ഗരുഡപുരാണമ്

അയോ ലോഹം സമുദ്ദിഷ്ടം യൌഗികൈര്ലോഹനാമഭിഃ । പുരം കുടനടം വിദ്യാന്മഹിഷാക്ഷഃ പലങ്കഷാ ॥ ൧,൨൦൪.

അയോയെ ഇരുമ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ലോഹങ്ങളുടെ യുക്തിപേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പുരം, കുട്ടനടം, മഹിഷാക്ഷം, പലങ്കഷാ എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

കാശ്മരീ കട്ഫലാ ജ്ഞേയാ ശ്രീപര്ണോ ചേതി കീര്തിതാ । ശല്ലകീ ഗജഭക്ഷ്യാ ച പത്രീ ച സുരഭീ സ്ത്രവഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കാശ്മരിയെ കട്ഫല എന്നും, ശ്രീപർണ്ണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശല്ലകി, ഗജഭക്ഷ്യ, പത്രി, സുരഭിസ്രവം എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

ധാത്രീമാമലകീം വിദ്യാദക്ഷശ്ചൈവ വിഭീതകഃ । പഥ്യാഭയാ ച വിജ്ഞേയാ പൂതനാ ച ഹരീതകീ ॥ ൧,൨൦൪.

ധാത്രി ആമലകി എന്നറിയപ്പെടുന്നു, വിഭീതകം അക്ഷ എന്നും അറിയാം. പഥ്യാ അഭയ എന്നും, പൂതനാ ഹരീതകി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ത്രിഫലാ ഫലമേവോക്താ തച്ച ജ്ഞേയം ഫലത്രികമ് । ഉദകീര്യോ ദീര്ഘവൃന്തഃ കരഞ്ജശ്ചേതി കീര്തിതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

ത്രിഫലാ ഫലം എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്, അത് മൂന്നു ഫലങ്ങൾ എന്നർത്ഥത്തിൽ അറിയണം. ഉദകീര്യ ദീർഘവൃന്തമുള്ളത്, കരഞ്ജം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

യഷ്ടീ യഷ്ട്യാഹ്വയം പ്രോക്തം മദുകം മധുയഷ്ടികാ । ധാതകീ താമ്രപര്ണോ സ്യാത്സമങ്ഗാ കുഞ്ജരാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

യഷ്ടി യഷ്ട്യാഹ്വയ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, മദുകം മധുയഷ്ടിക എന്നും. ധാതകി താമ്രപർണ്ണം, സമംഗ കുഞ്ചര എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.

സിതം മലയജം ശീതം ഗോശീര്ഷം സിതചന്ദനമ് । വിദ്യാദ്രക്തം ചന്ദനം ച ദ്വിതീയം രക്തചന്ദനമ് ॥ ൧,൨൦൪.

സിതം മലയജം, അതായത് തണുത്തത്, ഗോഷീർഷം സുതിവെള്ള ചന്ദനം. രക്തം ചന്ദനം എന്നും, രണ്ടാമത്തേത് രക്തചന്ദനം എന്നും അറിയണം.

കാകോലീ ച സ്മൃതാ വീരാ വയസ്യാ ചാര്കപുഷ്പികാ । ശൃങ്ഗീ കര്കടശൃങ്ഗീ ച മഹാഘോഷാ ച കീര്തിതാ ॥ ൧,൨൦൪.

കാക്കോളി വീര എന്നും, വയസ്യ അർക്കപുഷ്പിക എന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രിംഗി, കർക്കടശൃംഗി, മഹാഘോഷ എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

തുഗാക്ഷീരീ ശുഭാ വാംശീ വിജ്ഞേയാ വംശലോചനാ । മൃദ്വികാ ച സ്മൃതാ ദ്രാക്ഷാ തഥാ ഗോസ്തനികാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

തുഗാക്ഷീരി, ശുഭമായ വാംശി, വംശലോചന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മൃദ്വിക ദ്രാക്ഷ എന്നും, ഗോസ്തനികയും അങ്ങനെ കരുതപ്പെടുന്നു.

സ്യാദുശീരം മൃണാലഞ്ച സേവ്യം ലാമജ്ജകം തഥാ । സാരഞ്ച ഗോപവല്ലീ ച ഗോപീ ഭദ്രാ ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ഉശീരവും മൃണാളവും, സേവ്യവും ലാമജ്ജകവും അറിയേണ്ടവയാണ്. സാരം, ഗോപവല്ലി, ഗോപീഭദ്ര എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

ദന്തീ കടങ്കടേരീ ച ജ്ഞേയാ ദാരുനിശേതി ച । ഹരിദ്രാ രജനീ പ്രോക്താ പീതികാ രാത്രിനാമികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ദന്തി, കടങ്കടേരി, ദാരുനിശ എന്നിവ അറിയണം. ഹരിദ്ര രാജനി എന്നും, പീതിക രാത്രിനാമിക എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

വൃക്ഷാദനീ ഛിന്നരുഹാ നീലവല്ലീ രസാമൃതാ । വസുകോടശ്ച വിജ്ഞേയോ വാശിരഃ കാമ്പില്ലോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

വൃക്ഷാദനി, ചിന്നരുഹ, നീലവല്ലി, രസാമൃത എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്. വസുകോട്ടയും വാശിരം കാമ്പില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

പാഷാണഭേദകോഽരിഷ്ടോ ഹ്യസ്മഭിത്കുട്ടഭേദകഃ । ഘണ്ടാകഃ ശുഷ്കകോ ജ്ഞേയോ വചോഽഥ സൂചകോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

പാഷാണഭേദകം, അരിഷ്ടം, കൂടാതെ കുട്ടഭേദകം അറിയണം. ഘണ്ടാകം, ശുഷ്കകം, വച, സൂചകം എന്നിവയും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

സുരസോ ബീജകശ്ചൈവ പീതശാലോഽഭിധീയേത । വജ്രവൃക്ഷോ മഹാവൃക്ഷഃ സ്നുഹീ സ്നുക്ച സുധാ ഗുഡാ ॥ ൧,൨൦൪.

സുരസയും ബീജകവും, കൂടാതെ പീതശാലയും അറിയപ്പെടുന്നു. വജ്രവൃക്ഷം, മഹാവൃക്ഷം, സ്നുഹി, സ്നുക്, സുധ, ഗുഡാ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

തുലസീം സുരസാം വിദ്യാദുപസ്ഥേതി ച കഥ്യതേ । കുഠേരകോഽപ്യര്ജുനകഃ പര്ണോ സൌഗന്ധിപര്ണിക്രഃ ॥ ൧,൨൦൪.

തുളസി സുരസ എന്നും, ഉപസ്ഥ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കുട്ടേരകം, അർജുനകം, പർണ്ണം, സൗഗന്ധിപർണ്ണിക്രം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

നീലശ്ച സിന്ധുവാരശ്ച നിര്ഗുണ്ഡീതി സുഗന്ധികാ । ജ്ഞേയാ സുഗന്ധിപര്ണോതി വാസന്തീ കുലജേതി ച ॥ ൧,൨൦൪.

നീലവും സിന്ധുവാരവും, നിർഗുണ്ഡി സുഗന്ധമുള്ളതും, സുഗന്ധിപർണ്ണോതി, വാസന്തി, കുലജ എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

കാലീയകം പീതകാഷ്ഠം കതകാഖ്യഃ പുനഃ സ്മൃതഃ । ഗായത്രീഖദിരോ ജ്ഞേയസ്തദ്ഭേദഃ കന്ദരോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കാളീയകം എന്നത് മഞ്ഞ നിറമുള്ള മരമാണ്, അതിന് കടകം എന്നും പേരുണ്ട്. ഗായത്രി-ഖദിരം എന്നും അതിന്റെ മറ്റൊരു വകഭേദം കന്ദരം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഇന്ദീ വരം കുവലയം പദ്മം നീലോത്പലം സ്മൃതമ് । സൌഗന്ധികം ശതദലമബ്ജം കമലമുച്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ഇന്ദീ എന്നത് ഉത്തമമാണ്, കുവലയം നീലതാമരയാണ്, പത്മം എന്നും നീലോത്പലം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. സൗഗന്ധികം, ശതദളം, അബ്‌ജം, കമലം എന്നിവയും താമരയ്ക്ക് പേരുകളാണ്.

അജവര്ണോ ഭവേദൂര്ജോ വാജികര്ണോഽശ്വകര്ണകഃ । ശ്ലേഷ്മാന്തകസ്തഥാ ശേലുര്ബഹുവാരശ്ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

അജവർണ്ണം ഊർജം, വാജികർണം അശ്വകർണകം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശ്ലേഷ്മാന്തകം, ശേലൂർ, ബഹുവാര എന്നിങ്ങനെയും പറയപ്പെടുന്നു.

സുനന്ദകഃ കകുദ്ഭദ്രം ഛത്രാകീ ഛത്രസംജ്ഞകാ । കബരീ കുമ്ഭകോ ധൃഷ്ടഃ ക്ഷുദ്വിധോ ധനകൃത്തഥാ ॥ ൧,൨൦൪.

സുനന്ദകം, കകുദ്ഭദ്രം, ഛത്രാകി, ഛത്രസഞ്ജ്ഞകാ, കബരി, കുംബക, ധൃഷ്ട, ക്ഷുദ്വിധ, ധനകൃത്ത് എന്നിവയും അറിയപ്പെടുന്നവയാണ്.

കൃഷ്ണാര്ജകഃ കരാലശ്ച കാലമാനഃ പ്രകീര്തിതഃ । പ്രാചീ ബലാ നദീക്രാന്താ കാകജങ്ഘാഥ വായസീ ॥ ൧,൨൦൪.

കൃഷ്ണാർജകം, കരാളം, കാലമാന എന്നിങ്ങനെയും പേരുകളുണ്ട്. പ്രാചി, ബല, നദീക്രാന്ത, കാകജംഘ, വായസി എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു.

ജ്ഞേയാ മൂഷികപര്ണോ തു ഭ്രമന്തീ ചാഖുപര്ണികാ । വിഷമുഷ്ടിര്ദ്രാവണഞ്ച കേശമുഷ്ടിരുദാഹൃതാ ॥ ൧,൨൦൪.

മൂഷികപർണ്ണം, ഭ്രമന്തി, ആഖുപർണികാ എന്നിവ അറിയേണ്ടവയാണ്. വിഷമുഷ്ടി, ദ്രാവണം, കേശമുഷ്ടി എന്നിങ്ങനെയും പറയപ്പെടുന്നു.

കിംലിഹീം കടുകീം വിദ്യാദന്തകശ്ചാമ്ലവേതസഃ । അശ്വത്ഥാ ബഹുപത്രാ ച വിജ്ഞേയാ ചാമലക്യപി ॥ ൧,൨൦൪.

കിംലിഹി, കടുകി എന്നിവ അറിയേണ്ടവയാണ്. അന്തകം ആമ്ലവേതസാണ്. അശ്വത്ത, ബഹുപത്ര, ആമലകി എന്നിവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

അരൂഷക്രം പത്ര ശൂകം ക്ഷീരീ രാജാദനം മതമ് । മഹാപത്രം ദാഡിമം ച തമേവ കരകം വദേത് ॥ ൧,൨൦൪.

അരൂഷക്രം, പത്രം, ശൂകം, ക്ഷീരി, രാജാദനം എന്നിവയും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. മഹാപത്രം, ദാഡിമം, കരകം എന്നിവയും പറയുന്നു.

മസൂരീ വിദലീ ശഷ്പാ കാലിന്ദീതി നിരുച്യതേ । കണ്ടകാഖ്യാ മഹാശ്യാമാ വൃക്ഷപാദീതി വക്ഷ്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

മസൂരി, വിദലി, ശഷ്പാ എന്നിവയെ കാലിന്ദി എന്നും വിളിക്കുന്നു. കണ്ഠകാഖ്യ, മഹാശ്യാമ, വൃക്ഷപാദി എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിദ്യാ കുന്തീ നികുമ്ഭാ ച ത്രിഭങ്ഗീ ത്രിപുടീ ത്രിവൃത് । സപ്തലാ യവതിക്താ ച ചര്മാ ചര്മകസേതി ച ॥ ൧,൨൦൪.

വിദ്യ, കുന്തി, നികുംബ, ത്രിഭംഗി, ത്രിപുടി, ത്രിവൃത്, സപ്തല, യവതിക്ത, ചർമ, ചർമകസ എന്നിങ്ങനെയും പേരുകളുണ്ട്.

ശങ്ഖിനീ സുകുമാരീ ച തിക്താക്ഷീ ചാക്ഷിപീലുകമ് । ഗവാക്ഷീ ചാമൃതാ ശ്വേതാ ഗിരികര്ണോ ഗവാദിനീ ॥ ൧,൨൦൪.

ശംഖിനി, സുകുമാരി, തിക്താക്ഷി, അക്ഷിപീലുകം, ഗവാക്ഷി, അമൃത, ശ്വേത, ഗിരികർണ്ണ, ഗവാദിനി എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു.

കാമ്പില്ലകോഽഥ രക്താങ്ഗോ ഗുണ്ഡാ രോചനികേതി ച । ഹേമക്ഷീരീ സ്മൃതാ പീതാ ഗൌരീ വൈ കാലദുഗ്ധികാ ॥ ൧,൨൦൪.

കാമ്പില്ലകം, രക്താംഗം, ഗുണ്ട, രോചനിക എന്നിങ്ങനെയും പേരുകളുണ്ട്. ഹേമക്ഷീരി, പീത, ഗൗരി, കാലദുഗ്ധിക എന്നിങ്ങനെയും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ഗാങ്ഗേരുകീ നാഗബലാ വിശാലാ ചേന്ദ്രവാരുണീ । താര്ക്ഷ്യം ശൈലം നീലവര്ണമഞ്ജനഞ്ച രസാഞ്ജനമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഗാംഗേരു, നാഗബല, വിശാല, ഇന്ദ്രവാരുണി, താർക്ഷ്യം, ശൈലം, നീലവർണ്ണം, അഞ്ജനം, രസാഞ്ജനം എന്നിങ്ങനെയും പറയപ്പെടുന്നു.

നിര്യാസോ യശ്ച ശാല്മല്യാഃ സ മോചരസസംജ്ഞകഃ । പ്രത്യക്പുഷ്പീ ഖരീ ജ്ഞേയാ അപാമാര്ഗോ മയൂരകഃ ॥ ൧,൨൦൪.

ശാൽമലിയുടെ നിസ്സാരസം മോചര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പ്രത്യക്പുഷ്പി, ഖരി, അപാമാർഗം, മയൂരകം എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.