ചിത്രകാര്കത്രിവൃദ്വാപി യവാനീഹയമാരകമ് । സുധാം ച ബാലാം ഗണികാം സപ്തപര്ണസുവര്ചികാമ് ॥ ൧,൧൭൪.
ചിത്രകം, അർക്കം, ത്രിവൃത്, യവാനി, ഹയമാരകം, സുധാ, ബാല, ഗണിക, സപ്തപർണ്ണ, സുവർച്ചിക എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കാം.
ജ്യോതിഷ്മതീഞ്ച സംഭൃത്യ തൈലം ധീരോ വിപാചയേത് । ഏതന്നിഷ്യന്ദനം തൈലം ഭൃശം ദദ്യാദ്ഭഗന്ദരേ ॥ ൧,൧൭൪.
ജ്യോതിഷ്മതി ശേഖരിച്ച് ധീരനായവൻ എണ്ണ വേവിക്കണം. ഈ എണ്ണയുടെ സാരം ഭഗന്ദരത്തിൽ ശക്തമായി പുരട്ടണം.
ശോധനം ഗേപണം ചൈവ സര്വവര്ണകരം പരമ് । ചിത്രകാദ്യം മഹാതൈലം സര്വരോഗപ്രഭഞ്ജനമ് ॥ ൧,൧൭൪.
ശുദ്ധീകരണത്തിനും രോഗശമനത്തിനും ഏറ്റവും ഉത്തമം. ചിത്രകം മുതലായ ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത മഹാതൈലം എല്ലാ രോഗങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
അജമോദം സസിന്ദൂരം ഹരിതാലം നിശാദ്വയമ് । ക്ഷാരദ്വയം ഫേനയുതമാര്ദ്രക സര (ശവഃ ലോദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൭൪.
അജമോദ, സസിന്ദൂര, ഹരിതാലം, രണ്ട് വിധം നിശ, രണ്ട് വിധം ക്ഷാരം, നുരയും ഇളഞ്ഞ ഇഞ്ചിയും ശവവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗന്ധവും ചേർക്കണം.
ഇന്ദ്രവാരുണ്യപാമാര്ഗകദലൈഃ സ്യന്ദനൈഃ സമമ് । ഏഭിഃ സര്ഷപജം തൈലമജാമൂത്രൈശ്ചയോജിതമ് ॥ ൧,൧൭൪.
ഇന്ദ്രവാരുണി, അപാമാർഗ, വാഴ, ഇവയുടെ സാരങ്ങൾ ചേർത്ത്, ഈ ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത കടുക് എണ്ണ ആടിന്റെ മൂത്രത്തിൽ കലർത്തി തയ്യാറാക്കണം.
മൃദ്വഗ്നിനാ പചേദേത്ഗവ്യക്ഷീരേണ സംയുതമ് । അജമോദാദികം തൈലം ഗണ്ഡമാലാം വ്യപോഹതി ॥ ൧,൧൭൪.
ഇത് പശുവിന്റെ പാലിൽ ചേർത്ത് മൃദുവായി വേവിക്കണം. അജമോദ തുടങ്ങിയവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ എണ്ണ ഗണ്ഡമാല അകറ്റുന്നു.
വിദഗ്ധസ്തു പചേത്പക്വം ചൈവ വിശോധയേത് । രോപണം മൃദുഭാവം ച തൈലേനാനേന കാരയേത് ॥ ൧,൧൭൪.
നന്നായി വേവിച്ച ശേഷം ശുദ്ധീകരിക്കണം. ഈ എണ്ണ ഉപയോഗിച്ച് വേഗത്തിൽ മുറിവ് ഭേദമാക്കാനും മൃദുത്വം വരുത്താനും കഴിയും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൭൫ രുദ്ര ഉവാച । ഏവം ധന്വന്തരിര്വിഷ്ണുഃ സുശ്രുതാദീനുവാച ഹ । ഹരിഃ പുനര്ഹരായാഹ നാനായോഗാന്രുഗര്ദനാന് ॥ ൧,൧൭൫.
ശ്രീരുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ധന്വന്തരി, വിഷ്ണു, സുസ്രുതൻ എന്നിവർ ഉപദേശിച്ചു. ഹരിക്ക് വീണ്ടും ഹരനോടു വിവിധ രോഗശമന മാർഗങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
ഹരിരുവാച । സര്വജ്വരേഷു പ്രഥമം കാര്യം ശങ്കര ലങ്ഘനമ് । ക്വഥിതോദകപാനം ച തഥാ നിര്വാതസേവനമ് ॥ ൧,൧൭൫.
ഹരി പറഞ്ഞു: എല്ലാ ജ്വരങ്ങളിലും ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് ഉപവാസവും, തണുത്ത വെള്ളം കുടിക്കലും, കാറ്റ് ഒഴിവാക്കലുമാണ്, ശങ്കര.
അഗ്നിസ്വേദാജ്ജ്വരാസ്ത്വേവം നാശമായാന്തിഹീശ്വര । വാതജ്വരഹരഃ ക്വാഥോ ഗുഡൂച്യാ മുസ്തകേന ച ॥ ൧,൧൭൫.
അഗ്നിസ്വേദംകൊണ്ട് ജ്വരം അകറ്റാം, പ്രഭോ. ഗുടൂചിയും മുഷ്ടകവും ചേർത്ത കഷായം വാതജ്വരത്തിന് ഉത്തമം.
ദുരാലഭൈശ്ചൈവ ഘൃതം പിത്തജ്വരഹരഃ ശൃണു । ശുണ്ഠീപര്പടമുസ്തൈശ്ച ബാലകോശീരചന്ദനൈഃ ॥ ൧,൧൭൫.
കിട്ടാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള നെയ്യാണിത്, പിത്തം മൂലമുള്ള ജ്വരം മാറ്റാൻ സഹായിക്കും. ഈ നെയ്യിൽ ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, പര്പ്പടം, മുഷ്ത, ബാല, കോശീര, ചന്ദനം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.
സാജ്യഃ ക്വാഥഃ ശ്ലേഷ്മജം തു സശുണ്ഠിഃ സദുരാലഭഃ । സവാലകഃ സര്വജ്ജ്വരം സശുണ്ഠിഃ സഹപര്പടഃ ॥ ൧,൧൭൫.
നെയ്യും ഇഞ്ചിയും ദുര്ലഭയും ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കി കൊടുക്കുന്നത് ശ്ലേഷ്മം മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിന് ഉത്തമമാണ്. ഇതിൽ ബാലയും ചേർത്താൽ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ജ്വരങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ഇഞ്ചിയും പര്പ്പടവും ചേർത്താൽ.
കിരാതതിക്തൈര്നാരീഗുഡൂചീശുണ്ഠിമുസ്തകൈഃ । പിത്തജ്വരഹരഃ സ്യാച്ച ശൃണ്വന്യം യോഗമുത്തമമ് ॥ ൧,൧൭൫.
കിരാതതിക്തം, നാരി, ഗുഡൂചി, ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, മുഷ്ത എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന ഔഷധം പിത്തം മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിന് ഉത്തമമാണ്. ഈ മികച്ച യോഗം ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
വാലകോശീരപാഠാഭിഃ കണ്ടകാരികമുസ്തകൈഃ । ജ്വരനുച്ച കൃതഃ ക്വാഥസ്തഥാ വൈ സുരദാരുണാ ॥ ൧,൧൭൫.
ബാല, കോശീര, പാഠ, കണ്ടകാരിക, മുഷ്ത, സുരദാരു എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന കഷായം കഠിനമായ ജ്വരത്തിന് ഫലപ്രദമാണ്.
ധന്യാകനിമ്ബമുസ്താനാം സമധുഃ സ തു ശങ്കര । പടോലപത്രയുക്തസ്തു ഗുഡൂചീത്രിഫലായുതഃ ॥ ൧,൧൭൫.
ധന്യാകം, നിം, മുഷ്ത എന്നിവ തേൻ ചേർത്ത് കഴിക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ പടോള ഇല, ഗുഡൂചി, ത്രിഫല എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്, ശങ്കര.
പീതോഽഖിലജ്വരഹരഃ ക്ഷുധാകൃദ്വാതനുത്ത്വിദമ് । ഹരീതകീപിപ്ലീനാമാമലീചിത്രകോദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൭൫.
ഇത് കുടിച്ചാൽ എല്ലാ ജ്വരങ്ങളും മാറും, വിശപ്പു കൂട്ടും, വായു സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ കുറയും. ഹരീതകി, പിപ്പലി, ആമലകി, ചിത്രകം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.
ചൂര്ണം ജ്വരം ച ക്വഥിതം ധാന്യ (ധന്യാ) കോശീരപപര്പടൈഃ । ആമലക്യാ ഗുഡൂച്യാ ച മധുയുക്തം സചന്ദനമ് ॥ ൧,൧൭൫.
ജ്വരത്തിന് ധന്യാകം, കോശീര, പര്പ്പടം, ആമലകി, ഗുഡൂചി എന്നിവ ചേർത്ത്, തേനും ചന്ദനവും ചേർത്ത് ചൂർണ്ണമോ കഷായമോ ഉണ്ടാക്കാം.
സമസ്തജ്വരനുച്ച സ്യാത്സന്നിപാതഹരം ശൃണു । ഹരിദ്രാനിമ്ബത്രിഫലാമുസ്തകൈര്ദേവദാരുണാ ॥ ൧,൧൭൫.
എല്ലാ ജ്വരങ്ങളും മാറ്റാനും ത്രിദോഷം ശമിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഔഷധം കേൾക്കൂ: ഹരിദ്ര, നിം, ത്രിഫല, മുഷ്ത, ദേവദാരു എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.
കഷായം കടുരോഹിണ്യാ സപടോലം സപത്രകമ് । ത്രിദോഷജ്വരനുച്ചസ്യാത്പീതം തു ക്വഥിതം ജലമ് ॥ ൧,൧൭൫.
കറ്റുരോഹിണി, പടോളയും അതിന്റെ ഇലകളും ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കണം. ഇത് കഷായരസം ഉള്ളതും, ത്രിദോഷജ്വരം കുടിച്ചാൽ മാറ്റുന്നതുമാണ്.
കണ്ടകാര്യാ നാഗരസ്യ ഗുഡൂച്യാ പുഷ്കരേണ ച । ജഗ്ധ്വാ നാഗബലാചൂര്ണം ശ്വസകാസാദിനുദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൫.
കണ്ടകാരിക, ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, ഗുഡൂചി, പുഷ്കര എന്നിവ ചേർത്ത് ചൂർണ്ണം കഴിക്കണം. കൂടാതെ നാഗബലാ ചൂർണ്ണം കഴിച്ചാൽ ശ്വാസം, ചുമ, ഇതുപോലുള്ള രോഗങ്ങൾ മാറും.
കഫവാതജ്വരേ ദേയം ജലമുഷ്ണം പിപാസിനേ । വിശ്വപര്പടകോശീരമുസ്തചന്ദനസാധിതമ് ॥ ൧,൧൭൫.
കഫവും വായുവും മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിൽ ദാഹമുള്ളവർക്കു ഉഷ്ണജലം കൊടുക്കണം. അതിൽ വിശ്വപര്പ്പടം, കോശീര, മുഷ്ത, ചന്ദനം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം.
ദദ്യാത്സുശീതലം വാരി തൃട്ഛര്ദിജ്വരദാഹനുത് । ബില്വാദിപ പഞ്ചമൂലസ്യ ക്വാഥഃ സ്യാദ്വാതികേ ജ്വരേ ॥ ൧,൧൭൫.
അല്ലെങ്കിൽ ദാഹം, ഛർദി, ജ്വരം, ദാഹം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കാൻ വളരെ തണുത്ത വെള്ളം കൊടുക്കാം. വായു മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിന് ബിൽവ തുടങ്ങിയ അഞ്ചു മൂലങ്ങൾ ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കണം.
പാചനം പിപ്പലീമൂലം ഗുഡൃചീവിശ്വഭേഷജമ് । വാതജ്വരേ ത്വയം ക്വാഥോ ദത്തഃ ശാന്തികരഃ പരഃ ॥ ൧,൧൭൫.
പിപ്പലി മൂലം, ഗുഡൂചി, വിശ്വഭേഷജം എന്നിവ പാചകശക്തി കൂട്ടും. വായു മൂലമുള്ള ജ്വരത്തിൽ ഈ കഷായം കൊടുത്താൽ വലിയ ശാന്തി ലഭിക്കും.
പിത്തജ്വരഘ്നഃ സമധുഃ ക്വാഥഃ പര്പടനിമ്ബയോഃ । വിധാനേ ക്രിയമാണേഽപി യ്സയ സംജ്ഞാ ന ജായതേ ॥ ൧,൧൭൫.
പര്പ്പടവും നിംവും തേനും ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കുന്നത് പിത്തം മൂലമുള്ള ജ്വരങ്ങൾ മാറ്റുന്നു. എങ്ങനെയായാലും തയ്യാറാക്കിയാലും അതിന്റെ ഗുണം കുറയില്ല.
പാദയോസ്തു ലലാടേ വാ ദഹേല്ലൌഹശലാകയാ । തിക്താ പാഠാ പര്പടാശ്ച വിശാലാ ത്രിഫലാ ത്രിവൃത് । സക്ഷീരോ ഭേദനഃ ക്വാഥഃ സര്വജ്വരവിശോധനഃ ॥ ൧,൧൭൫.
കാലിലും നെറ്റിയിലും ഇരുമ്പ് ദണ്ഡുകൊണ്ട് ദഹനം ചെയ്യണം. കയ്പുള്ള പാഠ, പര്പ്പടം, വിശാല, ത്രിഫല, ത്രിവൃത്, പാൽ എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കുന്നത് വിസർജകവും എല്ലാ ജ്വരങ്ങൾക്കും ശുദ്ധികരവുമാണ്.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൭൬ ശ്രീഭഗവാനുവാച । സപ്തരാത്രാത്പ്രജായന്തേ ഖല്വാടസ്യ കചാഃ ശുഭാഃ । ദഗ്ധഹസ്തിദന്തലേപാത്സാജാക്ഷീരരസാഞ്ജനാത് ॥ ൧,൧൭൬.
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഏഴു രാത്രികൾക്കുശേഷം, കൽവാടനായവർക്കു ശുഭമായ മുടി വളരും. അതിനായി ദഹിപ്പിച്ച ആനക്കൊമ്പ്, യവരസം, പാൽകൊണ്ട് ചെയ്ത അഞ്ജനം എന്നിവ ചേർത്ത് ലേപനം ചെയ്യണം.
ഭൃങ്ഗരാജരസേനൈവ ചതുര്ഭാഗേന സാധിതമ് । കേശവൃദ്ധികരം തൈലം ഗുഞ്ജാചൂര്ണാന്വിതേന ച ॥ ൧,൧൭൬.
ഭൃംഗരാജത്തിന്റെ രസം നാലിൽ ഒരു ഭാഗം ചേർത്ത്, ഗുഞ്ച ചൂർണ്ണം ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന എണ്ണ മുടി വളരാൻ സഹായിക്കും.
ഏലാമാംസീകുഷ്ഠമുരായുക്തമഭ്യങ്ഗതഃ ശിവമ് । ഗുഞ്ജാഫലം സമാദേയം ലേപനം ചന്ദ്രലുപ്തനുത് ॥ ൧,൧൭൬.
എല, മാംസി, കുഷ്ഠം, ഉറാ എന്നിവ ചേർത്ത് അഭ്യംഗം ചെയ്യുക, അല്ലെങ്കിൽ ഗുഞ്ചാഫലം ചേർത്ത് ലേപനം ചെയ്യുക. ഇതു ചന്ദ്രപ്രഭാവം മൂലമുള്ള കൽവാടം മാറ്റും.
ആമ്രാസ്ഥിചൂര്ണലേപാദ്വൈ കേശാഃ സൂക്ഷ്മാ ഭവന്തി ച । കരഞ്ജാമലകൈലാലലാക്ഷാലേപോഽരുണാപഹഃ ॥ ൧,൧൭൬.
മാവിന്റെ കുരു പൊടിയാൽ തയ്യാറാക്കിയ ലേപം തലയിൽ പുരട്ടിയാൽ മുടി നന്നായി സുന്ദരവും മൃദുവും ആകും. കരഞ, നെല്ലിക്ക, കറ്റാർവാഴ, ലക്ഷ എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലേപം തലയിൽ പുരട്ടിയാൽ ചുവപ്പ് അകറ്റാം.
ആമ്രാസ്ഥിമജ്ജാമലകലേപാത്കേശാ ഭവന്തി വൈ । ബദ്ധമൂലാ ഘനാ ദീര്ഘാഃ സ്നഗ്ധാഃ സ്യുര്നോത്പതന്തി ച ॥ ൧,൧൭൬.
മാവിന്റെ കുരുവിന്റെ ഉള്ളിലെ മജ്ജയും നെല്ലിക്കയും ചേർത്ത് ലേപം ഉണ്ടാക്കി തലയിൽ പുരട്ടിയാൽ മുടി വലുതായി, കട്ടിയായി, ദീർഘമായി, തൈലംപോലെ മൃദുവായി വളരും; മുടി വീഴുകയില്ല.