ഗരുഡപുരാണമ്

പുനര്നവാഥ പര്ഷാഭൂഃ കഠില്യാ കാരുണാ തഥാ । ഏരണ്ഡശ്ചോരുവൂകഃ സ്യാദാമര്ദോ വര്ധമാനകഃ ॥ ൧,൨൦൪.

പുനർനവ, പർഷാഭൂ, കഠില്യ, കാരുണ, എരണ്ഡ, ഉറുവൂക, ആമർദ, വർധമാനക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

ഝഷാ നാഗബലാ ജ്ഞേയാ ശ്വദംഷ്ട്രാ ഗോക്ഷുരോ മതഃ । ശതാവരീ വരാ ഭീരു പീവരീന്ദീവരീ വരീ ॥ ൧,൨൦൪.

ഝഷ എന്നത് നാഗബല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ശ്വദംഷ്ട്രാ എന്നത് ഗോക്ഷുര എന്നും പറയുന്നു; ശതാവരി, വര, ഭീരു, പീവരി, ഇന്ദീവരി, വരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വ്യാഘ്രീ തു ബൃഹതീ കൃഷ്ണാ ഹംസപാദീ മധുസ്ത്രവാ । ധാമനീ കണ്ടകാരീ സ്യാത്ക്ഷുദ്രാ സിംഹീ നിദിഗ്ധികാ ॥ ൧,൨൦൪.

വ്യാഘ്രി, ബൃഹതി, കൃഷ്ണ, ഹംസപാദി, മധുസ്രവ, ധാമനി, കണ്ടകാരി, ക്ഷുദ്ര, സിംഹി, നിദിഗ്ധിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വൃശ്ചികാ ത്ര്യമൃതാ കാലീ വിഷഘ്നീ സര്പദംഷ്ട്രികാ । മര്കടീ ചാത്മഗുപ്താ സ്യാദാര്ഷേയീ കപികച്ഛുകാ ॥ ൧,൨൦൪.

വൃശ്ചിക, ത്ര്യമൃത, കാലി, വിഷഘ്നി, സർപദംഷ്ട്രിക, മാർക്കടി, ആത്മഗുപ്ത, ആർഷേയി, കപികച്ചുക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

മുദ്ഗപര്ണോ ക്ഷുദ്രസഹാ മാഷപര്ണോ മഹാസഹാ । ത്യജാ പരാ ച മഹാ ജ്ഞേയാ ദണ്ഡയോന്യങ്കസംജ്ഞയാ । ന്യഗ്രോധസ്തു വടോ ജ്ഞേയഃ അശ്വത്ഥഃ കപിലോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

മുദ്ഗപർണ എന്നത് ക്ഷുദ്രസഹ എന്നും, മാസപർണ മഹാസഹ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ത്യജയും പരയും മഹാ എന്ന പേരിലും, ദണ്ഡയോനി, അങ്കസംജ്ഞ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ന്യഗ്രോധം വട എന്നും, അശ്വത്തം കപില എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്ലക്ഷോഽഥ ഗര്ദഭാണ്ഡഃ സ്യാത്പര്കടീ ച കപീതനഃ । പാര്ഥസ്തു കകുഭോ ധന്വി വിജ്ഞേയോര്ഽജുനനാമഭിഃ ॥ ൧,൨൦൪.

പ്ലക്ഷം ഗർദഭാണ്ഡ എന്നും, പാർകടി കപീതന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പാർഥം കകുഭ, ധൻവി എന്നും അർജുന എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

നന്ദീവൃക്ഷഃ പ്രരോഹീ സ്യാത്പുഷ്ടികാരീതി ചോച്യതേ । വഞ്ജുലോ വേതസോ ജ്ഞേയോ ഭല്ലാതശ്ചാപ്യരുഷ്കരഃ ॥ ൧,൨൦൪.

നന്ദീവൃക്ഷം പ്രരോഹി എന്നും, പുഷ്ടികാരി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. വഞ്ജുലം, വേതസം, ഭല്ലാതം, അരുഷ്കര എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ലോധ്രഃ സാരവകോ ധൃഷ്ടസ്തിരീടശ്ചാപി കീര്തിതഃ । ബൃഹത്ഫലാ മഹാജമ്ബൂര്ജ്ഞേയാ ബാലഫലാ പരാ ॥ ൧,൨൦൪.

ലോധ്രം, സാരവക, ധൃഷ്ട, തിരീറ്റ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ പറയപ്പെടുന്നു. ബൃഹത്ഫല എന്നത് മഹാജംബു എന്നും, ബാലഫല മറ്റൊന്നാണ്.

തൃതീയാ ജലജമ്ബൂഃ സ്യാന്നാദേയീ സാ ച കീര്തിതാ । കണാ കൃഷ്ണോപകുഞ്ചീ ച ശൌണ്ഡീ മാഗധികേതി ച ॥ ൧,൨൦൪.

മൂന്നാമത്തേത് ജലജംബു എന്നും, നാദേയി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കണ, കൃഷ്ണോപകുഞ്ചി, ശൗണ്ടി, മാഗധിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

കഥിതാ പിപ്പലീ തജ്ജ്ഞൈസ്തന്മൂലം ഗ്രന്ഥികം സ്മൃതമ് । ഊഷണം മരിചം ജ്ഞേയം ശുണ്ഠീ വിശ്വം മഹൌഷധമ് ॥ ൧,൨൦൪.

പിപ്പലി എന്നത് അതിനെ അറിയുന്നവർ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ മൂലം ഗ്രന്ഥിക എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഊഷണം മരിച്ച എന്നും, ശുണ്ഠി സർവ്വമഹൗഷധം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വ്യോഷം കടുത്രയം വിദ്യാത്ത്ര്യൂഷണം തച്ച കീര്ത്യതേ । ലാങ്ഗലീ ഹലിനീ ച സ്യാച്ഛേയസീ ഗജ പിപ്പലീ ॥ ൧,൨൦൪.

വ്യോഷം കട്ടിന്റെ മൂന്ന് തരങ്ങൾ എന്നും, ത്ര്യുഷണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ലാംഗലി ഹലിനി എന്നും, ചേയസി ഗജപിപ്പലി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ത്രായന്തീ ത്രായമാണാ സ്യാദുത്സായാ സുവഹാ സ്മൃതാ । ചിത്രകഃ സ്യാച്ഛിഖീ വഹ്നിരഗ്നിസംജ്ഞാഭിരുച്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ത്രായന്തി എന്നത് ത്രായമാണ എന്നും, ഉത്സായ സൂവഹ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ചിത്രകം ശിഖി, വഹ്നി, അഗ്നി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഷഡ്ഗ്രന്ഥോഗ്രാ വചാ ജ്ഞേയാ ശ്വേതാ ഹൈമവതീതി ച । കുടജോ വൃക്ഷകഃ ശക്രോ വത്സകോ ഗിരിമാല്ലികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ഷഡ്ഗ്രന്തം ഉഗ്ര, വച എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ശ്വേതം ഹൈമവതി എന്നും, കുട്ടജം, വൃക്ഷകം, ശക്രം, വത്സകം, ഗിരിമല്ലിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

കലിങ്ഗേന്ദ്രയവാരിഷ്ടം തസ്യ ബീജാനി ലക്ഷയേത് । മുസ്തക്തോ മേഘനാമാ സ്യാത്കൌന്തീ ജ്ഞേയാ ഹരേണുകാ ॥ ൧,൨൦൪.

കലിങ്ങം, ഇന്ദ്രയവം, ആരിഷ്ടം എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ തിരിച്ചറിയണം. മുസ്തകം മേഘനാമ എന്നും, കൗന്തി ഹരേണുക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഏലാ ച ബഹുലാ പ്രോക്താ സൂക്ഷ്മൈലാ ച തഥാ ത്രുടിഃ । പദ്മാ ഭാര്ങ്ഗോ തഥാ കാഞ്ജീ ജ്ഞേയാ ബ്രാഹ്മണയഷ്ടികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ഏല എന്നത് ബഹുല എന്നും, സൂക്ഷ്മേല truṭi എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പദ്മ, ഭാര്ങ്ഗ, കാഞ്ചി, ബ്രാഹ്മണയഷ്ടിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

മൂര്വാ മധുരസാ ജ്ഞേയാ തേജനീ തിക്തവല്ലികാ । മഹാനിമ്ബോ ബൃഹന്നിമ്ബോ ദീപ്യകഃ സ്യാദ്യവാനികാ ॥ ൧,൨൦൪.

മൂർവ മധുരസ എന്നും, തേജനി തിക്തവല്ലിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മഹാനിംബം ബൃഹന്നിംബ എന്നും, ദീപ്യകം യവാനിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിഡങ്ഗം ക്രിമശത്രുഃ സ്യാദ്രാമഠം ഹിങ്ഗുരുച്യതേ । അജാജീ ജീരകം ജ്ഞേയാ കാരവീ ചോപകുഞ്ചികാ ॥ ൧,൨൦൪.

വിഡംഗം ക്രിമിശത്രു എന്നും, രാമഠം ഹിങു എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അജാജി ജീരകം എന്നും, കാരവി ഉപകുഞ്ചിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിജ്ഞേയാ കടുകാ തിക്താ തഥാ കടുകരോഹിണീ । തഗരം സ്യാന്നതം വക്രം ചോചം ത്വചവരാങ്ഗകമ് ॥ ൧,൨൦൪.

കടുക, തിക്ത, കടുകരോഹിണി എന്നിവ അറിയേണ്ടതാണ്. തഗരം താഴോട്ടു വളഞ്ഞതാണ്, വക്രം വളഞ്ഞതും, ചോചം ത്വചവരാംഗകവും ആണു.

ഉദീച്യം ബാലകം പ്രോക്തം ഹ്രീബേരം ചാമ്ബുനാമഭിഃ । പത്രകം ദലസംജ്ഞാഭിശ്ചാരകം തസ്കരാഹ്വയമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഉദീച്യം ബാലകമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ഹ്രീബേരം വെള്ളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പത്രകം ദലസഞ്ജ്ഞ എന്ന പേരിലും, ചാരകം തസ്കര എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഹേമാഭം നാഗസംജ്ഞാഭിര്നാഗകേശര ഉച്യതേ । അസൃക്കുങ്കുമമാഖ്യാതം തഥാ കാശ്മീരബാഹ്ലികമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഹേമാഭം നാഗസഞ്ജ്ഞകളാൽ നാഗകേശരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അസൃക്കുങ്കുമം, കാശ്മീരം, ബാഹ്ലികം എന്നിവയും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

അയോ ലോഹം സമുദ്ദിഷ്ടം യൌഗികൈര്ലോഹനാമഭിഃ । പുരം കുടനടം വിദ്യാന്മഹിഷാക്ഷഃ പലങ്കഷാ ॥ ൧,൨൦൪.

അയോയെ ഇരുമ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ലോഹങ്ങളുടെ യുക്തിപേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പുരം, കുട്ടനടം, മഹിഷാക്ഷം, പലങ്കഷാ എന്നിവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

കാശ്മരീ കട്ഫലാ ജ്ഞേയാ ശ്രീപര്ണോ ചേതി കീര്തിതാ । ശല്ലകീ ഗജഭക്ഷ്യാ ച പത്രീ ച സുരഭീ സ്ത്രവഃ ॥ ൧,൨൦൪.

കാശ്മരിയെ കട്ഫല എന്നും, ശ്രീപർണ്ണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശല്ലകി, ഗജഭക്ഷ്യ, പത്രി, സുരഭിസ്രവം എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

ധാത്രീമാമലകീം വിദ്യാദക്ഷശ്ചൈവ വിഭീതകഃ । പഥ്യാഭയാ ച വിജ്ഞേയാ പൂതനാ ച ഹരീതകീ ॥ ൧,൨൦൪.

ധാത്രി ആമലകി എന്നറിയപ്പെടുന്നു, വിഭീതകം അക്ഷ എന്നും അറിയാം. പഥ്യാ അഭയ എന്നും, പൂതനാ ഹരീതകി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ത്രിഫലാ ഫലമേവോക്താ തച്ച ജ്ഞേയം ഫലത്രികമ് । ഉദകീര്യോ ദീര്ഘവൃന്തഃ കരഞ്ജശ്ചേതി കീര്തിതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

ത്രിഫലാ ഫലം എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്, അത് മൂന്നു ഫലങ്ങൾ എന്നർത്ഥത്തിൽ അറിയണം. ഉദകീര്യ ദീർഘവൃന്തമുള്ളത്, കരഞ്ജം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

യഷ്ടീ യഷ്ട്യാഹ്വയം പ്രോക്തം മദുകം മധുയഷ്ടികാ । ധാതകീ താമ്രപര്ണോ സ്യാത്സമങ്ഗാ കുഞ്ജരാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

യഷ്ടി യഷ്ട്യാഹ്വയ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, മദുകം മധുയഷ്ടിക എന്നും. ധാതകി താമ്രപർണ്ണം, സമംഗ കുഞ്ചര എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.

സിതം മലയജം ശീതം ഗോശീര്ഷം സിതചന്ദനമ് । വിദ്യാദ്രക്തം ചന്ദനം ച ദ്വിതീയം രക്തചന്ദനമ് ॥ ൧,൨൦൪.

സിതം മലയജം, അതായത് തണുത്തത്, ഗോഷീർഷം സുതിവെള്ള ചന്ദനം. രക്തം ചന്ദനം എന്നും, രണ്ടാമത്തേത് രക്തചന്ദനം എന്നും അറിയണം.

കാകോലീ ച സ്മൃതാ വീരാ വയസ്യാ ചാര്കപുഷ്പികാ । ശൃങ്ഗീ കര്കടശൃങ്ഗീ ച മഹാഘോഷാ ച കീര്തിതാ ॥ ൧,൨൦൪.

കാക്കോളി വീര എന്നും, വയസ്യ അർക്കപുഷ്പിക എന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രിംഗി, കർക്കടശൃംഗി, മഹാഘോഷ എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

തുഗാക്ഷീരീ ശുഭാ വാംശീ വിജ്ഞേയാ വംശലോചനാ । മൃദ്വികാ ച സ്മൃതാ ദ്രാക്ഷാ തഥാ ഗോസ്തനികാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

തുഗാക്ഷീരി, ശുഭമായ വാംശി, വംശലോചന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മൃദ്വിക ദ്രാക്ഷ എന്നും, ഗോസ്തനികയും അങ്ങനെ കരുതപ്പെടുന്നു.

സ്യാദുശീരം മൃണാലഞ്ച സേവ്യം ലാമജ്ജകം തഥാ । സാരഞ്ച ഗോപവല്ലീ ച ഗോപീ ഭദ്രാ ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ഉശീരവും മൃണാളവും, സേവ്യവും ലാമജ്ജകവും അറിയേണ്ടവയാണ്. സാരം, ഗോപവല്ലി, ഗോപീഭദ്ര എന്നിവയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.