ഗരുഡപുരാണമ്

ലോഭോ മോഹഃ ക്രോധ ഏതൈര്യുക്തഃ പാപം നരശ്ചരേത് । ഹസ്താവുപസ്ഥമുദരം വാക്ചതുര്ഥോ ചതുഷ്ടയമ് ॥ ൧,൨൩൫.

ലോഭം, മോഹം, ക്രോധം — ഇവയാൽ ആൾ ബന്ധപ്പെട്ടു പോയാൽ, പാപം ചെയ്യുന്നു. കൈകൾ, ഗുപ്തേന്ദ്രിയം, വയറ്, വാക്ക് — ഈ നാലും —

ഏതത്സുസംയതം യസ്യ സ വിപ്രഃ കഥ്യതേ ബുധൈഃ (ധഃ) । പരവിത്തം ന ഗൃഹ്ണാതി ന ഹിംസാം കുരുതേ തഥാ ॥ ൧,൨൩൫.

ഇവയെല്ലാം നല്ലപോലെ നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നവനെയാണ് പണ്ഡിതന്മാർ ജ്ഞാനിയായ ബ്രാഹ്മണൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവൻ മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് എടുക്കുന്നില്ല, ഹിംസയും ചെയ്യുന്നില്ല.

നാക്ഷക്രീഡാരതോ യസ്തു ഹസ്തൌ തസ്യ സുസംയതൌ । പരസ്ത്രീവര്ജനരതസ്തസ്യോപസ്ഥം സുസംയതമ് ॥ ൧,൨൩൫.

അക്ഷക്കളിയിൽ ആസ്വാദനം ഇല്ലാത്തവനാണ് കൈകൾ നിയന്ത്രിച്ചവൻ; പരസ്ത്രീകളെ ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ സന്തോഷം കാണുന്നവനാണ് ഗുപ്തേന്ദ്രിയം നിയന്ത്രിച്ചവൻ.

അലോലുപമിദം ഭുങ്ക്തേ ജഠരം തസ്യ സംയതമ് । സത്യം ഹിതം മിതം ബ്രൂതേ യസ്മാദ്വാക്തസ്യ സംയതാ ॥ ൧,൨൩൫.

ലോഭമില്ലാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനാണ് വയറ് നിയന്ത്രിച്ചവൻ; സത്യം, ഉപകാരപ്രദം, അളവുള്ള വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവനാണ് വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ചവൻ.

യസ്യ സംയതാന്യേതാനി തസ്യ കിം തപസാധ്വരൈഃ । ഐക്യം യദ്ബുദ്ധിമനസോരിന്ദ്രിയാണാം ച സര്വദാ ॥ ൧,൨൩൫.

ഇവയെല്ലാം നിയന്ത്രിച്ചവനു വ്രതങ്ങളോ യാഗങ്ങളോ എന്തിനാണ്? ബുദ്ധി, മനസ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഏകതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നത് —

സബീജം വാപി നിര്ബോജം ധ്യാനമേതത്പ്രകീര്തിതമ് । ഭ്രുവോര്മധ്യേ സ്ഥിതാം ബുദ്ധിം വിഷയേഷു യുനക്തി യഃ ॥ ൧,൨൩൫.

ബീജമുള്ളതോ ഇല്ലാത്തതോ ആയ ധ്യാനമാണ് ഇതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്; ഭ്രൂമദ്ധ്യത്തിൽ ബുദ്ധിയെ സ്ഥാപിച്ച്, വിഷയങ്ങളിൽ ചേർക്കുന്നവൻ —

ഹന്ദ്രിയാണാമുപരമേ മനസി ഹ്യവ്യവസ്ഥിതേ ॥ ൧,൨൩൫.

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ പ്രവർത്തനം നിർത്തുമ്പോഴും, മനസ്സ് അസ്ഥിരമായിരിക്കുമ്പോഴും —

സ്വപ്നാന്പശ്യത്യസൌ ജീവോ ബാഹ്യാനാഭ്യന്തരാനഥ । ജീവോ ജാഗ്രദവസ്ഥായാമേവമാഹുര്വിപാശ്ചിതഃ ॥ ൧,൨൩൫.

അപ്പോൾ ആ ജീവൻ സ്വപ്നങ്ങൾ കാണുന്നു, പുറത്തുള്ളതും ഉള്ളിലുള്ളതും. ജാഗ്രതാവസ്ഥയിൽ ജീവൻ ഇങ്ങനെയാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ഹൃദി സ്ഥിതഃ സ തമസാ മോഹിതോ ന സ്മരത്യപി । യദാ തസ്യ കുതോ വേതി സുഷുപ്തിരിതി കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൩൫.

ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ട്, അവൻ ഒന്നും ഓർക്കുന്നില്ല; എവിടുനിന്നോ എങ്ങനെയോ എന്നറിയാത്ത അവസ്ഥയെ സൂഷുപ്തി എന്നു പറയുന്നു.

ജാഗ്രതോ യസ്യ നോ തന്ദ്രാ ന മോഹോ ന ഭ്രമസ്തഥാ । ഉത്പദ്യതേ ന ജാനാതി ശബ്ദാര്ഥവിഷയാന്വശീ ॥ ൧,൨൩൫.

ജാഗ്രതയിൽ തന്നെ, തളർച്ചയോ മോഹമോ ഭ്രമമോ ഇല്ലാത്തവനും, ശബ്ദം അർത്ഥം മുതലായ വിഷയങ്ങൾ ഉയരുകയോ അറിയുകയോ ചെയ്യാത്തവനും, സ്വയം നിയന്ത്രിതനായി —

ഇന്ദ്രിയാണി സമാഹൃത്യ വിഷയേഭ്യോ മനസ്തഥാ । ബുദ്ധ്യാഹങ്കാരമപി ച പ്രകൃത്യാ ബുദ്ധിമേവ ച ॥ ൧,൨൩൫.

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച്, മനസ്സും അതുപോലെ, ബുദ്ധിയും അഹങ്കാരവും സ്വഭാവത്താൽ ബുദ്ധിയെയും —

സംയമ്യ പ്രകൃതിം ചാപി ചിച്ഛക്ത്യാ കേവലേ സ്ഥിതഃ । പശ്യത്യാത്മാനി ചാത്മാനമാത്മനാത്മപ്രകാശകമ് ॥ ൧,൨൩൫.

സ്വഭാവത്തെ ചൈതന്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നിയന്ത്രിച്ച്, അതിൽ മാത്രം നിലകൊണ്ടു, ആത്മാവ് സ്വയം തന്നെ, സ്വയം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ആത്മാവായി, അകത്തുതന്നെ കാണുന്നു.

ചിദ്രൂപമമൃതം ശുദ്ധം നിഷ്ക്രിയം വ്യാപകം ശിവമ് । തുരീയായാമവസ്ഥായാമാസ്ഥിതോഽസൌ ന സംശയഃ ॥ ൧,൨൩൫.

നാലാമത്തെ അവസ്ഥയിൽ, സംശയമില്ലാതെ, അവൻ ശുദ്ധവും അമൃതസ്വഭാവവും പ്രവർത്തനരഹിതവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും ശിവസ്വരൂപമായ ചൈതന്യമായും നിലകൊള്ളുന്നു.

ശബ്ദാദയോ ഗുണാഃ പഞ്ച സത്ത്വാദ്യാശ്ച ഗുണാസ്ത്രയഃ । പുര്യഷ്ടകസ്യ പദ്മസ്യ പത്രാണ്യഷ്ടൌ ച താനി ഹി ॥ ൧,൨൩൫.

ശബ്ദം മുതലായ അഞ്ചു ഗുണങ്ങളും സത്ത്വം മുതലായ മൂന്നു ഗുണങ്ങളും ചേർന്ന്, സൂക്ഷ്മശരീരത്തിന്റെ കമലത്തിന് എട്ട് ഇലകളായി നിലകൊള്ളുന്നു.

സാമ്യാവസ്ഥാ ഗുണകൃതാ പ്രകൃതിസ്തത്ര കര്ണികാ । കര്ണികായാം സ്ഥിതോ ദേവോ ദേഹീ ചിദ്രൂപ ഏവ ഹി ॥ ൧,൨൩൫.

ഗുണങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച സമതാവസ്ഥയാണ് ആ കമലത്തിന്റെ മധ്യഭാഗം; അതിന്റെ നടുവിൽ, ദേഹിയാകുന്ന ദൈവം, ചൈതന്യസ്വരൂപനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

പുര്യഷ്ടകം പരിത്യജ്യ പ്രകൃതിഞ്ച ഗുണാത്മികാമ് । യദാ യാതി തദാ ജീവോ യാതി മുക്തിം ന സംശയഃ ॥ ൧,൨൩൫.

സൂക്ഷ്മശരീരവും ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ സ്വഭാവവും ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ആത്മാവ് മോക്ഷം നേടുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

പ്രാണായാമോ ജപശ്ചൈവ പ്രത്യാഹാരോഽഥ ധാരണാ । ധ്യാനം സമാധിരിത്യേതേ ഷഡ്യോഗസ്യ പ്രസാധകാഃ ॥ ൧,൨൩൫.

ശ്വാസനിയന്ത്രണം, ജപം, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പിൻവലിക്കൽ, ഏകാഗ്രത, ധ്യാനം, സമാധി—ഈ ആറും യോഗസാധനങ്ങൾ ആകുന്നു.

പാപക്ഷയേ ദേവതാനാം പ്രീതിരിന്ദ്രിയസംയമഃ । ജപധ്യാനയുതോ ഗര്ഭോ വിപരീതസ്ത്വഗര്ഭകഃ ॥ ൧,൨൩൫.

പാപം നശിച്ചാൽ ദേവതകളുടെ അനുഗ്രഹവും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും ലഭിക്കും; ജപവും ധ്യാനവും ഗർഭത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുന്നു, അതിന്റെ വിപരീതം അഗർഭം എന്നു പറയുന്നു.

ഷട്ത്രിംശന്മാത്രകഃ ശ്രേഷ്ഠശ്ചതുര്വിംശതിമാത്രകഃ । മധ്യോ ദ്വാദശമാത്രസ്തു ഓങ്കാരം സതതം ജപേത് ॥ ൧,൨൩൫.

മുപ്പത്താറ് അളവിലോ ഇരുപത്തിനാലോ പന്ത്രണ്ടോ അളവിൽ, ഒം എന്നത് എപ്പോഴും ജപിക്കണം; അതിൽ ആദ്യത്തേതാണ് ശ്രേഷ്ഠം, രണ്ടാമത്തേത് മധ്യമം, മൂന്നാമത്തേത് അധമം.

വാചകേ പ്രണവേ ജ്ഞാതേ വാച്യം ബ്രഹ്മ പ്രസീദതി । (ഓംനമോ വിഷ്ണവേ).ഷഷ്ഠാക്ഷരശ്ച ജപ്തവ്യോ ഗായത്ത്രീ ദ്വാദശാക്ഷരീ ॥ ൧,൨൩൫.

പ്രണവം അറിയുമ്പോൾ അതിന്റെ അർത്ഥമായ ബ്രഹ്മം പ്രസന്നമാകുന്നു. ആറക്ഷരമന്ത്രവും പന്ത്രണ്ടക്ഷരമായ ഗായത്രിയും ജപിക്കണം.

സര്വേഷാമിന്ദ്രിയാണാം തു പ്രവൃതിര്വിഷയേഷു ച । നിവൃത്തിര്മനസസ്തസ്യാഃ പ്രത്യാഹാരഃ പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൧,൨൩൫.

എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിൻവലിക്കുകയും മനസ്സും അവയിൽ നിന്ന് മാറുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രത്യാഹാരം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥേഭ്യഃ സമാഹൃത്യ ഹിതോ ഹി സഃ । സഹസാ സഹ ബുദ്ധ്യാ ച പ്രത്യാഹാരേഷു സംസ്ഥിതഃ ॥ ൧,൨൩൫.

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച്, ബുദ്ധിയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ആൾ പ്രത്യാഹാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രാണായാമൈര്ദ്വാദശഭിര്യാവത്കാലഃകൃതോ ഭവേത് । യസ്താവത്കാലപര്യന്തം മനോ ബ്രഹ്മണി ധാരയേത് ॥ ൧,൨൩൫.

പന്ത്രണ്ടു പ്രാണായാമങ്ങൾ ചെയ്തതിന്റെ ദൈർഘ്യത്തോളം, ആ സമയമൊക്കെയും മനസ്സിനെ ബ്രഹ്മത്തിൽ ഏകാഗ്രമാക്കണം.

ധ്യായന്ന ചലതേ യസ്യ മനോഭിധ്യായതോ ഭൃശമ് ॥ ൧,൨൩൫.

ധ്യാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, ആൾ ശക്തമായി ചിന്തിച്ചാൽ, അവന്റെ മനസ്സ് ചിതറുന്നില്ല.

പ്രാപ്യാവധികൃതം കാലം യാവത്സാ ധാരണാ സ്മൃതാ । ധ്യേയേ സക്തം മനോ യസ്യ ധ്യേയമേവാനുപശ്യതി ॥ ൧,൨൩൫.

നിശ്ചയിച്ച സമയമവസാനിക്കുംവരെ അതാണ് ധാരണ എന്നു പറയുന്നു; ആരുടെ മനസ്സ് ധ്യേയത്തിൽ ആകൃഷ്ടമാണോ, അവൻ അതേ മാത്രം കാണുന്നു.

നാന്യം പദാര്ഥം ജാനാതി ധ്യാനമേതത്പ്രകീര്തിതമ് । ധ്യേയേ മനോ നിശ്ചലതാം യാതി ധ്യേയം വിചിന്തയന് ॥ ൧,൨൩൫.

മറ്റെന്തും അവൻ അറിയുന്നില്ല—ഇതാണ് ധ്യാനം; ധ്യേയത്തെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് അചഞ്ചലമാകുന്നു.

യത്തദ്ധ്യാനം പരം പ്രോക്തം മുനിഭിര്ധ്യാനചിന്തകൈഃ । ധ്യേയമേവ ഹി സര്വത്ര ധ്യാതാ തന്മയതാം ഗതഃ ॥ ൧,൨൩൫.

മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞ പരമധ്യാനം എവിടെയും ധ്യാതാവ് ധ്യേയത്തിൽ ലയിക്കുന്നതാണ്.

പശ്യതി ദ്വൈതരഹിതം സമാധിഃ സോഽഭിധീയതേ । മനഃ സങ്കല്പരഹിതമിന്ദ്രിയാര്ഥാന്ന ചിന്തയേത് ॥ ൧,൨൩൫.

ദ്വൈതം ഇല്ലാത്തത് കാണുന്ന അവസ്ഥയാണ് സമാധി; മനസ്സ് ആഗ്രഹരഹിതമായി ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ ചിന്തിക്കില്ല.

യസ്യ ബ്രഹ്മണി സംലീനം സമാധിസ്ഥം തദോച്യതേ । ധ്യായതഃ പരമാത്മാനമാത്മസ്ഥം യസ്യ യോഗിനഃ ॥ ൧,൨൩൫.

മനസ്സ് ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അതാണ് സമാധി എന്നു പറയുന്നത്; ആത്മാവിൽ തന്നെ പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിക്കുന്ന യോഗിക്ക്.