലാര്ക്വവദ്വദരവജ്ജീവഃ പ്രാണാദിധാരണഃ । ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തീനാം സാക്ഷീ ജീവഃ സ ച സ്മൃതഃ ॥ ൧,൨൩൯.

ജലം, സൂര്യൻ, വായു എന്നിവ ജീവനെ നിലനിർത്തുന്നതുപോലെ, ജീവനും പ്രാണാദികളെ നിലനിർത്തുന്നു; ജാഗ്രത, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നീ അവസ്ഥകളുടെ സാക്ഷിയാണ് ജീവൻ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്ത്യാഖ്യൈര്വ്യാതിരിക്തശ്ച നിര്ഗുണഃ । നിര്ഗാതാവയവോസംഗോ നിത്യശുദ്ധസ്വഭാവകഃ ॥ ൧,൨൩൯.

ജാഗ്രത, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നിങ്ങനെ പറയുന്ന അവസ്ഥകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായത്, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, അവയവങ്ങളോ ബന്ധങ്ങളോ ഇല്ലാത്തത്, സദാ ശുദ്ധമായ സ്വഭാവമുള്ളതും ആണു.

പരമാത്മൈവ യജ്ജാഗ്രത്സ്വപ്നാദ്യൈര്യസ്ത്രിധാ മതഃ । അന്തഃ കരണരാശേശ്ചൈവാന്തഃ കരണഃസ്ഥിതഃ ॥ ൧,൨൩൯.

ജാഗ്രത, സ്വപ്നം തുടങ്ങിയ മൂന്നു രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നതും, അന്തഃകരണങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ, അതിന്റെ ഉള്ളിലുമാണ് പരമാത്മാവ് നിലകൊള്ളുന്നത്.

ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തീശ്ച പശ്യതോ വികൃതിഃ സദാ । ഫലക്രിയാകാരകയോര്ജാഗ്രദാദീന്വദാമ്യഹമ് ॥ ൧,൨൩൯.

ജാഗ്രത, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നിങ്ങനെയുള്ള മാറ്റങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും കാണുന്നവനായി, ഫലവും പ്രവർത്തിയും ജാഗ്രതയിലേതുപോലെ തന്നെയാണെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.

ഇന്ദ്രിയൈരഥ വിജ്ഞാനം ജാഗ്രത്സ്ഥാനമുദീരിതമ് । ജാഗ്രത്സംസ്കാരസംഭൂതപ്രത്യയോ വിഷയാര്ഥിനഃ ॥ ൧,൨൩൯.

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മുഖേന ലഭിക്കുന്ന ജ്ഞാനമാണ് ജാഗ്രതാവസ്ഥ എന്ന് പറയുന്നു; ജാഗ്രതയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിയുന്ന ധാരണ, വിഷയങ്ങളിൽ ആഗ്രഹം കാണിക്കുന്നു.

സ്വപ്നം സുഷുപ്തിഃ കരണോപസംഘാതേ ധിയഃ (പ) സ്ഥിത (തി) । ബ്രഹ്മണഃ കാരണാവസ്ഥായാം സ്ഥിതിഃ കാലകാത്മനാ ॥ ൧,൨൩൯.

കരണങ്ങൾ ഒറ്റയടിക്ക് അടയ്ക്കപ്പെടുമ്പോഴും, ബുദ്ധി വിശ്രമിക്കുമ്പോഴും സ്വപ്നവും സുഷുപ്തിയും ഉണ്ടാകുന്നു; ബ്രഹ്മത്തിന്റെ കാരണാവസ്ഥയിൽ നിലനിൽപ്പ് കാലത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ്.

ക്രമതോക്രമതോ ജീവോ ജാഗ്രദാദി സ പശ്യതി । സമാധ്യാരംഭകാലേ തു പൂര്വമേവാവധാരയേത് ॥ ൧,൨൩൯.

ക്രമമായി ജീവൻ ജാഗ്രതയും മറ്റു അവസ്ഥകളും അനുഭവിക്കുന്നു; സമാധിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ഇതു ആദ്യം മനസ്സിലാക്കണം.

മുമുക്ഷാവഥ സംജാതേ അന്തഃ കരണകേവലേ । വിലാപയേത്ക്ഷേത്രജാതം തത്ക്ഷേത്രം പരിശേഷയേത് ॥ ൧,൨൩൯.

മോക്ഷാഗ്രഹം ഉണരുമ്പോഴും, അന്തഃകരണം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോഴും, ക്ഷേത്രത്തിൽ ജനിച്ചതെല്ലാം ലയിപ്പിച്ച്, ക്ഷേത്രം മാത്രം ശേഷിപ്പിക്കണം.

പഞ്ചീകൃതേഭ്യോ ഭൂതേഭ്യോ ഭാണ്ഡാദി വ്യതിരിക്തകമ് । യഥാ മൃദോ ഘടോ ഭിന്നോ നാസ്തി തത്കാര്യതസ്തഥാ ॥ ൧,൨൩൯.

അഞ്ച് ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന പാത്രം മുതലായവ വേറെയാണ്; മണ്ണിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന കുഴി തകർന്നാൽ അതിന്റെ രൂപം ഇല്ലാതാകുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ്.

പഞ്ചീകൃതാനി ഭൂതാനി അപഞ്ചീകൃതഭൂതതഃ । ശംസംതി വ്യതിരേകേണ ശിഷ്ടാഃ സൂക്ഷ്മശരീരകമ് ॥ ൧,൨൩൯.

അഞ്ച് ഭൂതങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേർന്നതിൽ നിന്ന്, അവ വേറിട്ടു നിന്നാൽ, ശേഷിക്കുന്നതു സൂക്ഷ്മശരീരമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

അപഞ്ചീകൃതഭൂതേഭ്യോ ന ലിങ്ഗം വ്യതിരിക്തകമ് । പൃഥ്വ്യാധാരം വിനാ നാസ്തി വിനാ നാസ്തി ച തേന സാ ॥ ൧,൨൩൯.

ചേർന്നില്ലാത്ത ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന്, സൂക്ഷ്മശരീരം വേറിട്ടു നിലനിൽക്കില്ല; ഭൂമിയുടെ ആധാരം ഇല്ലാതെ അതില്ല, അതില്ലാതെ അതും ഇല്ല.

തേജശ്ച വായുനാ നാസ്തി വായുഃ ഖേന വിനാ ന ഹി । യദ്ബ്രഹ്മണാ ച ഖം നാസ്തി ശുദ്ധ ബ്രഹ്മ വിനാ ച ഖമ് ॥ ൧,൨൩൯.

തേജസ് വായുവില്ലാതെ നിലനിൽക്കില്ല; വായു ആകാശം ഇല്ലാതെ ഇല്ല; ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ആകാശം ഇല്ലെങ്കിൽ, ശുദ്ധബ്രഹ്മം ആകാശം ഇല്ലാതെ ഇല്ല.

ശുദ്ധഭാവസ്തദാ ജാഗ്രത്സ്വപ്നാദീനാമസംഭവഃ । ജീവത്വവര്ജിതഃ പ്രാപ്താത്മചൈതന്യാനുരൂപതഃ ॥ ൧,൨൩൯.

ശുദ്ധസ്വഭാവം ലഭിച്ചാൽ, ജാഗ്രത, സ്വപ്നം മുതലായ അവസ്ഥകൾ ഉണ്ടാകില്ല; ജീവത്വം ഇല്ലാതെ, ആത്മചൈതന്യത്തിന് അനുസൃതമായി അതിനെ പ്രാപിക്കുന്നു.

നിത്യം ശുദ്ധം ബുദ്ധമുക്തം സത്യം ബ്രഹ്മാദ്വിതീയകമ് । തത്ത്വംപദാന്തൌ ശിഷ്ടൌ ച തത്കാരോ ബ്രഹ്മവാചകഃ ॥ ൧,൨൩൯.

സദാ ശുദ്ധവും ബുദ്ധനും മുക്തനും സത്യവും, രണ്ടാമൊന്നുമില്ലാത്ത ബ്രഹ്മവും; 'തത്' എന്നതിന്റെ അവസാനം, 'ത്വം' എന്നതിന്റെ അവസാനം, അതിന്റെ കാരണമാണ് ബ്രഹ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ഉകാരശ്ച അകാരശ്ച മകാരോയമൃഗദ്വയഃ । ബ്രഹ്മാഹമസ്മ്യഹം ബ്രഹ്മജ്ഞാനമജ്ഞാനവര്ധനമ് ॥ ൧,൨൩൯.

ഉ എന്ന അക്ഷരവും അ എന്ന അക്ഷരവും മ എന്നതും, ഇവ രണ്ടും രഹസ്യമായ മൃഗങ്ങളാണ്. ഞാനാണ് ബ്രഹ്മാവ്, ഞാനാണ് ബ്രഹ്മം, ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനത്തിന്റെ വർദ്ധനവും ഞാനാണ്.

അയമാത്മാ പരം ജ്യോതിശ്ചിന്നാമാനന്ദരൂപകഃ । സത്യം ജ്ഞാനമനതം ഹി ത്വമസീതി ശ്രുതീരിതമ് ॥ ൧,൨൩൯.

ഈ ആത്മാവാണ് പരമജ്യോതി, അതിന് ചൈതന്യവും ആനന്ദവും രൂപമാണ്. അത് സത്യം, ജ്ഞാനം, അനന്തം — നീ തന്നെയാണ് അതെന്നു ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു.