അയാചിതോപപന്നേ തു നാസ്തി ദോഷഃ പ്രതിഗ്രഹേ । അമൃതം തദ്വിദുര്ദേവാസ്തസ്മാത്തന്നൈവ വര്ജയേത് ॥ ൧,൨൧൩.
ആര്ക്കും പറയാതെ തന്നതെടുക്കുന്നതില് പാപമില്ല; ദേവന്മാര് അതിനെ അമൃതം എന്നപോലെ കാണുന്നു, അതിനാല് അതു നിരസിക്കരുത്.
ഗുരുദ്രവ്യാംശ്ചൌജ്ജിഹീര്ഷുരര്ചിഷ്യന്ദേ വതാതിഥീന് । സര്വതഃ പ്രതിഗൃഹ്ണീയാന്ന തുഷ്യേത്തു സ്വയം തതഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ഗുരുവിന്റെ വസ്തുക്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും അതിഥികളെ ആദരിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തുനിന്നും സമ്മാനം സ്വീകരിക്കാം, പക്ഷേ സ്വന്തം തൃപ്തിക്ക് അതില് സന്തോഷിക്കരുത്.
സാധുതഃ പ്രതിഗൃഹ്ണീയാദഥ വാസാധുതോ ദ്വിജഃ । ഗുണവാനല്പദോഷശ്ച നിര്ഗുണോ ഹി നിമജ്ജതി ॥ ൧,൨൧൩.
ബ്രാഹ്മണന് നല്ലവരില് നിന്ന് സമ്മാനം സ്വീകരിക്കണം; അല്ലെങ്കില് ഗുണമുള്ളവരിൽ നിന്ന്, കുറഞ്ഞ ദോഷമുള്ളവരിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കാം; ഗുണമില്ലാത്തവന് നശനം വരും.
ഏവം ത്വക്ഷവൃത്ത്യാ വാ കൃത്വാ ഭരണമാത്മനഃ । കുര്യാദ്വിശുദ്ധിം പരതഃ പ്രായശ്ചിത്തം ദ്വിജോത്തമഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ഇങ്ങനെ പലിശക്കടം പോലുള്ള വഴികളിലൂടെ ജീവനം നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന് ശേഷം ശുദ്ധീകരണപ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
ചതുര്ഥേ ച തഥാ ഭാഗേ സ്നാനാര്ഥം മൃദ മാഹരേത് । തിലപുഷ്പകുശാദീനി സ്നാനം ചാകൃത്രിമേ ജലേ ॥ ൧,൨൧൩.
നാലാം ഭാഗത്തിൽ, കുളിക്കാൻ വേണ്ടി മണ്ണ് ശേഖരിക്കണം. എള്ള്, പൂക്കൾ, ദർഭാ പുല്ല് എന്നിവയും കുളിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കണം. ഈ കുളി പ്രകൃതിദത്തമായ വെള്ളത്തിൽ നടത്തണം.
നിത്യം നൈമിത്തികം കാമ്യം ക്രിയാങ്ഗം മലകര്ഷണമ് । മാര്ജനാചമാവഗാഹാശ്ചാഷ്ടസ്നാനം പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ദൈനംദിനം, പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ആഗ്രഹത്തോടെ, ശുദ്ധീകരണത്തിനായി, കഴുകൽ, ആചമനം, മുങ്ങൽ എന്നിവയൊക്കെ കുളിയുടെ എട്ട് വിധങ്ങളായി പറയുന്നു.
അസ്നാതസ്തു പുമാന്നാര്ഹേ ജപാഗ്നിഹവനാദിഷു । പ്രാതഃ സ്നാനം തദര്ഥം തു നിത്യസ്നാനം പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
കുളിക്കാത്ത ആളുകൾ ജപം, ഹോമം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്കു യോഗ്യരല്ല. അതുകൊണ്ട്, പ്രഭാതത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് ഈ പ്രവർത്തികൾക്കായി നിത്യകൃത്യമായി നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചാണ്ഡാലശവവിഷ്ഠാദ്യാന്സ്പൃഷ്ട്വാ സ്നാനം രജസ്വലാമ് । സ്നാനാര്ഹസ്തു യദാ സ്നാതി സ്നാനം നൈമിത്തികം ഹി തത് ॥ ൧,൨൧൩.
ചാണ്ഡാളൻ, ശവം, മല, രജസ്വല സ്ത്രീ എന്നിവയെ സ്പർശിച്ചാൽ കുളിക്കണം. അത്തരത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന കുളിയായി അറിയപ്പെടുന്നു.
പുഷ്യസ്നാനാദികം സ്നാനം ദൈവജ്ഞവിധിചോദിതമ് । തദ്ധി കാമ്യം സമുദ്ദിഷ്ടം നാകാമസ്തത്പ്രയോജയേത് ॥ ൧,൨൧൩.
പുഷ്യ കുളി മുതലായവ ജ്യോതിഷികൾ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ആഗ്രഹപൂർവമായ കുളികളാണ്. ആഗ്രഹമില്ലാതെ അവ ചെയ്യരുത്.
ജപ്തുകാമഃ പവിത്രാണി അര്ചിഷ്യന്ദേവതാതിഥീന് । സ്നാനം സമാചരേദ്യസ്തു ക്രിയാങ്ഗം തച്ച കീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ജപം ചെയ്യാൻ, ശുദ്ധീകരിക്കാൻ, ദേവതകളെ പൂജിക്കാൻ, അതിഥികളെ ആദരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ കുളിക്കണം. ഇത് കര്മ്മത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് പറയുന്നത്.
മലാപകര്ഷണാര്ഥായ പ്രവൃത്തിസ്തത്ര നാന്യഥാ । സരഃ സുദേവഖാതേഷു തീര്ഥേഷു ച നദീഷു ച ॥ ൧,൨൧൩.
അവിടെ ഉദ്ദേശ്യം മലമാറ്റമാണ്, വേറൊന്നല്ല. തടാകങ്ങളിൽ, നല്ല കിണറുകളിൽ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ, നദികളിൽ ഇവിടെയൊക്കെയാണ് ഇത് ചെയ്യേണ്ടത്.
സ്നാനമേവ ക്രിയാ യസ്മാത്ക്രിയാസ്നാനമതഃ പരമ് । അദ്ഭിര്ഗാത്രാണി ശുധ്യന്തി തീര്ഥസ്നാനാത്ഫലം ലഭേത് ॥ ൧,൨൧൩.
കുളി തന്നെ ഒരു കര്മ്മമാണ്, അതുകൊണ്ട് കര്മ്മകുളി അതിലധികം ഉത്തമമാണ്. വെള്ളം കൊണ്ട് ശരീരം ശുദ്ധമാവുന്നു, തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
മാര്ജനാന്മജ്ജനൈര്മന്ത്രൈഃ പാപമാശു പ്രണശ്യതി । നിത്യം നൈമിത്തികം ചാപി ക്രിയാങ്ഗം മലകര്ഷണമ് ॥ ൧,൨൧൩.
കഴുകൽ, മുങ്ങൽ, മന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ പാപം വേഗത്തിൽ നശിക്കും. നിത്യവും, പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിലും, കര്മ്മത്തിന്റെയും ഭാഗമായും കുളി മലമാറ്റത്തിനാണ്.
തീര്ഥാഭാവേ തു കര്തവ്യമുഷ്ണോദകപരോദകൈഃ । ഭൂമിഷ്ഠാദുദ്ധൃതം പുണ്യം തതഃ പ്രസ്ത്രവണോദകമ് ॥ ൧,൨൧൩.
തീർത്ഥം ഇല്ലാത്തപക്ഷം ചൂടുവെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ മുകളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വെള്ളം ഉപയോഗിക്കണം. നിലത്തു നിന്നെടുത്ത വെള്ളം പുണ്യമാണ്, അതിനുശേഷം ഉത്ഭവം വരുന്ന വെള്ളം.
തതോഽപി സാരസം പുണ്യം തസ്മാന്നാദേയമുച്യതേ । തീര്ഥതോയം തതഃ പുണ്യം ഗാഗം പുണ്യം തു സര്വതഃ ॥ ൧,൨൧൩.
അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ പുണ്യം തടാകത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ ഉണ്ട്, അതു നിരസിക്കരുത്. തീർത്ഥവെള്ളം പുണ്യമാണ്, ഗംഗാവെള്ളം എല്ലായിടത്തും പുണ്യമാണ്.
ഗാഗം പയഃ പുനാത്യാശു പാപമാമരണാന്തികമ് । ഗയായാം ച കുരുക്ഷേത്രേ യത്തോയം സമുപസ്ഥിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ഗംഗാവെള്ളം പാപം വേഗത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കും, മരണത്തോളം പോലും. ഗയയിലും കുരുക്ഷേത്രത്തിലും ലഭ്യമായ വെള്ളവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
തസ്മാത്തു ഗാങ്ഗമപരം ജാനീയാത്തോയമുത്തമമ് । പുത്രജന്മനി യോഗേഷു തഥാ സംക്രമണേ രവേഃ ॥ ൧,൨൧൩.
അതുകൊണ്ട്, ഗംഗാവെള്ളം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണെന്ന് അറിയണം. പുത്രജനനം, യോഗങ്ങൾ, സൂര്യന്റെ സംക്രമണം എന്നിവയ്ക്കിടയിലും അതുപയോഗിക്കണം.
രാഹോശ്ച ദര്ശനേ സ്നാനം പ്രശസ്തം നിശി നാന്യഥാ । ഉഷസ്യുഷസി യത്സ്നാനം സന്ധ്യായാമുദിതേ രവൌ ॥ ൧,൨൧൩.
രാഹുവിനെ കാണുമ്പോൾ കുളിക്കുന്നത് ശുഭമാണ്, രാത്രിയിൽ അല്ല. പുലർച്ചെ, സൂര്യോദയത്തിൽ, സന്ധ്യാകാലത്ത് കുളിക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്.
പ്രാജാപത്യേന തത്തുല്യം മഹാപാതകനാശനമ് । യത്ഫലം ദ്വാദശാബ്ദാനി പ്രാജാപത്യേ കൃതേ ഭവേത് ॥ ൧,൨൧൩.
അപ്പോൾ കുളിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം പ്രജാപത്യ യാഗത്തിന് തുല്യമാണ്, അത് മഹാപാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കും. പ്രജാപത്യ യാഗം പന്ത്രണ്ട് വർഷം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലം അതിൽ ലഭിക്കും.
പ്രാതഃ സ്നായീ തദാപ്നോതി വര്ഷേണ ശ്രദ്ധയാന്വിതഃ । യ ഇച്ഛേദ്വിപുലാന് ഭോഗാംശ്ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹോപമാന് ॥ ൧,൨൧൩.
പ്രഭാതത്തിൽ വിശ്വാസത്തോടെ കുളിക്കുന്നവൻ ആ ഫലം ഒരു വർഷം കൊണ്ട് നേടും. ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഗ്രഹങ്ങൾ പോലെയുള്ള വലിയ ഭോഗങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് ലഭിക്കും.
പ്രാതഃ സ്നായീ ഭവേന്നിത്യം മാസൌ ദ്വൌ മാഘഫാല്ഗുനൌ । യസ്തു മാഘം സമാസാദ്യ പ്രാതഃ സ്നായീ ഹവിഷ്യഭുക് ॥ ൧,൨൧൩.
മാഘം, ഫാൽഗുനം എന്നീ രണ്ട് മാസങ്ങളിലും എപ്പോഴും പ്രഭാതത്തിൽ കുളിക്കണം. മാഘമാസത്തിൽ പ്രഭാതത്തിൽ കുളിച്ച് ഹവിഷ്യഭോജനം ചെയ്യുന്നവൻ,
ഇതിപാപം മഹാഘോരം മാസാദേവ വ്യപോഹതി । മാതരം പിതരം വാപി ഭ്രാതരം സുഹൃദം ഗുരുമ് ॥ ൧,൨൧൩.
അങ്ങനെ ചെയ്താൽ വലിയ ഭയങ്കരമായ പാപം പോലും ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ നീങ്ങും. അമ്മയോടോ, അച്ഛനോടോ, സഹോദരനോടോ, സുഹൃത്തിനോടോ, ഗുരുവിനോടോ ബന്ധപ്പെട്ട പാപം പോലും.
യമുദ്ദിശ്യ നിമജ്ജേത ദ്വാദശാംശം ലഭേത്തു സഃ । തുഷ്യത്യാമലകൈര്വിഷ്ണുരേകാദശ്യാ വിശേഷതഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ഏകാദശി ദിനത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ സ്മരിച്ച്, ശരീരത്തിന്റെ പന്ത്രണ്ടിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയാൽ, അതിനാൽ വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും. പ്രത്യേകിച്ച് ആമലകഫലങ്ങൾ അർപ്പിച്ചാൽ വിഷ്ണു അതിയായി സന്തോഷിക്കും.
ശ്രീകാമഃ സര്വദാ സ്നാനം കുര്വോതാമലകൈര്നരഃ । സന്താപഃ കീര്തിരല്പായുര്ധനം നിധനമേവ ച ॥ ൧,൨൧൩.
സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിച്ച് എപ്പോഴും ആമലകഫലങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് ദു:ഖങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും, പ്രശസ്തിയും ദീർഘായുസും ലഭിക്കും, ധനം നഷ്ടപ്പെടുകയോ ആയുസ്സ് കുറയുകയോ ചെയ്യില്ല.
ആരോഗ്യം സര്വകാമാപ്തിരഭ്യങ്ഗാദ്ഭാസ്കരാദിഷു । ഉപോഷിതസ്യ വ്രതിനഃ കൃത്തകേശസ്യ നാപിതൈഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ഭാസ്കരനും മറ്റു ദേവന്മാർക്കും അർപ്പിച്ചുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ, ശരീരത്തിൽ എണ്ണയിടുമ്പോൾ ആരോഗ്യവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും. ഉപവാസം പാലിക്കുന്നവൻ നാപ്പിത്തനാൽ മുടി മുറിച്ചാൽ ഇതു കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്.
താവച്ഛ്രീസ്തിഷ്ഠതി പ്രീതാ യാവത്തൈലം ന സംസ്പൃശേത് । ഏവം സ്നാത്വാ പിതൄന്ദേവാന്മനുഷ്യാംസ്തര്പയേന്നരഃ ॥ ൧,൨൧൩.
എണ്ണ് ശരീരത്തിൽ തൊടുന്നതുവരെ ശ്രീദേവി സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇങ്ങനെ സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, പിതാക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
നാഭിമാത്രേ ജലേ സ്ഥിത്വാ ചിന്തയേദൂര്ജമാനസഃ । ആഗച്ഛന്തു മേ പിതര ഇമം ഗൃഹ്ണന്ത്വപോഞ്ജലിമ് ॥ ൧,൨൧൩.
നാഭിവരെ വെള്ളത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ, 'എന്റെ പിതാക്കന്മാർ വരികയും ഈ വെള്ളം കൈകൊണ്ട് സ്വീകരിക്കയും ചെയ്യട്ടെ' എന്ന് ചിന്തിക്കണം.
ത്രീംസ്ത്രീനേവാഞ്ജലീന്ദദ്യാദാകാശേ ദക്ഷിണേ തഥാ । വസിത്വാ വസനം ശുഷ്കം സ്ഥലസ്ഥാ സ്തര്ണബര്ഹിഷി ॥ ൧,൨൧൩.
മൂന്നു അഞ്ജലി വെള്ളം, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു തവണ മൂന്ന് അഞ്ജലി, തെക്കോട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ആകാശത്തേക്ക് അർപ്പിക്കണം. ശേഷം ഉണക്ക വസ്ത്രം ധരിച്ചു, നിലത്ത് പുള്ളിപ്പുല്ല് അല്ലെങ്കിൽ ഇലകൾ വിരിച്ച് ഇരിക്കണം.
വിധിജ്ഞാസ്തര്പണം കുര്യുര്ന പാത്രേ തു കദാചന । യദപാം ക്രൂരമാംസാത്തു യദമേധ്യം തു കിഞ്ചന ॥ ൧,൨൧൩.
ശുദ്ധമായ ആചാരങ്ങൾ അറിയുന്നവർ ഒരിക്കലും പാത്രത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്യരുത്. വെള്ളത്തിൽ ക്രൂരമായതോ, മാംസം കലർന്നതോ, അശുദ്ധമായതോ ഒന്നും ഉപയോഗിക്കരുത്.
അശാന്തം മലിനം യച്ച തത്സര്വമപഗച്ഛതു । ഗൃഹീത്വാനേന മന്ത്രേണ തോയം സവ്യേന പാണിനാ ॥ ൧,൨൧൩.
അശാന്തമായതും അശുദ്ധമായതും എല്ലാം നീക്കം ചെയ്യണം. ഇടതുകൈ കൊണ്ട് വെള്ളം എടുത്ത് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.