ഗജസ്ഥാനേ ഗജം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷേത്രധാന്യസുഖാദികമ് । ഗജസ്ഥാനേസ്ഥിതേ ധ്വാങ്ക്ഷേ ധനധാന്യസമാഗമഃ ॥ ൧,൧൯൯.
ആനയുടെ സ്ഥലത്ത് ആനയെ കണ്ടാൽ വയലുകളും ധാന്യവും സൗഖ്യവും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. ആനയുടെ സ്ഥലത്ത് കാക്ക ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ധനം ധാന്യം എന്നിവയുടെ സമാഹാരം ഉണ്ടാകും.
ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ ധ്വജം ദൃഷ്ട്വാ കാര്യനാശോ ഭവിഷ്യതി । ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ സ്ഥിതേ ധൂമ്രേ കലിദുഃ ഖം ഗമിഷ്യതി ॥ ൧,൧൯൯.
കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് കൊടികണ്ടാൽ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ നശിക്കും. കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് മങ്ങിയ നിറമുള്ളത് ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ കഷ്ടവും ദുരിതവും ഉണ്ടാകും.
ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ സ്ഥിതേ സിംഹേ വിഗ്രഹോ ദുഃ ഖമേവ ച । ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ സ്ഥിതേ ശ്വാനേ ഗൃഹഭങ്ഗഭയാദികമ് ॥ ൧,൧൯൯.
കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് സിംഹം ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ കലഹവും ദുഃഖവും ഉണ്ടാകും. കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് നായ ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ വീടു തകർക്കപ്പെടും എന്ന ഭയവും മറ്റും ഉണ്ടാകും.
ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ വൃഷം ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥാനഭ്രംശഭയാദികമ് । ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ ഖരം ദൃഷ്ട്വാ ധനനാശപരാജയൌ ॥ ൧,൧൯൯.
കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് കാളയെ കണ്ടാൽ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടും എന്ന ഭയം ഉണ്ടാകും. കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് കഴുതയെ കണ്ടാൽ ധനം നഷ്ടപ്പെടുകയും തോൽവിയും സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യും.
ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ ഗജം ദൃഷ്ട്വാ ധനകീര്ത്യാദികം ഭവേത് । ധ്വാങ്ക്ഷസ്ഥാനേ സ്ഥിതേ ധ്വാങ്ക്ഷേ വിദേശഗമനാദികമ് ॥ ൧,൧൯൯.
കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് ആനയെ കണ്ടാൽ ധനം, കീർത്തി എന്നിവ ലഭിക്കും. കാക്കയുടെ സ്ഥലത്ത് കാക്ക തന്നെ ഇരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ വിദേശയാത്രയും അതിനോടൊപ്പം അനുഭവങ്ങൾക്കും സാധ്യതയുണ്ട്.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൦ ഭൈരവ ഉവാച । വക്ഷ്യേ വായുജയം ദേവി ജയാ ജയവിദേശകമ് । വായ്വഗ്നിജലശക്രാഖ്യം മങ്ഗലാനാഞ്ചതുഷ്ടയമ് ॥ ൧,൨൦൦.
ഭൈരവൻ പറഞ്ഞു: ദേവി, ഞാൻ വായുവിന്റെ ജയവും ജയവും വിദേശജയത്തിന്റെ ലക്ഷണവും വായു, അഗ്നി, ജലം, ഇന്ദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ നാലു മംഗളചിഹ്നങ്ങളും വിശദീകരിക്കാം.
വാമദക്ഷിണസംസ്ഥശ്ച വായുശ്ച ബഹുലോ ഭവേത് । ഊര്ധ്വവാഹീ ഭവേദഗ്നിരധസ്തു വരുണോ ഭവേത് ॥ ൧,൨൦൦.
വായു ഇടതോ വലതോ ഭാഗത്ത് നിലകൊള്ളുമ്പോൾ അതി കൂടുതൽ ആകുന്നു. അഗ്നി മേലേക്ക് ചലിക്കും, ജലം താഴെ നിലകൊള്ളും.
മഹേന്ദ്രോ മധ്യസംസ്ഥസ്തു ശുക്ലപക്ഷേ തു വാമഗഃ । കൃഷ്ണപക്ഷേ ദക്ഷിണഗ ഉദയസ്യ ത്ര്യഹന്ത്ര്യഹമ് ॥ ൧,൨൦൦.
മഹേന്ദ്രൻ നടുവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഇടതുവശത്തും കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ വലതുവശത്തും നിലകൊള്ളുന്നു. ഉദയം മൂന്നു ദിവസം നീളും.
വഹേത്പ്രതിപദാദ്യേ ച വിപരീതേ ഭവേന്നതിഃ । ഉദയഃ സൂര്യമാര്ഗേണ ചന്ദ്രേണാസ്തമയോ യദി ॥ ൧,൨൦൦.
പ്രതിപദ മുതൽ ക്രമം മറിച്ചാൽ ക്ഷയം സംഭവിക്കും. സൂര്യന്റെ വഴി ഉദയം നടക്കുമ്പോഴും ചന്ദ്രൻ അസ്തമിക്കുമ്പോഴും—
വര്ധന്തേ ഗുണസംഘാതാ അന്യഥാ വിഘ്നമൌചിതമ് । സംക്രാന്ത്യഃ ഷോഡശപ്രോക്താ ദിവാ രാത്രൌ വരാനനേ ॥ ൧,൨൦൦.
അങ്ങനെയുള്ള യോഗത്തിൽ ഗുണങ്ങൾ വർധിക്കും. അല്ലെങ്കിൽ തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. പകലും രാത്രിയും ചേർന്ന് പതിനാറ് സംക്രമങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, മനോഹരമുഖിയായവളേ.
യദാ ച സംക്രമേദ്വായുരര്ധാര്ധപ്രഹരേ സ്ഥിതഃ । സ്വാസ്ഥ്യാഹാനിസ്തദാ ജ്ഞേയാ വായുര്ഭ്രമതി ദേഹിഷു ॥ ൧,൨൦൦.
പകുതിപൊളിച്ച ഒരു യാമത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ വായു മാറുമ്പോൾ ആരോഗ്യനഷ്ടം സംഭവിക്കും എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, വായു ജീവികളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണേ ച പുടേ വായുര്ഹിതോ ഭോജനമൈഥുനേ । ഖഡ്ഗഹസ്തോ ജയേദ്യുദ്ധേ രിപൂന്കാമസമന്വിതഃ ॥ ൧,൨൦൦.
വലതുവശത്തുള്ള നാസാപുടത്തിൽ വായു സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണവും സുഖസംബന്ധങ്ങളും അനുകൂലമാണ്. വാൾ കൈവശമുള്ളവൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കും, ശത്രുക്കളെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും കീഴടക്കും.
വാമേവ ഗമനം ശ്രേഷ്ഠം സര്വകാര്യേഷു ഭൂഷിതമ് । വായുര്വഹതി തത്രസ്ഥഃ പ്രശ്രോ ഭൂതസ്യ ശോഭനഃ ॥ ൧,൨൦൦.
ഇടതുവശത്തേക്ക് സഞ്ചാരം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ആലങ്കാരികമായിരിക്കും. വായു അവിടെ വീശുമ്പോൾ ഫലം ശുഭവും മനോഹരവുമാണ്.
മാഹേന്ദ്രേ വാരുണേ വാതേ കോഽപി ദോഷോ ന ജായതേ । അനാവൃഷ്ടിര്ദക്ഷവാഹേ വൃഷ്ടിഃ സ്യാദ്വാമവാഹകേ ॥ ൧,൨൦൦.
മഹേന്ദ്രൻ, വരുണൻ, വായു എന്നിവയുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ദോഷം ഉണ്ടാകില്ല. വായു വലതുവശത്തേക്ക് ചലിച്ചാൽ വരൾച്ചയും ഇടതുവശത്തേക്ക് ചലിച്ചാൽ മഴയും ഉണ്ടാകും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦൧ ധന്വന്തരിരുവാച । ഹയായുര്വേദമാഖ്യാസ്യേ ഹയം സര്വാര്ഥലക്ഷണമ് । കാകതുണ്ഡഃ കൃഷ്ണജിഹ്വോ വൃക്ഷാസ്യശ്ചോഷ്ണതാലുകഃ ॥ ൧,൨൦൧.
ധൻവന്തരി പറഞ്ഞു: ഞാൻ കുതിരയുടെ ആയുര്വേദവും എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ കുതിരയുടെ ലക്ഷണങ്ങളും വിശദീകരിക്കാം. കാക്കയുടെ തൂവൽപോലെയുള്ള തൂണ്ടും കറുത്ത നാവും മരത്തോലുപോലെയുള്ള വായും ചൂടുള്ള വായ്പലകയും ഉള്ളവൻ.
കരാലോ ഹീനദന്തശ്ച ശൃങ്ഗീ വിരലദന്തകഃ । ഏകാണ്ഡശ്ചൈവ ജാതാണ്ഡഃ കഞ്ചുകീ ദ്വിഖുരീ സ്തനീ ॥ ൧,൨൦൧.
ഭയാനകമായ മുഖവും കുറവ് പല്ലുകളും കൊമ്പും വിരളമായ പല്ലുകളും ഉള്ളവൻ. ഒറ്റ വൃക്കയോ ജന്മത്തിൽ വൃക്കയോടുകൂടി ജനിച്ചവനോ, പുറംമൂടിയുള്ളവൻ, ഇരട്ട കുരുക്കളും മുലകളും ഉള്ളവൻ.
മാര്ജാരപാദോ വ്യാഘ്രാഭഃ കുഷ്ഠവിദ്രധിസന്നിഭഃ । യമജോ വാമനശ്ചൈവ മാര്ജാരഃ കപിലോചനഃ ॥ ൧,൨൦൧.
പൂച്ചയുടെ കാലുകളും കടുവയുടെ രൂപവും കുഷ്ഠം അല്ലെങ്കിൽ പുണ്ണ് പോലെയുള്ള രോഗവും ഉള്ളവൻ. യമന്റെ സന്താനനും കുരുവായവനും പൂച്ചപോലെയും കാപ്പിക്കണ്ണുള്ളവനും.
ഏതദ്ദോഷീ ഹയസ്ത്യാജ്യ ഉത്തമോഽശ്വസ്തുരുഷ്കജഃ । മധ്യമഃ പഞ്ചഹസ്തശ്ച കനീയാംശ്ച ത്രിഹസ്തകഃ ॥ ൧,൨൦൧.
ഇവയെല്ലാം ദോഷമുള്ള കുതിരകളാണ്, അവയെ ഒഴിവാക്കണം. ഏറ്റവും നല്ലത് തുരുഷ്കജാതിയിലാണ്. മധ്യസ്ഥം അഞ്ചു കൈ നീളമുള്ളതും ചെറിയത് മൂന്നു കൈ നീളമുള്ളതുമാണ്.
അസംഹതാ യേ ച വാഹാ ഹ്രസ്വകര്ണാസ്തഥൈവ ച । ശബലാഭാഃ പ്രഭാവേഷു ന ദീനാശ്ചിരജീവിനഃ ॥ ൧,൨൦൧.
ശരീരഘടനയില്ലാത്തവയും, ചെറു ചെവി ഉള്ളവയും, പുള്ളിപ്പാടുള്ളവയും ആയ കുതിരകള് ദുർബലരല്ല; ഇവയ്ക്ക് ദീർഘായുസ്സാണ്.
രേവന്തപൂജനാദ്ധോമാദ്രക്ഷ്യാശ്ച ദ്വിജഭാജേനാത് । സരലം നിമ്ബപത്രാണി ഗുഗ്ഗുലം സര്ഷപാന്ഘൃതമ്? ॥ ൧,൨൦൧.
ദുഷ്ടശക്തികളില് നിന്ന് രക്ഷ നേടാന് നിമ്പ ഇല, ഗുഗ്ഗുള്, കടുക് എണ്ണ, നെയ്യ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജയും ഹോമവും നടത്തണം.
തിലഞ്ചൈവ വചാം ഹിഗും ബധ്നീയാദ്വാജിനോ ഗലേ । ആഗന്തുജം ദോഷജന്തു വ്രണം ദ്വിവിധമീരിതമ് ॥ ൧,൨൦൧.
എള്ള്, വയമ്പ്, ഹിംഗു എന്നിവ കുതിരയുടെ കഴുത്തില് കെട്ടണം; പുറം കാരണങ്ങളാലും, അകത്തുള്ള ദോഷങ്ങളാലും ഉണ്ടാകുന്ന രണ്ട് തരത്തിലുള്ള മുറിവുകളാണ് പറയുന്നത്.
ചിരപാകം വാതജന്തു ശ്ലേഷ്മജം ക്ഷിപ്രപാകകമ്? । കണ്ഠദാഹാത്മകം പിത്താച്ഛോണിതാന്മന്ദവേദനമ് ॥ ൧,൨൦൧.
വാതം മൂലമുള്ള മുറിവുകള് വൈകിയാണ് മങ്ങുന്നത്; കഫം മൂലമുള്ളവ വേഗത്തില് മങ്ങും; പിത്തം മൂലമുള്ളവയ്ക്ക് കഴുത്ത് കത്തലും രക്തം മൂലമുള്ളവയ്ക്ക് മന്ദമായ വേദനയും ഉണ്ടാകും.
ആഗന്തുജന്തു ശസ്ത്രാദ്യൈര്ദുഷ്ടവ്രണവിശോധനമ് । ഏരണ്ഡമൂലം ദ്വിനിശം ചിത്രകം വിശ്വഭേഷജമ് ॥ ൧,൨൦൧.
ശസ്ത്രം പോലുള്ള പുറം കാരണങ്ങളാല് ഉണ്ടാകുന്ന മുറിവുകള് ശുദ്ധീകരിക്കാന് ഇരണ്ടിന്റെ വേര്, ചിത്രകം, മറ്റു ഔഷധങ്ങള് എന്നിവ ദിവസത്തില് രണ്ടുതവണ ഉപയോഗിക്കണം.
രസോനം സൈന്ധവം വാപി തക്രകാഞ്ജികപോഷിതമ് । തിലസക്തുകപിണ്ഡികാ ദധിയുക്താ സസൈന്ധവാ । നിമ്ബപത്രയുതം പിണ്ഡം വ്രണശോധനരോപണമ് ॥ ൧,൨൦൧.
വെളുത്തുള്ളി, സൈന്ധവലവണം, അല്ലെങ്കില് ഇവ ചേര്ത്ത തൈര്വെള്ളം, എള്ളുപൊടി തൈരും സൈന്ധവവും ചേര്ത്തത്, നിമ്പ ഇല ചേര്ത്ത പിണ്ടി എന്നിവ മുറിവ് ശുദ്ധീകരിക്കാനും മങ്ങാനും ഉപയോഗിക്കാം.
പടോലം നിമ്ബപത്രഞ്ച വചാ ചിത്രകമേവ ച । പിപ്പലീശൃങ്ഗവേരഞ്ച ചൂര്ണമേകത്ര കാരയേത് ॥ ൧,൨൦൧.
പടോള, നിമ്പ ഇല, വയമ്പ്, ചിത്രകം, പിപ്പലി, ഇഞ്ചി എന്നിവ ഒറ്റയടിയായി പൊടിയാക്കണം.
ഏതത്പാനാത്ക്രിമിശ്ലേഷ്മമന്ദാനിലവിനാശനമ് । നിമ്ബപത്രം പടോ ലഞ്ച ത്രിഫലാ ഖദിരം തഥാ ॥ ൧,൨൦൧.
ഇത് കുടിച്ചാല് കൃമികളും കഫവും മന്ദമായ വാതവും നശിക്കും; നിമ്പ ഇല, പടോള, ത്രിഫല, കടിരം എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.
ക്വാഥയിത്വാ തതോ വാഹം സൃതരക്തം വിചക്ഷണഃ । ത്ര്യഹമേവ പ്രിദാതവ്യം ഹയകുഷ്ഠോപശാന്തയേ ॥ ൧,൨൦൧.
ഇവ കഷായം ആക്കി രക്തം ഒഴുകുന്ന കുതിരയ്ക്ക് മൂന്നു ദിവസം നല്കണം; അങ്ങനെ കുതിരകുഷ്ഠം ശമിക്കും.
സവ്രണേഷു ച കുഷ്ഠേഷു തൈലം സര്ഷപജം ഹിതമ് । ലശുനാദികഷായശ്ച പാനഭുക്ത്യുപശാന്തയേ ॥ ൧,൨൦൧.
മുറിവിനും കുഷ്ഠത്തിനും കടുക് എണ്ണ ഉത്തമം; വെളുത്തുള്ളി മുതലായവയുടെ കഷായം കുടിപ്പിച്ച് ശമനം നേടാം.
മാതുലുങ്ഗരസോപേതം മാംസീനാം രസകേന വാ । സദ്യോ ദദ്യാത്തത്ര നസ്യമന്യൈര്വാതൈഃ സുസംയുതൈഃ ॥ ൧,൨൦൧.
മാതളുങ്കരസം അല്ലെങ്കില് മാന്സിയുടെ രസം ചേര്ത്ത് തുരുന്ന ചികിത്സയ്ക്ക് ഉടന് നല്കണം.
പലദ്വയം പ്രഥമേഽഹ്നി ഏകൈകപലവൃദ്ധിതഃ । യാവദ്ദിനാനി പൂര്ണാനി പലാന്യഷ്ടാദശോത്തമേ ॥ ൧,൨൦൧.
ആദ്യ ദിവസം രണ്ട് പാലം നല്കണം; ഓരോ ദിവസവും ഒരു പാലം കൂട്ടി, പതിനെട്ടാം ദിവസം പതിനെട്ട് പാലം വരെ നല്കണം.