ഗരുഡപുരാണമ്

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൩ ഹരിരുവാച । യാ ഗൌര്ദ്വേഷ്ടിം സ്വകം വത്സം തസ്യാ ദേയം സ്വകം പയഃ । ലവണേന സമായുക്തം തസ്യാ വത്സഃ പ്രിയോ ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൩.

ഹരിയ് പറഞ്ഞു: സ്വന്തം കിടാവിനെ വെറുക്കുന്ന പശുവിന്, അവളുടെ തന്നെ പാൽ ഉപ്പു ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ, ആ കിടാവ് അവൾക്ക് പ്രിയമാകും.

ശുനോഽസ്ഥി കണ്ഠബദ്ധം ഹി മഹിഷാണാം ഗവാ തഥാ । കൃമിജാലം പാതയതി സകലം നാത്ര സംശയഃ ॥ ൧,൨൦൩.

നായയുടെ അസ്ഥി കാളയുടെയും പശുവിന്റെയും കഴുത്തിൽ കെട്ടിയാൽ, എല്ലാ പുഴുക്കളും നശിക്കും; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.

ഗോജങ്ഗനാഭിപാതഃ സ്യാദ്ഗുഞ്ജാമൂലസ്യ ഭക്ഷണാത് ॥ ൧,൨൦൩.

ഗുഞ്ചയുടെ മൂല്യം പശുവിന് കഴിപ്പിച്ചാൽ, അവൾക്ക് ഗർഭച്യുതി സംഭവിക്കും.

വരുണഫലസ്യരസം കരേണ മഥിതം ശിവ । ചതുഷ്പാദദ്വിപദയോഃ കൃമിജാലം നിപാതയേത് ॥ ൧,൨൦൩.

ശിവനേ, വരുണഫലത്തിന്റെ രസം കൈകൊണ്ട് ഇളക്കി, നാലുകാലികളുടെയും രണ്ടുകാലികളുടെയും ശരീരത്തിലെ എല്ലാ പുഴുക്കളും നശിപ്പിക്കും.

വ്രണഞ്ച ശമയേദ്രുദ്ര ജയായാഃ പൂരണാത്തഥാ । ഗജമൂത്രസ്യ വൈ പാനം ഗോമഹിഷ്യുപസര്ഗനുത് ॥ ൧,൨൦൩.

രുദ്രനേ, ജയയുടെ ചൂർണ്ണം മുറിവിൽ നിറച്ചാൽ മുറിവ് ഭേദമാകും; ആനയുടെ മൂത്രം കുടിച്ചാൽ പശുവിന്റെയും കാളയുടെയും രോഗങ്ങൾ മാറും.

സമസൂര ശാലിബീജം പീതം തക്രേണ ഘര്ഷിതമ് । ക്ഷീരേ ഗോമഹീഷസ്യൈവ ഗോഃ പുംസശ്ച ഹിതം ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൩.

യവവും അരിയും തൈരിൽ അരച്ചു, പശുവിന്റെയും കാളയുടെയും കാളയുടെ പാൽ ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ അതു ഹിതകരമാണ്.

പത്രഞ്ച ശരപുങ്ഖായാ ദത്തം സലവണം ശിവ । വാരിസ്ഫോടം ഹയാനാഞ്ച കേസരാണാം വിനാശയേത് ॥ ൧,൨൦൩.

ശിവനേ, ശരപുങ്ഖയുടെ ഇല ഉപ്പു ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ കുതിരയുടെ കേശരത്തിൽ വരുന്ന വെള്ളപ്പുണ്ണ് മാറും.

ഘൃതകുമാരീപത്രമേവ ദത്തം സലക്ഷണം ഹര । തുരഗമകേസരാണാം കണ്ഡൂനംശ്യേന്ന സംശയഃ ॥ ൧,൨൦൩.

ഹരനേ, ഘൃതകുമാരിയുടെ ഇല ഉപ്പു ചേർത്ത് കൊടുത്താൽ കുതിരയുടെ കേശരത്തിലെ കുരു തീർച്ചയായും മാറും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൪ സൂത ഉവാച । ഏവം ധന്വന്തരിഃ പ്രാഹ സുശ്രുതായച വൈദ്യകമ് । അത നാമാനി വക്ഷ്യാമി ഓഷധീനാം സമാസതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ധന്വന്തരി സുഷ്രുതനോടു വൈദ്യശാസ്ത്രം പറഞ്ഞു; ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഔഷധികളുടെ പേരുകൾ സംക്ഷിപ്തമായി പറയും.

സ്ഥിരാ വിദാരിഗന്ധാ ച ശാലപണ്യശുമത്യപി । ലാങ്ഗലീ കലസീ ചൈവ ക്രോഷ്ടുപുച്ഛാ ഗുഹാ മതാ ॥ ൧,൨൦൪.

സ്ഥിര, വിദാരിഗന്ധ, ശാലപണ്യ, ശുമതി, ലാംഗലി, കലസി, ക്രോഷ്ടുപുഛ, ഗുഹാ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു.

പുനര്നവാഥ പര്ഷാഭൂഃ കഠില്യാ കാരുണാ തഥാ । ഏരണ്ഡശ്ചോരുവൂകഃ സ്യാദാമര്ദോ വര്ധമാനകഃ ॥ ൧,൨൦൪.

പുനർനവ, പർഷാഭൂ, കഠില്യ, കാരുണ, എരണ്ഡ, ഉറുവൂക, ആമർദ, വർധമാനക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയേണ്ടവയാണ്.

ഝഷാ നാഗബലാ ജ്ഞേയാ ശ്വദംഷ്ട്രാ ഗോക്ഷുരോ മതഃ । ശതാവരീ വരാ ഭീരു പീവരീന്ദീവരീ വരീ ॥ ൧,൨൦൪.

ഝഷ എന്നത് നാഗബല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ശ്വദംഷ്ട്രാ എന്നത് ഗോക്ഷുര എന്നും പറയുന്നു; ശതാവരി, വര, ഭീരു, പീവരി, ഇന്ദീവരി, വരി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വ്യാഘ്രീ തു ബൃഹതീ കൃഷ്ണാ ഹംസപാദീ മധുസ്ത്രവാ । ധാമനീ കണ്ടകാരീ സ്യാത്ക്ഷുദ്രാ സിംഹീ നിദിഗ്ധികാ ॥ ൧,൨൦൪.

വ്യാഘ്രി, ബൃഹതി, കൃഷ്ണ, ഹംസപാദി, മധുസ്രവ, ധാമനി, കണ്ടകാരി, ക്ഷുദ്ര, സിംഹി, നിദിഗ്ധിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വൃശ്ചികാ ത്ര്യമൃതാ കാലീ വിഷഘ്നീ സര്പദംഷ്ട്രികാ । മര്കടീ ചാത്മഗുപ്താ സ്യാദാര്ഷേയീ കപികച്ഛുകാ ॥ ൧,൨൦൪.

വൃശ്ചിക, ത്ര്യമൃത, കാലി, വിഷഘ്നി, സർപദംഷ്ട്രിക, മാർക്കടി, ആത്മഗുപ്ത, ആർഷേയി, കപികച്ചുക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

മുദ്ഗപര്ണോ ക്ഷുദ്രസഹാ മാഷപര്ണോ മഹാസഹാ । ത്യജാ പരാ ച മഹാ ജ്ഞേയാ ദണ്ഡയോന്യങ്കസംജ്ഞയാ । ന്യഗ്രോധസ്തു വടോ ജ്ഞേയഃ അശ്വത്ഥഃ കപിലോ മതഃ ॥ ൧,൨൦൪.

മുദ്ഗപർണ എന്നത് ക്ഷുദ്രസഹ എന്നും, മാസപർണ മഹാസഹ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ത്യജയും പരയും മഹാ എന്ന പേരിലും, ദണ്ഡയോനി, അങ്കസംജ്ഞ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ന്യഗ്രോധം വട എന്നും, അശ്വത്തം കപില എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്ലക്ഷോഽഥ ഗര്ദഭാണ്ഡഃ സ്യാത്പര്കടീ ച കപീതനഃ । പാര്ഥസ്തു കകുഭോ ധന്വി വിജ്ഞേയോര്ഽജുനനാമഭിഃ ॥ ൧,൨൦൪.

പ്ലക്ഷം ഗർദഭാണ്ഡ എന്നും, പാർകടി കപീതന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പാർഥം കകുഭ, ധൻവി എന്നും അർജുന എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

നന്ദീവൃക്ഷഃ പ്രരോഹീ സ്യാത്പുഷ്ടികാരീതി ചോച്യതേ । വഞ്ജുലോ വേതസോ ജ്ഞേയോ ഭല്ലാതശ്ചാപ്യരുഷ്കരഃ ॥ ൧,൨൦൪.

നന്ദീവൃക്ഷം പ്രരോഹി എന്നും, പുഷ്ടികാരി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. വഞ്ജുലം, വേതസം, ഭല്ലാതം, അരുഷ്കര എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ലോധ്രഃ സാരവകോ ധൃഷ്ടസ്തിരീടശ്ചാപി കീര്തിതഃ । ബൃഹത്ഫലാ മഹാജമ്ബൂര്ജ്ഞേയാ ബാലഫലാ പരാ ॥ ൧,൨൦൪.

ലോധ്രം, സാരവക, ധൃഷ്ട, തിരീറ്റ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ പറയപ്പെടുന്നു. ബൃഹത്ഫല എന്നത് മഹാജംബു എന്നും, ബാലഫല മറ്റൊന്നാണ്.

തൃതീയാ ജലജമ്ബൂഃ സ്യാന്നാദേയീ സാ ച കീര്തിതാ । കണാ കൃഷ്ണോപകുഞ്ചീ ച ശൌണ്ഡീ മാഗധികേതി ച ॥ ൧,൨൦൪.

മൂന്നാമത്തേത് ജലജംബു എന്നും, നാദേയി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കണ, കൃഷ്ണോപകുഞ്ചി, ശൗണ്ടി, മാഗധിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

കഥിതാ പിപ്പലീ തജ്ജ്ഞൈസ്തന്മൂലം ഗ്രന്ഥികം സ്മൃതമ് । ഊഷണം മരിചം ജ്ഞേയം ശുണ്ഠീ വിശ്വം മഹൌഷധമ് ॥ ൧,൨൦൪.

പിപ്പലി എന്നത് അതിനെ അറിയുന്നവർ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ മൂലം ഗ്രന്ഥിക എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഊഷണം മരിച്ച എന്നും, ശുണ്ഠി സർവ്വമഹൗഷധം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വ്യോഷം കടുത്രയം വിദ്യാത്ത്ര്യൂഷണം തച്ച കീര്ത്യതേ । ലാങ്ഗലീ ഹലിനീ ച സ്യാച്ഛേയസീ ഗജ പിപ്പലീ ॥ ൧,൨൦൪.

വ്യോഷം കട്ടിന്റെ മൂന്ന് തരങ്ങൾ എന്നും, ത്ര്യുഷണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ലാംഗലി ഹലിനി എന്നും, ചേയസി ഗജപിപ്പലി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ത്രായന്തീ ത്രായമാണാ സ്യാദുത്സായാ സുവഹാ സ്മൃതാ । ചിത്രകഃ സ്യാച്ഛിഖീ വഹ്നിരഗ്നിസംജ്ഞാഭിരുച്യതേ ॥ ൧,൨൦൪.

ത്രായന്തി എന്നത് ത്രായമാണ എന്നും, ഉത്സായ സൂവഹ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ചിത്രകം ശിഖി, വഹ്നി, അഗ്നി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഷഡ്ഗ്രന്ഥോഗ്രാ വചാ ജ്ഞേയാ ശ്വേതാ ഹൈമവതീതി ച । കുടജോ വൃക്ഷകഃ ശക്രോ വത്സകോ ഗിരിമാല്ലികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ഷഡ്ഗ്രന്തം ഉഗ്ര, വച എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ശ്വേതം ഹൈമവതി എന്നും, കുട്ടജം, വൃക്ഷകം, ശക്രം, വത്സകം, ഗിരിമല്ലിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

കലിങ്ഗേന്ദ്രയവാരിഷ്ടം തസ്യ ബീജാനി ലക്ഷയേത് । മുസ്തക്തോ മേഘനാമാ സ്യാത്കൌന്തീ ജ്ഞേയാ ഹരേണുകാ ॥ ൧,൨൦൪.

കലിങ്ങം, ഇന്ദ്രയവം, ആരിഷ്ടം എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ തിരിച്ചറിയണം. മുസ്തകം മേഘനാമ എന്നും, കൗന്തി ഹരേണുക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഏലാ ച ബഹുലാ പ്രോക്താ സൂക്ഷ്മൈലാ ച തഥാ ത്രുടിഃ । പദ്മാ ഭാര്ങ്ഗോ തഥാ കാഞ്ജീ ജ്ഞേയാ ബ്രാഹ്മണയഷ്ടികാ ॥ ൧,൨൦൪.

ഏല എന്നത് ബഹുല എന്നും, സൂക്ഷ്മേല truṭi എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പദ്മ, ഭാര്ങ്ഗ, കാഞ്ചി, ബ്രാഹ്മണയഷ്ടിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയും അറിയപ്പെടുന്നു.

മൂര്വാ മധുരസാ ജ്ഞേയാ തേജനീ തിക്തവല്ലികാ । മഹാനിമ്ബോ ബൃഹന്നിമ്ബോ ദീപ്യകഃ സ്യാദ്യവാനികാ ॥ ൧,൨൦൪.

മൂർവ മധുരസ എന്നും, തേജനി തിക്തവല്ലിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മഹാനിംബം ബൃഹന്നിംബ എന്നും, ദീപ്യകം യവാനിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിഡങ്ഗം ക്രിമശത്രുഃ സ്യാദ്രാമഠം ഹിങ്ഗുരുച്യതേ । അജാജീ ജീരകം ജ്ഞേയാ കാരവീ ചോപകുഞ്ചികാ ॥ ൧,൨൦൪.

വിഡംഗം ക്രിമിശത്രു എന്നും, രാമഠം ഹിങു എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അജാജി ജീരകം എന്നും, കാരവി ഉപകുഞ്ചിക എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വിജ്ഞേയാ കടുകാ തിക്താ തഥാ കടുകരോഹിണീ । തഗരം സ്യാന്നതം വക്രം ചോചം ത്വചവരാങ്ഗകമ് ॥ ൧,൨൦൪.

കടുക, തിക്ത, കടുകരോഹിണി എന്നിവ അറിയേണ്ടതാണ്. തഗരം താഴോട്ടു വളഞ്ഞതാണ്, വക്രം വളഞ്ഞതും, ചോചം ത്വചവരാംഗകവും ആണു.

ഉദീച്യം ബാലകം പ്രോക്തം ഹ്രീബേരം ചാമ്ബുനാമഭിഃ । പത്രകം ദലസംജ്ഞാഭിശ്ചാരകം തസ്കരാഹ്വയമ് ॥ ൧,൨൦൪.

ഉദീച്യം ബാലകമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ഹ്രീബേരം വെള്ളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പത്രകം ദലസഞ്ജ്ഞ എന്ന പേരിലും, ചാരകം തസ്കര എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.