ഗരുഡപുരാണമ്

ന കര്തൃകര്മണോഃ ഷഷ്ഠീ നിഷ്ഠയോഃ പ്രാതിപദികേ । ദ്വിവിധം പ്രാതിപദികം നാമ ധാതുസ്തഥൈവ ച ॥ ൧,൨൦൫.

കര്‍ത്താവിനും കര്‍മ്മത്തിനും ആറാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കരുത്; നിഷ്ഠയുള്ള പ്രാതിപദികത്തിലും അതുപയോഗിക്കരുത്. പ്രാതിപദികം രണ്ട് തരമുണ്ട്: നാമവും ധാതുവും.

ഭൂവാന്ദിഭ്യസ്തിങോ ലഃ സ്യാല്ലകാരാ ദശ വൈ സ്മൃതാഃ । തിപ്തസൂഝി പ്രഥമോ മധ്യഃ സിപ്ഥസ്ഥോത്തമപൂരുഷഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'ഭൂ' മുതലായവയിൽ നിന്ന് 'തിങ്ങ്', 'ലഃ' എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. പത്ത് ലകാരം ഉണ്ട്: 'തിപ്', 'തസ്', 'സു', 'ഝി' എന്നിവ ഒന്നാം പുരുഷം, 'സിപ്', 'ഥസ്', 'ഥ' എന്നിവ മധ്യപുരുഷം, 'ഉത്തമ', 'പൂരു‍ഷ' എന്നിവ അവസാനത്തേതാണ്.

മിബ്വസ്മസ്തു പരസ്മൈ ഹി പദാനാം ചാത്മനേപദമ് । താതാഞ്ഝ പ്രഥമോ മധ്യ സ്ഥാസാഥാന്ധ്വമഥോത്തമഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'മിബ്', 'വസ്', 'മസ്' എന്നിവ പരസ്മൈപദത്തിന്, പദാനാം ആത്മനേപദത്തിന്. 'താ', 'താം', 'ഝ' ഒന്നാമത്, 'മധ്യ', 'സ്ഥാ', 'സാ', 'ഥാ', 'ന്ധ്വം' മധ്യത്തിൽ, 'ഉത്തമ' അവസാനത്തേതാണ്.

ആദേശാ ഇഡ്ബഹിമഹി ധാതുതോഥ ണിജാദിവത് । നാമ്നി പ്രയുജ്യമാനേഽപി പ്രഥമഃ പുരുഷോ ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൫.

ആദേശങ്ങൾ 'ഇട്', 'ബഹ്', 'മഹി' എന്നിവയാണ്; ധാതു 'ണിജ്' മുതലായവ പോലെ ആണ്. നാമത്തിൽ പോലും ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഒന്നാം പുരുഷം വരും.

മധ്യമോ യുഷ്മദി പ്രോക്ത ഉത്തമഃ പുരുഷോഽസ്മദി । ഭൂവാദ്യാ ധാതവഃ പ്രോക്താഃ സനാദ്യന്താസ്തഥാ തതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

മധ്യപുരുഷം 'യുഷ്മത്' എന്നതിന്, ഉത്തമപുരുഷം 'അസ്മത്' എന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. 'ഭൂ' മുതലായ ധാതുക്കളും, 'സൻ' മുതലായവയുടെ അവസാനം വരുന്നവയും പറയുന്നു.

ലഡീരിതോ വര്തമാനേ സ്മേനാതീതേ ച ധാതുതഃ । ഭൂതേഽനദ്യതനേ ലങ്വാ ലോഡാദ്യാശിഷി ധാതുതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'ലഡ്' ഇപ്പോഴത്തെ കാലത്തിന്, 'സ്മെൻ' കഴിഞ്ഞ കാലത്തിന് ധാതുവിൽ നിന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. 'ലങ്' അടുത്തല്ലാത്ത കഴിഞ്ഞകാലത്തിന്, 'ലോട്ട്' മുതലായവ ആഗ്രഹം സൂചിപ്പിക്കാൻ ധാതുവിൽ നിന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിധ്യാദാവേവാനുമതോ ലോഡ്വാച്യോ മന്ത്രണേ ഭവേത് । നിമന്ത്രണാധീഷ്ടസംപ്രശ്രേ പ്രാര്ഥനേഷു തഥാശിഷി ॥ ൧,൨൦൫.

വിദി, അനുമതി എന്നിവയ്ക്കായി 'ലോട്ട്' ഉപയോഗിക്കുന്നു; ഉപദേശം, ക്ഷണം, ആജ്ഞ, അപേക്ഷ, ആഗ്രഹം എന്നിവയ്ക്കും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.

ലിങതീതേ പരോക്ഷേ സ്യാല്ലിഡ്ഭൂതേ ളഡ്ഭവിഷ്യതി । സ്യാദനദ്യതനേ തദ്വദ്ഭവിഷ്യതി തു ധാതുതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

ഇപ്പോഴത്തെ സമയത്തെക്കാൾ അപ്പുറം ആശയപ്പെടുമ്പോൾ, അദൃശ്യമായത് എന്നാണ് പറയുന്നത്; കഴിഞ്ഞ സമയത്തെക്കായി 'ലി' എന്ന രൂപം ഉപയോഗിക്കും; ഭാവിയിൽ 'ള' എന്നത്. അതുപോലെ, ഇപ്പോഴല്ലാത്ത സമയത്തും ഇതേ രീതിയാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ മൂലധാതുവിൽ നിന്നാണ് രൂപങ്ങൾ വരുന്നത്.

ദാതോരൢങ്ക്രിയാതിപത്തൌ ലിങര്ഥേ ലേട്പ്രകീര്തിതഃ । കൃതസ്ത്രിഷ്വപി വര്തന്തേ ഭാവേ കര്മണി കര്തരി ॥ ൧,൨൦൫.

ദാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തി അതിജീവിച്ചാൽ, ആഗ്രഹസൂചകമായ അർത്ഥത്തിൽ 'ലെ' എന്നത് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. നിർവൃത്തം എന്നത് ഭാവം, കർമ്മം, കർത്താവ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വിധത്തിലും കാണാം.

സദൃശാസ്തവ്യതാ ണ്യദ്യദനീയാശ്ച തൃജാദയഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'തൃജ്' തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ നിർബന്ധം, ആഗ്രഹം, ചെയ്യേണ്ടത്, ചെയ്യരുതാത്തത് എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾക്കു സമാനമാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൬ സൂത ഉവാച । സിദ്ധോദാഹരണം വക്ഷ്യേ സംഹിതാദിപുരഃ സരമ് । വിപ്രാഃ സ്വസാഗതാ വീദം സുത്തമം സ്യാത്പിതൄഷഭഃ ॥ ൧,൨൦൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: സമിതാദി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മുൻപിൽ വെച്ച്, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഉറപ്പുള്ള ഉദാഹരണങ്ങൾ പറയാം. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇവിടെ ഒന്നിച്ചുകൂടിയവരേ, ഈ ഉത്തമമായ ഉപദേശം നിങ്ങൾക്കാണ്, പിതൃശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ളകാരോ വിശ്രുതാ സേവം ലാങ്ഗലീഷാ മനീപയാ । ഗങ്ഗോദകം തവല്കാര ഋണാര്ണം പ്രാര്ണമിത്യപി ॥ ൧,൨൦൬.

'ള' എന്ന അക്ഷരം സേവനത്തിൽ, ലാങ്ങലീഷാ, മണീപയാ, ഗംഗാജലം, തവൽകാര, ഋണാർണ, പ്രാർണ എന്നിവയിൽ പ്രശസ്തമാണ്.

ശീതാര്തശ്ച തവല്കാരഃ സൈന്ദ്രീ സൌകാര ഇത്യപി । വധ്വാസനഞ്ച പിത്രര്ഥോ ലനുബന്ധോ നയേ ജയേത് ॥ ൧,൨൦൬.

തവൽകാരൻ എന്നു പറയുന്നത് തണുപ്പിൽ വേദനിക്കുന്നവനാണ്; സൈന്ദ്രി, സൌകാരൻ എന്നിവയും അതുപോലെ. വധുവിന്റെ ഇരിപ്പിടം പിതാവിനുവേണ്ടിയാണ്; നിയമത്തിൽ 'ല' എന്ന ഉപസർഗം ഉപയോഗിക്കണം.

നായകോ ലവണം ഗാവസ്ത ഏതേ ന ത ഈശ്വരാഃ । ദേവീഗൃഹമഥോ അത്ര അ അവേഹി പടൂ ഇമൌ ॥ ൧,൨൦൬.

നായകൻ ലവണമാണ്; ഈ പശുക്കൾ ഇവരാണ്, അവർ അല്ല, അവർ ഇടയന്മാരല്ല. ദേവിയുടെ വീട് ഇവിടെ തന്നെയാണ്; ഇവർ രണ്ടുപേരും ബുദ്ധിമാന്മാരാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക.

അമീ അശ്വാഃ ഷഡസ്യേതി തന്ന വാക്ഷഡ്ദലാനി ച । തച്ചരേത്തല്ലു നാതീതി തജ്ജലം തച്ഛ്മശാനകമ് ॥ ൧,൨൦൬.

ഇവയാണ് ആറ് കുതിരകൾ; അവ കമലത്തിന്റെ ദളങ്ങൾ അല്ല. ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും, ആ ജലം, ആ ശ്മശാനം — ഇവയൊക്കെയും അർത്ഥം വ്യത്യസ്തമാണ്.

സുഗന്നത്ര പചന്നത്ര ഭവാംശ്ഛാദയതീതി ച । ഭവാജ്ഝനത്കരശ്ചൈവ ഭവാംസ്തരതി സംസ്മൃതമ് ॥ ൧,൨൦൬.

ഇവിടെ പാകുന്നു, ഇവിടെ പഴിക്കുന്നു, നീ മറയ്ക്കുന്നു, അങ്ങനെ പറയുന്നു. നീ ഇടിമുഴക്കം ഉണ്ടാക്കുന്നു, ഓർമ്മയിൽ വെച്ച് നീ കടക്കുന്നു.

ഭവാംല്ലിഖതി താഞ്ചക്രേ ഭവാഞ്ശേതേഽപ്യനീദൃശഃ । ഭവാണ്ഡീനം ത്വന്തരസി ത്വങ്കരോഷി സദാര്ചനമ് ॥ ൧,൨൦൬.

നീ എഴുതുന്നു, അവയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, നീ കിടക്കുന്നു, കാണാനാവാത്തവനായി. നീ നടുവിലാണ്, നീ എപ്പോഴും ആരാധന ചെയ്യുന്നു.

കശ്ചരേത്കഷ്ടകാരേണ ക കുര്യാത്ക ഫലേ സ്ഥിതഃ । കഃശേതേ ചൈവ കഃഷണ്ഡഃ കസ്കോ യാതി ച ഗൌരവമ് ॥ ൧,൨൦൬.

ആർക്കാണ് കഷ്ടതയോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നത്? ആരാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ പോകുന്നത്, ആരാണ് ഫലത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളത്? ആരാണ് കിടക്കുന്നത്, ആരാണ് ബലഹീനൻ, ആരാണ് ഗൗരവം നേടുന്നത്?

ക ഇഹാത്ര ക ഏവാഹുര്ദേവാ ആഹുശ്ച ഭോ വ്രജ । സ്വഭൂര്വിഷ്ണുര്വ്രജതി ച ഗീഷ്പതിശ്ചൈവ ധൂര്പതിഃ ॥ ൧,൨൦൬.

ആർ ഇവിടെ ഉണ്ട്, ആരെയാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്? ദേവന്മാർ പറയുന്നു: 'പോവിൻ, സ്നേഹിതരെ.' സ്വയം ഭൂമിയിൽ വിഷ്ണു സഞ്ചരിക്കുന്നു, ഗാനം ചെയ്യുന്നവനും ധൂമപതിയും അങ്ങനെ തന്നെ.

അസ്മാനേഷ വ്രജേത്സസ്യാദൃക്സാമ സ ച ഗച്ഛതി । കുടീച്ഛായാ തഥാ ഛായാ സന്ധയോഽന്യേ തഥേദൃശാഃ ॥ ൧,൨൦൬.

അവൻ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് പോകുന്നു; പോകും, പോകുന്നു. കുടിലിന്റെ നിഴൽ, അതുപോലെ നിഴൽ, മറ്റു ബന്ധങ്ങളും അതേപോലെയാണ്.

സമാസാഃ ഷട്സമാഖ്യാതാഃ സ ദ്വിജഃ കര്മധാരയഃ । ദ്വിഗുസ്ത്രിവേദീ ഗ്രാമശ്ച അയം തത്പുരുഷഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧,൨൦൬.

ആറ് സംയുക്തങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നു: കർമധാരയം, ദ്വിഗു, ത്രിവേദി, ഗ്രാമം, ഇവയെല്ലാം 'തത്പുരുഷം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

തത്കൃതശ്ച തദര്ഥശ്ച വൃകഭീതിശ്ച യദ്ധനമ് । ജ്ഞാനദക്ഷേണ തത്ത്വജ്ഞോ ബഹുവ്രീഹിരഥാവ്യയീ ॥ ൧,൨൦൬.

അത് ഉണ്ടാക്കിയതും അതിനുവേണ്ടിയുള്ളതും, പുലിയുടെ ഭയം, ആ ധനം — ഇവയൊക്കെയും. ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, തത്വം അറിയുന്നവൻ, ബഹുവ്രീഹി സംയുക്തം, അവ്യയീഭാവം എന്നിവയും.

ഭാവോഽധിസ്ത്രി യഥോക്തം തു ദ്വന്ദ്വോ ദേവര്ഷിമാനവാഃ । തദ്ധിതാഃ പാണ്ഡവഃ ശൈവോ ബ്രാഹയം ച ബ്രഹ്മതാദയഃ ॥ ൧,൨൦൬.

ഭാവം, ആധാനം, പറഞ്ഞതുപോലെ; ദ്വന്ദ്വം, ദേവർഷിമാനവന്മാർ. തദ്ദിതങ്ങൾ: പാണ്ഡവൻ, ശൈവൻ, ബ്രാഹയൻ, ബ്രഹ്മതാ തുടങ്ങിയവ.

ദേവാഗ്നിസഖിപത്യംശുക്രോഷ്ടുസ്വായമ്ഭുവഃ പിതാ । നാ പ്രശസ്താശ്ചരാ ഗൌര്ഗ്ലൌരബജന്താശ്ച പുംസ്യപി ॥ ൧,൨൦൬.

ദൈവം, അഗ്നി, സൗഹൃദം, അധിപത്യം, ശുക്രൻ, ഋഷ്ടു, സ്വായംഭുവൻ, പിതാവ് — ഇവയെല്ലാം. സഞ്ചരിക്കുന്നവരും, പശുവും, കാളയും, പുരുഷന്മാരും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

ഹലന്തശ്ചാശ്വയുക്ക്ഷ്മാഭുങ്മരുത്ക്രവ്യാന്മൃഗാവിധഃ । ആത്മാ രാജാ യുവാ പന്ഥാഃ പൂഷബ്രഹ്മഹണൌ ഹലീ ॥ ൧,൨൦൬.

'ഹൽ' അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നവ: കുതിര, യോക്, ഭൂമി, വായു, മാംസഭക്ഷകൻ, മൃഗവർഗ്ഗം. ആത്മാവ്, രാജാവ്, യുവാവ്, പാത, പൂഷൻ, ബ്രഹ്മഹത്യാകാരി, 'ഹൽ' എന്നിവയും.

വിഡ്വേ ധാ ഉശനാനഡ്വാന്മധുലിട്കാഷ്ഠതട്തഥാ । ബനവാര്യസ്ഥിവസ്തൂനി ജഗത്സാമാഹനീ തഥാ ॥ ൧,൨൦൬.

വിസർജ്യവും മൂത്രവും വീര്യവും തേനും എണ്ണയും ചിതാഭൂമിയിലെ മരച്ചില്ലുകളും കാടും വെള്ളവും അസ്ഥികളും ലോകത്തിലെ വസ്തുക്കളും—all ഇവയെല്ലാം സ്ത്രീലിംഗമായവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

കര്മസര്പിര്വപുസ്തേജ അജ്ഝലന്താ നപുംസകേ । ജായാ ജരാ നദീ ലക്ഷ്മീഃ ശ്രീസ്ത്രീഭൂമിര്വധൂരപി ॥ ൧,൨൦൬.

കർമ്മം, നെയ്യ്, ശരീരം, അഗ്‌നി, വിഷം, നപുംസക ലിംഗം, ഭാര്യ, വൃദ്ധാവസ്ഥ, നദി, ഐശ്വര്യം, സമ്പത്ത്, ഭൂമി, വധു—ഇവയും സ്ത്രീലിംഗമാണ്.

ഭ്രൂഃ പുനര്ഭൂസ്തഥാ ധേനുഃ സ്വസാ മാതാ ച നൌ സ്ത്രിയഃ । വാക്സ്രഗ്ദിങ്മുത്ക്രുധഃ പ്രായോ യുവതിഃ കുകുഭസ്തഥാ ॥ ൧,൨൦൬.

കണ്ണമ്പ്, പുനർജന്മം, പശു, സഹോദരി, അമ്മ—ഇവ സ്ത്രീകൾ തന്നെയാണ്; വാക്ക്, രക്തം, ദിശ, കോപം, സാധാരണയായി യുവതി, കുന്തി—ഇവയും സ്ത്രീലിംഗമാണ്.

ദ്യോദിവൌ പ്രാവൃഷശ്ചൈവ സുമാന ഉഷ്ണിഗസ്ത്രിയാമ് । ഗുണദ്രവ്യക്രിയായോഗാത്സ്ത്രീലിങ്ഗാംശ്ച വദാമി തേ ॥ ൧,൨൦൬.

ആകാശം, പകലും, മഴക്കാലവും, സോമവും, ഉഷ്ണിക് എന്ന ഛന്ദസും—ഗുണം, ദ്രവ്യം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇവയും സ്ത്രീലിംഗമാണ്; ഇതാണ് ഞാൻ സ്ത്രീലിംഗങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചത്.