ഏഭിര്ലേപാത്സയുരരുജോ വ്രണാ വിസ്ത്രാവിണഃ ശിവ । ശങ്ഖപുഷ്പീ വചാ സോമോ ബ്രാഹ്മീ ബ്രഹ്മസുവര്ചലാഃ ॥ ൧,൧൯൨.
ഇവയെല്ലാം പുരട്ടിയാൽ, ദുർഗന്ധമുള്ള വ്രണങ്ങളും രോഗങ്ങളും മായും; ശംഖപുഷ്പി, വച, സോമ, ബ്രാഹ്മി, ബ്രഹ്മസുവർചലാ എന്നിവയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്.
അഭയാ ച ഗുഡൂചീ ച ആടരൂഷകവാകുചീ । ഏതൈരക്ഷസമൈര്ഭാഗൈര്ഘൃതപ്രസ്ഥം വിപാചയേത് ॥ ൧,൧൯൨.
അഭയ, ഗുടൂചി, ആടറൂഷക, വാകുചി എന്നിവ സമം എടുത്ത് ഒരു പ്രസ്ഥം നെയ്യുമായി ചേർത്ത് നന്നായി വേവിക്കണം.
കണ്ടകാര്യാ രസപ്രസ്ഥം ക്ഷീരപ്രസ്ഥസമന്വിതമ് । ഏതദ്ബ്രാഹ്മീഘൃതം നാമ സ്മൃതിമേധാകരം പരമ് ॥ ൧,൧൯൨.
കണ്ടകാരി രസം ഒരു പ്രസ്ഥം, അതിനൊപ്പമുള്ളതുപോലെ പാൽ ചേർത്ത് വേവിച്ചാൽ അതാണ് ബ്രാഹ്മി നെയ്യ് എന്നു വിളിക്കുന്നത്; ഇത് ഓർമ്മയും ബുദ്ധിയും വളർത്തുന്നു.
അഗ്നിമന്ഥോ വചാ വാസാ പിപ്പലീ മധു സൈന്ധവമ് । സപ്തരാത്രപ്രയോഗേണ കിന്നരൈരിവ ഗീയതേ ॥ ൧,൧൯൨.
അഗ്നിമന്ത, വച, വാസ, പിപ്പലി, തേൻ, സൈന്ധവം—ഇവയെ ഏഴു രാത്രി ഉപയോഗിച്ചാൽ കിന്നരന്മാർപോലും പ്രശംസിക്കും.
അപാമാര്ഗഃ ഗുഡൂചീ ച വചാ കുഷ്ഠം ശതാവരീ । ശങ്ഖപുഷ്പാഭയാ സാജ്യം വിഡങ്ഗം ഭക്ഷിതം സമമ് । ത്രിഭിര്ദിനൈര്നരം കുര്യാദ്ഗ്രന്ഥാഷ്ടശതധാരിണമ് ॥ ൧,൧൯൨.
അപാമാർഗ, ഗുടൂചി, വച, കുഷ്ഠം, ശതാവരി, ശംഖപുഷ്പി, അഭയ, നെയ്യ്, വിഡംഗം—ഇവയെ ഒരുമിച്ച് കഴിച്ചാൽ, മൂന്നു ദിവസത്തിനകം എട്ടുനൂറ് ശ്ലോകങ്ങൾ ഓർക്കാൻ കഴിയും.
അദ്ഭിര്വാ പയസാജ്യേന മാസമേകന്തു സേവിതാ । വചാ കര്യാന്നരം പ്രാജ്ഞം ശ്രുതിധാരണസംയുതമ് ॥ ൧,൧൯൨.
വച വെള്ളം, പാൽ, അല്ലെങ്കിൽ നെയ്യ് എന്നിവയിൽ ഒന്നുമായി ഒരു മാസം കഴിച്ചാൽ, ആൾക്ക് വലിയ ജ്ഞാനവും ഓർമ്മശക്തിയും ലഭിക്കും.
ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹേ പീതം പലമേകം പയോഽന്വിതമ് । വചായാസ്തത്ക്ഷണം കുര്യാന്മഹാപ്രജ്ഞായുതം നരമ് ॥ ൧,൧൯൨.
ചന്ദ്രഗ്രഹണം അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത്, ഒരു പള വച പാൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, ഉടൻ വലിയ ബുദ്ധി ലഭിക്കും.
ഭൂനിമ്ബനിമ്ബത്രിഫലാപര്പടൈശ്ച ശൃതം ജലമ് । പടോലീമുസ്തകാഭ്യാഞ്ച വാസകേന ച നാശയേത് ॥ ൧,൧൯൨.
ഭൂനിംബ, നിംബ, ത്രിഫല, പർപട, പട്ടോളി, മുഷ്ട, വാസ എന്നിവ ചേർത്ത് വെള്ളത്തിൽ വേവിച്ചാൽ, ആ വെള്ളം രോഗങ്ങൾ നശിപ്പിക്കും.
വിസ്ഫോടകാനി രക്തഞ്ച നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । കതകസ്യ ഫലം ശങ്ഖം സൈന്ധവം ത്ര്യൂഷണം വചാ ॥ ൧,൧൯൨.
വിഷ്ഫോടകവും രക്തസ്രാവവും വന്നാൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; കടകഫലം, ശംഖം, സൈന്ധവം, ത്രയൂഷണം, വച—ഇവ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഫലം കാണും.
ഫേനീ രസാഞ്ജനം ക്ഷൌദ്രം വിഡങ്ഗാനി മനഃ ശിലാ । ഏഷാം വര്തിര്ഹന്തി കാചം തിമിരം പടലം തഥാ ॥ ൧,൧൯൨.
ഫേനി, രസാഞ്ജനം, തേൻ, വിഡംഗം, മനശില—ഇവകൊണ്ട് കണ്ണിൽ കാജൽപോലെ ഉപയോഗിച്ചാൽ, കാച്ചും ഇരുണ്ടതും പാളിയും മായും.
പ്രസ്ഥദ്വയം മാഷകസ്യ ക്വാഥശ്ച ദ്രോണമമ്ഭസാമ് । ചതുര്ഭാഗാവശേഷേണ തൈലപ്രസ്ഥം വിപാചയേത് ॥ ൧,൧൯൨.
രണ്ടു പ്രസ്ഥം മാഷകവും ഒരു ദ്രോണം വെള്ളവും ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കി, നാലിൽ ഒരു ഭാഗം ശേഷിക്കുമ്പോൾ ഒരു പ്രസ്ഥം എണ്ണ ചേർത്ത് വേവിക്കണം.
കാഞ്ജികസ്യാഢകം ദത്ത്വാ പിഷ്ടാന്യേതാനി ദാപയേത് । പുനര്നവാ ഗോക്ഷുരകം സൈന്ധവം ത്ര്യൂഷണം വചാ ॥ ൧,൧൯൨.
ഒരു അഠകം കഞ്ഞിവെള്ളം ചേർത്ത്, പുനർനവ, ഗോക്ഷുര, സൈന്ധവം, ത്രയൂഷണം, വച എന്നിവ അരച്ചു ചേർക്കണം.
ലവണം സുരദാരുശ്ച മഞ്ജിഷ്ഠാ കണ്ടകാരികാ । നസ്യാത്പാനാദ്ധരത്യേവ കര്ണശൂലം സുദാരുണമ് ॥ ൧,൧൯൨.
ഉപ്പ്, സുരദാരു, മഞ്ജിഷ്ഠ, കണ്ടകാരിക—ഇവ മൂക്കിലൂടെ ഇടുകയോ കുടിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അതികഠിനമായ ചെവിവേദന പോലും മാറും.
ബാധിര്യം സര്വരോഗാംശ്ച ഹ്യഭ്യങ്ഗാച്ച മഹേശ്വര । പലദ്വയം സൈന്ധവഞ്ച ശുണ്ഠീ ചിത്രകപഞ്ചകമ് ॥ ൧,൧൯൨.
രണ്ട് പള സൈന്ധവം, ശുണ്ഠി, ചിത്രകത്തിന്റെ അഞ്ചു വകകൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അഭ്യംഗം ചെയ്താൽ, ബാധിര്യവും എല്ലാ രോഗങ്ങളും മാറും.
സൌവീരപഞ്ചപ്രസ്ഥം ച തൈലപ്രസ്ഥം പചേത്തതഃ । അസൃഗ്ദരസ്വരപ്ലീഹാസര്വവാതവികാരനുത് ॥ ൧,൧൯൨.
അഞ്ചു പ്രസ്ഥം സൗവീരവും ഒരു പ്രസ്ഥം എണ്ണയും ചേർത്ത് വേവിച്ചാൽ, രക്തസ്രാവം, രുചികേട്, പ്ലീഹാരോഗം, എല്ലാ വാതവ്യാധികളും മാറും.
ഉദുമ്ബരം വടം പ്ലക്ഷം ജമ്ബൂദ്വയമഥാര്ജുനമ് । പിപ്പലീ ച കദമ്ബഞ്ച പലാശം ലോധ്രതിന്ദുകമ് ॥ ൧,൧൯൨.
ഉദുംബര, വട, പ്ലക്ഷ, രണ്ട് ജാംബു, അർജുന, പിപ്പലി, കടമ്പ, പലാശ, ലോധ്ര, തിന്ദുകം—ഇവയാണ് വേണ്ടത്.
മധൂകമാമ്രസര്ജഞ്ച ബദരം പദ്മകേശരമ് । ശിരീഷബീജങ്കതകമേതത്ക്വാഥേന സാധിതമ് । തൈലം ഹന്തി വ്രണാംല്ലേപാച്ചിരകാലഭവാനപി ॥ ൧,൧൯൨.
മധൂക, ആമ്ര, സർജ, ബദര, പത്മകപൂവ്, ശിരീഷബീജം, കടകം—ഇവയുടെ കഷായത്തിൽ എണ്ണ ചേർത്ത് പുരട്ടിയാൽ, പഴയ വ്രണങ്ങൾ പോലും മായും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൯൩ ഹരിരുവാച । പലാണ്ഡുജീരകേ കുഷ്ഠമശ്വഗന്ധാജമോദകമ് । വചാ ത്രികടുകഞ്ചൈവ ലവണം ചൂര്ണമുത്തമമ് ॥ ൧,൧൯൩.
ഹരി പറഞ്ഞു: ഉള്ളി, ജീരകം, കുഷ്ഠം, അശ്വഗന്ധ, അജമോദ, വച, ത്രികടു, ഉത്തമമായ ഉപ്പുപൊടി—ഇവ ചേർക്കണം.
ബ്രാഹ്മീരസൈര്ഭാവിതഞ്ച സര്പിര്മധുസമന്വിതമ് । സപ്താഹം ഭക്ഷിതം കുര്യാന്നിര്മലാഞ്ച മതിം പരാമ് ॥ ൧,൧൯൩.
ബ്രാഹ്മി സാരവും തേനും ചേർത്ത് ഉണക്കിയ നെയ്ക്കൊപ്പം ഏഴു ദിവസം കഴിച്ചാൽ മനസ്സിന് ഉജ്ജ്വലമായ ശുദ്ധിയും ഉത്തമമായ ബുദ്ധിയും ലഭിക്കും.
സിദ്ധാര്ഥകം വചാ ഹിങ്ഗു കരഞ്ജം ദേവദാരു ച । മഞ്ജിഷ്ഠാ ത്രിഫലാ വിശ്വം ശിരീഷോ രജനീദ്വയമ് ॥ ൧,൧൯൩.
സിദ്ധാർത്ഥകം, വച, ഹിംഗു, കരഞ്ഞം, ദേവദാരു, മഞ്ജിഷ്ഠ, ത്രിഫല, വിശ്വം, ശിരീഷം, രണ്ട് വിധത്തിലുള്ള മഞ്ഞൾ—
പ്രിയങ്ഗുനിമ്ബത്രിക്രടു ഗോമൂത്രേണൈവ ഘര്ഷിതമ് । നസയമാലേപനഞ്ചൈവ തഥാ ചോദ്വര്തനം ഹിതമ് ॥ ൧,൧൯൩.
പ്രിയംഗു, നിംബം, ത്രികടു എന്നിവയെ പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ നന്നായി അരച്ചു മൂക്കിൽ ഇടാനും ലേഗനമായും ശരീരത്തിൽ പുരട്ടാനും ഉപയോഗിച്ചാൽ അത്യന്തം ഗുണകരമാണ്.
അപസ്മാരവിഷോന്മാദശോഷാലക്ഷ്മീജ്വരാപഹമ് । ഭൂതേഭ്യശ്ചഭയം ഹന്തി രാജദ്വാരേഷു യോജനാത് ॥ ൧,൧൯൩.
ഇത് അപസ്മാരം, വിഷം, ഉന്മാദം, ക്ഷയം, ദാരിദ്ര്യം, ജ്വരം എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു; രാജധാനിയുടെ വാതിലുകളിൽ വെച്ചാൽ ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭയവും നീങ്ങും.
നിമ്ബം കുഷ്ഠം ഹരിദ്രേ ദ്വേ ശിഗ്രു സര്ഷപജം തഥാ । ദേവദാരു പടോലഞ്ച ധാന്യം തക്രേണ ഘര്ഷിതമ് ॥ ൧,൧൯൩.
നിംബം, കുഷ്ഠം, രണ്ട് തരത്തിലുള്ള മഞ്ഞൾ, ശിഗ്രു, കടുക്, ദേവദാരു, പട്ടോളം, ധാന്യം എന്നിവയെ മോറിൽ അരച്ചാൽ—
ദേഹം തൈലാക്ത ഗാത്രം വൈ നയേദുദ്വര്തനേന ച । പാമാഃ കുഷ്ഠാനി നശ്യേയുഃ കണ്ഡൂം ഹന്തി ച നിശ്ചിതമ് ॥ ൧,൧൯൩.
നെയ്യ് പുരട്ടിയ ശരീരത്തിൽ ഈ മിശ്രിതം ഉരച്ചാൽ പാമ, കുഷ്ഠം പോലുള്ള ചർമ്മരോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും; കുഴിച്ചുള്ളത് തീർച്ചയായും ശമിക്കും.
സാമുദ്രം സൈന്ധവം ക്ഷാരോ രാജികാ ലവണം വിഡമ് । കടുലോഹരജശ്ചൈവം ത്രിവൃത്സൂരണകം സമമ് । ദധിഗോമൂത്രപയസാ മന്ദപാവകപാചിതമ് ॥ ൧,൧൯൩.
സാമുദ്രലവണം, സൈന്ധവം, ക്ഷാരം, കറുത്ത കടുക്, സാധാരണ ഉപ്പ്, വിഡം, ഇരുമ്പ് പൊടി, ത്രിവൃത്, സൂരണൻ എന്നിവയെ തൈര്, പശുവിന്റെ മൂത്രം, പാലു എന്നിവ ചേർത്ത് നേരിയ തീയിൽ വേവിച്ചാൽ—
ബലാഗ്നിവര്ധകം ചൂര്ണം പിബേദുഷ്ണേന വാരിണാ । ജീര്ണേഽജീര്ണേ തു ഭുഞ്ജതി മാംസ്യാദിഘൃതമുത്തമമ് ॥ ൧,൧൯൩.
ശക്തിയും അഗ്നിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ചൂർണ്ണം ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കലർത്തി കുടിക്കണം; ജീർണ്ണമായാലും അജീർണ്ണമായാലും മാംസം പോലുള്ള ഉത്തമം ഭക്ഷ്യവും നെയ്യും കഴിക്കാം.
നാഭിശൂലം മൂത്രശൂലം ഗുല്മപ്ലീഹഭവഞ്ച യത് । സര്വശൂലഹരം ചൂര്ണം ജഠരാനലദീപനമ് । പരിണാമസമുത്ഥസ്യ ശൂലസ്യ ച ഹിതം പരമ് ॥ ൧,൧൯൩.
നാഭിയിൽ, മൂത്രത്തിൽ, കുടലിൽ, പ്ലീഹയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ വേദനകളും ഈ ചൂർണ്ണം അകറ്റുന്നു; ഇത് അഗ്നിയെ ഉണർത്തുകയും, പാചകക്കുറവിൽ നിന്നുള്ള വേദനയ്ക്കും ഏറ്റവും നല്ലത് തന്നെയാണ്.
അഭയാമലകം ദ്രാക്ഷാ പിപ്പലീ കണ്ടകാരികാ । ശൃങ്ഗീ പുനര്നവാ ശുണ്ഠീ ജഗ്ധാ കാസം നിഹന്തി വൈ ॥ ൧,൧൯൩.
ഹരിതകി, ആമലകി, മുന്തിരി, പിപ്പലി, കണ്ഠകാരിക, ശ്രിംഗി, പുനർനവ, ചുക്ക് എന്നിവ കഴിച്ചാൽ ചുമ് തീർച്ചയായും മാറും.
അഭയാമലകം ദ്രാക്ഷാ പാഠാ ചൈവ വിഭീതകമ് । ശര്കരായാ സമം ചൈവ ജഗ്ധം ജ്വരഹരം ഭവേത് ॥ ൧,൧൯൩.
ഹരിതകി, ആമലകി, മുന്തിരി, പാഠ, വിഭീതകം എന്നിവയെ പഞ്ചസാരയുമായി സമമായി കഴിച്ചാൽ ജ്വരം മാറുന്നു.
ത്രിഫലാ ബദരം ദ്രാക്ഷാ പിപ്പലീ ച വിരേകകൃത് । ഹരീതകീ സോഷ്ണാനീരലവണഞ്ച വിരേകകൃത് ॥ ൧,൧൯൩.
തൃഫല, ബദരം, മുന്തിരി, പിപ്പലി എന്നിവ പൂരണം വരുത്തുന്നു; ഹരിതകിയെ ചൂടുവെള്ളവും ഉപ്പും ചേർത്ത് കഴിച്ചാലും അതേ ഗുണം ലഭിക്കും.