ഗരുഡപുരാണമ്

പലം ബില്വഞ്ച മുഷ്ടിഃ സ്യാദ്ദ്വേ പലേ പ്രസൃതിം വദേത് । അഞ്ജലിം കുഡവഞ്ചൈവ വിദ്യാത്പലചതുഷ്ടയമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഒരു പലം ബിൽവം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മുഷ്ടി രണ്ട് പലയ്ക്ക് തുല്യമാണ്; പ്രസൃതി രണ്ടുപലമാണ്; അഞ്ജലി, കുടവം എന്നിവ നാലു പലയ്ക്ക് തുല്യമാണ്.

അഷ്ടമാനം പലാന്യഷ്ടൌ തച്ച മാനമിതി സ്മൃതമ് । ചതുര്ഭിഃ കുഡവൈഃ പ്രസ്ഥ പ്രസ്ഥാശ്ചത്വാര ആഢകഃ ॥ ൧,൨൦൪.

എട്ട് പലകൾ ചേർന്നാൽ ഒരു അഷ്ടമാനം ആകുന്നു; ഇതാണ് സാധാരണ അളവായി അറിയപ്പെടുന്നത്. നാല് കുടവകൾ ചേർന്നാൽ ഒരു പ്രസ്ഥം, നാല് പ്രസ്ഥങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു ആഢകം എന്നിങ്ങനെയാണ് അളവുകൾ.

കാശപാത്രഞ്ച സംപ്രോക്തോ ദ്രോണശ്ചചതുരാഢകേ । തുലാ പലശതം പ്രോക്തം ഭാഗോ വിംശത്പലഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കാശപാത്രം എന്നും പറയപ്പെടുന്നു; നാല് ആഢകങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ഒരു ദ്രോണം ആകുന്നു. ഒരു തുലം എന്നത് നൂറ് പലം ആണെന്നും, ഒരു ഭാഗം ഇരുപത് പലം ആണെന്നും പറയുന്നു.

മാനമേവം വിധം പ്രോക്തം പ്രസ്ഥദ്രവ്യേഷു പണ്ഡിതൈഃ । ദ്രവദ്രവ്യേഷു ചോദ്ദിഷ്ടം ദ്വിഗുണം പരികീര്തിതമ് ॥ ൧,൨൦൪.

പ്രസ്ഥം അളവിലുള്ള വസ്തുക്കൾക്കായുള്ള അളവുകൾ പണ്ഡിതന്മാർ ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ദ്രവ്യരൂപത്തിലുള്ള വസ്തുക്കൾക്കു ഇതിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്ന് പറയുന്നു.

ഭദ്രദാരു ദേവകാഷ്ഠം ദാരു സ്യാദ്ദേവദാരുകമ് । കുഷ്ഠമാമയമാഖ്യാതം മാംസീഞ്ച നലദംശനമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഭദ്രദാരു എന്നത് ദൈവികമായ മരമാണ്; ദാരു എന്നും ദേവദാരു എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. കുഷ്ഠം ഔഷധസസ്യമാണ്; മാംസി എന്നത് നളദ മൂലമാണ്.

ശങ്ഖഃ ശുക്തിനഖഃ ശങ്ഖോ വ്യാഘ്രോ വ്യാഘ്രനഖഃ സ്മൃതഃ । പുരം പലങ്കഷം വിദ്യാന്മഹിഷാക്ഷഞ്ച ഗുഗ്ഗുലുഃ ॥ ൧,൨൦൪.

ശംഖം എന്നത് ചിപ്പിയാണ്; ശുക്തി എന്നത് മുത്ത് ചിപ്പി, നഖം എന്നത് നഖം തന്നെയാണ്. ശംഖം എന്നും ചിപ്പി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. വ്യാഘ്രം എന്നത് കടുവയാണ്; വ്യാഘ്രനഖം എന്നത് കടുവയുടെ നഖം. പുരം എന്നത് പലങ്കഷം, മഹിഷാക്ഷം എന്നത് ഗുഗ്ഗുലു എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

രസോ ഗന്ധരസോ ബോലേ സര്ജഃ സര്ജരസോ മതഃ । പ്രിയങ്ഗുഃ ഫലിനീ ശ്യാമാ ഗൌരീ കാന്തേതി ചോച്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

രസം എന്നത് പാരദം ആണ്; ഗന്ധരസം എന്നത് ഒരു തരത്തിലുള്ള മണ്ണാണ്; സർജം എന്നത് സർജമരത്തിന്റെ പിണ്ഡം. പ്രിയംഗു, ഫലിനി, ശ്യാമ, ഗൗരി എന്നിവയും ഔഷധസസ്യങ്ങളാണ്.

കരഞ്ജൌ നക്തമാലഃ സ്യാത്പൂതികശ്ചിരബില്വകഃ । ശിഗ്രുഃ ശോഭാഞ്ജനോ നാമ ജ്ഞാനമാനശ്ച കീര്തിതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കരഞ്ഞം, നക്തമാലം, പൂതികം, ചിരബിൽവം എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു. ശിഗ്രു എന്നത് ശോഭാഞ്ജനം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ജ്ഞാനമാനം എന്നതും ഈ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ജയാ ജയന്തീ ശരണീ നിര്ഗുണ്ഡീ സിന്ധുവാരകഃ । മോരടാ പീലുപര്ണോ ച തുണ്ഡീ സ്യാത്തുണ്ഡികേരികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ജയ, ജയന്തി, ശരണി, നിര്ഗുണ്ഡി, സിന്ധുവാരക എന്നിവയും പേരുകളാണ്. മൊരട, പീലുപർണ്ണം, തുണ്ഡി എന്നിവയും തുണ്ഡികേരിക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

മദനോ ഗാലവോ ബോധോ ഘോടാ ഘോടീ ച കഥ്യതേ । ചതുരങ്ഗുല സമ്പാകോ വ്യാധിഘാതാഭിസംജ്ഞകഃ ॥ ൧,൨൦൪.

മദനം, ഗാലവം, ബോധം, ഘോട, ഘോടി എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു. ചതുരംഗുല എന്ന ഒരുക്കം വ്യാധിഘാതം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

വിദ്യാദാരഗ്വധം രാജവൃക്ഷം രൈവതസംജ്ഞകമ് । ദന്തീ കാകേന്ദുതിക്താ സ്യാത്കണ്ടകീ ച വികങ്കതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

ആരഗ്വധം രാജവൃക്ഷം എന്നും റൈവതം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ദന്തി, കാകേന്ദ്രുതിക്ത, കണ്ഠകി, വികങ്കത എന്നിവയും പേരുകളാണ്.

നിമ്ബോഽരിഷ്ടഃ സമാഖ്യാതഃ പടോലം കോലകം വിദുഃ । വയസ്ഥാ ച വിശല്യാ ച ച്ഛിന്നാ ഛിന്നരുഹാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

നിംബം അരിഷ്ടം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; പട്ടോലം കോളകം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. വയസ്ഥയും വിശല്യയും ചിന്ന, ചിന്നരുഹാ എന്ന പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

വശാ ദന്ത്യമൃതാ ചേതി ഗുഡൂചീനാമസംഗ്രഹഃ । കിരാതതിക്തകശ്ചൈവ ഭൂനിമ്ബഃ കാണ്ഡതിക്തകഃ ॥ ൧,൨൦൪.

വശാ, ദന്ത്യമൃത എന്നീ പേരുകളിൽ ഗുഡൂചി അറിയപ്പെടുന്നു. കിരാതതിക്തകം, ഭൂനിംബം, കാണ്ഡതിക്തകം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സൂത ഉവാച । നാമാന്യേതാനി ച ഹരേ വന്യാനാം ഭേഷജാം തഥാ । അതോ വ്യാകരണം വക്ഷ്യേ കുമാരോക്തഞ്ച ശൌനക ॥ ൧,൨൦൪.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഹരീ, ഇതാണ് കാട്ടിൽ വളരുന്ന ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ പേരുകൾ. ഇനി കുമാരൻ ശൗനകനോട് പറഞ്ഞതുപോലെ വ്യാകരണം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൫ കുമാര ഉവാച । അഥ വ്യാകരണം വക്ഷ്യേ കാത്യായന സമാസതഃ । സിദ്ധശബ്ദവിവേകായ ബാലവ്യുത്പത്തിഹേതവേ ॥ ൧,൨൦൫.

കുമാരൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ വ്യാകരണം സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിക്കാം, കാത്യായന, നിശ്ചിതമായ വാക്കുകൾ തിരിച്ചറിയാനും കുട്ടികൾക്ക് പഠിക്കാനും വേണ്ടി.

സുപ്തിങന്തം പദം ഖ്യാതം സുപഃ സപ്ത വിഭക്തയഃ । സ്വൌജസഃ പ്രഥമാ പ്രോക്താ സാ പ്രാതിപദികാത്മകേ ॥ ൧,൨൦൫.

സുപ് അല്ലെങ്കിൽ തിങ്ങ് എന്നുള്ളത് കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്ന വാക്കാണ് പദം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. 'സുപ്' എന്നത് ഏഴ് വിഭക്തികൾക്കാണ്; 'സ്വൗജസ' എന്നത് ഒന്നാം വിഭക്തിയാണെന്നും, അതാണ് പ്രാതിപദികത്തിൽ സ്വഭാവമായി ഉള്ളതെന്നും പറയുന്നു.

സമ്ബോധനേ ച ലിങ്ഗാദാവുക്തേ കര്മണി കര്തരി । അര്ഥവത്പ്രാതിപദികം ധാതുപ്രത്യയവര്ജിതമ് ॥ ൧,൨൦൫.

സംബോധനത്തിലും ലിംഗാദികളിലും, കര്‍ത്താവോ കര്‍മ്മമോ വ്യക്തമല്ലാത്തപ്പോള്‍, അര്‍ത്ഥമുള്ള പ്രാതിപദികം, ധാതുവിന്റെ പ്രത്യയങ്ങളില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

അമൌശസോ ദ്വിതീയാ സ്യാത്തത്കര്മ ക്രിയതേ ച യത് । ദ്വിതീയാ കര്മണി പ്രോക്താന്തരാന്തരേണ സംയുതേ ॥ ൧,൨൦൫.

'അമൗശസ' എന്നത് രണ്ടാം വിഭക്തിയാണ്; അത് കര്‍മ്മത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ വിഭക്തി കര്‍മ്മത്തിന്, പ്രത്യേകിച്ച് മറ്റൊന്നുമായി ചേര്‍ന്നിരിക്കുമ്പോള്‍ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

ടാഭ്യാംഭിസസ്തൃതീയാ സ്യാത്കരണേ കര്തരീരിതാ । യേന ക്രിയതേ കരണം തത്കര്താ യഃ കരോതി സഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'ടാഭ്യാംഭിസ്' എന്നത് മൂന്നാം വിഭക്തിയാണ്; അത് ഉപകരണത്തിനോ കര്‍ത്താവിനോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഏതുകൊണ്ട് കര്‍മ്മം ചെയ്യപ്പെടുന്നു അതാണ് ഉപകരണം; ചെയ്യുന്നത് കര്‍ത്താവാണ്.

ങേഭ്യാംഭ്യസശ്ചതുര്ഥോ സ്യാത്സമ്പ്രദാനേ ച കാരകേ । യസ്മൈ ദിത്സാ ധാരയതേ രോചതേ സമ്പ്രദാനകമ് ॥ ൧,൨൦൫.

നാലാമത്തെ വിവക്തി 'ങെഭ്യാം'യും 'ഭ്യസ്'ഉം ചേർത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു. എന്തെങ്കിലും ഒരാള്ക്ക് നൽകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുമ്പോഴും, നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും, സമ്പ്രദാനം അഥവാ ദാതാവിന്‍റെ അർത്ഥം വരുമ്പോഴും നാലാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.

പഞ്ചമീ സ്യാന്ങസിഭ്യാംഭ്യോഹ്യപാദാനേ ച കാരകേ । യതോഽപൈതി സമാദത്തേ ഉപാദത്തേ ഭയം യതഃ ॥ ൧,൨൦൫.

അഞ്ചാമത്തെ വിവക്തി 'ങസി', 'ഭ്യാം', 'ഭ്യസ്' എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു. എന്തെങ്കിലും എവിടെയോ നിന്നോ മാറുമ്പോഴും, എവിടെയോ നിന്ന് എടുക്കുമ്പോഴും, ഭയം എവിടുനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്ന് കാണിക്കുമ്പോഴും, അപാദാന അർത്ഥത്തിൽ അഞ്ചാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.

ങസോസാമശ്ച ഷഷ്ഠീ സ്യാത്സ്വാമിസമ്ബന്ധമുഖ്യകേ । ങയോഃ സുപോ വൈ സപ്തമീ സ്യാത്സാ ചാധികരണേ ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൫.

'ങസ്', 'ആം' എന്നിവ ചേർത്ത് ആറാം വിവക്തി ഉണ്ടാകുന്നു, ഇത് ഉടമസ്ഥതയെയും ബന്ധത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 'ങ'യും 'സു'യും ചേർന്ന് ഏഴാം വിവക്തി ഉണ്ടാകുന്നു; ഇത് സ്ഥലം അഥവാ ആധാരത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം.

ആധാരശ്ചാധികരണം രക്ഷാര്ഥാനാം പ്രയോഗതഃ । ഈപ്സിതം ചാനീപ്സിതം യത്തദപാദാനകം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൨൦൫.

ആധാരം അഥവാ സ്ഥലം അദ്ധികരണമായി കണക്കാക്കുന്നു, സംരക്ഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഇഷ്ടമായതും അനിഷ്ടമായതും എല്ലാം അപാദാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പഞ്ചമീ പര്യുപാങ്യോഗേ ഇതരര്തേഽന്യദിങ്മുഖേ । ഏനയോഗേ ദ്വിതീയാ സ്യാത്കര്മപ്രവചനീയകൈഃ ॥ ൧,൨൦൫.

അഞ്ചാം വിവക്തി പര്യുപാങ് എന്ന അർത്ഥത്തിലും, മറ്റേതെങ്കിലും ദിശയിലേക്കുള്ള അർത്ഥത്തിലും ഉപയോഗിക്കാം. 'എൻ' ചേർന്നാൽ, പ്രവർത്തി സൂചിപ്പിക്കുന്ന ക്രിയകളിൽ രണ്ടാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.

വീപ്സേത്ഥമ്ഭാവചിഹ്നേഽഭിര്ഭാഗേനൈവ പരിപ്രതീ । അനുരേഷു സഹാര്ഥേ ച ഹീനേഽനൂപശ്ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൫.

പുനരാവൃതമായ പ്രവർത്തികൾക്കും, ആശ്രയത്തിന്റെ അടയാളത്തിനും, വിഭജനത്തിനും, പൂർണ്ണമായ വിഭജനം വരുത്തുന്നതിനും, കൂടെയുണ്ടാകുന്ന അർത്ഥത്തിനും, കുറവ് അർത്ഥത്തിനും, സമീപ്യതയ്ക്കും ഇവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ദ്വിതീയാ ച ചതുര്ഥോ സ്യാച്ചേഷ്ടായാം ഗതികര്മണി । അപ്രാണേ ഹി വിഭക്തീ ദ്ബേ മന്യകര്മണ്യനാദരേ ॥ ൧,൨൦൫.

രണ്ടാം വിവക്തിയും നാലാം വിവക്തിയും ശ്രമത്തിനും ഗതിക്രിയകൾക്കുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ജഡവസ്തുക്കളിൽ, അനാദരവുമായ പ്രവർത്തിയിൽ രണ്ട് വിവക്തികൾ ഉപയോഗിക്കാം.

നമഃ സ്വസ്തിസ്വധാസ്വാഹാലംവഷഡ്യോഗ ഈരിതാ । ചതുര്ഥോ ചൈവ താദര്ഥ്യേ തുമര്ഥാദ്ഭാവവാചിനഃ ॥ ൧,൨൦൫.

'നമഃ', 'സ്വസ്തി', 'സ്വധാ', 'സ്വാഹാ', 'അലം', 'വഷട്' എന്നിവയുടെ അർത്ഥത്തിനും, തുമർത്ഥം അല്ലെങ്കിൽ ഭാവം സൂചിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾക്കുമാണ് നാലാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

തൃതീയാ സഹയോഗേ സ്യാത്കുത്സിതേങ്ഗേ വിശേഷണേ । കാലേ ഭാവേ സപ്തമീ സ്യാദേതൈര്യോഗേഽപിഷഷ്ഠ്യതി ॥ ൧,൨൦൫.

മൂന്നാം വിവക്തി കൂടെ എന്ന അർത്ഥത്തിലും, അവഹേളനത്തിലും, പ്രത്യേകീകരണത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഏഴാം വിവക്തി കാലത്തെയും ഭാവത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു; ഇവയുമായി ചേർന്നാൽ ആറാം വിവക്തിയും ഉപയോഗിക്കാം.

സ്വാമീശ്വരാധിപതിഭിഃ സാക്ഷിദായാദപ്രസൂതൈഃ । നിര്ധാരണേ ദ്വേ വിഭക്തോ ഷഷ്ഠീ ഹേതുപ്രയോഗകേ ॥ ൧,൨൦൫.

ഉടമ, ഈശ്വരൻ, അധിപൻ, സാക്ഷി, അവകാശി, സന്തതി എന്നിവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിർണ്ണയത്തിനായി രണ്ട് വിവക്തികൾ ഉപയോഗിക്കാം; കാരണത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ആറാം വിവക്തി ഉപയോഗിക്കണം.