ഗന്ധര്വാപ്യരസഃ സിദ്ധാഃ പിതരസ്ത്വം മഹാമരാഃ । ഭൂതാനി വിഷയസ്ത്വം ഹി ത്വമവ്യക്തേന്ദ്രിയാണി ച ॥ ൧,൨൩൪.
നീ ഗന്ധർവന്മാർ, നീ അപ്സരസ്സ്, നീ സിദ്ധന്മാർ, നീ പിതൃകൾ, നീ മഹാമരന്മാർ; നീ എല്ലാ ജീവികളും, നീ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, നീ അപ്രത്യക്ഷമായ ശേഷികളും.
മനോബുദ്ധിരഹങ്കാരഃ ക്ഷേത്രജ്ഞസ്ത്വം ഹൃദീശ്വരഃ । ത്വം യജ്ഞസ്ത്വം വഷട്കാരസ്ത്വമോങ്കാരഃ സമിത്കുശാഃ ॥ ൧,൨൩൪.
നീ മനസ്സ്, നീ ബുദ്ധി, നീ അഹംഭാവം, നീ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ, നീ ഹൃദയത്തിലെ അധിപൻ; നീ യജ്ഞം, നീ വഷട്ധ്വനി, നീ ഓം, നീ സമിത്കുശങ്ങൾ.
ത്വം വേദീ ത്വം ഹരേ ദീക്ഷാ ത്വം യൂപസ്ത്വം ഹുതാശനഃ । ത്വം പത്നീ ത്വം പുരോഡാശസ്ത്വം ശാലാ സ്ത്രുക്ച ത്വം സ്തുവഃ ॥ ൧,൨൩൪.
നീ വേദി, ഹരേ, നീ ദീക്ഷ, നീ യൂപം, നീ ഹോമാഗ്നി; നീ ഭാര്യ, നീ പുരോഡാശം, നീ ശാല, നീ സ്രുക്, നീ സ്തുതികൾ.
ഗ്രാവാണഃ സകലം ത്വം ഹി സദസ്യാസ്ത്വം സദാക്ഷിണഃ । ത്വം സൂര്പാദിസ്ത്വം ച ബ്രഹ്മാ മുസലോലൂഖലേ ധ്രുവമ് ॥ ൧,൨൩൪.
നീ ഗ്രാവാണങ്ങൾ, നീ എല്ലാ സദസ്യരും, നീ സദാക്ഷിണൻ, നീ സൂർപ്പാദികൾ, നീ ബ്രഹ്മാവ്, നീ മുസലം, നീ ഉലൂഖലം, നീ ധ്രുവം.
ത്വം ഹോതാ യജമാനസ്ത്വം ത്വം ധാന്യം പശുയാജകഃ । ത്വമധ്വര്യുസ്ത്വമുദ്ഗാതാ ത്വം യജ്ഞഃ പുരുഷോത്തമഃ ॥ ൧,൨൩൪.
നീ ഹോതാവ്, നീ യജമാൻ, നീ ധാന്യം, നീ പശുയാജകൻ; നീ അധ്വര്യു, നീ ഉദ്ഗാതാവ്, നീ യജ്ഞം, നീ പരമപുരുഷൻ.
ദിക്പാതാലമഹി വ്യോമ ദ്യൌസ്ത്വം നക്ഷത്രകാരകഃ । ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യേഷു ജഗദേതച്ചരാചരമ് ॥ ൧,൨൩൪.
നീ ദിശാപാലന്മാർ, നീ പാതാളം, നീ ഭൂമി, നീ ആകാശം, നീ ദ്യൗസ്, നീ നക്ഷത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ; ദേവന്മാരിലും, മൃഗങ്ങളിലും, മനുഷ്യരിലും നീ ഈ മുഴുവൻ ചലനസ്ഥിരജഗത്ത്.
യത്കിഞ്ചിദ്ദൃശ്യതേ ദേവ ബ്രഹ്മാണ്ഡമഖിലം ജഗത് । തവ രൂപമിദം സര്വം ദൃഷ്ട്യര്ഥം സംപ്രകാശിതമ് ॥ ൧,൨൩൪.
ദേവാ, ഈ ലോകത്ത് കാണുന്ന എല്ലാം, ബ്രഹ്മാണ്ഡവും സകല ജഗത്തും, ഇതെല്ലാം നിന്റെ രൂപം തന്നെയാണ്, ദർശനത്തിനായി വെളിപ്പെടുത്തിയതാകുന്നു.
നാഥയന്തേ പരം ബ്രഹ്മ ദൈവേരപി ദുരാസദമ് । കസ്തഞ്ജാനാതി വിമലം യോഗഗമ്യമതീന്ദ്രിയമ് ॥ ൧,൨൩൪.
ദൈവങ്ങൾക്കും എടുക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പരബ്രഹ്മം ആരും കൈവരിക്കില്ല; ആരാണ് നിനക്ക്, നിർമ്മലനും യോഗത്തിലൂടെ മാത്രം ലഭ്യനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ളവനും, യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയാൻ കഴിയുക?
അക്ഷയം പുരുഷം നിത്യമവ്യക്തമജമവ്യയമ് । പ്രലയോത്പത്തിരഹിതം സര്വവ്യാപിനമീശ്വരമ് ॥ ൧,൨൩൪.
ക്ഷയമില്ലാത്തവൻ, ശാശ്വതൻ, അപ്രത്യക്ഷൻ, ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ, ക്ഷയം അറിയാത്തവൻ, ലയമോ ഉത്ഭവമോ ഇല്ലാത്തവൻ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈശ്വരൻ.
സര്വജ്ഞം നിര്ഗുണം ശുദ്ധമാനന്ദമജരം പരമ് । ബോധരൂപം ധ്രുവം ശാന്തം പൂര്ണമദ്വൈതമക്ഷയമ് ॥ ൧,൨൩൪.
എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, ഗുണരഹിതൻ, ശുദ്ധൻ, ആനന്ദസ്വരൂപൻ, വയസ്സില്ലാത്തവൻ, പരമൻ, ബോധസ്വരൂപൻ, സ്ഥിരൻ, ശാന്തൻ, പൂർണ്ണൻ, അദ്വൈതൻ, അക്ഷയൻ.
അവതാരേഷു യാ മൂര്തിര്വിദൂരേ ദേവ ദൃശ്യതേ । പരം ഭാവംമജാനന്തസ്ത്വാം ഭജന്തി ദിവൌകസഃ ॥ ൧,൨൩൪.
അവതാരങ്ങളിൽ ദൂരത്ത് നിന്ന് കാണപ്പെടുന്ന ആ രൂപം, ദൈവമേ, നിന്റെ പരമസ്വഭാവം അറിയാത്ത സ്വർഗ്ഗവാസികൾ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
കഥം ത്വാമീദൃശം സൂക്ഷ്മം ശക്നോമി പുരുഷോത്തമ । അരാധയിതുമീശാന മനോഗമ്യമഗോചരമ് ॥ ൧,൨൩൪.
പരമപുരുഷാ, ഇങ്ങനെ സൂക്ഷ്മമായ, മനസ്സിൽ എത്താവുന്നെങ്കിലും അതിനപ്പുറമുള്ള, ഈശാനേ, ഞാൻ എങ്ങനെ നിന്നെ ശരിയായി ആരാധിക്കാനാകും?
ഇഹ യന്മണ്ഡലേ നാഥ പൂജ്യതേ വിധിവത്ക്രമൈഃ । പുഷ്പധൂപാദിഭിര്യത്ര തത്ര സര്വാ വിഭൂതയഃ ॥ ൧,൨൩൪.
നാഥാ, ഈ മണ്ഡലത്തിൽ യഥാവിധി പൂജയും പൂക്കളും ധൂപവും മുതലായവയുമായി എവിടെയോ നിന്നെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ, അവിടെയൊക്കെയും നിന്റെ സകല മഹിമകളും നിലകൊള്ളുന്നു.
സംകര്ഷണാദിഭേദേന തവ യത്പൂജിതാ മയാ । ക്ഷന്തുമര്ഹസി തത്സര്വം യത്കൃതം ന കൃതം മയാ ॥ ൧,൨൩൪.
സംകർഷണനും മറ്റും എന്ന രൂപങ്ങളിൽ ഞാൻ ചെയ്ത എല്ലാ പൂജകളും, ചെയ്തതും ചെയ്യാതിരുന്നതും, നീ ക്ഷമിക്കണമേ.
ന ശക്നോമി വിഭോ സമ്യക്കര്തും പൂജാം യഥോദിതാമ് । യത്കൃതം ജപഹോമാദി അസാധ്യം പുരുഷോത്തമ ॥ ൧,൨൩൪.
വിബോ, ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ പൂജ പൂർണ്ണമായി ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല; ഞാൻ ചെയ്ത ജപം, ഹോമം തുടങ്ങിയവ പര്യാപ്തമല്ല, പരമപുരുഷാ.
വിനിഷ്പാദയിതും ഭക്ത്യാ അത സ്ത്വാം ക്ഷമയാമ്യഹമ് । ദിവാ രാത്രൌ ച സന്ധ്യായാം സര്വാവസ്ഥാസു ചേഷ്ടതഃ ॥ ൧,൨൩൪.
ഭക്തിയോടെ ഇതെല്ലാം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ, അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോട് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു; പകലും രാത്രിയും സംധ്യയിലും എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും ചെയ്തതിനു വേണ്ടി.
അചലാ തു ഹരേ ! ഭക്തിസ്തവാങ്ഘ്രിയുഗലേ മമ । ശരിരേ ന (ണ) തഥാ പ്രീതിര്ന ച ധര്മാദികേഷു ച ॥ ൧,൨൩൪.
ഹരേ, എന്റെ ഭക്തി നിന്റെ രണ്ടു പാദങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും കുലുങ്ങാതെ നിലനിൽക്കട്ടെ. എനിക്ക് എന്റെ ശരീരത്തോടോ, ധർമ്മാദികളോടോ അങ്ങനെ സ്നേഹം ഇല്ല.
യഥാ ത്വയി ജഗന്നാഥ പ്രീതിംരാത്യന്തികീ മമ । കിം തേന ന കൃതം കര്മ സ്വര്ഗമോക്ഷാദിസാധനമ് ॥ ൧,൨൩൪.
ജഗന്നാഥാ, എനിക്ക് നിന്നിലേക്കുള്ള പരമമായ സ്നേഹം ഉണ്ടെങ്കിൽ, സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം മുതലായവ നേടാൻ വേറെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടോ?
യസ്യ വിഷ്ണൌ ദൃഢാ ഭക്തിഃ സര്വകാമഫലപ്രദേ । പൂജാം കര്തും തഥാ സ്തോത്രം കഃ ശക്നോതി തവാച്യുത ॥ ൧,൨൩൪.
അച്യുതാ, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്ന വിഷ്ണുവിനോടു ദൃഢമായ ഭക്തിയില്ലാത്തവൻക്ക് നിന്റെ പൂജയോ സ്തുതിയോ ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ?
സ്തുതം തു പൂജിതം മേഽദ്യ തത്ക്ഷമസ്വ നമോഽസ്തു തേ । ഇതി ചക്രധാരസ്തോത്രം മയാ സമ്യഗുദാഹൃതമ് । സ്തൌഹി വിഷ്ണും മുനേ ഭക്ത്യാ യദീച്ഛസി പരം പദമ് ॥ ൧,൨൩൪.
ഇന്ന് ഞാൻ ചെയ്ത സ്തുതി, പൂജ എന്നിവയെ നീ ക്ഷമിക്കണമേ; നമസ്കാരം. ഇങ്ങനെ ഞാൻ ചക്രധാരിയുടെ സ്തോത്രം ശരിയായി ഉച്ചരിച്ചിരിക്കുന്നു. മഹർഷേ, നീ പരമപദം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഭക്തിയോടെ വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കണം.
സ്തോത്രേണാനേന യഃ സ്തൌതി പൂജാകാലേ ജഗദ്ഘുരുമ് ॥ ൧,൨൩൪.
ആർ ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് പൂജാസമയത്ത് ലോകഗുരുവിനെ സ്തുതിച്ചാലും—
അചിരാല്ലഭതേ മോക്ഷം ഛിത്വാ സംസാരബന്ധനമ് । അന്യോഽപി യോ ജപേദ്ഭക്ത്യാ ത്രിസന്ധ്യം നിയതഃ ശുചിഃ ॥ ൧,൨൩൪.
അവൻ ഉടൻ തന്നെ സംസാരബന്ധനം വെട്ടിമുറിച്ച് മോക്ഷം നേടും. മറ്റാരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ, ശുദ്ധനും നിയന്ത്രിതനുമായ്, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാലും—
ഇദം സ്തോത്രം മുനേ സോഽപി സര്വകാമമവാപ്നുയാത് । പുത്രാര്ഥോ ലഭതേ പുത്രാന്ബദ്ധോ മുച്യതേ ബന്ധനാത് ॥ ൧,൨൩൪.
മഹർഷി, അവനും ഈ സ്തോത്രം കൊണ്ട് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും; പുത്രസന്താനത്തിനായി ജപിച്ചാൽ പുത്രൻ ലഭിക്കും, ബന്ധനത്തിൽ ഉള്ളവൻ മോചിതനാകും.
രോഗാദ്വിമുച്യതേ രാഗീ ലഭതേ നിര്ധനോ ധനമ് । വിദ്യാര്ഥോ ലഭതേ വിദ്യാം ഭഗ്യം കീര്തി ച വിന്ദതി ॥ ൧,൨൩൪.
രോഗം ഉള്ളവൻ രോഗമുക്തനാകും, ആസക്തൻ ധനം നേടും, വിദ്യാർത്ഥിക്ക് വിദ്യ ലഭിക്കും, ഭാഗ്യവും കീർത്തിയും ലഭിക്കും.
ജാതി സ്മരത്വം മേധാവീ യദ്യദിച്ഛതി ചേതസാ । സ ധന്യഃ സര്വവിത്പ്രാജ്ഞഃസ സാധുഃ സര്വകര്മകൃത് ॥ ൧,൨൩൪.
യാതൊരു ജ്ഞാനിയും മെധാവിയും മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും—പൂർവ്വജന്മസ്മരണയോ ബുദ്ധിയോ—അവൻ ഭാഗ്യവാനും സർവ്വജ്ഞനും ജ്ഞാനിയുമാകുന്നു; എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും കഴിവുള്ളവനാകും.
സ സത്യവാകൂഛുചിര്ദാതാ യഃ സ്തൌതി പുരുഷോത്തമമ് । അസംഭാഷ്യാ ഹി തേ സര്വേ സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതാഃ ॥ ൧,൨൩൪.
പുരുഷോത്തമനെ സ്തുതിക്കുന്നവൻ സത്യവാനും ശുദ്ധനും ദാനശീലനും ആകുന്നു. എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരുമായി ചേർന്ന് ഇരിക്കേണ്ടതില്ല.
യേഷാം പ്രവര്തനേ നാസ്തി ഹരിമുദ്ദിശ്യ സത്ക്രിയാ । ന ശുദ്ധം വിദ്യതേ തസ്യ മനോ വാക്ച ദുരാത്മനഃ ॥ ൧,൨൩൪.
ഹരിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തി പോലും ചെയ്യാത്തവരുടെ മനസ്സും വാക്കും ശുദ്ധമല്ല; അവർ ദുഷ്ടഹൃദയരാണ്.
യസ്യ സര്വാര്ഥദേ വിഷ്ണൌ ഭക്തിര്നാവ്യഭിചാരിണീ । ആരാധ്യ വിധിവദ്ദേവം ഹരിം സര്വസുഖപ്രദമ് ॥ ൧,൨൩൪.
എവിടെയും ലഭ്യമാകുന്നവയെ വിഷ്ണുവിൽ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയുള്ളവനും, ശരിയായ വിധിയിൽ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവനും—
പ്രാപ്നോതി പുരുഷഃ സമ്യഗ്യദ്യത്പ്രാര്ഥയതേ ഫലമ് । കര്മ കാമാദികം സര്വം ശ്രദ്ധധാനഃ സുരോത്തമഃ । അസുരാദിവപുഃ സിദ്ധൈര്ദേയതേ യസ്യ നാന്തരമ് ॥ ൧,൨൩൪.
അവൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലം മുഴുവനും സാക്ഷാൽ ലഭിക്കും; വിശ്വാസമുള്ള ഉത്തമപുരുഷൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നേടും. അസുരന്മാരോ മറ്റാരോ പോലും അവനു തടസ്സമാകില്ല.
സകലമുനിഭിരാദ്യശ്ചിന്ത്യതേ യോ ഹി ശുദ്ധോ നിഖിലഹൃദി നിവിഷ്ടോ വേത്തി യഃ സര്വസാക്ഷീ । തമജമമൃതമീശം വാസുദേവം നതോഽസ്മി ഭയമരണവിഹീനം നിത്യമാനന്ദരൂപമ് ॥ ൧,൨൩൪.
എല്ലാ മഹർഷിമാരും ധ്യാനിക്കുന്ന, പവിത്രനും എല്ലാ ഹൃദയങ്ങളിലും വസിക്കുന്നവനും സർവ്വസാക്ഷിയായും ഭയവും മരണവും ഇല്ലാത്ത, നിത്യാനന്ദസ്വരൂപനായ അജജന്യമായ അമൃതനായ വാസുദേവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.