ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩൧ സൂത ഉവാച । നാരസിംഹസ്തുതിം വക്ഷ്യേ ശിവോക്തം ശൌനകാധുനാ । പൂര്വം മാതൃഗണാഃ സര്വേ ശങ്കരം വാക്യമബ്രുവന് ॥ ൧,൨൩൧.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ശിവൻ ശൗനകനോടു പറഞ്ഞ നരസിംഹസ്തുതിയെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം. അതിനുമുമ്പ് എല്ലാ മാതാക്കളും ശങ്കരനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭഗവന് ഭക്ഷയിഷ്യാമഃ സദേവാസുരമാനുഷമ് । ത്വത്പ്രസാദാജ്ജഗത്സര്വം തദനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ॥ ൧,൨൩൧.
പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും എല്ലാം ഉണ്ണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഞങ്ങൾക്കു അനുവദിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
ശങ്കരൌവാച । ഭവതീഭിഃ പ്രജാഃ സര്വാ രക്ഷണീയാ ന സംശയഃ । തസ്മാഡ്വോരതരപ്രായം മനഃ ശീഘ്രം നിവര്ത്യതാമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളെല്ലാവരും ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്, അതിൽ സംശയമില്ല. അതിനാൽ ഈ അതിക്രമമായ ആഗ്രഹം ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഇത്യേവം ശങ്കരേണോക്തമനാദൃത്യ തു തദ്വചഃ । ഭക്ഷയാമാസുരവ്യഗ്രാസ്ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ശങ്കരന്റെ ഉപദേശം അവഗണിച്ച് അവർ അതീവ ആസക്തിയോടെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളായ മൂന്ന് ലോകവും ഉണ്ണാൻ തുടങ്ങി.
ത്രൈലോക്യേ ഭക്ഷ്യമാണേ തു തദാ മാതൃഗണേന വൈ । നൃസിംഹരൂപിണം ദേവം പ്രദധ്യൌ ഭഗവാഞ്ഛിവഃ ॥ ൧,൨൩൧.
മാതാക്കൾ മൂന്ന് ലോകവും ഉണക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ ശിവൻ നരസിംഹസ്വരൂപത്തിലുള്ള ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ചു.
അനാദിനിധനം ദേവം സര്വഭൂതഭവോദ്ഭവമ് । വിദ്യുജ്ജിഹ്വം മഹാദംഷ്ട്രം സ്ഫുരത്കേസരമാലിനമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഉത്ഭവമായ, മിന്നുന്ന നാവും വലിയ പല്ലുകളും പ്രകാശമുള്ള കേശരവും ഉള്ള ദൈവത്തെ അവൻ ധ്യാനിച്ചു.
രത്നാങ്ഗദം സമുകുടം ഹേമകേസരഭൂഷിതമ് । ഖോണിസൂത്രേണ മഹതാ കാഞ്ചനേന വിരാജിതമ് ॥ ൧,൨൩൧.
രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ കങ്കണവും മനോഹരമായ കിരീടവും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കേശരവും, വലിയ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അരക്കയരുമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
നീലോത്പലദലശ്യാമം രത്നനൂപുരഭൂഷിതമ് । തേജസാക്രാന്തസകലബ്രഹ്മാണ്ഡോദരമണ്ഡപമ് ॥ ൧,൨൩൧.
നീല ഉത്പലപുഷ്പത്തിന്റെ ദളംപോലെയുള്ള കറുത്ത വർണ്ണം, രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ പാദസരം, അവന്റെ തേജസ് മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം നിറഞ്ഞു.
ആവര്തസദൃശാകാരൈഃ സംയുക്തം ദേഹരോമഭിഃ । സര്വപുഷ്പൈര്യോജിതാഞ്ച ധാരയംശ്ച മഹാസ്ത്രജമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ചുറ്റുപാടുകൾപോലെയുള്ള രോമങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ, എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും അലങ്കാരമായി, വലിയ ഒരു ഹാരവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ ധ്യാതമാത്രോ ഭഗവാന്പ്രദദൌ തസ്യ ദര്ശനമ് । യാദൃശേന രൂപേണ ധ്യാതോ രുദ്രൈസ്തു ഭക്തിതഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ഭഗവാൻ ധ്യാനിച്ചയുടൻ തന്നെ, ഭക്തിയോടെ രുദ്രന്മാർ ധ്യാനിച്ച അതേ രൂപത്തിൽ അവൻ ദർശനം നൽകി.
താദൃശേനൈവ രൂപേണ ദുര്നിരീക്ഷ്യേണ ദൈവതൈഃ । പ്രണിപത്യ തു ദേവേശം തദാ തുഷ്ടാവ ശങ്കരഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ദേവന്മാർക്കു കാണാൻ പ്രയാസമുള്ള അതേ ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ ശങ്കരൻ ദേവേശനോടു നമസ്കരിച്ചു, തുടർന്ന് അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ശങ്കര ഉവാച । നമസ്തേഽസ്ത ജഗന്നാഥ നരസിംഹവപുര്ധര । ദൈത്യേശ്വരേന്ദ്രസംഹാരിനഖശുക്തിവിരാജിത ॥ ൧,൨൩൧.
ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: ജഗന്നാഥാ, നരസിംഹസ്വരൂപം ധരിച്ചവാ, ദൈത്യാധിപന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവാ, ശംഖുപോലുള്ള തിളങ്ങുന്ന നഖങ്ങളുള്ളവാ, നിനക്കു വന്ദനം.
നഖമണ്ഡലസഭിന്നഹേമപിങ്ഗലവിഗ്രഹ । നമോഽസ്തു പദ്മനാഭായ ശോഭനായ ജഗദ്ഗുരോ । കല്പാന്താമ്ഭോദനിര്ഘോഷ സൂര്യകോടിസമപ്രഭ ॥ ൧,൨൩൧.
നഖങ്ങളുടെ വലയത്തിൽ പൊന്നുപോലുള്ള ദേഹം വിഭജിച്ചവാ, പദ്മനാഭാ, ലോകഗുരുവായ ശോഭനനായവാ, കല്പാന്ത്യത്തിൽ സമുദ്രംപോലുള്ള ഗർജ്ജനവും കോടിയുരു സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശവും ഉള്ളവാ, നിനക്കു വന്ദനം.
സഹസ്രയമസംത്രാസ സഹസ്രേന്ദ്രപരാക്രമ । ഹസസ്ത്രധനദസ്ഫീത സഹസ്രചരണാത്മക ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം യമന്മാരുടെ ഭയവും, ആയിരം ഇന്ദ്രന്മാരുടെ വീര്യവും, ആയിരം കുബേരന്മാരുടെ സമ്പത്തും, ആയിരം കാലുകൾ ഉള്ളവനും നീയാണു.
സഹസ്രചന്ദപ്രതിമ ! സഹസ്രാംശുഹരിക്രമ । സഹസ്രരുദ്രതേജസ്ക സഹസ്രബ്രഹ്മസംസ്തുത ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവാ, ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം മറക്കുന്ന പാദങ്ങൾ ഉള്ളവാ, ആയിരം രുദ്രന്മാരുടെ ശക്തിയുള്ളവാ, ആയിരം ബ്രഹ്മന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നവാ.
സഹസ്രരുദ്രസംജപ്ത സഹസ്രാക്ഷനിരീക്ഷണ । സഹസ്രജന്മമഥന സഹസ്രബന്ധനമോചന ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം രുദ്രന്മാർ ജപിക്കുന്നവാ, ആയിരം കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് കാണപ്പെടുന്നവാ, ആയിരം ജന്മങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവാ, ആയിരം ബന്ധങ്ങൾ മോചിപ്പിക്കുന്നവാ.
സഹസ്രവായുവേഗാക്ഷ സഹസ്രാജ്ഞകൃപാകര । സ്തുത്വൈവം ദേവദേവേശം നൃസിംഹവപുഷം ഹരിമ് । വിജ്ഞാപയാമാസ പുനര്വിനയാവനതഃ ശിവഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം കാറ്റുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും, ആയിരം രാജാക്കന്മാർക്ക് കരുണയുള്ളവനും ആയ മഹാദേവനായ ഹരിയെ, നരസിംഹരൂപത്തിൽ, ശിവൻ വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച് വീണ്ടും സ്തുതിച്ചു അപേക്ഷിച്ചു.
അന്ധകസ്യ വിനാശായ യാ സൃഷ്ടാ മാതരോ മയാ । അനാദൃത്യ തു മദ്വാക്യം ഭക്ഷ്യന്ത്വദ്ഭുതാഃ പ്രജാഃ ॥ ൧,൨൩൧.
അന്ധകനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ മാതാക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ എന്റെ വാക്ക് അവഗണിച്ച് അവർ അത്ഭുതകരമായ ജീവികളെ തിന്നുകയാണ്.
സൃഷ്ട്വാ താശ്ച ന ശക്തോഽഹം സംഹര്തുമപരാജിതഃ । പൂര്വം കൃത്വാ കഥം താസാം വിനാശമഭിരോചയേ ॥ ൧,൨൩൧.
അവരെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടും ഞാൻ അവരെ കീഴടക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, ജയിക്കാനാവാത്തവനേ. മുമ്പ് സൃഷ്ടിച്ചവരെ എങ്ങനെ ഇപ്പോൾ നശിപ്പിക്കാനാകും?
ഏവമുക്തഃ സ രുദ്രേണ നരസിഹവപുര്ഹരിഃ । സഹസ്രഹേവീര്ജിഹ്വാഗ്രാത്തദാ വാഗീശ്വരോ ഹരിഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ഇങ്ങനെ രുദ്രൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, നരസിംഹരൂപിയായ ഹരി, വാക്കുകളുടെ അധിപൻ, ആയിരം ജ്വാലകളുള്ള നാവിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിന്ന് സംസാരിച്ചു.
തഥാ സുരഗണാന്സര്വാന്രൌദ്രാന്മാതൃഗണാന്വിഭുഃ । സംഹൃത്യ ജഗതഃ ശര്മ കൃത്വാ ചാന്തര്ദധേ ഹരിഃ ॥ ൧,൨൩൧.
അങ്ങനെ സർവ്വവ്യാപിയായ ഹരി, എല്ലാ ക്രൂരമായ മാതാക്കളെയും ദേവഗണങ്ങളെയും പിൻവലിച്ച് ലോകത്തിൽ സമാധാനം കൊണ്ടുവന്നു, പിന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
നാരസിംഹമിദം സ്തോത്രം യഃ പഠേന്നിയതേന്ദ്രിയഃ । മനോരഥപ്രദസ്തസ്യ രുദ്രസ്യേവ ന സംശയഃ ॥ ൧,൨൩൧.
നരസിംഹനോടുള്ള ഈ സ്തോത്രം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ആരെങ്കിലും ജപിച്ചാൽ, രുദ്രനുപോലെ തന്നെ അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിർബന്ധമായും നിറവേറും.
ധ്യായേന്നൃസിംഹം തരുണാര്കനേത്രം സിദാമ്ബുജാതം ജ്വലിതാഗ്നിവത്ക്രമ് । അനാദിമധ്യാന്തമജ പുരാണം പരാപരേശം ജഗതാം നിധാനമ് ॥ ൧,൨൩൧.
നരസിംഹനെ, ഉദയസൂര്യനുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, പൂർണ്ണമായ ഒരു താമരയിൽ ഇരുന്ന്, അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച്, ആരംഭവും മദ്ധ്യവും അവസാനം ഇല്ലാത്തവനായി, ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്തവനും പുരാതനനുമായും, ഉത്തമാധമന്മാരുടെ ഇശ്വരനായി, ലോകങ്ങളുടെ ആധാരമായും ധ്യാനിക്കണം.
ജപേദിദം സന്തതദുഃ ഖജാലം ജഹാതി നീഹാരമിവാംശുമാലീ । സമാതൃവര്ഗസ്യ കരോതി മൂര്തിം യദാ തദാ തിഷ്ഠതി തത്സമീപേ ॥ ൧,൨൩൧.
ഈ സ്തോത്രം സ്ഥിരമായി ജപിക്കുന്നവൻ ദു:ഖങ്ങളുടെ വല നീക്കുന്നു, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ മഞ്ഞു നീക്കുന്നതുപോലെ. മാതാക്കളെ ധ്യാനിച്ചാൽ, അപ്പോൾ തന്നെ അവളുടെ അടുത്ത് നില്ക്കുന്നു.
ദേവേശ്വരസ്യാപി നൃസിംഹമൂര്തേഃ പൂജാം വിധാതും ത്രിപുരാന്തകാരീ । പ്രസാദ്യ തം ദേവവരം സ ലബ്ധ്വാ അവ്യാജ്ജഗന്മാതൃഗണേഭ്യ ഏവ ച ॥ ൧,൨൩൧.
ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനും, ത്രിപുരയെ നശിപ്പിച്ചവനും, നരസിംഹമൂർത്തിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി അനുഗ്രഹം നേടി, ലോകമാതാക്കളെ സംരക്ഷിച്ചു.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩൨ സൂത ഉവാച । കുലാമൃതം പ്രവക്ഷ്യാമി സ്തോത്രം യത്തു ഹരോഽബ്രവീത് । പൃഷ്ടഃ ശ്രീനാരദേനൈവ നാരദായ തഥാ ശൃണു ॥ ൧,൨൩൨.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ വംശത്തിന്റെ അമൃതമായ സ്തോത്രം പറയും, ഹരൻ നാരദനോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ പറഞ്ഞത്, അതു നാരദനിൽ നിന്ന് നീ കേൾക്കുക.
നാരദ ഉവാച । യഃ സംകാരേ സദാ ദ്വന്ദ്വൈഃ കാമക്രോധൈഃ ശുഭാശുഭൈഃ । ശബ്ദാദിവിഷയൈര്ബദ്ധഃ പീഡ്യമാനഃ സ ദുര്മതിഃ ॥ ൧,൨൩൨.
നാരദൻ പറഞ്ഞു: സദാ സാംസാരിക കലഹത്തിൽ, ഇഷ്ടദ്വേഷങ്ങളിൽ, മോഹക്രോധങ്ങളിൽ, നല്ലതും ചീത്തയും, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി, ദുര്ബുദ്ധിയുള്ളവൻ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ക്ഷണം വിമുച്യതേ ജന്തുര്മൃത്യുസംസാരസാഗരാത് । ഭഗവഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി ത്വത്തോ ഹി ത്രിപുരാന്തക ॥ ൧,൨൩൨.
ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവി മരണസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; ത്രിപുരനാശകനേ, അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ നാരദസ്യ ത്രിലോചനഃ । ഉവാച തമൃഷിം ശമ്ഭുഃ പ്രസന്നവദനോ ഹരഃ ॥ ൧,൨൩൨.
അങ്ങനെ നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, മൂന്നുകണ്ണുള്ള ശിവൻ, സന്തോഷപൂർവ്വം ആ മഹർഷിയോട് പറഞ്ഞു.
മഹേശ്വര ഉവാച । ജ്ഞാനാമൃതം പരം ഗുഹ്യം രഹസ്യമൃഷിസത്തമ । വക്ഷ്യാമി ശൃണു ദുഃ ഖഘ്നം ഭവബന്ധഭയാമഹമ് ॥ ൧,൨൩൨.
മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, പരമരഹസ്യം, ദു:ഖവും ബന്ധഭയവും നീക്കുന്ന സത്യം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും, ശ്രേഷ്ഠമുനിവേ, കേൾക്കു.