അനാവൃഷ്ട്യാ രാജഭയാന്മൂഷികാദ്യൈരുപദ്രവൈഃ । കൃഷ്യാദികേ ഭവേദ്ബാധാ സാ കുസീദേ ന വിദ്യതേ ॥ ൧,൨൧൩.
വൃഷ്ടിയില്ലായ്മ, രാജഭയം, എലി മുതലായ ഉപദ്രവങ്ങള് കൃഷിയിലും മറ്റും തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കും, പക്ഷേ പലിശക്കടത്തില് അത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകള് ഉണ്ടാകില്ല.
ശുക്ലപക്ഷേ തഥാ കൃഷ്ണേ രജന്യാം ദിവസേപി വാ । ഉഷ്ണേ വര്ഷതി ശീതേ വാ വര്ധനം ന നിവര്തതേ ॥ ൧,൨൧൩.
വെള്ളിയാഴ്ചയോ കറുത്തപക്ഷമോ, രാവിലെയോ പകലിലോ, ചൂടിലോ മഴയിലോ തണുപ്പിലോ പോലും വളര്ച്ച നില്ക്കുന്നില്ല.
ദേശം ഗതാനാം യാ വൃദ്ധിര്നാനാപണ്യോപജീവിനാമ് । കുസീദം കുര്വതഃ സമ്യക്സംസ്ഥിതസ്യൈവ ജായതേ ॥ ൧,൨൧൩.
വിവിധ ദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി പല വസ്തുക്കളില് ജീവിക്കുന്നവര്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന ലാഭം, ശരിയായി പലിശക്കടം ചെയ്യുന്നവന് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.
ലബ്ധലാഭഃ പിതൄന്ദേവാന്ബ്രാഹ്മണാംശ്ചൈവ പൂജയേത് । തേ തൃപ്താസ്തസ്യ തദ്ദോഷം ശമയന്തി ന സംശയഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ലഭിച്ച ലാഭം കൊണ്ട് പിതാക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആദരിക്കണം; അവര് തൃപ്തരായാല് അവന്റെ ദോഷങ്ങള് നീങ്ങും, ഇതില് സംശയമില്ല.
വണിക്കുസീദം ദദ്യാദ്യോ വസ്ത്രം ഗാങ്കാഞ്ചനാദികമ് । കൃഷീവലോഽന്നപാനാദിയാനശയ്യാസനാനി ച ॥ ൧,൨൧൩.
വ്യാപാരി പലിശയായി വസ്ത്രം, ധാന്യം, പൊന്നു മുതലായവ കൊടുക്കണം; കർഷകൻ അന്നം, പാനം, വാഹനങ്ങൾ, കിടക്ക, ഇരിപ്പിടം എന്നിവ കൊടുക്കണം.
രാജഭ്യോ വിംശതിം ദത്ത്വാ പശുസ്വര്ണാദികം ശതമ് । പാദേനാസ്യ ച യാവക്യം കുര്യാത്സംചയമാത്മവാന് ॥ ൧,൨൧൩.
രാജാവിന് ഇരുപത് കൊടുത്ത്, പശു, പൊന്നു മുതലായവയില് നൂറ് കൊടുത്ത്, ബുദ്ധിമാനായവന് നാലിലൊന്ന് വീതം സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കണം.
അര്ധേന ചാത്മഭരണം നിത്യനൈമിത്തികാംന്വിതമ് । പാദം ചേത്യര്ഥയാമസ്യ മൂലഭൂതം വിവര്ധയേത് ॥ ൧,൨൧൩.
അർദ്ധം കൊണ്ട് സ്വയം നിലനിര്ത്തണം, ദിവസവും പ്രത്യേക ദിവസങ്ങളിലും ചെയ്യേണ്ട കര്മ്മങ്ങള് നിറവേറ്റണം; നാലിലൊന്ന് കൊണ്ട് മൂലധനം വര്ധിപ്പിക്കണം.
വിദ്യാ ശില്പം ഭൂതിഃ സേവാ ഗോരക്ഷാ വിപണിഃ കൃഷിഃ । വൃത്തിര്ഭൈക്ഷ്യം കുസീദം ച ദശ ജീവനഹേതവഃ ॥ ൧,൨൧൩.
വിദ്യ, കല, ഐശ്വര്യം, സേവനം, പശുപാലനം, വ്യാപാരം, കൃഷി, ഭിക്ഷाटनവും പലിശക്കടവും—ഇവയാണ് പത്ത് ജീവിക്കാനുള്ള മാര്ഗങ്ങള്.
പ്രതിഗ്രഹാര്ജിതാ വിപ്രേ ക്ഷത്രിയേ ശസ്ത്രനിര്ജിതാ । വൈശ്യേ ന്യായാര്ജിതാഃ സ്വാര്ഥാഃ ശൂദ്രേ ശുശ്രൂഷയാര്ജിതാഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ബ്രാഹ്മണന് സമ്മാനമേറ്റു സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കാം; ക്ഷത്രിയന് യുദ്ധവിജയത്തിലൂടെ; വൈശ്യന് ന്യായമായ വഴി; ശൂദ്രന് സേവനത്തിലൂടെ.
നദീ ബഹൂദകാ ശാകമൃത്പര്ണാനി സമിത്കുശാഃ । ആഗ്നേയോ ബ്രഹ്മഘോഷശ്ച വിപ്രാണാം ധനമുത്തമമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ജലം നിറഞ്ഞ നദി, ചെടികൾ, കിഴങ്ങ്, ഇല, സമിത്കുശം, അഗ്നി, വേദഘോഷം—ഇവയാണ് ബ്രാഹ്മണന് ഏറ്റവും നല്ല സമ്പത്ത്.
അയാചിതോപപന്നേ തു നാസ്തി ദോഷഃ പ്രതിഗ്രഹേ । അമൃതം തദ്വിദുര്ദേവാസ്തസ്മാത്തന്നൈവ വര്ജയേത് ॥ ൧,൨൧൩.
ആര്ക്കും പറയാതെ തന്നതെടുക്കുന്നതില് പാപമില്ല; ദേവന്മാര് അതിനെ അമൃതം എന്നപോലെ കാണുന്നു, അതിനാല് അതു നിരസിക്കരുത്.
ഗുരുദ്രവ്യാംശ്ചൌജ്ജിഹീര്ഷുരര്ചിഷ്യന്ദേ വതാതിഥീന് । സര്വതഃ പ്രതിഗൃഹ്ണീയാന്ന തുഷ്യേത്തു സ്വയം തതഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ഗുരുവിന്റെ വസ്തുക്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും അതിഥികളെ ആദരിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തുനിന്നും സമ്മാനം സ്വീകരിക്കാം, പക്ഷേ സ്വന്തം തൃപ്തിക്ക് അതില് സന്തോഷിക്കരുത്.
സാധുതഃ പ്രതിഗൃഹ്ണീയാദഥ വാസാധുതോ ദ്വിജഃ । ഗുണവാനല്പദോഷശ്ച നിര്ഗുണോ ഹി നിമജ്ജതി ॥ ൧,൨൧൩.
ബ്രാഹ്മണന് നല്ലവരില് നിന്ന് സമ്മാനം സ്വീകരിക്കണം; അല്ലെങ്കില് ഗുണമുള്ളവരിൽ നിന്ന്, കുറഞ്ഞ ദോഷമുള്ളവരിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കാം; ഗുണമില്ലാത്തവന് നശനം വരും.
ഏവം ത്വക്ഷവൃത്ത്യാ വാ കൃത്വാ ഭരണമാത്മനഃ । കുര്യാദ്വിശുദ്ധിം പരതഃ പ്രായശ്ചിത്തം ദ്വിജോത്തമഃ ॥ ൧,൨൧൩.
ഇങ്ങനെ പലിശക്കടം പോലുള്ള വഴികളിലൂടെ ജീവനം നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന് ശേഷം ശുദ്ധീകരണപ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.
ചതുര്ഥേ ച തഥാ ഭാഗേ സ്നാനാര്ഥം മൃദ മാഹരേത് । തിലപുഷ്പകുശാദീനി സ്നാനം ചാകൃത്രിമേ ജലേ ॥ ൧,൨൧൩.
നാലാം ഭാഗത്തിൽ, കുളിക്കാൻ വേണ്ടി മണ്ണ് ശേഖരിക്കണം. എള്ള്, പൂക്കൾ, ദർഭാ പുല്ല് എന്നിവയും കുളിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കണം. ഈ കുളി പ്രകൃതിദത്തമായ വെള്ളത്തിൽ നടത്തണം.
നിത്യം നൈമിത്തികം കാമ്യം ക്രിയാങ്ഗം മലകര്ഷണമ് । മാര്ജനാചമാവഗാഹാശ്ചാഷ്ടസ്നാനം പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ദൈനംദിനം, പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ആഗ്രഹത്തോടെ, ശുദ്ധീകരണത്തിനായി, കഴുകൽ, ആചമനം, മുങ്ങൽ എന്നിവയൊക്കെ കുളിയുടെ എട്ട് വിധങ്ങളായി പറയുന്നു.
അസ്നാതസ്തു പുമാന്നാര്ഹേ ജപാഗ്നിഹവനാദിഷു । പ്രാതഃ സ്നാനം തദര്ഥം തു നിത്യസ്നാനം പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
കുളിക്കാത്ത ആളുകൾ ജപം, ഹോമം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്കു യോഗ്യരല്ല. അതുകൊണ്ട്, പ്രഭാതത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് ഈ പ്രവർത്തികൾക്കായി നിത്യകൃത്യമായി നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചാണ്ഡാലശവവിഷ്ഠാദ്യാന്സ്പൃഷ്ട്വാ സ്നാനം രജസ്വലാമ് । സ്നാനാര്ഹസ്തു യദാ സ്നാതി സ്നാനം നൈമിത്തികം ഹി തത് ॥ ൧,൨൧൩.
ചാണ്ഡാളൻ, ശവം, മല, രജസ്വല സ്ത്രീ എന്നിവയെ സ്പർശിച്ചാൽ കുളിക്കണം. അത്തരത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന കുളിയായി അറിയപ്പെടുന്നു.
പുഷ്യസ്നാനാദികം സ്നാനം ദൈവജ്ഞവിധിചോദിതമ് । തദ്ധി കാമ്യം സമുദ്ദിഷ്ടം നാകാമസ്തത്പ്രയോജയേത് ॥ ൧,൨൧൩.
പുഷ്യ കുളി മുതലായവ ജ്യോതിഷികൾ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ആഗ്രഹപൂർവമായ കുളികളാണ്. ആഗ്രഹമില്ലാതെ അവ ചെയ്യരുത്.
ജപ്തുകാമഃ പവിത്രാണി അര്ചിഷ്യന്ദേവതാതിഥീന് । സ്നാനം സമാചരേദ്യസ്തു ക്രിയാങ്ഗം തച്ച കീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ജപം ചെയ്യാൻ, ശുദ്ധീകരിക്കാൻ, ദേവതകളെ പൂജിക്കാൻ, അതിഥികളെ ആദരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ കുളിക്കണം. ഇത് കര്മ്മത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് പറയുന്നത്.
മലാപകര്ഷണാര്ഥായ പ്രവൃത്തിസ്തത്ര നാന്യഥാ । സരഃ സുദേവഖാതേഷു തീര്ഥേഷു ച നദീഷു ച ॥ ൧,൨൧൩.
അവിടെ ഉദ്ദേശ്യം മലമാറ്റമാണ്, വേറൊന്നല്ല. തടാകങ്ങളിൽ, നല്ല കിണറുകളിൽ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ, നദികളിൽ ഇവിടെയൊക്കെയാണ് ഇത് ചെയ്യേണ്ടത്.
സ്നാനമേവ ക്രിയാ യസ്മാത്ക്രിയാസ്നാനമതഃ പരമ് । അദ്ഭിര്ഗാത്രാണി ശുധ്യന്തി തീര്ഥസ്നാനാത്ഫലം ലഭേത് ॥ ൧,൨൧൩.
കുളി തന്നെ ഒരു കര്മ്മമാണ്, അതുകൊണ്ട് കര്മ്മകുളി അതിലധികം ഉത്തമമാണ്. വെള്ളം കൊണ്ട് ശരീരം ശുദ്ധമാവുന്നു, തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
മാര്ജനാന്മജ്ജനൈര്മന്ത്രൈഃ പാപമാശു പ്രണശ്യതി । നിത്യം നൈമിത്തികം ചാപി ക്രിയാങ്ഗം മലകര്ഷണമ് ॥ ൧,൨൧൩.
കഴുകൽ, മുങ്ങൽ, മന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ പാപം വേഗത്തിൽ നശിക്കും. നിത്യവും, പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിലും, കര്മ്മത്തിന്റെയും ഭാഗമായും കുളി മലമാറ്റത്തിനാണ്.
തീര്ഥാഭാവേ തു കര്തവ്യമുഷ്ണോദകപരോദകൈഃ । ഭൂമിഷ്ഠാദുദ്ധൃതം പുണ്യം തതഃ പ്രസ്ത്രവണോദകമ് ॥ ൧,൨൧൩.
തീർത്ഥം ഇല്ലാത്തപക്ഷം ചൂടുവെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ മുകളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വെള്ളം ഉപയോഗിക്കണം. നിലത്തു നിന്നെടുത്ത വെള്ളം പുണ്യമാണ്, അതിനുശേഷം ഉത്ഭവം വരുന്ന വെള്ളം.
തതോഽപി സാരസം പുണ്യം തസ്മാന്നാദേയമുച്യതേ । തീര്ഥതോയം തതഃ പുണ്യം ഗാഗം പുണ്യം തു സര്വതഃ ॥ ൧,൨൧൩.
അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ പുണ്യം തടാകത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ ഉണ്ട്, അതു നിരസിക്കരുത്. തീർത്ഥവെള്ളം പുണ്യമാണ്, ഗംഗാവെള്ളം എല്ലായിടത്തും പുണ്യമാണ്.
ഗാഗം പയഃ പുനാത്യാശു പാപമാമരണാന്തികമ് । ഗയായാം ച കുരുക്ഷേത്രേ യത്തോയം സമുപസ്ഥിതമ് ॥ ൧,൨൧൩.
ഗംഗാവെള്ളം പാപം വേഗത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കും, മരണത്തോളം പോലും. ഗയയിലും കുരുക്ഷേത്രത്തിലും ലഭ്യമായ വെള്ളവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
തസ്മാത്തു ഗാങ്ഗമപരം ജാനീയാത്തോയമുത്തമമ് । പുത്രജന്മനി യോഗേഷു തഥാ സംക്രമണേ രവേഃ ॥ ൧,൨൧൩.
അതുകൊണ്ട്, ഗംഗാവെള്ളം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണെന്ന് അറിയണം. പുത്രജനനം, യോഗങ്ങൾ, സൂര്യന്റെ സംക്രമണം എന്നിവയ്ക്കിടയിലും അതുപയോഗിക്കണം.
രാഹോശ്ച ദര്ശനേ സ്നാനം പ്രശസ്തം നിശി നാന്യഥാ । ഉഷസ്യുഷസി യത്സ്നാനം സന്ധ്യായാമുദിതേ രവൌ ॥ ൧,൨൧൩.
രാഹുവിനെ കാണുമ്പോൾ കുളിക്കുന്നത് ശുഭമാണ്, രാത്രിയിൽ അല്ല. പുലർച്ചെ, സൂര്യോദയത്തിൽ, സന്ധ്യാകാലത്ത് കുളിക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്.
പ്രാജാപത്യേന തത്തുല്യം മഹാപാതകനാശനമ് । യത്ഫലം ദ്വാദശാബ്ദാനി പ്രാജാപത്യേ കൃതേ ഭവേത് ॥ ൧,൨൧൩.
അപ്പോൾ കുളിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം പ്രജാപത്യ യാഗത്തിന് തുല്യമാണ്, അത് മഹാപാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കും. പ്രജാപത്യ യാഗം പന്ത്രണ്ട് വർഷം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലം അതിൽ ലഭിക്കും.
പ്രാതഃ സ്നായീ തദാപ്നോതി വര്ഷേണ ശ്രദ്ധയാന്വിതഃ । യ ഇച്ഛേദ്വിപുലാന് ഭോഗാംശ്ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹോപമാന് ॥ ൧,൨൧൩.
പ്രഭാതത്തിൽ വിശ്വാസത്തോടെ കുളിക്കുന്നവൻ ആ ഫലം ഒരു വർഷം കൊണ്ട് നേടും. ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഗ്രഹങ്ങൾ പോലെയുള്ള വലിയ ഭോഗങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് ലഭിക്കും.