ഗരുഡപുരാണമ്

വ്യോഷം കടുത്രയം വിദ്യാത്ത്ര്യൂഷണം തച്ച കീര്ത്യതേ । ലാങ്ഗലീ ഹലിനീ ച സ്യാച്ഛേയസീ ഗജ പിപ്പലീ ॥ ൧,൨൦൪.

വ്യോഷം കട്ടിന്റെ മൂന്ന് തരങ്ങൾ എന്നും, ത്ര്യുഷണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ലാംഗലി ഹലിനി എന്നും, ചേയസി ഗജപിപ്പലി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ത്രായന്തീ ത്രായമാണാ സ്യാദുത്സായാ സുവഹാ സ്മൃതാ । ചിത്രകഃ സ്യാച്ഛിഖീ വഹ്നിരഗ്നിസംജ്ഞാഭിരുച്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ത്രായന്തി എന്നത് ത്രായമാണ എന്നും, ഉത്സായ സൂവഹ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ചിത്രകം ശിഖി, വഹ്നി, അഗ്നി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഷഡ്ഗ്രന്ഥോഗ്രാ വചാ ജ്ഞേയാ ശ്വേതാ ഹൈമവതീതി ച । കുടജോ വൃക്ഷകഃ ശക്രോ വത്സകോ ഗിരിമാല്ലികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ഷഡ്ഗ്രന്തം ഉഗ്ര, വച എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ശ്വേതം ഹൈമവതി എന്നും, കുട്ടജം, വൃക്ഷകം, ശക്രം, വത്സകം, ഗിരിമല്ലിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

കലിങ്ഗേന്ദ്രയവാരിഷ്ടം തസ്യ ബീജാനി ലക്ഷയേത് । മുസ്തക്തോ മേഘനാമാ സ്യാത്കൌന്തീ ജ്ഞേയാ ഹരേണുകാ ॥ ൧,൨൦൪.

കലിങ്ങം, ഇന്ദ്രയവം, ആരിഷ്ടം എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ തിരിച്ചറിയണം. മുസ്തകം മേഘനാമ എന്നും, കൗന്തി ഹരേണുക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഏലാ ച ബഹുലാ പ്രോക്താ സൂക്ഷ്മൈലാ ച തഥാ ത്രുടിഃ । പദ്മാ ഭാര്ങ്ഗോ തഥാ കാഞ്ജീ ജ്ഞേയാ ബ്രാഹ്മണയഷ്ടികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ഏല എന്നത് ബഹുല എന്നും, സൂക്ഷ്മേല truṭi എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പദ്മ, ഭാര്ങ്ഗ, കാഞ്ചി, ബ്രാഹ്മണയഷ്ടിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

മൂര്വാ മധുരസാ ജ്ഞേയാ തേജനീ തിക്തവല്ലികാ । മഹാനിമ്ബോ ബൃഹന്നിമ്ബോ ദീപ്യകഃ സ്യാദ്യവാനികാ ॥ ൧,൨൦൪.

മൂർവ മധുരസ എന്നും, തേജനി തിക്തവല്ലിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മഹാനിംബം ബൃഹന്നിംബ എന്നും, ദീപ്യകം യവാനിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിഡങ്ഗം ക്രിമശത്രുഃ സ്യാദ്രാമഠം ഹിങ്ഗുരുച്യതേ । അജാജീ ജീരകം ജ്ഞേയാ കാരവീ ചോപകുഞ്ചികാ ॥ ൧,൨൦൪.

വിഡംഗം ക്രിമിശത്രു എന്നും, രാമഠം ഹിങു എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അജാജി ജീരകം എന്നും, കാരവി ഉപകുഞ്ചിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിജ്ഞേയാ കടുകാ തിക്താ തഥാ കടുകരോഹിണീ । തഗരം സ്യാന്നതം വക്രം ചോചം ത്വചവരാങ്ഗകമ് ॥ ൧,൨൦൪.

കടുക, തിക്ത, കടുകരോഹിണി എന്നിവ അറിയേണ്ടതാണ്. തഗരം താഴോട്ടു വളഞ്ഞതാണ്, വക്രം വളഞ്ഞതും, ചോചം ത്വചവരാംഗകവും ആണു.

ഉദീച്യം ബാലകം പ്രോക്തം ഹ്രീബേരം ചാമ്ബുനാമഭിഃ । പത്രകം ദലസംജ്ഞാഭിശ്ചാരകം തസ്കരാഹ്വയമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഉദീച്യം ബാലകമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ഹ്രീബേരം വെള്ളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പത്രകം ദലസഞ്ജ്ഞ എന്ന പേരിലും, ചാരകം തസ്കര എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഹേമാഭം നാഗസംജ്ഞാഭിര്നാഗകേശര ഉച്യതേ । അസൃക്കുങ്കുമമാഖ്യാതം തഥാ കാശ്മീരബാഹ്ലികമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഹേമാഭം നാഗസഞ്ജ്ഞകളാൽ നാഗകേശരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അസൃക്കുങ്കുമം, കാശ്മീരം, ബാഹ്ലികം എന്നിവയും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

അയോ ലോഹം സമുദ്ദിഷ്ടം യൌഗികൈര്ലോഹനാമഭിഃ । പുരം കുടനടം വിദ്യാന്മഹിഷാക്ഷഃ പലങ്കഷാ ॥ ൧,൨൦൪.

അയോയെ ഇരുമ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ലോഹങ്ങളുടെ യുക്തിപേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പുരം, കുട്ടനടം, മഹിഷാക്ഷം, പലങ്കഷാ എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

കാശ്മരീ കട്ഫലാ ജ്ഞേയാ ശ്രീപര്ണോ ചേതി കീര്തിതാ । ശല്ലകീ ഗജഭക്ഷ്യാ ച പത്രീ ച സുരഭീ സ്ത്രവഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കാശ്മരിയെ കട്ഫല എന്നും, ശ്രീപർണ്ണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശല്ലകി, ഗജഭക്ഷ്യ, പത്രി, സുരഭിസ്രവം എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

ധാത്രീമാമലകീം വിദ്യാദക്ഷശ്ചൈവ വിഭീതകഃ । പഥ്യാഭയാ ച വിജ്ഞേയാ പൂതനാ ച ഹരീതകീ ॥ ൧,൨൦൪.

ധാത്രി ആമലകി എന്നറിയപ്പെടുന്നു, വിഭീതകം അക്ഷ എന്നും അറിയാം. പഥ്യാ അഭയ എന്നും, പൂതനാ ഹരീതകി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ത്രിഫലാ ഫലമേവോക്താ തച്ച ജ്ഞേയം ഫലത്രികമ് । ഉദകീര്യോ ദീര്ഘവൃന്തഃ കരഞ്ജശ്ചേതി കീര്തിതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

ത്രിഫലാ ഫലം എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്, അത് മൂന്നു ഫലങ്ങൾ എന്നർത്ഥത്തിൽ അറിയണം. ഉദകീര്യ ദീർഘവൃന്തമുള്ളത്, കരഞ്ജം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

യഷ്ടീ യഷ്ട്യാഹ്വയം പ്രോക്തം മദുകം മധുയഷ്ടികാ । ധാതകീ താമ്രപര്ണോ സ്യാത്സമങ്ഗാ കുഞ്ജരാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

യഷ്ടി യഷ്ട്യാഹ്വയ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, മദുകം മധുയഷ്ടിക എന്നും. ധാതകി താമ്രപർണ്ണം, സമംഗ കുഞ്ചര എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.

സിതം മലയജം ശീതം ഗോശീര്ഷം സിതചന്ദനമ് । വിദ്യാദ്രക്തം ചന്ദനം ച ദ്വിതീയം രക്തചന്ദനമ് ॥ ൧,൨൦൪.

സിതം മലയജം, അതായത് തണുത്തത്, ഗോഷീർഷം സുതിവെള്ള ചന്ദനം. രക്തം ചന്ദനം എന്നും, രണ്ടാമത്തേത് രക്തചന്ദനം എന്നും അറിയണം.

കാകോലീ ച സ്മൃതാ വീരാ വയസ്യാ ചാര്കപുഷ്പികാ । ശൃങ്ഗീ കര്കടശൃങ്ഗീ ച മഹാഘോഷാ ച കീര്തിതാ ॥ ൧,൨൦൪.

കാക്കോളി വീര എന്നും, വയസ്യ അർക്കപുഷ്പിക എന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രിംഗി, കർക്കടശൃംഗി, മഹാഘോഷ എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

തുഗാക്ഷീരീ ശുഭാ വാംശീ വിജ്ഞേയാ വംശലോചനാ । മൃദ്വികാ ച സ്മൃതാ ദ്രാക്ഷാ തഥാ ഗോസ്തനികാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

തുഗാക്ഷീരി, ശുഭമായ വാംശി, വംശലോചന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മൃദ്വിക ദ്രാക്ഷ എന്നും, ഗോസ്തനികയും അങ്ങനെ കരുതപ്പെടുന്നു.

സ്യാദുശീരം മൃണാലഞ്ച സേവ്യം ലാമജ്ജകം തഥാ । സാരഞ്ച ഗോപവല്ലീ ച ഗോപീ ഭദ്രാ ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ഉശീരവും മൃണാളവും, സേവ്യവും ലാമജ്ജകവും അറിയേണ്ടവയാണ്. സാരം, ഗോപവല്ലി, ഗോപീഭദ്ര എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

ദന്തീ കടങ്കടേരീ ച ജ്ഞേയാ ദാരുനിശേതി ച । ഹരിദ്രാ രജനീ പ്രോക്താ പീതികാ രാത്രിനാമികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ദന്തി, കടങ്കടേരി, ദാരുനിശ എന്നിവ അറിയണം. ഹരിദ്ര രാജനി എന്നും, പീതിക രാത്രിനാമിക എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

വൃക്ഷാദനീ ഛിന്നരുഹാ നീലവല്ലീ രസാമൃതാ । വസുകോടശ്ച വിജ്ഞേയോ വാശിരഃ കാമ്പില്ലോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

വൃക്ഷാദനി, ചിന്നരുഹ, നീലവല്ലി, രസാമൃത എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്. വസുകോട്ടയും വാശിരം കാമ്പില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

പാഷാണഭേദകോഽരിഷ്ടോ ഹ്യസ്മഭിത്കുട്ടഭേദകഃ । ഘണ്ടാകഃ ശുഷ്കകോ ജ്ഞേയോ വചോഽഥ സൂചകോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

പാഷാണഭേദകം, അരിഷ്ടം, കൂടാതെ കുട്ടഭേദകം അറിയണം. ഘണ്ടാകം, ശുഷ്കകം, വച, സൂചകം എന്നിവയും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

സുരസോ ബീജകശ്ചൈവ പീതശാലോഽഭിധീയേത । വജ്രവൃക്ഷോ മഹാവൃക്ഷഃ സ്നുഹീ സ്നുക്ച സുധാ ഗുഡാ ॥ ൧,൨൦൪.

സുരസയും ബീജകവും, കൂടാതെ പീതശാലയും അറിയപ്പെടുന്നു. വജ്രവൃക്ഷം, മഹാവൃക്ഷം, സ്നുഹി, സ്നുക്, സുധ, ഗുഡാ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

തുലസീം സുരസാം വിദ്യാദുപസ്ഥേതി ച കഥ്യതേ । കുഠേരകോഽപ്യര്ജുനകഃ പര്ണോ സൌഗന്ധിപര്ണിക്രഃ ॥ ൧,൨൦൪.

തുളസി സുരസ എന്നും, ഉപസ്ഥ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കുട്ടേരകം, അർജുനകം, പർണ്ണം, സൗഗന്ധിപർണ്ണിക്രം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

നീലശ്ച സിന്ധുവാരശ്ച നിര്ഗുണ്ഡീതി സുഗന്ധികാ । ജ്ഞേയാ സുഗന്ധിപര്ണോതി വാസന്തീ കുലജേതി ച ॥ ൧,൨൦൪.

നീലവും സിന്ധുവാരവും, നിർഗുണ്ഡി സുഗന്ധമുള്ളതും, സുഗന്ധിപർണ്ണോതി, വാസന്തി, കുലജ എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

കാലീയകം പീതകാഷ്ഠം കതകാഖ്യഃ പുനഃ സ്മൃതഃ । ഗായത്രീഖദിരോ ജ്ഞേയസ്തദ്ഭേദഃ കന്ദരോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കാളീയകം എന്നത് മഞ്ഞ നിറമുള്ള മരമാണ്, അതിന് കടകം എന്നും പേരുണ്ട്. ഗായത്രി-ഖദിരം എന്നും അതിന്റെ മറ്റൊരു വകഭേദം കന്ദരം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഇന്ദീ വരം കുവലയം പദ്മം നീലോത്പലം സ്മൃതമ് । സൌഗന്ധികം ശതദലമബ്ജം കമലമുച്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ഇന്ദീ എന്നത് ഉത്തമമാണ്, കുവലയം നീലതാമരയാണ്, പത്മം എന്നും നീലോത്പലം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. സൗഗന്ധികം, ശതദളം, അബ്‌ജം, കമലം എന്നിവയും താമരയ്ക്ക് പേരുകളാണ്.

അജവര്ണോ ഭവേദൂര്ജോ വാജികര്ണോഽശ്വകര്ണകഃ । ശ്ലേഷ്മാന്തകസ്തഥാ ശേലുര്ബഹുവാരശ്ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

അജവർണ്ണം ഊർജം, വാജികർണം അശ്വകർണകം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശ്ലേഷ്മാന്തകം, ശേലൂർ, ബഹുവാര എന്നിങ്ങനെയും പറയപ്പെടുന്നു.

സുനന്ദകഃ കകുദ്ഭദ്രം ഛത്രാകീ ഛത്രസംജ്ഞകാ । കബരീ കുമ്ഭകോ ധൃഷ്ടഃ ക്ഷുദ്വിധോ ധനകൃത്തഥാ ॥ ൧,൨൦൪.

സുനന്ദകം, കകുദ്ഭദ്രം, ഛത്രാകി, ഛത്രസഞ്ജ്ഞകാ, കബരി, കുംബക, ധൃഷ്ട, ക്ഷുദ്വിധ, ധനകൃത്ത് എന്നിവയും അറിയപ്പെടുന്നവയാണ്.