രാജ്ഞാം യുദ്ധേഷു യജ്ഞാദൌ ദേശാന്തരഗതേഷു ച । ബാലേ പ്രേതേ മാസികേ ച സദ്യഃ ശൌചം വിധീയതേ ॥ ൧,൨൨൨.
രാജാക്കന്മാരുടെ യുദ്ധത്തിൽ, യാഗത്തിൽ, വിദേശത്തേക്ക് യാത്രയിൽ, കുഞ്ഞ് മരിച്ചാൽ, മാസം കഴിഞ്ഞ് മരിച്ചാൽ, അപ്പോഴേയ്ക്കു തന്നെ ശുദ്ധി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അവിവാഹാ തഥാ കന്യാ ദ്വിജോ മൌഞ്ജീവിവര്ജിതഃ । ജതദന്തശ്ച ബാലശ്ച കുമാരീ ച ത്രിവര്ഷികാ ॥ ൧,൨൨൨.
വിവാഹം കഴിക്കാത്ത പെൺകുട്ടി, ഉപവീതം ഇല്ലാത്ത ദ്വിജൻ, ജടയുള്ളവൻ, കുട്ടി, മൂന്നു വയസ്സുള്ള കന്യക —
തേഷാം ശുദ്ധിസ്ത്രിരാത്രേണ ഗര്ഭസ്ത്രാവേ ത്രിരാത്രിഭിഃ । സൂതായാം മാസതുല്യാശ്ച ചതുര്ഥേഽഹ്നി രജസ്വലാ ॥ ൧,൨൨൨.
അവർക്കും ഗർഭച്യുതിയുള്ളവർക്കും മൂന്നു രാത്രിയിൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും; പ്രസവിച്ച സ്ത്രീക്ക് ഒരു മാസം തുല്യമായ കാലം; രജസ്സ് ഉള്ള സ്ത്രീക്ക് നാലാം ദിവസം ശുദ്ധിയാകും.
ദുര്ഭിക്ഷേ രാഷ്ട്രസംപതേ സൂതകേ മൃതകേപി വാ । നിയമാശ്ച ന ദുഷ്യന്തി ദാനധര്മപരാസ്തഥാ ॥ ൧,൨൨൨.
ദുരിതകാലത്ത്, രാജ്യദുരന്തത്തിൽ, ജനനാശൗചത്തിലും മരണത്തിലും, ദാനധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർക്ക് നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
ദക്ഷികാലേ വിവാഹാദൌ ദേവദ്വിജനിമന്ത്രിതേ । പൂര്വസംകല്പിതേ വാപി നാശൌചം മൃതസൂതകേ ॥ ൧,൨൨൨.
യാഗസമയത്ത്, വിവാഹത്തിൽ, ദേവന്മാരോ ബ്രാഹ്മണന്മാരോ വിളിച്ചപ്പോൾ, മുമ്പ് നിർണയിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ, ജനനമരണാശൗചം ബാധകമല്ല.
പ്രസൂതപത്നീസംസ്പര്ശാദശുചിഃ സ്യാത്തഥാ ദ്വിജഃ । അഗ്നയോ യത്ര ഹൂയന്തേ വേദോ വാ യത്ര പഠ്യതേ ॥ ൧,൨൨൨.
പ്രസവിച്ച സ്ത്രീയെ തൊട്ടാൽ ദ്വിജൻ അശുദ്ധനാകും; യാഗം നടത്തുന്നതോ, വേദം ഉച്ചരിക്കുന്നതോ നടക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് —
സതതം വൈശ്വദേവാ ദി ന തേഷാം സൂതകം ഭവേത് । അശുദ്ധേ ച ഗൃഹേ ഭുക്തേ ത്രിരാത്രാച്ഛുധ്യതി ദ്വിജഃ ॥ ൧,൨൨൨.
എപ്പോഴും വൈശ്വദേവം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ജനനാശൗചം ബാധകമല്ല; അശുദ്ധമായ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ദ്വിജൻ മൂന്നു രാത്രിയിൽ ശുദ്ധിയാകും.
ബ്രാഹ്മണീ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാ ശൂദ്രാ ചൈവ രജസ്വലാ । അന്യോന്യസ്പര്ശനാത്തത്ര ബ്രാഹ്മണീ തു ത്രിരാത്രതഃ ॥ ൧,൨൨൨.
ബ്രാഹ്മണീ, ക്ഷത്രിയ, വൈശ്യ, ശൂദ്ര സ്ത്രീകൾക്ക് രജസ്സ് വന്നിരിക്കുമ്പോൾ പരസ്പരം സ്പർശിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണീക്ക് മൂന്നു രാത്രിയിൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
ദ്വിരാത്രതഃ ക്ഷത്രിയാ ച ശുദ്ധാ വൈശ്യാ ഹ്യുപോഷിതാ । ശൂദ്രാ സ്നാനേന ശുധ്യേത്തു ദ്രോണാര്ഥം ന വിസര്ജയേത് ॥ ൧,൨൨൨.
ക്ഷത്രിയർ രണ്ട് രാത്രികൾ ഉപവസിച്ചാൽ ശുദ്ധരാകും. വൈശ്യർ ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ചാൽ മതിയാകും. ശൂദ്രന്മാർക്ക് സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ഒരു ഡ്രോണം വെള്ളത്തിനായി അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല.
കാകശ്വാനോപനീ തന്തു അന്നം ബാഹ്യന്തു തത്ത്യജേത് । സുവര്ണാദ്ഭൈഃ സമഭ്യുക്ഷ്യ ഹുതാശേ ച പ്രതാപയേത് ॥ ൧,൨൨൨.
കാക്ക, നായ, മറ്റേതെങ്കിലും മൃഗം അന്നം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം പുറത്തുനിന്ന് തൊട്ടാൽ അതു ഉപേക്ഷിക്കണം. സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് തളിച്ച് അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ചാൽ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാം.
കൂപേ ച പതിതാന്ദൃഷ്ട്വാ ശ്വശൃഗാലൌ ച മര്കടമ് । തത്കൂപസ്യോദകം പീത്വാ ശുധ്യേദ്വിപ്രസ്ത്രിഭിര്ദിനൈഃ । ക്ഷത്രിയോഽഹര്ദ്വയേനൈവ വൈശ്യോ വൈകാഹതഃ പരമ് ॥ ൧,൨൨൨.
കിണറ്റിൽ നായ, കുറുക്കൻ, കുരങ്ങ് ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും വീണതായി കണ്ടാൽ, ആ കിണറ്റിലെ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണൻക്ക് മൂന്നു ദിവസം, ക്ഷത്രിയന് രണ്ട് ദിവസം, വൈശ്യന് ഒരു ദിവസം ഉപവസിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
അസ്ഥി ചര്മ മലം വാപി മൂഷികാം യദി കൂപതഃ । ഉദ്ധൃത്യ ചോദകം പഞ്ച ഗവ്യാച്ഛുദ്ധ്യേത്തു ശോധിതമ് ॥ ൧,൨൨൨.
കിണറ്റിൽ അസ്ഥി, ചർമ്മം, മല, അല്ലെങ്കിൽ എലി വീണാൽ, അവ എടുത്ത് അഞ്ച് കലശം വെള്ളം എടുത്തശേഷം, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ചേർത്താൽ വെള്ളം ശുദ്ധമാകും.
തഡാഗേ പുഷ്കരിണ്യാദൌ ഭസ്മാദിം പാതയേത്തഥാ । ഷട്കുമ്ഭാനപ ഉത്ദ്ധൃയ പഞ്ചഗവ്യേന ശുധ്യതി ॥ ൧,൨൨൨.
തടാകത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്കരിണിയിൽ ചാരമോ അതുപോലുള്ളത് വീണാൽ, ആറു കലശം വെള്ളം എടുത്തശേഷം പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ചേർത്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
സ്ത്രീരജഃ പതിതം മധ്യേ ത്രിംശത്കുമ്ഭാന്സമുദ്ധരേത് । അഗമ്യാഗമനം കൃത്വാ മദ്യഗോമാംസഭക്ഷണമ് ॥ ൧,൨൨൨.
തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ സ്ത്രീരജസ്സ് വീണാൽ മുപ്പത് കലശം വെള്ളം എടുത്ത് മാറ്റണം. അനധികൃത ലൈംഗിക ബന്ധം, മദ്യം കുടിക്കൽ, പശുമാംസം കഴിക്കൽ എന്നിവ ചെയ്താൽ ശുദ്ധിക്രമം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശുധ്യേ ച്ചാന്ദ്രായണാദ്വിപ്രഃ പ്രാജാപത്യേന ഭൂമിപഃ । വൈശ്യഃ സാന്തപനാച്ഛൂദ്രഃ പഞ്ചാഹോഭിര്വിശുധ്യതി ॥ ൧,൨൨൨.
ബ്രാഹ്മണൻ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. ക്ഷത്രിയന് പ്രാജാപത്യ വ്രതം, വൈശ്യന് സാന്തപന വ്രതം, ശൂദ്രന് അഞ്ചു ദിവസം ഉപവസിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
പ്രായശ്ചിത്തേ കൃതേ ദദ്യാദ്ഗവാം ബ്രാഹ്മണഭോജനമ് । ക്രീഡായാം ശയനീയാദൌ നീലീവസ്ത്രം ന ദുഷ്യതി ॥ ൧,൨൨൨.
പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തശേഷം പശുക്കളും ബ്രാഹ്മണഭോജനവും നൽകണം. കളിയിൽ, കിടക്കയിൽ തുടങ്ങിയവയിൽ നീല വസ്ത്രം അശുദ്ധമാകുന്നില്ല.
നീലീവസ്ത്രം ന സ്പൃശേച്ച നീലീ ച നിരയം ബ്രജേത് । വ്രഹ്മഘ്നശ്ച സുരാപശ്ച സ്തേയീ ച ഗുരുതല്പഗഃ ॥ ൧,൨൨൨.
നീല വസ്ത്രം തൊടരുത്; നീലി ചെടി നരകത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യം കുടിക്കൽ, കള്ളച്ചോർത്തൽ, ഗുരുപത്നിയുമായി ബന്ധം എന്നിവ വലിയ പാപങ്ങളാണ്.
ഋക്ഷം ദൃഷ്ട്വാ വിശുധ്യന്തേ തത്സംയോഗീ ച പഞ്ചമഃ । തതോ ധേനുശതം ദദ്യാദ്ബ്രാഹ്മണാനാന്തു ഭോജനമ് ॥ ൧,൨൨൨.
കരടി കണ്ടാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും; അതിനൊപ്പം അഞ്ചാമനായവനും ശുദ്ധനാകും. അതിനുശേഷം നൂറു പശുക്കളും ബ്രാഹ്മണഭോജനവും നൽകണം.
ബ്രഹ്മഹാ ദ്വാദശാബ്ദാനി കുടീം കൃത്വാ വനേ വസേത് । ന്യസ്യേദാത്മാനമഗ്നൌ വാ സുസമിദ്ധേ സുരാപകഃ ॥ ൧,൨൨൨.
ബ്രാഹ്മണഹന്താവ് പന്ത്രണ്ട് വർഷം കാട്ടിൽ കുടിൽ ഉണ്ടാക്കി താമസിക്കണം. മദ്യം കുടിച്ചവൻ നല്ലതായി കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ തന്നെ സമർപ്പിക്കണം.
സ്തേയീ സര്വം വേദവിദേ ബ്രാഹ്മണായോപപാദയേത് । വൃഷമേകം സഹസ്രം ഗാം ദദ്യാച്ച ഗുരുതല്പഗഃ ॥ ൧,൨൨൨.
കള്ളൻ എല്ലാം വേദപഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന് തിരികെ നൽകണം. ഗുരുപത്നിയുമായി പാപം ചെയ്തവൻ ആയിരം കാളകളും പശുക്കളും നൽകണം.
കൃതപാപശ്ചരേദ്രോധേ ദ്വൌ പാദൌ ബന്ധയന്പശോഃ । സര്വകൃച്ഛ്രം നിപാനേസ്യാത്കാന്താരേ ഗൃഹദാഹതഃ ॥ ൧,൨൨൨.
പാപം ചെയ്തവൻ മൃഗത്തെപോലെ രണ്ടു കാൽ കെട്ടി കിടക്കയിൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങണം. കാട്ടിൽ അല്ലെങ്കിൽ വീടു കത്തിയശേഷം കഠിനമായ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
കണ്ഠാഭരണദോഷേണ കൃച്ഛ്രപാദം മൃതേ ഗവി । അസ്ഥിഭങ്ഗം ഗവാം കൃത്വാ ശൃങ്ഗഭങ്ഗമഥാപി വാ ॥ ൧,൨൨൨.
കഴുത്തിൽ ആഭരണം ധരിച്ച പാപത്തിന്, പശു മരിച്ചാൽ കൃച്ഛ്ര വ്രതം ചെയ്യണം. പശുവിന്റെ അസ്ഥി അല്ലെങ്കിൽ കൊമ്പ് പൊട്ടിച്ചാൽ അതുപോലെയാണ്.
ത്വഗ്ഭേദം പുച്ഛനാശേ വാ മാസാര്ധം യാവകം പിബേത് । സര്വം ഹസ്ത്യശ്വശസ്ത്രാദ്യൈര്നിശ്ചയം കൃച്ഛ്രമേവ തു ॥ ൧,൨൨൨.
ചർമ്മം പൊട്ടിച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ വാൽ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ പകുതി മാസം യവജലം കുടിക്കണം. ആന, കുതിര, ആയുധം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും കൃച്ഛ്ര വ്രതം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അജ്ഞാനാത്പ്രാശ്യ വിണ്മൂത്രം സുരാസംസ്പൃഷ്ടമേവ ച । പുനഃ സംസ്കാരമായാന്തി ത്രയോ വര്ണാ ദ്വിജാതയഃ ॥ ൧,൨൨൨.
അജ്ഞാനത്തിൽ മലം, മൂത്രം കഴിച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ മദ്യം തൊട്ടാൽ, മൂന്ന് വർണ്ണക്കാരും വീണ്ടും ശുദ്ധിക്രമം ചെയ്യണം.
വപനം മേഖ്ലാ ദണ്ഡോ ഭൈക്ഷ്യചര്യാവ്രതാനി ച । നിവര്തന്തേ ദ്വിജാതീനാം പുനഃ സംസ്കാരകര്മണി ॥ ൧,൨൨൨.
മുടി മുടിക്കൽ, മേഖല, ദണ്ഡം, ഭിക്ഷയെടുപ്പ് തുടങ്ങിയ വ്രതങ്ങൾ, വീണ്ടും ശുദ്ധിക്രമം ചെയ്യുമ്പോൾ ദ്വിജന്മാർക്ക് ആവർത്തിക്കണം.
ആമമാംസം ഘൃതം ക്ഷൌദ്രം സ്നേഹശ്ച കാലസമ്ഭവാഃ । അന്ത്യഭാണ്ഡസ്ഥിതാഃ സര്വേ നിഷ്ക്രാന്താഃ ശുചയഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൧,൨൨൨.
അച്ചുതരിച്ച മാംസം, നെയ്, തേൻ, പഴയ എണ്ണ എന്നിവ അശുദ്ധമായ പാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചാൽ, പുറത്തെടുത്താൽ ശുദ്ധമാകുന്നു.
തൈലാദിഘൃതമാധ്വീകം പണ്യദ്രവ്യം ദ്രവസ്തഥാ । ഏകഭക്തം ക്രമാന്നക്തം ഏകൈകാഹമയാചിതമ് । ഉപവാസഃ പാദകൃച്ഛ്രം കൃച്ഛാര്ധദ്വിഗുണം ഹി യത് ॥ ൧,൨൨൨.
എണ്ണ, നെയ്യ്, തേൻ, വ്യാപാര സാധനങ്ങൾ, മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങൾ, ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ, ക്രമത്തിൽ ഭക്ഷണം, രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം, ഒരു ദിവസം മാത്രം ഭക്ഷണം, ഒരു ദിവസം മാത്രം ഭിക്ഷയെടുപ്പ്, ഉപവാസം, പാദകൃച്ച്രം എന്ന വ്രതം — ഇവയെല്ലാം കൃച്ച്ര വ്രതത്തിന്റെ പകുതിയോ ഇരട്ടിയോ ആകുന്നു, ആചാരത്തിന് അനുസരിച്ച്.
പ്രാജാപത്യന്തു തത്സ്യാച്ച സര്വപാതകനാശനമ് । കൃച്ഛ്രം സപ്തോപവാസൈശ്ച മഹാസാന്തപനം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൨൨൨.
പ്രാജാപത്യ വ്രതം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; അത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. ഏഴു ഉപവാസങ്ങളോടെ കൃച്ച്രം ചെയ്താൽ അതാണ് മഹാസാന്തപനം എന്ന് പറയുന്നു.
ത്ര്യഹമുഷ്ണം പിബേച്ഛാപഃ ത്ര്യഹമുഷ്ണം പയഃ പിബേത് । ത്ര്യമുഷ്ണം പിബേത്സര്പിസ്തപ്തകൃച്ഛ്രമഘാപഹമ് ॥ ൧,൨൨൨.
മൂന്ന് ദിവസം ചൂടുള്ള വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കണം; മൂന്നു ദിവസം ചൂടുള്ള പാലും, പിന്നെ മൂന്നു ദിവസം ചൂടുള്ള നെയ്യും കുടിക്കണം. ഇതാണ് തപ്ത കൃച്ച്രം, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദ്വാദശാഹോപവാസേന പരാകഃ സര്വപാപഹാ । ഏകൈകം വര്ധയേത്പിണ്ഡം ശുക്ലേ കൃഷ്ണേ ച ഹ്രാസയേത് ॥ ൧,൨൨൨.
പന്ത്രണ്ടു ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്താൽ പരാക വ്രതം എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റുന്നു. ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഓരോ ദിവസവും അളവ് കൂട്ടണം; കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ഓരോ ദിവസവും കുറയ്ക്കണം.