ഗരുഡപുരാണമ്

പഞ്ചമീ സ്യാന്ങസിഭ്യാംഭ്യോഹ്യപാദാനേ ച കാരകേ । യതോഽപൈതി സമാദത്തേ ഉപാദത്തേ ഭയം യതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

അഞ്ചാമത്തെ വിവക്തി 'ങസി', 'ഭ്യാം', 'ഭ്യസ്' എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു. എന്തെങ്കിലും എവിടെയോ നിന്നോ മാറുമ്പോഴും, എവിടെയോ നിന്ന് എടുക്കുമ്പോഴും, ഭയം എവിടുനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് കാണിക്കുമ്പോഴും, അപാദാന അർത്ഥത്തിൽ അഞ്ചാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.

ങസോസാമശ്ച ഷഷ്ഠീ സ്യാത്സ്വാമിസമ്ബന്ധമുഖ്യകേ । ങയോഃ സുപോ വൈ സപ്തമീ സ്യാത്സാ ചാധികരണേ ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൫.

'ങസ്', 'ആം' എന്നിവ ചേർത്ത് ആറാം വിവക്തി ഉണ്ടാകുന്നു, ഇത് ഉടമസ്ഥതയെയും ബന്ധത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 'ങ'യും 'സു'യും ചേർന്ന് ഏഴാം വിവക്തി ഉണ്ടാകുന്നു; ഇത് സ്ഥലം അഥവാ ആധാരത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം.

ആധാരശ്ചാധികരണം രക്ഷാര്ഥാനാം പ്രയോഗതഃ । ഈപ്സിതം ചാനീപ്സിതം യത്തദപാദാനകം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൨൦൫.

ആധാരം അഥവാ സ്ഥലം അദ്ധികരണമായി കണക്കാക്കുന്നു, സംരക്ഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഇഷ്ടമായതും അനിഷ്ടമായതും എല്ലാം അപാദാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പഞ്ചമീ പര്യുപാങ്യോഗേ ഇതരര്തേഽന്യദിങ്മുഖേ । ഏനയോഗേ ദ്വിതീയാ സ്യാത്കര്മപ്രവചനീയകൈഃ ॥ ൧,൨൦൫.

അഞ്ചാം വിവക്തി പര്യുപാങ് എന്ന അർത്ഥത്തിലും, മറ്റേതെങ്കിലും ദിശയിലേക്കുള്ള അർത്ഥത്തിലും ഉപയോഗിക്കാം. 'എൻ' ചേർന്നാൽ, പ്രവർത്തി സൂചിപ്പിക്കുന്ന ക്രിയകളിൽ രണ്ടാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.

വീപ്സേത്ഥമ്ഭാവചിഹ്നേഽഭിര്ഭാഗേനൈവ പരിപ്രതീ । അനുരേഷു സഹാര്ഥേ ച ഹീനേഽനൂപശ്ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൫.

പുനരാവൃതമായ പ്രവർത്തികൾക്കും, ആശ്രയത്തിന്റെ അടയാളത്തിനും, വിഭജനത്തിനും, പൂർണ്ണമായ വിഭജനം വരുത്തുന്നതിനും, കൂടെയുണ്ടാകുന്ന അർത്ഥത്തിനും, കുറവ് അർത്ഥത്തിനും, സമീപ്യതയ്ക്കും ഇവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ദ്വിതീയാ ച ചതുര്ഥോ സ്യാച്ചേഷ്ടായാം ഗതികര്മണി । അപ്രാണേ ഹി വിഭക്തീ ദ്ബേ മന്യകര്മണ്യനാദരേ ॥ ൧,൨൦൫.

രണ്ടാം വിവക്തിയും നാലാം വിവക്തിയും ശ്രമത്തിനും ഗതിക്രിയകൾക്കുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ജഡവസ്തുക്കളിൽ, അനാദരവുമായ പ്രവർത്തിയിൽ രണ്ട് വിവക്തികൾ ഉപയോഗിക്കാം.

നമഃ സ്വസ്തിസ്വധാസ്വാഹാലംവഷഡ്യോഗ ഈരിതാ । ചതുര്ഥോ ചൈവ താദര്ഥ്യേ തുമര്ഥാദ്ഭാവവാചിനഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'നമഃ', 'സ്വസ്തി', 'സ്വധാ', 'സ്വാഹാ', 'അലം', 'വഷട്' എന്നിവയുടെ അർത്ഥത്തിനും, തുമർത്ഥം അല്ലെങ്കിൽ ഭാവം സൂചിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾക്കുമാണ് നാലാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

തൃതീയാ സഹയോഗേ സ്യാത്കുത്സിതേങ്ഗേ വിശേഷണേ । കാലേ ഭാവേ സപ്തമീ സ്യാദേതൈര്യോഗേഽപിഷഷ്ഠ്യതി ॥ ൧,൨൦൫.

മൂന്നാം വിവക്തി കൂടെ എന്ന അർത്ഥത്തിലും, അവഹേളനത്തിലും, പ്രത്യേകീകരണത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഏഴാം വിവക്തി കാലത്തെയും ഭാവത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു; ഇവയുമായി ചേർന്നാൽ ആറാം വിവക്തിയും ഉപയോഗിക്കാം.

സ്വാമീശ്വരാധിപതിഭിഃ സാക്ഷിദായാദപ്രസൂതൈഃ । നിര്ധാരണേ ദ്വേ വിഭക്തോ ഷഷ്ഠീ ഹേതുപ്രയോഗകേ ॥ ൧,൨൦൫.

ഉടമ, ഈശ്വരൻ, അധിപൻ, സാക്ഷി, അവകാശി, സന്തതി എന്നിവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിർണ്ണയത്തിനായി രണ്ട് വിവക്തികൾ ഉപയോഗിക്കാം; കാരണത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ആറാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.

സ്മൃത്യര്ഥകര്മണി തഥാ കരോതേഃ പ്രതിയത്നകേ । ഹിംസാര്ഥാനാം പ്രയോഗേ ച കൃതി കര്മണി കര്തരി ॥ ൧,൨൦൫.

സ്മരണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തിക്കും, 'ചെയ്യുക' എന്ന ക്രിയയ്ക്ക് ശ്രമം അർത്ഥമാക്കുമ്പോഴും, ഹിംസയുടെ അർത്ഥത്തിൽ പ്രവർത്തി ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും, പ്രവർത്തിയും കര്‍ത്താവും സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

ന കര്തൃകര്മണോഃ ഷഷ്ഠീ നിഷ്ഠയോഃ പ്രാതിപദികേ । ദ്വിവിധം പ്രാതിപദികം നാമ ധാതുസ്തഥൈവ ച ॥ ൧,൨൦൫.

കര്‍ത്താവിനും കര്‍മ്മത്തിനും ആറാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കരുത്; നിഷ്ഠയുള്ള പ്രാതിപദികത്തിലും അതുപയോഗിക്കരുത്. പ്രാതിപദികം രണ്ട് തരമുണ്ട്: നാമവും ധാതുവും.

ഭൂവാന്ദിഭ്യസ്തിങോ ലഃ സ്യാല്ലകാരാ ദശ വൈ സ്മൃതാഃ । തിപ്തസൂഝി പ്രഥമോ മധ്യഃ സിപ്ഥസ്ഥോത്തമപൂരുഷഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'ഭൂ' മുതലായവയിൽ നിന്ന് 'തിങ്ങ്', 'ലഃ' എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. പത്ത് ലകാരം ഉണ്ട്: 'തിപ്', 'തസ്', 'സു', 'ഝി' എന്നിവ ഒന്നാം പുരുഷം, 'സിപ്', 'ഥസ്', 'ഥ' എന്നിവ മധ്യപുരുഷം, 'ഉത്തമ', 'പൂരു‍ഷ' എന്നിവ അവസാനത്തേതാണ്.

മിബ്വസ്മസ്തു പരസ്മൈ ഹി പദാനാം ചാത്മനേപദമ് । താതാഞ്ഝ പ്രഥമോ മധ്യ സ്ഥാസാഥാന്ധ്വമഥോത്തമഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'മിബ്', 'വസ്', 'മസ്' എന്നിവ പരസ്മൈപദത്തിന്, പദാനാം ആത്മനേപദത്തിന്. 'താ', 'താം', 'ഝ' ഒന്നാമത്, 'മധ്യ', 'സ്ഥാ', 'സാ', 'ഥാ', 'ന്ധ്വം' മധ്യത്തിൽ, 'ഉത്തമ' അവസാനത്തേതാണ്.

ആദേശാ ഇഡ്ബഹിമഹി ധാതുതോഥ ണിജാദിവത് । നാമ്നി പ്രയുജ്യമാനേഽപി പ്രഥമഃ പുരുഷോ ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൫.

ആദേശങ്ങൾ 'ഇട്', 'ബഹ്', 'മഹി' എന്നിവയാണ്; ധാതു 'ണിജ്' മുതലായവ പോലെ ആണ്. നാമത്തിൽ പോലും ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഒന്നാം പുരുഷം വരും.

മധ്യമോ യുഷ്മദി പ്രോക്ത ഉത്തമഃ പുരുഷോഽസ്മദി । ഭൂവാദ്യാ ധാതവഃ പ്രോക്താഃ സനാദ്യന്താസ്തഥാ തതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

മധ്യപുരുഷം 'യുഷ്മത്' എന്നതിന്, ഉത്തമപുരുഷം 'അസ്മത്' എന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. 'ഭൂ' മുതലായ ധാതുക്കളും, 'സൻ' മുതലായവയുടെ അവസാനം വരുന്നവയും പറയുന്നു.

ലഡീരിതോ വര്തമാനേ സ്മേനാതീതേ ച ധാതുതഃ । ഭൂതേഽനദ്യതനേ ലങ്വാ ലോഡാദ്യാശിഷി ധാതുതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'ലഡ്' ഇപ്പോഴത്തെ കാലത്തിന്, 'സ്മെൻ' കഴിഞ്ഞ കാലത്തിന് ധാതുവിൽ നിന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. 'ലങ്' അടുത്തല്ലാത്ത കഴിഞ്ഞകാലത്തിന്, 'ലോട്ട്' മുതലായവ ആഗ്രഹം സൂചിപ്പിക്കാൻ ധാതുവിൽ നിന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിധ്യാദാവേവാനുമതോ ലോഡ്വാച്യോ മന്ത്രണേ ഭവേത് । നിമന്ത്രണാധീഷ്ടസംപ്രശ്രേ പ്രാര്ഥനേഷു തഥാശിഷി ॥ ൧,൨൦൫.

വിദി, അനുമതി എന്നിവയ്ക്കായി 'ലോട്ട്' ഉപയോഗിക്കുന്നു; ഉപദേശം, ക്ഷണം, ആജ്ഞ, അപേക്ഷ, ആഗ്രഹം എന്നിവയ്ക്കും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.

ലിങതീതേ പരോക്ഷേ സ്യാല്ലിഡ്ഭൂതേ ളഡ്ഭവിഷ്യതി । സ്യാദനദ്യതനേ തദ്വദ്ഭവിഷ്യതി തു ധാതുതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

ഇപ്പോഴത്തെ സമയത്തെക്കാൾ അപ്പുറം ആശയപ്പെടുമ്പോൾ, അദൃശ്യമായത് എന്നാണ് പറയുന്നത്; കഴിഞ്ഞ സമയത്തെക്കായി 'ലി' എന്ന രൂപം ഉപയോഗിക്കും; ഭാവിയിൽ 'ള' എന്നത്. അതുപോലെ, ഇപ്പോഴല്ലാത്ത സമയത്തും ഇതേ രീതിയാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ മൂലധാതുവിൽ നിന്നാണ് രൂപങ്ങൾ വരുന്നത്.

ദാതോരൢങ്ക്രിയാതിപത്തൌ ലിങര്ഥേ ലേട്പ്രകീര്തിതഃ । കൃതസ്ത്രിഷ്വപി വര്തന്തേ ഭാവേ കര്മണി കര്തരി ॥ ൧,൨൦൫.

ദാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തി അതിജീവിച്ചാൽ, ആഗ്രഹസൂചകമായ അർത്ഥത്തിൽ 'ലെ' എന്നത് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. നിർവൃത്തം എന്നത് ഭാവം, കർമ്മം, കർത്താവ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വിധത്തിലും കാണാം.

സദൃശാസ്തവ്യതാ ണ്യദ്യദനീയാശ്ച തൃജാദയഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'തൃജ്' തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ നിർബന്ധം, ആഗ്രഹം, ചെയ്യേണ്ടത്, ചെയ്യരുതാത്തത് എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾക്കു സമാനമാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൬ സൂത ഉവാച । സിദ്ധോദാഹരണം വക്ഷ്യേ സംഹിതാദിപുരഃ സരമ് । വിപ്രാഃ സ്വസാഗതാ വീദം സുത്തമം സ്യാത്പിതൄഷഭഃ ॥ ൧,൨൦൬.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: സമിതാദി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മുൻപിൽ വെച്ച്, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഉറപ്പുള്ള ഉദാഹരണങ്ങൾ പറയാം. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇവിടെ ഒന്നിച്ചുകൂടിയവരേ, ഈ ഉത്തമമായ ഉപദേശം നിങ്ങൾക്കാണ്, പിതൃശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

ളകാരോ വിശ്രുതാ സേവം ലാങ്ഗലീഷാ മനീപയാ । ഗങ്ഗോദകം തവല്കാര ഋണാര്ണം പ്രാര്ണമിത്യപി ॥ ൧,൨൦൬.

'ള' എന്ന അക്ഷരം സേവനത്തിൽ, ലാങ്ങലീഷാ, മണീപയാ, ഗംഗാജലം, തവൽകാര, ഋണാർണ, പ്രാർണ എന്നിവയിൽ പ്രശസ്തമാണ്.

ശീതാര്തശ്ച തവല്കാരഃ സൈന്ദ്രീ സൌകാര ഇത്യപി । വധ്വാസനഞ്ച പിത്രര്ഥോ ലനുബന്ധോ നയേ ജയേത് ॥ ൧,൨൦൬.

തവൽകാരൻ എന്നു പറയുന്നത് തണുപ്പിൽ വേദനിക്കുന്നവനാണ്; സൈന്ദ്രി, സൌകാരൻ എന്നിവയും അതുപോലെ. വധുവിന്റെ ഇരിപ്പിടം പിതാവിനുവേണ്ടിയാണ്; നിയമത്തിൽ 'ല' എന്ന ഉപസർഗം ഉപയോഗിക്കണം.

നായകോ ലവണം ഗാവസ്ത ഏതേ ന ത ഈശ്വരാഃ । ദേവീഗൃഹമഥോ അത്ര അ അവേഹി പടൂ ഇമൌ ॥ ൧,൨൦൬.

നായകൻ ലവണമാണ്; ഈ പശുക്കൾ ഇവരാണ്, അവർ അല്ല, അവർ ഇടയന്മാരല്ല. ദേവിയുടെ വീട് ഇവിടെ തന്നെയാണ്; ഇവർ രണ്ടുപേരും ബുദ്ധിമാന്മാരാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക.

അമീ അശ്വാഃ ഷഡസ്യേതി തന്ന വാക്ഷഡ്ദലാനി ച । തച്ചരേത്തല്ലു നാതീതി തജ്ജലം തച്ഛ്മശാനകമ് ॥ ൧,൨൦൬.

ഇവയാണ് ആറ് കുതിരകൾ; അവ കമലത്തിന്റെ ദളങ്ങൾ അല്ല. ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും, ആ ജലം, ആ ശ്മശാനം — ഇവയൊക്കെയും അർത്ഥം വ്യത്യസ്തമാണ്.

സുഗന്നത്ര പചന്നത്ര ഭവാംശ്ഛാദയതീതി ച । ഭവാജ്ഝനത്കരശ്ചൈവ ഭവാംസ്തരതി സംസ്മൃതമ് ॥ ൧,൨൦൬.

ഇവിടെ പാകുന്നു, ഇവിടെ പഴിക്കുന്നു, നീ മറയ്ക്കുന്നു, അങ്ങനെ പറയുന്നു. നീ ഇടിമുഴക്കം ഉണ്ടാക്കുന്നു, ഓർമ്മയിൽ വെച്ച് നീ കടക്കുന്നു.

ഭവാംല്ലിഖതി താഞ്ചക്രേ ഭവാഞ്ശേതേഽപ്യനീദൃശഃ । ഭവാണ്ഡീനം ത്വന്തരസി ത്വങ്കരോഷി സദാര്ചനമ് ॥ ൧,൨൦൬.

നീ എഴുതുന്നു, അവയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, നീ കിടക്കുന്നു, കാണാനാവാത്തവനായി. നീ നടുവിലാണ്, നീ എപ്പോഴും ആരാധന ചെയ്യുന്നു.

കശ്ചരേത്കഷ്ടകാരേണ ക കുര്യാത്ക ഫലേ സ്ഥിതഃ । കഃശേതേ ചൈവ കഃഷണ്ഡഃ കസ്കോ യാതി ച ഗൌരവമ് ॥ ൧,൨൦൬.

ആർക്കാണ് കഷ്ടതയോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നത്? ആരാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ പോകുന്നത്, ആരാണ് ഫലത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളത്? ആരാണ് കിടക്കുന്നത്, ആരാണ് ബലഹീനൻ, ആരാണ് ഗൗരവം നേടുന്നത്?

ക ഇഹാത്ര ക ഏവാഹുര്ദേവാ ആഹുശ്ച ഭോ വ്രജ । സ്വഭൂര്വിഷ്ണുര്വ്രജതി ച ഗീഷ്പതിശ്ചൈവ ധൂര്പതിഃ ॥ ൧,൨൦൬.

ആർ ഇവിടെ ഉണ്ട്, ആരെയാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്? ദേവന്മാർ പറയുന്നു: 'പോവിൻ, സ്നേഹിതരെ.' സ്വയം ഭൂമിയിൽ വിഷ്ണു സഞ്ചരിക്കുന്നു, ഗാനം ചെയ്യുന്നവനും ധൂമപതിയും അങ്ങനെ തന്നെ.