വ്യാപകന്തു തത്വപൂര്വം ക്രമാദങ്ഗുലിപര്വസു । ഭൂതാനാഞ്ച പുനര്ന്യാസഃ ശിവാങ്ഗാനി തഥൈവ ച ॥ ൧,൧൯൭.
തത്ത്വങ്ങള് മുന്പിട്ട്, എല്ലാ വിരല്സന്ധികളിലും വ്യാപകമായ മന്ത്രം ക്രമമായി ന്യസിക്കണം; വീണ്ടും ഭൂതങ്ങളുടെ ന്യാസവും ശിവാംഗങ്ങളുടെ ന്യാസവും ചെയ്യണം.
പ്രണവാദിനമശ്ചാന്തേ നാമ്നൈവ ച സമന്വിതഃ । സര്വമന്ത്രേഷു കഥിതോ വിധിഃ സ്ഥാപനപൂജനേ ॥ ൧,൧൯൭.
പ്രണവം തുടങ്ങിയ നാമം അവസാനം ചേര്ത്ത്, അതേ നാമം ഉപയോഗിച്ച്, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും സ്ഥാപനം, പൂജ എന്നിവയ്ക്ക് ഈ വിധി പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആദ്യാക്ഷരം തന്നാമ്നശ്ച മന്ത്രോഽയം പരികീര്തിതഃ । അഷ്ടാനാം നാഗജാതീനാം മന്ത്രഃ സാന്നിധ്യകാരകഃ ॥ ൧,൧൯൭.
ആ നാമത്തിന്റെ ആദ്യക്ഷരമാണ് മന്ത്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇത് എട്ടു നാഗജാതികളുടെ സാന്നിധ്യം വരുത്തുന്ന മന്ത്രമാണ്.
ഓം സ്വാഹാ ക്രമശശ്ചൈവ പഞ്ചഭൂതപുരോഗതമ് । ഏഷ സാക്ഷാദ്ഭവേത്താര്ക്ഷ്യഃ സര്വകര്മപ്രസാധകഃ ॥ ൧,൧൯൭.
'ഓം സ്വാഹാ'യും, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങള് മുന്പിട്ട്, ക്രമമായി ചേര്ത്താല് ഈ മന്ത്രം, ഹേ താര്ക്ഷ്യ, എല്ലാ കര്മങ്ങള്ക്കും ഫലപ്രദമായിത്തീരുന്നു.
കരന്യാസം സ്വരൈഃ കൃത്വാ ശരീരേ തു പുനര്ന്യസേത് । ജ്വലന്തം ചിന്തയേത്പ്രാണമാത്മസംശുദ്ധികാരകമ് ॥ ൧,൧൯൭.
സ്വരങ്ങളോടെ കരന്യാസം ചെയ്ത ശേഷം, വീണ്ടും ശരീരത്തില് ന്യാസം നടത്തണം; പ്രാണനെ ജ്വലിക്കുന്നതായും, ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായും ചിന്തിക്കണം.
ബീജന്തു ചിന്തയേത്പശ്ചാദ്വര്ഷാന്തമമൃതാത്മകമ് । ഏവഞ്ചാപ്യായനം കൃത്വാ മൂര്ധ്നി സഞ്ചിന്ത്യ ചാത്മനഃ ॥ ൧,൧൯൭.
ശേഷം, ബീജം അമൃതസ്വഭാവമുള്ളതായും, വര്ഷാവസാനം വരെ നിലനില്ക്കുന്നതായും ധ്യാനിക്കണം; അങ്ങനെ പൂരിപ്പിച്ച്, അതിനെ തലയിലെത്തും വിധം ചിന്തിക്കണം.
പൃഥിവീം പാദയോര്ദദ്യാത്തപ്തകാഞ്ചനസപ്രഭാമ് । അശേഷഭുവനാകീര്ണാം ലോകപാലസമന്വിതാമ് ॥ ൧,൧൯൭.
പാദങ്ങളില് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലുള്ള, എല്ലാ ലോകങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ലോകപാലന്മാരോടുകൂടിയ ഭൂമിയെ ന്യസിക്കണം.
ഏതാം ഭഗവതീം പൃഥ്വീം സ്വദേഹേ വിന്യസേദ്ബുധഃ । ശ്യാമവര്ണമയം ധ്യായേത്പൃഥിവീദ്വിഗുണം ഭവേത് ॥ ൧,൧൯൭.
ഈ ദൈവികമായ ഭൂമിയെ ബുദ്ധിമാന് തന്റെ ശരീരത്തില് സ്ഥാപിക്കണം; കറുത്ത നിറത്തിലുള്ളതായും, ഭൂമി ഇരട്ടശക്തിയുള്ളതായും ധ്യാനിക്കണം.
ജ്വാലാമാലാകുലം ദീപ്തമാബ്രഹ്മഭുവനാന്തകമ് । നാഭിഗ്രീവാന്തരേ ന്യസ്യ ത്രികോണം മണ്ഡലം രവേഃ ॥ ൧,൧൯൭.
നാഭിക്കും കഴുത്തിനും ഇടയിൽ, ജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പ്രകാശിക്കുന്ന, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം വരെ ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ത്രികോണമാകുന്ന സൂര്യന്റെ മണ്ഡലം സ്ഥാപിക്കണം.
ഭിന്നാഞ്ജനനിഭാകാരം നിഖിലം വ്യാപ്യ സംസ്ഥിതമ് । ആത്മമൂര്തിസ്ഥിതം ധ്യായേദ്വായവ്യം തീക്ഷ്ണമണ്ഡലമ് ॥ ൧,൧൯൭.
വിഭജിച്ച കജൽപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ, എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, ആത്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, കഠിനമായ വായുവിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം.
സിഖോപരി സ്ഥിതം ദിവ്യം ശുദ്ധസ്ഫടികവര്ചസമ് । അപ്രമാണമഹാവ്യോമവ്യാപകം ചാമൃതോപമമ് ॥ ൧,൧൯൭.
ചൂടിയിലപ്പുറം, ദിവ്യവും ശുദ്ധവും സ്ഫടികംപോലുള്ള പ്രകാശവും അളവറ്റ ആകാശം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചും അമൃതംപോലുള്ളതുമായത് ധ്യാനിക്കണം.
ഭൂതന്യാസം പുരാ കൃത്വാ നാഗാനാഞ്ച യഥാക്രമമ് । ലകാരാന്താ ബിന്ദുയുതാ മന്ത്രാ ഭൂതക്രമേണ തു ॥ ൧,൧൯൭.
മുൻപായി ഭൂതങ്ങളും പാമ്പുകളും യഥാക്രമം സ്ഥാപിച്ചശേഷം, 'ല' അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുകയും ബിന്ദുവോടെ കൂടിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഭൂതങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം.
ശിവബീജം തതോ ദദ്യാത്തതോ ധ്യായേച്ച മണ്ഡലമ് । യോയസ്യ ക്രമാഖ്യാതോ മണ്ഡലസ്യ വിചക്ഷണഃ । തസ്യ തച്ചിന്തയേദ്വര്ണം കര്മകാലേ വിധാനവിത് ॥ ൧,൧൯൭.
ശിവബീജം പിന്നീട് അർപ്പിച്ച്, മണ്ഡലത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം; മന്ത്രവിദ്യയുള്ളവർക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ഓരോ മണ്ഡലഭാഗത്തെയും അക്ഷരം കര്മസമയത്ത് ചിന്തിക്കണം.
പാദപക്ഷൈസ്തഥാ ചഞ്ചത്കൃഷ്ണനാഗൈര്വിഭൂഷിതമ് । താര്ക്ഷ്യം ധ്യായേത്തതോ നിത്യം വിഷേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ ॥ ൧,൧൯൭.
പാദങ്ങളിലും ചിറകിലും കറുത്ത പാമ്പുകൾ ചലിക്കുന്നതുപോലെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ഗരുഡനെ, സ്ഥിരമായതോ ചലിക്കുന്നതോ ആയ വിഷം മാറ്റാൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം.
ഗ്രഹഭൂതപിശാചേ ച ഡാകിനീയക്ഷരാക്ഷസേ । നാഗൈര്വിവേഷ്ടിതം കൃത്വാ സ്വദേഹേ വിന്യസേച്ഛിവമ് ॥ ൧,൧൯൭.
ഗ്രഹങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, ഡാകിനികൾ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവയെ പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റിയശേഷം, ശിവനെ സ്വദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
ദ്വിധാ ന്യാസഃ സമാഖ്യാതോ നാഗാനാം ചൈവ ഭൂതയോഃ । ഏവം ധ്യാത്വാ കര്മ കുര്യാദാത്മതത്ത്വാദികം ക്രമാത് ॥ ൧,൧൯൭.
പാമ്പുകളും ഭൂതങ്ങളും രണ്ടുവിധത്തിൽ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു; ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചശേഷം, ആത്മതത്വം തുടങ്ങിയവ ക്രമമായി കര്മം നിർവഹിക്കണം.
ത്രിതത്ത്വം പ്രഥം ദത്ത്വാ സിവതത്ത്വം തതഃ പരമ് । യഥാ ദേഹേ തഥാ ദേവേ അങ്ഗുലീനാം ച പര്വസു ॥ ൧,൧൯൭.
ആദ്യം മൂന്നു തത്വങ്ങൾ ദേഹത്തിലും ദൈവത്തിലും, വിരലുകളുടെ സംയുക്തങ്ങളിലും, പിന്നീട് പരമമായ ശിവതത്വം സ്ഥാപിക്കണം.
ദേഹേ ന്യാസം പുരാ കൃത്വാ ഹ്യനുലോമവിലോമതഃ । കന്ദം നാലം തഥാ പദ്മം ധര്മം ജ്ഞാനാദിമേവ ച ॥ ൧,൧൯൭.
ദേഹത്തിൽ നേരായും മറിച്ചും സ്ഥാപിച്ചശേഷം, കണ്ഠം, നാളം, താമര, ധർമ്മം, ജ്ഞാനം തുടങ്ങിയതത്വങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
ദ്വിതീയസ്വരസമ്ഭിന്നം വര്ഗാന്തേന തു പൂജയേത് । ശൌമിതി കര്ണികാമധ്യേ മൂര്ധ്നി രേഫേണ സംയുതമ് ॥ ൧,൧൯൭.
രണ്ടാമത്തെ സ്വരം ചേർത്ത്, വർഗ്ഗത്തിലെ അവസാന അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിപ്പിച്ച്, 'ശ'യെ കർണികയുടെ മധ്യത്തിൽ, 'മ'യെ മുകളിൽ 'ര'യോടൊപ്പം പൂജിക്കണം.
അകചടതപയശാ വര്ഗാഃ പൂര്വാദികേ ന്യസേത് । പത്രാന്തകേസരാന്തേ തു ദ്വൌ ദ്വൌ പൂര്വാദികൌ തഥാ ॥ ൧,൧൯൭.
'അ', 'ക', 'ച', 'ട', 'ത', 'പ', 'യ' എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങൾ കിഴക്കോട്ട് സ്ഥാപിക്കണം; ദളങ്ങളുടെ അറ്റത്തും കേശരത്തിന്റെ അറ്റത്തും, രണ്ട് രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ കിഴക്കിലും മറ്റു ദിശകളിലും സ്ഥാപിക്കണം.
കേശരേ തു സ്വരാന്ന്യസ്യാദീശാന്താന്ഷോഡശാര്ചയേത് । വാമാദ്യാഃ ശക്തയഃ പ്രോക്താസ്ത്രിതത്ത്വന്തു തതോ ന്യസേത് ॥ ൧,൧൯൭.
കേശരത്തിൽ 'ഈ' മുതൽ 'അം' വരെ സ്വരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് പതിനാറെണ്ണം പൂജിക്കണം; ഇടത് ഭാഗം തുടങ്ങി ശക്തികൾ സ്ഥാപിച്ച്, ശേഷം മൂന്നു തത്വങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
ആവാഹയേത്തതോ മര്ധ്നി ശിവമങ്ഗം തതഃ പരമ് । കര്ണികായാം ന്യസേദ്ദേവം സാംഗം തത്ര പുരഃ സരമ് ॥ ൧,൧൯൭.
ശിവനെ മുകളിൽ ആഹ്വാനിച്ച്, ദേവനെയും അവന്റെ അനുചരന്മാരെയും കർണികയിൽ എല്ലാ അംശങ്ങളോടും കൂടി മുൻപിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
പൃതിവീ പശ്ചിമേ പത്രേ ആപശ്ചോത്തരസംസ്ഥിതാഃ । തേജസ്തു ദക്ഷിണേ പത്രേ വായും പൂര്വേണ പൂജയേത് ॥ ൧,൧൯൭.
പശ്ചിമദളത്തിൽ ഭൂമിയെ, ഉത്തരദളത്തിൽ ജലം, തെക്കുദളത്തിൽ അഗ്നി, കിഴക്കുദളത്തിൽ വായു എന്നിവയെ പൂജിക്കണം.
സ്വബീജം മൂര്തിരൂപന്തു പ്രാഗുക്തം പാരകല്പയേത് । യം വായുമൂലം നൈരൃത്യേ രേഫസ്ത്വനലസംസ്ഥിതഃ ॥ ൧,൧൯൭.
മുൻപറഞ്ഞ ബീജവും രൂപവും അർപ്പിക്കണം; വായുവിന്റെ മൂലത്തെ നൈരൃത്യത്തിൽ, 'ര'യെ അഗ്നിയിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
വം ച ത്വീശേ സദാ പൂജ്യ ഓം ഹൃദിസ്ഥഞ്ച പൂജയേത് । തന്മാത്രാന്ഭൂതമാത്രാംസ്താന്ബഹിരേവ പ്രപൂജയേത് ॥ ൧,൧൯൭.
'വം'യെ ഈശാന്യത്തിൽ എപ്പോഴും പൂജിക്കണം; 'ഓം' ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; തന്മാത്രകളും ഭൂതമാത്രകളും പുറത്തു പൂജിക്കണം.
ശിവാങ്ഗാനി തതഃ പശ്ചാദ്ധ്യാത്വാ സംപൂജയേത്തതഃ । ആഗ്നേയ്യാം ഹൃദയം പൂജ്യ ശിര ഈശാനഗോചരേ ॥ ൧,൧൯൭.
ശിവന്റെ അംശങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചശേഷം അവയെ പൂജിക്കണം; ഹൃദയം അഗ്നിക്കോണിൽ, ശിരസ്സ് ഈശാനഭാഗത്ത് പൂജിക്കണം.
നൈരൃത്യേ തു ശിഖാം ദദ്യാദ്വായവ്യാം കവചം ന്യസേത് । അസ്ത്രന്തു ബാഹ്യതോ ദദ്യാന്നേത്രമുത്തരസംസ്ഥിതമ് ॥ ൧,൧൯൭.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ശിഖയിടണം; വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് കവചം സ്ഥാപിക്കണം. ആയുധം പുറത്തായി വയ്ക്കണം; വടക്കുഭാഗത്ത് കണ്ണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പത്രാഗ്രേ കര്ണികഗ്രേ തു ബീജാനി പരിപൂജയേത് । അനന്താദികുലീരാന്താ അഷ്ടൌ നാഗാഃ ക്രമാത്സ്ഥിതാഃ ॥ ൧,൧൯൭.
ഇലയുടെ അഗ്രത്തിലും നടുവിലും ബീജങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം അർപ്പിക്കണം. അനന്തൻ മുതൽ കുലീരൻ വരെ എട്ട് പാമ്പുകൾ ക്രമത്തിൽ അവിടെയുണ്ട്.
പൂര്വാദികക്രമേണൈവ ത്വീശപര്യന്തമേവ ച । പൂജയേച്ച സദാ മന്ത്രീ വിധാനേന പൃഥക്പൃഥക് ॥ ൧,൧൯൭.
കിഴക്കു തുടങ്ങിയ ദിശാക്രമത്തിൽ ഈശാനവരെ ഓരോന്നായി, നിർദ്ദേശിച്ച വിധിയിൽ, ഉപാസകൻ എപ്പോഴും വേർതിരിച്ച് പൂജിക്കണം.
ഹൃദി പദ്മേ വിധാനേന ശിലാദൌ ദത്തമണ്ഡലേ । ഏതത്കാര്യം സമുദ്ദിഷ്ടം നിത്യനൈമിത്തികേഽപി ച ॥ ൧,൧൯൭.
ഹൃദയത്തിലെ താമരയിൽ, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ, ആദ്യം കല്ലിൽ മണ്ഡലം സ്ഥാപിച്ച്, ഈ ക്രമം ദൈനംദിനവും പ്രത്യേക ചടങ്ങുകളിലും പാലിക്കണം.