ഗരുഡപുരാണമ്

ദക്ഷിണേ ച പുടേ വായുര്ഹിതോ ഭോജനമൈഥുനേ । ഖഡ്ഗഹസ്തോ ജയേദ്യുദ്ധേ രിപൂന്കാമസമന്വിതഃ ॥ ൧,൨൦൦.

വലതുവശത്തുള്ള നാസാപുടത്തിൽ വായു സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണവും സുഖസംബന്ധങ്ങളും അനുകൂലമാണ്. വാൾ കൈവശമുള്ളവൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കും, ശത്രുക്കളെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും കീഴടക്കും.

വാമേവ ഗമനം ശ്രേഷ്ഠം സര്വകാര്യേഷു ഭൂഷിതമ് । വായുര്വഹതി തത്രസ്ഥഃ പ്രശ്രോ ഭൂതസ്യ ശോഭനഃ ॥ ൧,൨൦൦.

ഇടതുവശത്തേക്ക് സഞ്ചാരം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ആലങ്കാരികമായിരിക്കും. വായു അവിടെ വീശുമ്പോൾ ഫലം ശുഭവും മനോഹരവുമാണ്.

മാഹേന്ദ്രേ വാരുണേ വാതേ കോഽപി ദോഷോ ന ജായതേ । അനാവൃഷ്ടിര്ദക്ഷവാഹേ വൃഷ്ടിഃ സ്യാദ്വാമവാഹകേ ॥ ൧,൨൦൦.

മഹേന്ദ്രൻ, വരുണൻ, വായു എന്നിവയുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ദോഷം ഉണ്ടാകില്ല. വായു വലതുവശത്തേക്ക് ചലിച്ചാൽ വരൾച്ചയും ഇടതുവശത്തേക്ക് ചലിച്ചാൽ മഴയും ഉണ്ടാകും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൧ ധന്വന്തരിരുവാച । ഹയായുര്വേദമാഖ്യാസ്യേ ഹയം സര്വാര്ഥലക്ഷണമ് । കാകതുണ്ഡഃ കൃഷ്ണജിഹ്വോ വൃക്ഷാസ്യശ്ചോഷ്ണതാലുകഃ ॥ ൧,൨൦൧.

ധൻവന്തരി പറഞ്ഞു: ഞാൻ കുതിരയുടെ ആയുര്‍വേദവും എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ കുതിരയുടെ ലക്ഷണങ്ങളും വിശദീകരിക്കാം. കാക്കയുടെ തൂവൽപോലെയുള്ള തൂണ്ടും കറുത്ത നാവും മരത്തോലുപോലെയുള്ള വായും ചൂടുള്ള വായ്പലകയും ഉള്ളവൻ.

കരാലോ ഹീനദന്തശ്ച ശൃങ്ഗീ വിരലദന്തകഃ । ഏകാണ്ഡശ്ചൈവ ജാതാണ്ഡഃ കഞ്ചുകീ ദ്വിഖുരീ സ്തനീ ॥ ൧,൨൦൧.

ഭയാനകമായ മുഖവും കുറവ് പല്ലുകളും കൊമ്പും വിരളമായ പല്ലുകളും ഉള്ളവൻ. ഒറ്റ വൃക്കയോ ജന്മത്തിൽ വൃക്കയോടുകൂടി ജനിച്ചവനോ, പുറംമൂടിയുള്ളവൻ, ഇരട്ട കുരുക്കളും മുലകളും ഉള്ളവൻ.

മാര്ജാരപാദോ വ്യാഘ്രാഭഃ കുഷ്ഠവിദ്രധിസന്നിഭഃ । യമജോ വാമനശ്ചൈവ മാര്ജാരഃ കപിലോചനഃ ॥ ൧,൨൦൧.

പൂച്ചയുടെ കാലുകളും കടുവയുടെ രൂപവും കുഷ്ഠം അല്ലെങ്കിൽ പുണ്ണ് പോലെയുള്ള രോഗവും ഉള്ളവൻ. യമന്റെ സന്താനനും കുരുവായവനും പൂച്ചപോലെയും കാപ്പിക്കണ്ണുള്ളവനും.

ഏതദ്ദോഷീ ഹയസ്ത്യാജ്യ ഉത്തമോഽശ്വസ്തുരുഷ്കജഃ । മധ്യമഃ പഞ്ചഹസ്തശ്ച കനീയാംശ്ച ത്രിഹസ്തകഃ ॥ ൧,൨൦൧.

ഇവയെല്ലാം ദോഷമുള്ള കുതിരകളാണ്, അവയെ ഒഴിവാക്കണം. ഏറ്റവും നല്ലത് തുരുഷ്കജാതിയിലാണ്. മധ്യസ്ഥം അഞ്ചു കൈ നീളമുള്ളതും ചെറിയത് മൂന്നു കൈ നീളമുള്ളതുമാണ്.

അസംഹതാ യേ ച വാഹാ ഹ്രസ്വകര്ണാസ്തഥൈവ ച । ശബലാഭാഃ പ്രഭാവേഷു ന ദീനാശ്ചിരജീവിനഃ ॥ ൧,൨൦൧.

ശരീരഘടനയില്ലാത്തവയും, ചെറു ചെവി ഉള്ളവയും, പുള്ളിപ്പാടുള്ളവയും ആയ കുതിരകള്‍ ദുർബലരല്ല; ഇവയ്ക്ക് ദീർഘായുസ്സാണ്.

രേവന്തപൂജനാദ്ധോമാദ്രക്ഷ്യാശ്ച ദ്വിജഭാജേനാത് । സരലം നിമ്ബപത്രാണി ഗുഗ്ഗുലം സര്ഷപാന്ഘൃതമ്? ॥ ൧,൨൦൧.

ദുഷ്ടശക്തികളില്‍ നിന്ന് രക്ഷ നേടാന്‍ നിമ്പ ഇല, ഗുഗ്ഗുള്‍, കടുക് എണ്ണ, നെയ്യ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജയും ഹോമവും നടത്തണം.

തിലഞ്ചൈവ വചാം ഹിഗും ബധ്നീയാദ്വാജിനോ ഗലേ । ആഗന്തുജം ദോഷജന്തു വ്രണം ദ്വിവിധമീരിതമ് ॥ ൧,൨൦൧.

എള്ള്, വയമ്പ്, ഹിംഗു എന്നിവ കുതിരയുടെ കഴുത്തില്‍ കെട്ടണം; പുറം കാരണങ്ങളാലും, അകത്തുള്ള ദോഷങ്ങളാലും ഉണ്ടാകുന്ന രണ്ട് തരത്തിലുള്ള മുറിവുകളാണ് പറയുന്നത്.

ചിരപാകം വാതജന്തു ശ്ലേഷ്മജം ക്ഷിപ്രപാകകമ്? । കണ്ഠദാഹാത്മകം പിത്താച്ഛോണിതാന്മന്ദവേദനമ് ॥ ൧,൨൦൧.

വാതം മൂലമുള്ള മുറിവുകള്‍ വൈകിയാണ് മങ്ങുന്നത്; കഫം മൂലമുള്ളവ വേഗത്തില്‍ മങ്ങും; പിത്തം മൂലമുള്ളവയ്ക്ക് കഴുത്ത് കത്തലും രക്തം മൂലമുള്ളവയ്ക്ക് മന്ദമായ വേദനയും ഉണ്ടാകും.

ആഗന്തുജന്തു ശസ്ത്രാദ്യൈര്ദുഷ്ടവ്രണവിശോധനമ് । ഏരണ്ഡമൂലം ദ്വിനിശം ചിത്രകം വിശ്വഭേഷജമ് ॥ ൧,൨൦൧.

ശസ്ത്രം പോലുള്ള പുറം കാരണങ്ങളാല്‍ ഉണ്ടാകുന്ന മുറിവുകള്‍ ശുദ്ധീകരിക്കാന്‍ ഇരണ്ടിന്റെ വേര്, ചിത്രകം, മറ്റു ഔഷധങ്ങള്‍ എന്നിവ ദിവസത്തില്‍ രണ്ടുതവണ ഉപയോഗിക്കണം.

രസോനം സൈന്ധവം വാപി തക്രകാഞ്ജികപോഷിതമ് । തിലസക്തുകപിണ്ഡികാ ദധിയുക്താ സസൈന്ധവാ । നിമ്ബപത്രയുതം പിണ്ഡം വ്രണശോധനരോപണമ് ॥ ൧,൨൦൧.

വെളുത്തുള്ളി, സൈന്ധവലവണം, അല്ലെങ്കില്‍ ഇവ ചേര്‍ത്ത തൈര്‍വെള്ളം, എള്ളുപൊടി തൈരും സൈന്ധവവും ചേര്‍ത്തത്, നിമ്പ ഇല ചേര്‍ത്ത പിണ്ടി എന്നിവ മുറിവ് ശുദ്ധീകരിക്കാനും മങ്ങാനും ഉപയോഗിക്കാം.

പടോലം നിമ്ബപത്രഞ്ച വചാ ചിത്രകമേവ ച । പിപ്പലീശൃങ്ഗവേരഞ്ച ചൂര്ണമേകത്ര കാരയേത് ॥ ൧,൨൦൧.

പടോള, നിമ്പ ഇല, വയമ്പ്, ചിത്രകം, പിപ്പലി, ഇഞ്ചി എന്നിവ ഒറ്റയടിയായി പൊടിയാക്കണം.

ഏതത്പാനാത്ക്രിമിശ്ലേഷ്മമന്ദാനിലവിനാശനമ് । നിമ്ബപത്രം പടോ ലഞ്ച ത്രിഫലാ ഖദിരം തഥാ ॥ ൧,൨൦൧.

ഇത് കുടിച്ചാല്‍ കൃമികളും കഫവും മന്ദമായ വാതവും നശിക്കും; നിമ്പ ഇല, പടോള, ത്രിഫല, കടിരം എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.

ക്വാഥയിത്വാ തതോ വാഹം സൃതരക്തം വിചക്ഷണഃ । ത്ര്യഹമേവ പ്രിദാതവ്യം ഹയകുഷ്ഠോപശാന്തയേ ॥ ൧,൨൦൧.

ഇവ കഷായം ആക്കി രക്തം ഒഴുകുന്ന കുതിരയ്ക്ക് മൂന്നു ദിവസം നല്‍കണം; അങ്ങനെ കുതിരകുഷ്ഠം ശമിക്കും.

സവ്രണേഷു ച കുഷ്ഠേഷു തൈലം സര്ഷപജം ഹിതമ് । ലശുനാദികഷായശ്ച പാനഭുക്ത്യുപശാന്തയേ ॥ ൧,൨൦൧.

മുറിവിനും കുഷ്ഠത്തിനും കടുക് എണ്ണ ഉത്തമം; വെളുത്തുള്ളി മുതലായവയുടെ കഷായം കുടിപ്പിച്ച് ശമനം നേടാം.

മാതുലുങ്ഗരസോപേതം മാംസീനാം രസകേന വാ । സദ്യോ ദദ്യാത്തത്ര നസ്യമന്യൈര്വാതൈഃ സുസംയുതൈഃ ॥ ൧,൨൦൧.

മാതളുങ്കരസം അല്ലെങ്കില്‍ മാന്സിയുടെ രസം ചേര്‍ത്ത് തുരുന്ന ചികിത്സയ്ക്ക് ഉടന്‍ നല്‍കണം.

പലദ്വയം പ്രഥമേഽഹ്നി ഏകൈകപലവൃദ്ധിതഃ । യാവദ്ദിനാനി പൂര്ണാനി പലാന്യഷ്ടാദശോത്തമേ ॥ ൧,൨൦൧.

ആദ്യ ദിവസം രണ്ട് പാലം നല്‍കണം; ഓരോ ദിവസവും ഒരു പാലം കൂട്ടി, പതിനെട്ടാം ദിവസം പതിനെട്ട് പാലം വരെ നല്‍കണം.

അധമേഽഷ്ടപലാനി സ്യുര്മധ്യമേ സ്യുശ്ചതുര്ദശ । ശരന്നിദാഘയോര്നൈവദേയം നൈവ തു ദാപയേത് ॥ ൧,൨൦൧.

അടിസ്ഥാന അവസ്ഥയില്‍ എട്ട് പാലം, മദ്ധ്യത്തില്‍ പതിനാല് പാലം നല്‍കണം; ശരത്കാലത്തോ ഉഷ്ണകാലത്തോ ഇത് നല്‍കരുത്.

തൈലേന വാതികേ രോഗേ ശര്കരാജ്യപയോന്വിതൈഃ । കടുതൈലൈഃ കഫേ വ്യോഷൈഃ പിത്തേ ചത്രിഫലാമ്ബുഭിഃ ॥ ൧,൨൦൧.

വാതരോഗത്തിന് എണ്ണ, പഞ്ചസാര, നെയ്യ്, പാല്‍ എന്നിവ ചേര്‍ത്ത് നല്‍കണം; കഫത്തിന് കഠിനമായ എണ്ണയും മസാലകളും; പിത്തത്തിന് ത്രിഫല വെള്ളം നല്‍കണം.

ശാലിഷഷ്ടികദുഗ്ധാശീ ഹയോ ഹിന ജുഗുപ്സിതഃ । പക്വജമ്ബൂനിഭോ ഹേമവര്ണോഽശ്വോ ന ജുഗുപ്സിതഃ ॥ ൧,൨൦൧.

അരി, ശഷ്ടികം, പാല്‍ എന്നിവ കഴിക്കുന്ന കുതിര നിസ്സാരവും ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്; പാകം വന്ന ജാംബൂഫലം പോലെയും പൊന്നനയും ഉള്ള കുതിര നല്ലതാണ്.

അര്ധപ്രഹരണേ ധുര്യേ ഗുഗ്ഗുലും പ്രാശയേദ്ധയമ് । ഭോജയേത്പായസം ദുഗ്ധം സത്വരം സുസ്ഥിരോ ഹയഃ ॥ ൧,൨൦൧.

പകുതി പ്രഹര സമയത്ത് കുതിരക്ക് ഗുഗ്ഗുള്‍ നല്‍കണം; പാല്‍ ചേര്‍ത്ത പായസം വേഗം നല്‍കുമ്പോള്‍ കുതിര ഉറപ്പായിരിക്കും.

വികാരേ ഭോജനേ ദുഗ്ധം ശാല്യന്നം വാതലേ ദദേത് । കര്ഷമാംസരസൈഃ പിത്തേ മധുമുദ്ഗരസാജ്യകൈഃ ॥ ൧,൨൦൧.

വാതരോഗമുള്ള കുതിരക്ക് പാല്‍, അരി എന്നിവ നല്‍കണം; പിത്തത്തിന് മാംസരസം, തേന്‍, മുദ്ഗം, നെയ്യ് എന്നിവ ചേര്‍ക്കണം.

കഫേ മുദ്ഗാന്കുലത്ഥാന്വാ കടുതിക്താന്കഫേ ഹയേ । ബാധിര്യേ വ്യാധിതേ ഗ്രാസേ ത്രിദോഷാദൌ തു ഗുഗ്ഗുലുഃ ॥ ൧,൨൦൧.

കഫത്തിന് മുദ്ഗവും കുലത്തയും, അല്ലെങ്കില്‍ കഠിനവും കയ്പും ഉള്ള ഭക്ഷണവും നല്‍കണം; ബാധിര്യത്തിലും രോഗത്തിലും മൂന്നു ദോഷം മൂലമുള്ളതില്‍ ഗുഗ്ഗുള്‍ ഉപയോഗിക്കണം.

ഘാസൈര്ദൂര്വാ സര്വരോഗേ പ്രഥമേഽഹ്നി പലം ദദേത് । വിവര്ധയേത്തതഃ കര്ഷമേകാഹ്നി പലപഞ്ചകമ് ॥ ൧,൨൦൧.

എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ആദ്യം ഒരു പള ദുർവാ പുല്ല് നൽകണം. പിന്നെത്തന്നെ രണ്ടാം ദിവസം ഒരു കർഷം, അതിനുശേഷം മൂന്നാം ദിവസം അഞ്ചു പള വരെ കൂട്ടിക്കൊടുക്കണം.

പാനേ ച ഭോജനേ ചൈവ അശീതിപലകം പരമ് । മധ്യേ ഷഷ്ടിശ്ചാധമേഷു ചത്വാരിംശച്ച ഭോഗിഷു ॥ ൧,൨൦൧.

കുടിക്കുന്നതിലും ഭക്ഷണത്തിലും ഏറ്റവും കൂടിയ അളവ് എൺപതു പള ആണ്; മധ്യസ്ഥർക്കു അറുപതു, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞവർക്കു നാല്പതു പള.

വ്രണേ കുഷ്ഠേഷു ഖഞ്ജേഷു ത്രിഫലാക്വാഥസംയുതമ് । മന്ദാഗ്നൌ ശോഥരോഗേ ച ഗവാം മൂത്രേണ യോജിതമ് ॥ ൧,൨൦൧.

വ്രണം, കുഷ്ഠം, കാലക്ഷയം എന്നിവയ്ക്കു തൃഫല കഷായം ചേർത്ത് കൊടുക്കണം. അഗ്നിമന്ദ്യം, വീക്കം തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾക്കു പശുവിന്റെ മൂത്രം ചേർത്ത് നൽകണം.

വാതപിത്തേ വ്രണേ വ്യാധൌ ഗോക്ഷീരം ഘൃതസംയുതമ് । ദേയം കൃശാനാം പുഷ്ട്യര്ഥം മാംസൈര്യുക്തം ച ഭോജനമ് ॥ ൧,൨൦൧.

വാതം, പിത്തം, വ്രണം, രോഗം എന്നിവയ്ക്കു പശുവിന്റെ പാൽയും നെയ്യും ചേർത്ത് കൊടുക്കണം. ക്ഷീണിച്ചവർക്കു പോഷണത്തിനായി മാംസം ചേർത്ത ഭക്ഷണം നൽകണം.