പരാപരവിഭിന്നാശ്ച ശിവസ്യോര്ധ്വാധ ഈരിതാഃ । രേഫേണാങ്ഗേഷു സര്വത്ര ന്യാസം കുര്യാദ്യഥാവിധി ॥ ൧,൧൯൭.
ശിവന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മേലും കീഴുമായുള്ള വ്യത്യാസങ്ങള് ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും, 'ര' എന്ന അക്ഷരമുദ്രയുള്ള അവയവങ്ങളില്, യഥാവിധി ന്യാസം ചെയ്യണം.
ഹൃദി പാണിതലേ ദേഹേ കര്ണേ നേത്രേ കരോതി ച । ജപാത്തു സര്വസിദ്ധിഃ സ്യാച്ചതുര്വക്ത്രസമായുതാമ് ॥ ൧,൧൯൭.
ഹൃദയത്ത്, കൈവിരല്ത്തലങ്ങളില്, ശരീരത്തില്, ചെവികളില്, കണ്ണുകളില് ന്യാസം ചെയ്യണം; മന്ത്രം ജപിച്ചാല് എല്ലാ സിദ്ധികളും, നാലുമുഖനോടൊപ്പം, ലഭിക്കും.
ചതുരശ്രാം സുവിസ്താരം പീതവര്ണാന്തു ചിന്തയേത് । പൃഥിവീം ചേന്ദ്രദേവത്യാം മധ്യേ വരുണമണ്ഡലമ് ॥ ൧,൧൯൭.
നാല് വശങ്ങളുള്ള, വിശാലമായ, മഞ്ഞനിറമുള്ള ഭൂമിയെ, അതിന്റെ ദേവതയായ ഇന്ദ്രനെയും, നടുവില് വരുണന്റെ വൃത്തവും ചിന്തിക്കണം.
മധ്യേ പദ്മം തഥായുക്തമര്ധചന്ദ്രം സുശീതലമ് । ഇന്ദ്രനീലദ്യുതിം സൌമ്യമഥവാഗ്നേയമണ്ഡലമ് ॥ ൧,൧൯൭.
നടുവില് അർദ്ധചന്ദ്രം അലങ്കരിച്ച, വളരെ തണുപ്പുള്ള, നീലമണിയുടെ പ്രകാശംപോലുള്ള, സുന്ദരമായ ഒരു താമരയോ, അല്ലെങ്കില് അഗ്നിവൃത്തമോ ചിന്തിക്കണം.
ത്രികോണം സ്വസ്ഥികൈര്യുക്തം ജ്വാലാമാ ലാനലം സ്മരേത് । ഭിന്നാഞ്ജനനിഭാകാരം സ്വവൃത്തം ബിന്ദുഭൂഷിതമ് ॥ ൧,൧൯൭.
സ്വസ്തിക ചിഹ്നങ്ങളോടുകൂടിയ ത്രികോണം, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലും, കറുത്ത അഞ്ജനമുപമമായ വൃത്താകൃതിയും, മുകളിലൊരു ബിന്ദുവും ഉള്ളതായും ഓര്മ്മിക്കണം.
ക്ഷീരോര്മിസദൃശാകാരം ശുദ്ധസ്ഫടികവര്ചസമ് । പ്ലാവയന്തം ജഗത്സര്വം വ്യോമാമൃതമനുംസ്മരേത് ॥ ൧,൧൯൭.
പാലിന്റെ തിരമുപമമായ, ശുദ്ധമായ സ്ഫടികത്തിന്റെ പ്രകാശമുള്ള, ലോകം മുഴുവന് നിറയ്ക്കുന്ന, ആകാശസുദയുടെ രൂപം ചിന്തിക്കണം.
വാസുകിഃ ശങ്ഖപാലശ്ച സ്ഥിതൌ പാര്ഥിവമണ്ഡലേ । കര്കോടഃ പദ്മനാഭശ്ച വാരുണേ തൌ വ്യവസ്ഥിതൌ ॥ ൧,൧൯൭.
വാസുകിയും ശംഖപാലനും ഭൂമിവൃത്തത്തില് നിലകൊള്ളുന്നു; കര്ക്കോടനും പദ്മനാഭനും ജലവൃത്തത്തില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ആഗ്നേയേ ചാപി കുലികസ്തക്ഷശ്ചൈവ മഹാബ്ജകൌ । വായുമണ്ഡലസംസ്ഥൌ ച പഞ്ച ഭൂതാനി വിന്യസേത് ॥ ൧,൧൯൭.
അഗ്നിവൃത്തത്തില് കുലികനും തക്ഷകനും മഹാതാമരകളും ഉണ്ട്; വായുവിന്റെ വൃത്തത്തില് അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കണം.
അങ്ഗുഷ്ഠാദികനിഷ്ഠാന്തമനുലോമവിലോമതഃ । പര്വസന്ധിഷു ച ന്യസ്യാ ജയാ ച വിജയാ തഥാ ॥ ൧,൧൯൭.
അംഗുഷ്ഠം മുതല് കനിഷ്ഠവിരല് വരെ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും, വിരല്സന്ധികളിലും ജയയും വിജയയും ന്യസിക്കണം.
ആസ്യാദിസ്വപുരസ്ഥാനേ ന്യസ്യാച്ഛിവപഡങ്ഗകമ് । കനിഷ്ഠാദൌ ഹൃദാദൌ ച ശിഖായാം കരയോര്ന്യസേത് ॥ ൧,൧൯൭.
വായ്ക്ക് തുടങ്ങിയ ശരീരഭാഗങ്ങളില് ശിവപദങ്ങള് ന്യസിക്കണം; കനിഷ്ഠവിരല് മുതല് ഹൃദയം, ശിഖ, കൈകള് എന്നിവിടങ്ങളിലും ന്യാസം നടത്തണം.
വ്യാപകന്തു തത്വപൂര്വം ക്രമാദങ്ഗുലിപര്വസു । ഭൂതാനാഞ്ച പുനര്ന്യാസഃ ശിവാങ്ഗാനി തഥൈവ ച ॥ ൧,൧൯൭.
തത്ത്വങ്ങള് മുന്പിട്ട്, എല്ലാ വിരല്സന്ധികളിലും വ്യാപകമായ മന്ത്രം ക്രമമായി ന്യസിക്കണം; വീണ്ടും ഭൂതങ്ങളുടെ ന്യാസവും ശിവാംഗങ്ങളുടെ ന്യാസവും ചെയ്യണം.
പ്രണവാദിനമശ്ചാന്തേ നാമ്നൈവ ച സമന്വിതഃ । സര്വമന്ത്രേഷു കഥിതോ വിധിഃ സ്ഥാപനപൂജനേ ॥ ൧,൧൯൭.
പ്രണവം തുടങ്ങിയ നാമം അവസാനം ചേര്ത്ത്, അതേ നാമം ഉപയോഗിച്ച്, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും സ്ഥാപനം, പൂജ എന്നിവയ്ക്ക് ഈ വിധി പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആദ്യാക്ഷരം തന്നാമ്നശ്ച മന്ത്രോഽയം പരികീര്തിതഃ । അഷ്ടാനാം നാഗജാതീനാം മന്ത്രഃ സാന്നിധ്യകാരകഃ ॥ ൧,൧൯൭.
ആ നാമത്തിന്റെ ആദ്യക്ഷരമാണ് മന്ത്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇത് എട്ടു നാഗജാതികളുടെ സാന്നിധ്യം വരുത്തുന്ന മന്ത്രമാണ്.
ഓം സ്വാഹാ ക്രമശശ്ചൈവ പഞ്ചഭൂതപുരോഗതമ് । ഏഷ സാക്ഷാദ്ഭവേത്താര്ക്ഷ്യഃ സര്വകര്മപ്രസാധകഃ ॥ ൧,൧൯൭.
'ഓം സ്വാഹാ'യും, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങള് മുന്പിട്ട്, ക്രമമായി ചേര്ത്താല് ഈ മന്ത്രം, ഹേ താര്ക്ഷ്യ, എല്ലാ കര്മങ്ങള്ക്കും ഫലപ്രദമായിത്തീരുന്നു.
കരന്യാസം സ്വരൈഃ കൃത്വാ ശരീരേ തു പുനര്ന്യസേത് । ജ്വലന്തം ചിന്തയേത്പ്രാണമാത്മസംശുദ്ധികാരകമ് ॥ ൧,൧൯൭.
സ്വരങ്ങളോടെ കരന്യാസം ചെയ്ത ശേഷം, വീണ്ടും ശരീരത്തില് ന്യാസം നടത്തണം; പ്രാണനെ ജ്വലിക്കുന്നതായും, ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായും ചിന്തിക്കണം.
ബീജന്തു ചിന്തയേത്പശ്ചാദ്വര്ഷാന്തമമൃതാത്മകമ് । ഏവഞ്ചാപ്യായനം കൃത്വാ മൂര്ധ്നി സഞ്ചിന്ത്യ ചാത്മനഃ ॥ ൧,൧൯൭.
ശേഷം, ബീജം അമൃതസ്വഭാവമുള്ളതായും, വര്ഷാവസാനം വരെ നിലനില്ക്കുന്നതായും ധ്യാനിക്കണം; അങ്ങനെ പൂരിപ്പിച്ച്, അതിനെ തലയിലെത്തും വിധം ചിന്തിക്കണം.
പൃഥിവീം പാദയോര്ദദ്യാത്തപ്തകാഞ്ചനസപ്രഭാമ് । അശേഷഭുവനാകീര്ണാം ലോകപാലസമന്വിതാമ് ॥ ൧,൧൯൭.
പാദങ്ങളില് ഉരുകിയ പൊന്നുപോലുള്ള, എല്ലാ ലോകങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ലോകപാലന്മാരോടുകൂടിയ ഭൂമിയെ ന്യസിക്കണം.
ഏതാം ഭഗവതീം പൃഥ്വീം സ്വദേഹേ വിന്യസേദ്ബുധഃ । ശ്യാമവര്ണമയം ധ്യായേത്പൃഥിവീദ്വിഗുണം ഭവേത് ॥ ൧,൧൯൭.
ഈ ദൈവികമായ ഭൂമിയെ ബുദ്ധിമാന് തന്റെ ശരീരത്തില് സ്ഥാപിക്കണം; കറുത്ത നിറത്തിലുള്ളതായും, ഭൂമി ഇരട്ടശക്തിയുള്ളതായും ധ്യാനിക്കണം.
ജ്വാലാമാലാകുലം ദീപ്തമാബ്രഹ്മഭുവനാന്തകമ് । നാഭിഗ്രീവാന്തരേ ന്യസ്യ ത്രികോണം മണ്ഡലം രവേഃ ॥ ൧,൧൯൭.
നാഭിക്കും കഴുത്തിനും ഇടയിൽ, ജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പ്രകാശിക്കുന്ന, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം വരെ ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ത്രികോണമാകുന്ന സൂര്യന്റെ മണ്ഡലം സ്ഥാപിക്കണം.
ഭിന്നാഞ്ജനനിഭാകാരം നിഖിലം വ്യാപ്യ സംസ്ഥിതമ് । ആത്മമൂര്തിസ്ഥിതം ധ്യായേദ്വായവ്യം തീക്ഷ്ണമണ്ഡലമ് ॥ ൧,൧൯൭.
വിഭജിച്ച കജൽപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ, എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, ആത്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, കഠിനമായ വായുവിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം.
സിഖോപരി സ്ഥിതം ദിവ്യം ശുദ്ധസ്ഫടികവര്ചസമ് । അപ്രമാണമഹാവ്യോമവ്യാപകം ചാമൃതോപമമ് ॥ ൧,൧൯൭.
ചൂടിയിലപ്പുറം, ദിവ്യവും ശുദ്ധവും സ്ഫടികംപോലുള്ള പ്രകാശവും അളവറ്റ ആകാശം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചും അമൃതംപോലുള്ളതുമായത് ധ്യാനിക്കണം.
ഭൂതന്യാസം പുരാ കൃത്വാ നാഗാനാഞ്ച യഥാക്രമമ് । ലകാരാന്താ ബിന്ദുയുതാ മന്ത്രാ ഭൂതക്രമേണ തു ॥ ൧,൧൯൭.
മുൻപായി ഭൂതങ്ങളും പാമ്പുകളും യഥാക്രമം സ്ഥാപിച്ചശേഷം, 'ല' അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുകയും ബിന്ദുവോടെ കൂടിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഭൂതങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം.
ശിവബീജം തതോ ദദ്യാത്തതോ ധ്യായേച്ച മണ്ഡലമ് । യോയസ്യ ക്രമാഖ്യാതോ മണ്ഡലസ്യ വിചക്ഷണഃ । തസ്യ തച്ചിന്തയേദ്വര്ണം കര്മകാലേ വിധാനവിത് ॥ ൧,൧൯൭.
ശിവബീജം പിന്നീട് അർപ്പിച്ച്, മണ്ഡലത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം; മന്ത്രവിദ്യയുള്ളവർക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ഓരോ മണ്ഡലഭാഗത്തെയും അക്ഷരം കര്മസമയത്ത് ചിന്തിക്കണം.
പാദപക്ഷൈസ്തഥാ ചഞ്ചത്കൃഷ്ണനാഗൈര്വിഭൂഷിതമ് । താര്ക്ഷ്യം ധ്യായേത്തതോ നിത്യം വിഷേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ ॥ ൧,൧൯൭.
പാദങ്ങളിലും ചിറകിലും കറുത്ത പാമ്പുകൾ ചലിക്കുന്നതുപോലെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ഗരുഡനെ, സ്ഥിരമായതോ ചലിക്കുന്നതോ ആയ വിഷം മാറ്റാൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം.
ഗ്രഹഭൂതപിശാചേ ച ഡാകിനീയക്ഷരാക്ഷസേ । നാഗൈര്വിവേഷ്ടിതം കൃത്വാ സ്വദേഹേ വിന്യസേച്ഛിവമ് ॥ ൧,൧൯൭.
ഗ്രഹങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, ഡാകിനികൾ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവയെ പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റിയശേഷം, ശിവനെ സ്വദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
ദ്വിധാ ന്യാസഃ സമാഖ്യാതോ നാഗാനാം ചൈവ ഭൂതയോഃ । ഏവം ധ്യാത്വാ കര്മ കുര്യാദാത്മതത്ത്വാദികം ക്രമാത് ॥ ൧,൧൯൭.
പാമ്പുകളും ഭൂതങ്ങളും രണ്ടുവിധത്തിൽ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു; ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചശേഷം, ആത്മതത്വം തുടങ്ങിയവ ക്രമമായി കര്മം നിർവഹിക്കണം.
ത്രിതത്ത്വം പ്രഥം ദത്ത്വാ സിവതത്ത്വം തതഃ പരമ് । യഥാ ദേഹേ തഥാ ദേവേ അങ്ഗുലീനാം ച പര്വസു ॥ ൧,൧൯൭.
ആദ്യം മൂന്നു തത്വങ്ങൾ ദേഹത്തിലും ദൈവത്തിലും, വിരലുകളുടെ സംയുക്തങ്ങളിലും, പിന്നീട് പരമമായ ശിവതത്വം സ്ഥാപിക്കണം.
ദേഹേ ന്യാസം പുരാ കൃത്വാ ഹ്യനുലോമവിലോമതഃ । കന്ദം നാലം തഥാ പദ്മം ധര്മം ജ്ഞാനാദിമേവ ച ॥ ൧,൧൯൭.
ദേഹത്തിൽ നേരായും മറിച്ചും സ്ഥാപിച്ചശേഷം, കണ്ഠം, നാളം, താമര, ധർമ്മം, ജ്ഞാനം തുടങ്ങിയതത്വങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
ദ്വിതീയസ്വരസമ്ഭിന്നം വര്ഗാന്തേന തു പൂജയേത് । ശൌമിതി കര്ണികാമധ്യേ മൂര്ധ്നി രേഫേണ സംയുതമ് ॥ ൧,൧൯൭.
രണ്ടാമത്തെ സ്വരം ചേർത്ത്, വർഗ്ഗത്തിലെ അവസാന അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിപ്പിച്ച്, 'ശ'യെ കർണികയുടെ മധ്യത്തിൽ, 'മ'യെ മുകളിൽ 'ര'യോടൊപ്പം പൂജിക്കണം.
അകചടതപയശാ വര്ഗാഃ പൂര്വാദികേ ന്യസേത് । പത്രാന്തകേസരാന്തേ തു ദ്വൌ ദ്വൌ പൂര്വാദികൌ തഥാ ॥ ൧,൧൯൭.
'അ', 'ക', 'ച', 'ട', 'ത', 'പ', 'യ' എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങൾ കിഴക്കോട്ട് സ്ഥാപിക്കണം; ദളങ്ങളുടെ അറ്റത്തും കേശരത്തിന്റെ അറ്റത്തും, രണ്ട് രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ കിഴക്കിലും മറ്റു ദിശകളിലും സ്ഥാപിക്കണം.