ഗുഞ്ജാമൂലം ഛാഗമൂത്രേ ഘൃഷ്ടം തിമിരനുച്ച തത്രൌപ്യതാമ്രസുവര്ണാനാം ഹസ്തഘൃഷ്ടശലാകയാ ॥ ൧,൧൭൭.
ഗുഞ്ചാവേര് ആടിന്റെ മൂത്രത്തിൽ അരപ്പിച്ച് വെള്ളി, ചെമ്പ്, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ദണ്ഡിൽ കൈകൊണ്ട് ചുറ്റി കണ്ണിൽ പുരട്ടിയാൽ ഇരുണ്ടത്വം അകറ്റാം.
ഘൃഷ്ടമുദ്വര്തനം രുദ്ര കാമലാവ്യാധിനാശനമ് । ഘോഷാഫലമപാഘ്രാതം പീതകാമലനാശനമ് ॥ ൧,൧൭൭.
ഇത് ഉരസിച്ച് ലേഘനമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ കാമലാ രോഗം അകറ്റാം, രുദ്ര. ഘോഷാഫലം നക്കിയാൽ പീതകാമലയും മാറും.
ദൂര്വാദാഡിമപുഷ്പം തു അലക്തകഹരീതകീ । നാസാര്ശവാതരക്തനുന്നസ്യാദ്വൈ സ്വരസേന ഹി ॥ ൧,൧൭൭.
ദുര്വ, മാതളനാരകംപൂ, അലക്തകം, ഹരീതകി എന്നിവയുടെ നീര് ഉപയോഗിച്ചാൽ മൂക്കിലെ മസൂരിയും കാറ്റ് മൂലം വരുന്ന രക്തസ്രാവവും മാറും.
ആപിഷ്ട്വാ ജാങ്ഗലീ മൂ (തൂ) ലം തദ്രസേന വൃഷധ്വജ । നസ്യാദാരാദ്വിനശ്യേത നാശാര്ശോ നീലലോഹിത ॥ ൧,൧൭൭.
ജാംഗലി വേരിനെ അരപ്പിച്ച് അതിന്റെ നീര് മൂക്കിൽ തുപ്പിച്ചാൽ നീലയും ചുവപ്പും കലർന്ന മൂക്കുമസൂരി അകറ്റാം, വൃഷധ്വജ.
ഗവ്യം ഘൃതം സര്ജരസം രുദ്ര ധന്യാകസൈന്ധവമ് । ധുത്തൂരകം ഗൈരികം ച ഏതൈഃ സാധിതസിക്ഥകമ് ॥ ൧,൧൭൭.
പശുവിന്റെ നെയ്യ്, ശാലവൃക്ഷത്തിന്റെ പിഞ്ച്, രുദ്രം, മല്ലിയില, കല്ലുപ്, ഉമ്മത്തിപ്പഴം, ചുവന്ന മണൽ — ഇവകൊണ്ട് ഒരു ഔഷധം തയ്യാറാക്കണം.
സതൈലം വ്രണനുത്സ്യാച്ച സ്ഫുടിതോദ്ധടിതാധരേ । ജാതീപത്രം ച ചര്വിത്വാ വിധൃതം മുഖരോഗനുത് ॥ ൧,൧൭൭.
ഇത് എണ്ണയുമായി ചേര്ത്ത് പുരട്ടിയാല് പൊട്ടിയതോ പിളർന്നതോ ആയ അധരത്തിലെ മുറിവുകള് സുഖപ്പെടും. ജാതി ഇല ചവച്ചിട്ട് വായില് വെച്ചാല് വായ് രോഗങ്ങള് മാറും.
ഭക്ഷാത്കേസരബീജസ്യ ദന്താഃ സ്യുശ്ചലിതാഃസ്ഥിരാഃ । മുഷ്ടകം കുഷ്ഠമേലാ ച യഷ്ടികം മധുവാലകമ് ॥ ൧,൧൭൭.
കുങ്കുമം വിത്ത് കഴിച്ചാല് ഇളകുന്ന പല്ലുകള് ഉറപ്പാകും. മുഷ്ടകം, കുഷ്ഠം, ഏലം, ഇരട്ടി, തേന് എന്നിവയും അതിനായി ഉപയോഗിക്കാം.
ധന്യാകമേതദദനാന്മുഖദുര്ഗന്ധനുദ്ധര । കഷായം കടുകം വാപി തിക്തശാകസ്യ ഭക്ഷണാത് ॥ ൧,൧൭൭.
മല്ലിയില കഴിച്ചാല് വായില് നിന്നുള്ള ദുർഗന്ധം മാറും. അതുപോലെ കഷായം, കട്ടുകം, കയ്പ്പുള്ള ഇലക്കറികള് കഴിച്ചാലും ദുർഗന്ധം ഇല്ലാതാകും.
തലയുക്തസ്യ നിത്യം സ്യാന്മുഖദുര്ഗന്ധതാക്ഷയഃ । ദന്തവ്രണാനി സര്വാണി ക്ഷയം ഗച്ഛന്ത്യനേന തു ॥ ൧,൧൭൭.
എണ്ണ ഉപയോഗം പതിവാക്കിയാല് വായില് ദുർഗന്ധം ഇല്ലാതാകും. ഇതു കൊണ്ടു പല്ലിലെ മുറിവുകള് എല്ലാം സുഖപ്പെടും.
കാഞ്ജികസ്യ സതൈലസ്യ ഗണ്ഡൂഷകവലാസ്ഥിതിഃ । താമ്ബൂലചൂര്ണദഗ്ധസ്യ മുഖസ്യ വ്യാധിനുച്ഛിവ ! ॥ ൧,൧൭൭.
പുളിച്ച കഞ്ഞി എണ്ണയുമായി ചേര്ത്ത് വായില് പിടിച്ചാല് അല്ലെങ്കില് താമ്പൂലച്ചൂര്ണം കത്തിച്ച് പുരട്ടിയാല് വായ് രോഗങ്ങള് ഇല്ലാതാകും, ശിവേ.
പരിത്യക്തശ്ലേഷ്മണശ്ച ശുണ്ഠീചര്വണതോ യഥാ । മാതുലുങ്ഗദലാന്യേലാ യഷ്ടീ മധു ച പിപ്പലീ ॥ ൧,൧൭൭.
ഇഞ്ചി ചവച്ചാല് കഫം പുറന്തിരിക്കും. മാതളനാരങ്ങ ഇല, ഏലം, ഇരട്ടി, തേന്, പിപ്പലി എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.
ജാതീപത്രമഥൈഷാം ച ചൂര്ണം ലീഢ്വാ തഥാ കൃതമ് । ശേഫാലികജടായാശ്ച ചര്വണം ഗലശുണ്ഠിനുത് ॥ ൧,൧൭൭.
ജാതി ഇലയും ഈ ഔഷധങ്ങളും ചൂര്ണമാക്കി കഴിച്ച ശേഷം ശേഫാലികയുടെ വേര് ചവച്ചാല് തൊണ്ട വരണ്ടുപോകുന്നത് മാറും.
നാസാശിരാരക്തകര്ഷാന്നശ്യേച്ഛംശകര ജിഹ്വികാ । രസഃ ശിരീഷബീജാനാം ഹരിദ്രായാശ്ചതുര്ഗുണഃ ॥ ൧,൧൭൭.
മൂക്ക്, തല, നാവു എന്നിവയില് രക്തദോഷം ഉണ്ടെങ്കില് ശിരീഷം വിത്തിന്റെ നീരും അതിനേക്കാള് നാലിരട്ടി മഞ്ഞളും ചേര്ക്കണം.
തേന പക്വേന ഭൂതേശ നസ്യം മസ്തകരോഗനുത് । ഗലരോഗാ വിനശ്യന്തി നസ്യമാത്രേണ തത്ക്ഷണാത് ॥ ൧,൧൭൭.
ഇത് വേവിച്ച് മൂക്കിലൂടെ ഇടുമ്പോള് തലരോഗങ്ങള് മാറും. മൂക്കിലൂടെ ഇടുന്നയുടന് തന്നെ തൊണ്ടരോഗങ്ങളും ഇല്ലാതാകും.
ദന്തകീടവിനാശഃ മ്യാദ്ഗുഞ്ജാമൂലസ്യ ചര്വണാത് । കാകജങ്ഘാസ്നുഹീനീലീകവായോ മധുമോജിതഃ ॥ ൧,൧൭൭.
കുഞ്ഞാമൂല ചവച്ചാല് പല്ലിലെ കീടങ്ങള് നശിക്കും. കാക്കമൂത്ത, പാൽച്ചെടി, നീല, തേന് എന്നിവ ചേർത്താൽ കൂടി ഫലം ലഭിക്കും.
ദന്താക്രാന്താന്ദന്തജാംശ്ച കൃമീന്നാശയതേ ശിവ । ഘതം കര്കടപാദേന ദുഗ്ധോന്മിശ്രേണ സാധിതമ് ॥ ൧,൧൭൭.
ശിവേ, ഇവ പല്ലിനകത്തു ജനിക്കുന്ന കീടങ്ങളെയും പല്ലിൽ കയറിയ കീടങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കും. ഞണ്ടിന്റെ കാൽപിടി പാലിൽ ചേര്ത്ത് ചതച്ച മിശ്രിതം ഉപയോഗിക്കണം.
തേന ചാമ്യങ്ഗിതാദന്താഃ കുര്യുഃ കടകടാന്ന ഹി । ലിപ്ത്വാ കര്കടപാദേന കേവലേനാഥവാശിവ ॥ ൧,൧൭൭.
ഇത് പുരട്ടിയാൽ പല്ലുകൾ കറകറ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കില്ല. അല്ലെങ്കിൽ ഞണ്ടിന്റെ കാൽപിടി മാത്രം പുരട്ടിയാലും മതിയാകും, ശിവേ.
ത്രിസപ്താഹം വാഃ പിഷ്ടാനി ജ്യോതിഷ്മത്യാഃ ഫലാനി ഹി । ശുക്ലാഭയാമജ്ജലേപാദ്ദന്തസ്യാങ്കകലങ്കനുത് ॥ ൧,൧൭൭.
ഇരുപത്തൊന്ന് ദിവസം ജ്യോതിഷ്മതിയുടെ പഴം അരച്ച് വെള്ളരി, പച്ചരി എന്നിവയുമായി പുരട്ടിയാൽ പല്ലിലെ കറയും മക്കളും മാറും.
ലോധ്രകുങ്കുമമഞ്ജിഷ്ഠാലോഹകാ ലേയകാനി ച । യവതണ്ഡുലമേതൈശ്ച യഷ്ടീ മധുസമന്വിതൈഃ ॥ ൧,൧൭൭.
ലോധ്രം, കുങ്കുമം, മഞ്ജിഷ്ഠ, ഇരുമ്പ്, മറ്റു ചൂര്ണങ്ങള്, യവം, അരി, ഇരട്ടി, തേന് എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.
വാരിപിഷ്ടൈര്വക്ത്രലേപഃ സ്ത്രീണാം ശോഭനവക്ത്രകൃത് । ദ്വിഭാഗം ഛാഗദുഗ്ധേന തൈലപ്രസ്ഥം തു സാധിതമ് ॥ ൧,൧൭൭.
ഇവയും വെള്ളവും ചേർത്ത് മുഖത്ത് പുരട്ടിയാൽ സ്ത്രീകളുടെ മുഖം മനോഹരമാകും. രണ്ട് പങ്ക് ആടിന്റെ പാൽ, ഒരു അളവ് എണ്ണ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.
രക്തവന്ദനമഞ്ജിഷ്ഠാലക്ഷാണാം കര്ഷകേണ വാ । യഷ്ടീമധുകുങ്കുമാഭ്യാം സപ്താഹാന്മുഖകാന്തികൃത് ॥ ൧,൧൭൭.
ചുവന്ന ചന്ദനം, മഞ്ജിഷ്ഠ, ലക്ഷ, ഇവയോ അതിന്റെ അളവിൽ ഇരട്ടി, തേന്, കുങ്കുമം ചേർത്ത് ഏഴു ദിവസം ഉപയോഗിച്ചാൽ മുഖം പ്രകാശിക്കും.
ശുണ്ഠീപിപ്പലിചൂര്ണം തു ഗുഡൂചീ കണ്ടകാരികാ । ഏഭിശ്ച ക്വഥിതം വാരി പീതം ചാഗ്നിം കരോതി വൈ ॥ ൧,൧൭൭.
ഇഞ്ചി, പിപ്പലി ചൂര്ണം, ഗുഡൂചി, കണ്ടകാരിക എന്നിവ വെള്ളത്തിൽ കുതിർത്ത് കുടിച്ചാൽ അഗ്നി വർദ്ധിക്കും.
വാതശൂലക്ഷയം ചൈവ കഗേതി പ്രഥമേശ്വര । കരഞ്ജപര്പടോശീരം ബഹതീ കടുരോഹിണീ ॥ ൧,൧൭൭.
വായുവിന്റെ വേദനയും ക്ഷയരോഗവും ശമിപ്പാൻ കരിഞ്ജ, പര്പ്പട്, ഉശീരം, ബഹതീ, കട്ടുരോഹിണി എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം, മഹാദേവാ.
ഗോക്ഷുരം ക്വഥിതം ത്വഭിര്വാരി പീതം ശ്രമാപഹന് । ദാഹം പിത്തം ജ്വരം ശോഷം മൂര്ഛാം ചൈവ ക്ഷയം നയേത് ॥ ൧,൧൭൭.
ഗോക്ഷുരം തിളപ്പിച്ച് വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ക്ഷീണം, ദാഹം, പിത്തം, ജ്വരം, ക്ഷയം, മയക്കം എന്നിവ നീങ്ങും.
മധ്വാജ്യപിപ്പലീചൂര്ണം ക്വഥിതം ക്ഷീരസംയുതമ് । പീതം ഹൃദ്രോഗകാസസ്യ വിഷമജ്വരനുദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൭.
പിപ്പലിയുടെ പൊടി തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് പാൽകൂടെ തിളപ്പിച്ച് കുടിച്ചാൽ ഹൃദ്രോഗം, ചുമ, അസാധാരണമായ ജ്വരം എന്നിവ മാറും.
ക്വാഥൌപധീനാം സര്വാസാം കര്ഷാര്ധം ഗ്രാഹ്യമേവ ച । വയോഽനുരൂയതോ ജ്ഞേയോ വിശേഷോ വൃഷഭധ്വജ ॥ ൧,൧൭൭.
ഈ കഷായങ്ങൾക്കൊക്കെ അര കർഷം മാത്രം എടുക്കണം; പ്രായം അനുസരിച്ച് അളവ് നിശ്ചയിക്കണം, വൃഷഭധ്വജാ.
ദുഗ്ധം പീതം തു സംയുക്തം ഗോപുരീഷരസേന ച । വിഷമജ്വരനുത്സ്യാച്ച കാകജന്ധാരസസ്തഥാ ॥ ൧,൧൭൭.
പാൽ പശുവിന്റെ മൂത്രരസത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ അസാധാരണമായ ജ്വരവും കാകജന്ധാരവും മാറും.
മശുണ്ഠി ക്വഥിതം ക്ഷീഗ്മജായാ ജ്വരനുദ്ഭവേത് । യഷ്ടീമധുകമുസ്തം ച സൈന്ധവം ബൃഹതീഫലമ് ॥ ൧,൧൭൭.
ഉണക്കിഇഞ്ചി പാൽകൂടെ തിളപ്പിച്ച് കുടിച്ചാൽ ജ്വരം മാറും; യഷ്ടിമധു, മുഷ്ത, കല്ലുപ്, ബൃഹതീഫലം എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.
ഏതൈര്നസ്വപ്രിദാനാച്ച നിദ്രാ സ്യാത്പുരുപസ്യ ച । മരീചപ്രധ്വശ്വലാലാനസ്യാന്നിദ്രാ ഭവേച്ഛിവ ॥ ൧,൧൭൭.
ഇവയും ഉറക്കമുണ്ടാക്കുന്ന മരുന്നുകളും കൊടുത്താൽ ഉറക്കം വരും; ഉറക്കമില്ലാത്തവർക്കു കുരുമുളക് പൊടിയും വായിലെ തുപ്പും ചേർത്താൽ ഉറക്കം വരും, ശിവാ.
മൂലം തു കാകജങ്ഘായാ നിദ്രാകൃത്സ്യാച്ഛിരസ്ഥിതമ് । സിദ്ധം തൈലം കാഞ്ജികേന തഥാ സര്ജരസേന ച ॥ ൧,൧൭൭.
കാകജംഗയുടെ വേര് തലയിൽ വെച്ചാൽ ഉറക്കം വരും; കഞ്ഞിയിലും സർജാരസത്തിലും തയാറാക്കിയ എണ്ണയും അതുപോലെ.