തൃതീയം സ്കാന്ദമുദ്ദിഷ്ടം കുമാരേണ തു ഭാഷിതമ് । ചതുര്ഥം ശിവധര്മാഖ്യം സ്യാന്നന്ദീശ്വരഭാഷിതമ് ॥ ൧,൨൨൩.
മൂന്നാമത്തെത് സ്കന്ദം, കുമാരൻ പറഞ്ഞത്; നാലാമത്തെത് ശിവധർമ്മം, അത് നന്ദീശ്വരൻ പറഞ്ഞത്.
ദുര്വാസസോക്തമാശ്ചര്യം നാരദോക്തമതഃ പരമ് । കാപിലം വാമനഞ്ചൈവ തഥൈവോശനസേരിതമ് ॥ ൧,൨൨൩.
ദുര്വാസു പറഞ്ഞ അത്ഭുതമായ പുരാണം, പിന്നെ നാരദൻ പറഞ്ഞത്; കപിലൻ, വാമനൻ, ഉഷനസ് പറഞ്ഞതും അതുപോലെ.
ബ്രഹ്മാണ്ഡം വാരുണഞ്ചാഥ കാലികാഹ്വയമേവ ച । മാഹേശ്വരം തഥാ സാമ്ബമേവം സര്വാര്ഥസഞ്ചയമ് । പരാശരോക്തമപരം മാരീചം ഭാര്ഗവാഹ്വയമ് ॥ ൧,൨൨൩.
ബ്രഹ്മാണ്ഡം, വാരുണം, കാലികാ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന പുരാണം, മഹേശ്വരം, സാംബം, ഇങ്ങനെ എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്നവ; പരാശരൻ പറഞ്ഞത്, മാരീചം, ഭാർഗവം എന്ന പേരിലുള്ളതും.
പുരാണം ധര്മശാസ്ത്രഞ്ച വേദാസ്ത്വങ്ഗാനി യന്മുനേ । ന്യായഃ ശൌനക മീമാംസാ ആയുര്വേദാര്ഥശാസ്ത്രകമ് । ഗാന്ധര്വശ്ച ധനുര്വേദോ വിദ്യാ ഹ്യഷ്ടാദശസ്മൃതാഃ ॥ ൧,൨൨൩.
പുരാണം, ധർമ്മശാസ്ത്രം, വേദങ്ങളും അവയുടെ അങ്കങ്ങളും, ന്യായം, ശൗണക, മീമാംസ, ആയുര്വേദം, അർത്ഥശാസ്ത്രം, ഗാന്ധർവം, ധനുര്വേദം — ഇതാണ് പതിനെട്ട് വിദ്യകൾ.
ദ്വാപരാന്തേന ച ഹരിര്ഗുരുഭാരമപാഹരത് । ഏകപാദസ്ഥിതേ ധര്മേ കൃഷ്ണത്വഞ്ചാച്യുതേ ഗതേ ॥ ൧,൨൨൩.
ദ്വാപരയുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഹരി ഗുരുഭാരം നീക്കി; ധർമ്മം ഒരു കാലിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ കൃഷ്ണൻ അച്യുതനായി ലോകം വിട്ടു.
ജനാസ്തദാ ദുരാചാരാ ഭവിഷ്യന്തി ച നിര്ദയാഃ । സത്ത്വം രജസ്തമ ഇതി ദൃശ്യന്തേ പുരുഷേ ഗുണാഃ । കാലസഞ്ചോദിതാസ്തേഽപി പരിവര്തന്ത ആത്മനി ॥ ൧,൨൨൩.
അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ദുഷ്ടരും ക്രൂരരും ആയിരിക്കും; സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്ന ഗുണങ്ങൾ മനുഷ്യനിൽ കാണാം; കാലം പ്രേരിപ്പിച്ച് അവ മനസ്സിൽ പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.
പ്രഭൂതഞ്ച യദാ സത്ത്വം മനോ ബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി ച । തദാ കൃതയുഗം വിദ്യാജ്ജ്ഞാനേ തപസി യദ്രതിഃ ॥ ൧,൨൨൩.
സത്ത്വം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എല്ലാം അധികം ഉള്ളപ്പോൾ അതാണ് കൃതയുഗം; അപ്പോൾ ജ്ഞാനത്തിലും തപസ്സിലും ആസ്വാദനമുണ്ട്.
യദാ കര്മസു കാമ്യേഷു ശക്തിര്യശസി ദേഹിനാമ് । തദാ ത്രേതാ രജോഭൂതിരിതി ജാനീഹി ശൌനക ॥ ൧,൨൨൩.
മനുഷ്യരുടെ ശക്തി പ്രവർത്തികളിലും ആഗ്രഹങ്ങളിലും, പ്രശസ്തിയിലും കാണുമ്പോൾ, ശൗണക, അതാണ് ത്രേതായുഗം — രജസ്സിന്റെ ആധിക്യം.
യദാ ലോഭസ്ത്വസന്തോഷോ മാനോ ദമ്ഭശ്ച മത്സരഃ । കര്മണാഞ്ചാപി കാമ്യാനാം ദ്വാപരം തദ്രജസ്തമഃ ॥ ൧,൨൨൩.
ലോഭം, അസന്തോഷം, അഭിമാനം, കപടം, അസൂയ, ആഗ്രഹപ്രേരിതമായ പ്രവൃത്തികൾ — ഇവയുണ്ടെങ്കിൽ അത് ദ്വാപരയുഗം, രജസ്-തമസ് മിശ്രിതം.
യദാ സദാനൃതം തന്ദ്രാ നിദ്രാ ഹിംസാദിസാധനമ് । ശോകമോഹൌ ഭയം ദൈന്യം സ കലിസ്തമസി സ്മൃതഃ ॥ ൧,൨൨൩.
എപ്പോഴും അസത്യം, മന്ദത്വം, ഉറക്കം, ഹിംസ തുടങ്ങിയവ, ദുഃഖം, മോഹം, ഭയം, ദാരിദ്ര്യം — ഇവയുള്ളത് കലിയുഗം, തമസ്സായിട്ടാണ് ഓർക്കുന്നത്.
യസ്മിഞ്ജനാഃ കാമിനഃ സ്യുഃ ശശ്വത്കടുകഭാഷിണഃ । ദസ്യൂത്കൃഷ്ടാ ജനപദാ വേദാഃ പാഷണ്ഡദൂഷിതാഃ ॥ ൧,൨൨൩.
ജനങ്ങൾ കാമപ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, എപ്പോഴും കടുപ്പം സംസാരിക്കുന്നവരും, കള്ളന്മാർ ദേശങ്ങളിൽ മേലിടം പിടിച്ചവരും, വേദങ്ങൾ ഭ്രാന്തവിചാരങ്ങൾകൊണ്ട് മലിനമായവയും ആയിരിക്കും.
രാജാനശ്ച പ്രജാഭിക്ഷാഃ ശിശ്നോദരപരാജിതാഃ । അവ്രതാ വടവോഽശൌചാ ഭിക്ഷവശ്ച കുടുമ്ബിനഃ ॥ ൧,൨൨൩.
രാജാക്കന്മാർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കും, കാമം വിശപ്പു എന്നിവയാൽ കീഴടങ്ങിയിരിക്കും; വ്രതമില്ലാത്ത വടികൾ, അശുദ്ധർ, ഭിക്ഷക്കാരായ ഗൃഹസ്ഥർ.
തപസ്വിനോ ഗ്രാമവാസാഃ ന്യാസിനോ ഹ്യര്ഥലോലുപാഃ । ഹ്രസ്വകായാ മഹാഹാരാശ്ചൌരാസ്തേ സാധവഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൧,൨൨൩.
തപസ്സുകാരെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ താമസിക്കും; സന്യാസികൾ ധനലോലുപരാകും; ചെറു ശരീരമുള്ളവർ അത്യന്തം ഭക്ഷിക്കും; കള്ളന്മാർ സദാചാരികൾ എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടും.
ത്യക്ഷ്യന്തി ഭൃത്യാശ്ച പതിം താപസസ്ത്യക്ഷ്യതി വ്രതമ് । ശൂദ്രാഃ പ്രതിഗ്രഹിഷ്യന്തി വൈശ്യാ വ്രതപരായണഃ ॥ ൧,൨൨൩.
ഭൃത്യന്മാർ തങ്ങളുടെ യജമാനനെ ഉപേക്ഷിക്കും; തപസ്സുകാർ തങ്ങളുടെ വ്രതങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കും; ശൂദ്രന്മാർ ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കും; വൈശ്യന്മാർ വ്രതങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടും.
ഉദ്വിഗ്നാഃ സന്തി ച ജനാഃ പിശാചസദൃശാഃ പ്രജാഃ । അന്യായഭോജനേനാഗ്നിദേവതാതിഥിപൂജനമ് ॥ ൧,൨൨൩.
ജനങ്ങൾ ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞിരിക്കും; ജനങ്ങൾ പിശാചുപോലെയാകും; അന്യായമായി ലഭിച്ച ഭക്ഷണത്തിലൂടെ അഗ്നി, ദേവതകൾ, അതിഥികൾ എന്നിവരെ പൂജിക്കും.
കരിഷ്യന്തി കലൌ പ്രാപ്തേ ന ച പിത്ര്യോദകക്രിയാമ് । സ്ത്രീപരാശ്ച ജനാഃ സര്വേ ശൂദ്രപ്രായാശ്ച ശൌനക ॥ ൧,൨൨൩.
കലിയുഗം വന്നപ്പോൾ, അവർ പിതൃകർമ്മകൾ ചെയ്യുകയില്ല; എല്ലാവരും സ്ത്രീകളിൽ ലയിച്ചിരിക്കും; ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും ശൂദ്രന്മാരായിരിക്കും, ശൗനക.
ബഹുപ്രജാല്പഭാഗ്യാശ്ച ഭവിഷ്യന്തി കലൌ സ്ത്രിയഃ । ശിരഃ കണ്ഡൂയനപരാ ആജ്ഞാം ഭേത്സ്യന്തി ഭര്ത്സിതാഃ ॥ ൧,൨൨൩.
കലിയുഗത്തിൽ സ്ത്രീകൾ അധികം സംസാരിക്കുകയും ഭാഗ്യശാലികളായിരിക്കുകയും ചെയ്യും; അവർ തലകുരുക്കാൻ മാത്രം താൽപര്യമുണ്ടാകും; ശാസനം കേൾക്കുമ്പോൾ അവർ അതു ലംഘിക്കും.
വിഷ്ണും ന പൂജയിഷ്യന്തി പാഷണ്ഡോപഹതാ ജനാഃ । കലേര്ദോഷനിധേര്വിപ്രാ അസ്തി ഹ്യേകോ മഹാഗുണഃ ॥ ൧,൨൨൩.
പാഷണ്ടമതത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായ ആളുകൾ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കുകയില്ല; ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, കലിയുഗം ദോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണെങ്കിലും അതിൽ ഒരു വലിയ ഗുണം ഉണ്ട്.
കീര്തനാദേവ കൃഷ്ണസ്യ മഹാബന്ധം പരിത്യജേത് । കൃതേ യദ്ധ്യായതോ വിഷ്ണും ത്രേതായാം ജപതഃ ഫലമ് ॥ ൧,൨൨൩.
കൃഷ്ണന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ മാത്രം വലിയ ബന്ധനം വിട്ടൊഴിയാം; കൃതയുഗത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ത്രേതായുഗത്തിൽ ജപിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്നതും,
ദ്വാപരേ പരിചര്യായാം കലൌ തദ്ധരികീര്തനാത് । തസ്മാദ്ധ്യേയോ ഹരിര്നിത്യം ഗേയഃ പൂജ്യശ്ച ശൌനക ॥ ൧,൨൨൩.
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ സേവനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്നതും, കലിയുഗത്തിൽ ഹരിയുടെ കീർത്തനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കും; അതിനാൽ, ശൗനക, ഹരിയെ എല്ലായ്പ്പോഴും ധ്യാനിക്കുകയും പാടുകയും പൂജിക്കുകയും വേണം.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൨൪ സൂത ഉവാച । ചതുര്യുഗസഹസ്രാന്തേ ബ്രാഹ്മോ നൈമിത്തികോ ലയഃ । അനാവൃഷ്ടിശ്ച കല്പാന്തേ ജായതേ ശതവാര്ഷികീ ॥ ൧,൨൨൪.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: നാലു യുഗങ്ങളുടെ ആയിരം ചക്രങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ ബ്രഹ്മപ്രലയം സംഭവിക്കും; കല്പാവസാനത്തിൽ നൂറുവർഷം മഴയില്ലാത്ത വരൾച്ച വരും.
ഉതിഷ്ഠന്തി തദാ രൌദ്രാ ദിവി സപ്ത ദിവാകരാഃ । തേ തു പീത്വാ ജലം സര്വം ശോഷയന്തി ജഗത്ത്രയമ് ॥ ൧,൨൨൪.
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് ഏഴു ഭയങ്കരമായ സൂര്യന്മാർ ഉദിക്കും; അവർ എല്ലാ വെള്ളവും കുടിച്ചു മൂന്നു ലോകവും ഉണക്കും.
ഭൂര്ഭുവഃ സ്വര്മഹര്ലോകം ചരാചരം ജനസ്തഥാ । വിഷ്ണുശ്ച രുദ്രോ ഭൂത്വാസൌ പാതാലാനി ദഹത്യധഃ ॥ ൧,൨൨൪.
ഭൂർ, ഭുവഃ, സ്വർഗ്ഗം, മഹർലോകം, ജനലോകം, ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതും എല്ലാം അങ്ങനെ നശിക്കും; വിഷ്ണു രുദ്രനായി മാറി പാതാളങ്ങൾ കത്തിക്കും.
വിഷ്ണുര്ദഹേത്ത്രിലോകഞ്ചി മുഖാന്മേഘാന് സൃജത്യലമ് । വര്ഷന്തേ വൈ വര്ഷശതം നാനാവര്ണാ മഹാഘനാഃ ॥ ൧,൨൨൪.
വിഷ്ണു മൂന്നു ലോകവും കത്തിക്കും; അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് മേഘങ്ങൾ ഉണ്ടാകും; നാനാവർണ്ണത്തിലുള്ള വലിയ മേഘങ്ങൾ നൂറുവർഷം മഴ പെയ്യും.
വിഷ്ണുരൂപഃശതം വാതി വര്ഷാണാം വായുരൂര്ജിതഃ । വിഷ്ണുരേ കാര്ണവീ ഭൂതേ വര്ഷേ ബ്രഹ്മസ്വരൂപധൃക് । ശേതേഽനന്താസനേ വിഷ്ണുര്നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ ॥ ൧,൨൨൪.
വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ശക്തമായ കാറ്റ് നൂറുവർഷം മഴക്കാലത്ത് വീശും; വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു സമുദ്രമായി മാറും; എല്ലാം നശിച്ചപ്പോൾ, അനന്തനാഗത്തിന്റെ മേൽ വിഷ്ണു വിശ്രമിക്കും.
സുപ്ത്വാ വര്ഷസഹസ്രം സ ജഗദ്ഭൂയോഽസൃജദ്ധരിഃ । അഥ പ്രാകൃതികം വക്ഷ്യേ പ്രലയം ശൃണു ശൌനക ॥ ൧,൨൨൪.
ഹരി ആയിരം വർഷം ഉറങ്ങി, വീണ്ടും ലോകം സൃഷ്ടിക്കും; ഇപ്പോൾ പ്രകൃതിപ്രലയം ഞാൻ വിവരിക്കും, കേൾക്കു ശൗനക.
പൂര്ണേ സംവത്സരശതേ സംഹൃത്യ സകലം ജഗത് । ബ്രഹ്മാണം ന്യസ്യ ദേഹേ ഹി മുക്തോ യോഗബലൈര്ഹരിഃ ॥ ൧,൨൨൪.
നൂറുവർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ഹരി മുഴുവൻ ലോകവും പിൻവലിച്ച്, യോഗശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ തന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.
യേ ഗതാ ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനം തേഽപി യാന്തി പരം പദമ് । അനാവൃഷ്ട്യര്കസമ്പന്നാ ആസന്മേഘാസ്തഥാ ദ്വിജ । ശതം വര്ഷാണി വര്ഷദ്ഭിര്മേധൈരണ്ഡം പ്രപൂര്യതേ ॥ ൧,൨൨൪.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം പ്രാപിച്ചവർ പോലും പരമപദം എത്തും; ദ്വിജന്മാരേ, വരൾച്ചയും സൂര്യനും ചേർന്ന് ഉണ്ടാക്കിയ മേഘങ്ങൾ നൂറുവർഷം മഴപെയ്ത് അണ്ഡം നിറക്കും.
അന്തര്ഗതേന തോയേന ഭിന്നമണ്ഡം ജഗത്പതേഃ । പൂര്ണേ ബ്രഹ്മായുഷി ഗതേ ഭിദ്യതേഽമ്ഭസി ലീയതേ ॥ ൧,൨൨൪.
അകത്തുള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് ലോകപതി സൃഷ്ടിച്ച അണ്ഡം പൊട്ടും; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞാൽ അത് തകർന്ന് വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കും.
ഏവം സാ ജഗദാധാരാ തോയേ ചോര്വോ പ്രലീയതേ । ആപസ്തേജസി ലീയന്തേ തേജോ വായൌ പ്രലീയതേ ॥ ൧,൨൨൪.
ഇങ്ങനെ ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായത് വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കും; വെള്ളം അഗ്നിയിൽ, അഗ്നി വായുവിൽ ലയിക്കും.