അഗ്നികാര്യം ജപഃ സ്നാനം വിഷ്ണോര്ധ്യാനഞ്ച പൂജനമ് । ഗന്തും ദുഃ ഖോദധേഃ കുര്യുര്യേ ച തത്ര നരന്തി തേ ॥ ൧,൨൩൦.
ഹോമം, ജപം, സ്നാനം, വിഷ്ണുദ്ധ്യാനം, പൂജ എന്നിവ ചെയ്യുന്നവർ, ദു:ഖസമുദ്രം കടക്കാനാണ് അതു ചെയ്യുന്നത്; അവർ ആ ലക്ഷ്യം നേടുന്നു.
രാഷ്ട്രസ്യ ശരണം രാജാ പിതരോ ബാലകസ്യ ച । ധര്മശ്ച സര്വമര്ത്യാനാം സര്വസ്യ ശരണം ഹരിഃ ॥ ൧,൨൩൦.
രാജാവ് രാജ്യത്തിന് ആശ്രയമാണ്, പിതാക്കന്മാർ കുട്ടിക്ക് ആശ്രയമാണ്, ധർമ്മം മനുഷ്യർക്കെല്ലാം ആശ്രയമാണ്, ഹരിയാണ് എല്ലാവർക്കും പരമാശ്രയം.
യേ നമന്തി ജഗദ്യോനിം വാസുദേവം സനാതനമ് । ന യേഭ്യോ വിദ്യതേ തീര്ഥമധികം മുനിസത്തമ് ॥ ൧,൨൩൦.
ലോകത്തിന്റെ നിത്യസ്രോതസ്സായ വാസുദേവനെ നമസ്കരിക്കുന്നവരെക്കാൾ മഹത്തായ തീർത്ഥം ഇല്ല, മഹർഷേ.
അനര്ഘരത്നപൂജാഞ്ച കുര്യാത്സ്വാധ്യായമേവ ച । തമേവോദ്ദിശ്യ ഗോവിന്ദം ധ്യായന്നിത്യമതന്ദ്രിതഃ ॥ ൧,൨൩൦.
അനർഘ്യരത്നങ്ങൾ അർപ്പിക്കുകയും, സ്വാധ്യായം നടത്തുകയും ചെയ്യണം; അതെല്ലാം ഗോവിന്ദനെ ഉദ്ദേശിച്ച്, എപ്പോഴും അശ്രാന്തമായി ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം.
ശൂദ്രം വാ ഭഗവദ്ഭക്തം നിഷാദം ശ്വപചം തഥാ । ദ്വിജജാതി സമംമന്യോ ന യാതി നരകം നരഃ ॥ ൧,൨൩൦.
ശൂദ്രനോ, ഭഗവദ്ഭക്തനോ, നിഷാദനോ, അശുദ്ധജാതിക്കാരനോ ആയാലും, അവരെ ദ്വിജന്മാരെപ്പോലെ സമദർശനം ചെയ്യുന്നവൻ നരകത്തിലേക്കു പോകില്ല.
ആദരേണ സദാ സ്തൌതി ധനവന്തം ധനേച്ഛയാ । തഥാ വിശ്വസ്യ കര്താരം കോ ന മുച്യേത ബന്ധനാത് ॥ ൧,൨൩൦.
ധനം ആഗ്രഹിച്ച് എപ്പോഴും സമ്പന്നനെ ആദരവോടെ സ്തുതിക്കുന്നതുപോലെ, ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവിനെ സ്തുതിച്ചാൽ ആരാണ് ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാത്തത്?
യഥാ പ്രാപ്തവനോ വഹ്നിര്ദഹത്യാര്ദ്രമപീന്ധനമ് । തഥാവിധഃ സ്ഥിതോ വിഷ്ണുര്യോഗിനാം സര്വകില്വിഷമ് ॥ ൧,൨൩൦.
എങ്ങനെ തീ പെട്ടെന്നു ഈർപ്പം ഉള്ള ഇന്ധനത്തെയും കത്തിക്കും, അങ്ങനെ തന്നെ, അങ്ങനെയുള്ള വിഷ്ണു യോഗികളിലെ എല്ലാ പാപങ്ങളും ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
ആദീപ്തം പര്വതം യദ്വന്നാശ്രയന്തി മൃഗാദയഃ । തദ്വത്പാപനി സര്വാണി യോഗാഭ്യാസരതം നരമ് ॥ ൧,൨൩൦.
എങ്ങനെ കത്തുന്ന പർവ്വതത്തോട് മൃഗങ്ങൾ അടുത്തുപോകില്ല, അങ്ങനെ തന്നെ യോഗാഭ്യാസത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവനെ പാപങ്ങൾ സമീപിക്കില്ല.
യസ്യ യാവാംശ്ച വിശ്വാസസ്തസ്യ സിദ്ധിസ്തു താവതീ । ഏതവാനേവ കൃഷ്ണസ്യ പ്രഭാവഃ പരിമീയതേ ॥ ൧,൨൩൦.
ആരുടെയോ വിശ്വാസം എത്രയോ അത്രയേ അവനു സിദ്ധിയും ലഭിക്കും. കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം ഇത്രയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതും ഇതു കൊണ്ടാണ്.
വിദ്വേഷാദപി ഗോവിന്ദം ദമഘോഷാത്മജഃ സ്മരന് । ശിശുപാലോ ഗതസ്തത്ത്വം കിം പുനസ്തത്പരായണഃ ॥ ൧,൨൩൦.
വൈരാഗ്രഹത്താലും ഗോവിന്ദനെ ഓർത്തു ദമഘോഷപുത്രനായ ശിശുപാലൻ സത്യം പ്രാപിച്ചു; അങ്ങനെ തന്നെയെങ്കിൽ, അവനിൽ ഭക്തിയുള്ളവർക്ക് എത്ര കൂടുതൽ ലഭിക്കും!
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩൧ സൂത ഉവാച । നാരസിംഹസ്തുതിം വക്ഷ്യേ ശിവോക്തം ശൌനകാധുനാ । പൂര്വം മാതൃഗണാഃ സര്വേ ശങ്കരം വാക്യമബ്രുവന് ॥ ൧,൨൩൧.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ശിവൻ ശൗനകനോടു പറഞ്ഞ നരസിംഹസ്തുതിയെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം. അതിനുമുമ്പ് എല്ലാ മാതാക്കളും ശങ്കരനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭഗവന് ഭക്ഷയിഷ്യാമഃ സദേവാസുരമാനുഷമ് । ത്വത്പ്രസാദാജ്ജഗത്സര്വം തദനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ॥ ൧,൨൩൧.
പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും എല്ലാം ഉണ്ണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഞങ്ങൾക്കു അനുവദിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
ശങ്കരൌവാച । ഭവതീഭിഃ പ്രജാഃ സര്വാ രക്ഷണീയാ ന സംശയഃ । തസ്മാഡ്വോരതരപ്രായം മനഃ ശീഘ്രം നിവര്ത്യതാമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളെല്ലാവരും ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്, അതിൽ സംശയമില്ല. അതിനാൽ ഈ അതിക്രമമായ ആഗ്രഹം ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഇത്യേവം ശങ്കരേണോക്തമനാദൃത്യ തു തദ്വചഃ । ഭക്ഷയാമാസുരവ്യഗ്രാസ്ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ശങ്കരന്റെ ഉപദേശം അവഗണിച്ച് അവർ അതീവ ആസക്തിയോടെ ചലനസ്ഥിരങ്ങളായ മൂന്ന് ലോകവും ഉണ്ണാൻ തുടങ്ങി.
ത്രൈലോക്യേ ഭക്ഷ്യമാണേ തു തദാ മാതൃഗണേന വൈ । നൃസിംഹരൂപിണം ദേവം പ്രദധ്യൌ ഭഗവാഞ്ഛിവഃ ॥ ൧,൨൩൧.
മാതാക്കൾ മൂന്ന് ലോകവും ഉണക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ ശിവൻ നരസിംഹസ്വരൂപത്തിലുള്ള ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ചു.
അനാദിനിധനം ദേവം സര്വഭൂതഭവോദ്ഭവമ് । വിദ്യുജ്ജിഹ്വം മഹാദംഷ്ട്രം സ്ഫുരത്കേസരമാലിനമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, എല്ലാ ജീവികളുടെ ഉത്ഭവമായ, മിന്നുന്ന നാവും വലിയ പല്ലുകളും പ്രകാശമുള്ള കേശരവും ഉള്ള ദൈവത്തെ അവൻ ധ്യാനിച്ചു.
രത്നാങ്ഗദം സമുകുടം ഹേമകേസരഭൂഷിതമ് । ഖോണിസൂത്രേണ മഹതാ കാഞ്ചനേന വിരാജിതമ് ॥ ൧,൨൩൧.
രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ കങ്കണവും മനോഹരമായ കിരീടവും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കേശരവും, വലിയ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അരക്കയരുമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
നീലോത്പലദലശ്യാമം രത്നനൂപുരഭൂഷിതമ് । തേജസാക്രാന്തസകലബ്രഹ്മാണ്ഡോദരമണ്ഡപമ് ॥ ൧,൨൩൧.
നീല ഉത്പലപുഷ്പത്തിന്റെ ദളംപോലെയുള്ള കറുത്ത വർണ്ണം, രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ പാദസരം, അവന്റെ തേജസ് മുഴുവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം നിറഞ്ഞു.
ആവര്തസദൃശാകാരൈഃ സംയുക്തം ദേഹരോമഭിഃ । സര്വപുഷ്പൈര്യോജിതാഞ്ച ധാരയംശ്ച മഹാസ്ത്രജമ് ॥ ൧,൨൩൧.
ചുറ്റുപാടുകൾപോലെയുള്ള രോമങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ, എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും അലങ്കാരമായി, വലിയ ഒരു ഹാരവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ ധ്യാതമാത്രോ ഭഗവാന്പ്രദദൌ തസ്യ ദര്ശനമ് । യാദൃശേന രൂപേണ ധ്യാതോ രുദ്രൈസ്തു ഭക്തിതഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ഭഗവാൻ ധ്യാനിച്ചയുടൻ തന്നെ, ഭക്തിയോടെ രുദ്രന്മാർ ധ്യാനിച്ച അതേ രൂപത്തിൽ അവൻ ദർശനം നൽകി.
താദൃശേനൈവ രൂപേണ ദുര്നിരീക്ഷ്യേണ ദൈവതൈഃ । പ്രണിപത്യ തു ദേവേശം തദാ തുഷ്ടാവ ശങ്കരഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ദേവന്മാർക്കു കാണാൻ പ്രയാസമുള്ള അതേ ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ ശങ്കരൻ ദേവേശനോടു നമസ്കരിച്ചു, തുടർന്ന് അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ശങ്കര ഉവാച । നമസ്തേഽസ്ത ജഗന്നാഥ നരസിംഹവപുര്ധര । ദൈത്യേശ്വരേന്ദ്രസംഹാരിനഖശുക്തിവിരാജിത ॥ ൧,൨൩൧.
ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: ജഗന്നാഥാ, നരസിംഹസ്വരൂപം ധരിച്ചവാ, ദൈത്യാധിപന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവാ, ശംഖുപോലുള്ള തിളങ്ങുന്ന നഖങ്ങളുള്ളവാ, നിനക്കു വന്ദനം.
നഖമണ്ഡലസഭിന്നഹേമപിങ്ഗലവിഗ്രഹ । നമോഽസ്തു പദ്മനാഭായ ശോഭനായ ജഗദ്ഗുരോ । കല്പാന്താമ്ഭോദനിര്ഘോഷ സൂര്യകോടിസമപ്രഭ ॥ ൧,൨൩൧.
നഖങ്ങളുടെ വലയത്തിൽ പൊന്നുപോലുള്ള ദേഹം വിഭജിച്ചവാ, പദ്മനാഭാ, ലോകഗുരുവായ ശോഭനനായവാ, കല്പാന്ത്യത്തിൽ സമുദ്രംപോലുള്ള ഗർജ്ജനവും കോടിയുരു സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശവും ഉള്ളവാ, നിനക്കു വന്ദനം.
സഹസ്രയമസംത്രാസ സഹസ്രേന്ദ്രപരാക്രമ । ഹസസ്ത്രധനദസ്ഫീത സഹസ്രചരണാത്മക ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം യമന്മാരുടെ ഭയവും, ആയിരം ഇന്ദ്രന്മാരുടെ വീര്യവും, ആയിരം കുബേരന്മാരുടെ സമ്പത്തും, ആയിരം കാലുകൾ ഉള്ളവനും നീയാണു.
സഹസ്രചന്ദപ്രതിമ ! സഹസ്രാംശുഹരിക്രമ । സഹസ്രരുദ്രതേജസ്ക സഹസ്രബ്രഹ്മസംസ്തുത ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവാ, ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം മറക്കുന്ന പാദങ്ങൾ ഉള്ളവാ, ആയിരം രുദ്രന്മാരുടെ ശക്തിയുള്ളവാ, ആയിരം ബ്രഹ്മന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നവാ.
സഹസ്രരുദ്രസംജപ്ത സഹസ്രാക്ഷനിരീക്ഷണ । സഹസ്രജന്മമഥന സഹസ്രബന്ധനമോചന ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം രുദ്രന്മാർ ജപിക്കുന്നവാ, ആയിരം കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് കാണപ്പെടുന്നവാ, ആയിരം ജന്മങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവാ, ആയിരം ബന്ധങ്ങൾ മോചിപ്പിക്കുന്നവാ.
സഹസ്രവായുവേഗാക്ഷ സഹസ്രാജ്ഞകൃപാകര । സ്തുത്വൈവം ദേവദേവേശം നൃസിംഹവപുഷം ഹരിമ് । വിജ്ഞാപയാമാസ പുനര്വിനയാവനതഃ ശിവഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ആയിരം കാറ്റുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും, ആയിരം രാജാക്കന്മാർക്ക് കരുണയുള്ളവനും ആയ മഹാദേവനായ ഹരിയെ, നരസിംഹരൂപത്തിൽ, ശിവൻ വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച് വീണ്ടും സ്തുതിച്ചു അപേക്ഷിച്ചു.
അന്ധകസ്യ വിനാശായ യാ സൃഷ്ടാ മാതരോ മയാ । അനാദൃത്യ തു മദ്വാക്യം ഭക്ഷ്യന്ത്വദ്ഭുതാഃ പ്രജാഃ ॥ ൧,൨൩൧.
അന്ധകനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ മാതാക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ എന്റെ വാക്ക് അവഗണിച്ച് അവർ അത്ഭുതകരമായ ജീവികളെ തിന്നുകയാണ്.
സൃഷ്ട്വാ താശ്ച ന ശക്തോഽഹം സംഹര്തുമപരാജിതഃ । പൂര്വം കൃത്വാ കഥം താസാം വിനാശമഭിരോചയേ ॥ ൧,൨൩൧.
അവരെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടും ഞാൻ അവരെ കീഴടക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, ജയിക്കാനാവാത്തവനേ. മുമ്പ് സൃഷ്ടിച്ചവരെ എങ്ങനെ ഇപ്പോൾ നശിപ്പിക്കാനാകും?
ഏവമുക്തഃ സ രുദ്രേണ നരസിഹവപുര്ഹരിഃ । സഹസ്രഹേവീര്ജിഹ്വാഗ്രാത്തദാ വാഗീശ്വരോ ഹരിഃ ॥ ൧,൨൩൧.
ഇങ്ങനെ രുദ്രൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, നരസിംഹരൂപിയായ ഹരി, വാക്കുകളുടെ അധിപൻ, ആയിരം ജ്വാലകളുള്ള നാവിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിന്ന് സംസാരിച്ചു.