ഗരുഡപുരാണമ്

മജ്ജാശൃങ്ഗാടകയവകശേര്വിവാരുഗീക്ഷുരമ് । ഗമ്ഭഗീ പൌഷ്കരം ബീജം ദ്രാക്ഷാ ഖര്ജൂരകം ബലാ ॥ ൧,൧൭൩.

മജ്ജ, ശ്രിംഗാടക, യവം, ഉരുഗി, ക്ഷുരം, ഗംഭാരി, പുഷ്കരത്തിന്റെ വിത്ത്, മുന്തിരി, ഈന്തപ്പഴം, ബല എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

നാരികലേക്ഷ്വാത്മണുപ്താ വിദാരീ ച പ്രിയാലകമ് । മധുകം താലകഷ്മാണ്ഡം മുഖ്യോഽയം മധുരോ ഗണഃ ॥ ൧,൧൭൩.

തേങ്ങ, ഇക്ഷ്വാകു, ആത്മനുപ്ത, വിദാരി, പ്രിയാലം, ഇരട്ടി, പനപ്പഴം, കുമ്പളങ്ങ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായ മധുരം ഉള്ളവ.

മൂര്ഛാദാഹപ്രശമനഃ പഡിന്ദ്രിയപ്രസാദനഃ । കൃമികൃത്കഫകൃച്ചൈവ ഏകോഽത്യര്ഥ നിപേവിതഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഇവ മയക്കം, ദാഹം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, കൃമിയും ശ്ലേഷ്മവും ഉണ്ടാക്കുകയും, അതികമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ ദോഷം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ശ്വാസകാസാമ്യമാധുര്യസ്വരഘാതാര്വുദാനി ച । ഗലഗണ്ഡശ്ലീപദാനി ഗുഡലേപാദി കാരയേത് ॥ ൧,൧൭൩.

ശ്വാസം, ചുമ, പ്രമേഹം, ശബ്ദക്ഷയം, അർബുദം, കഴുത്ത് വീക്കം, ശ്ലീപദം എന്നിവയ്ക്ക് ചക്കരയും മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങളും ചേർത്ത് ലേപം ചെയ്യണം.

ദാഡിമാമലകാമ്രം ച കപിത്ഥകരമര്ദകൌ । മാതുലുങ്ഗാമ്രാതകം ച ബദരം തിന്തഡീഫലമ് ॥ ൧,൧൭൩.

മാതളനാരകം, നെല്ലിക്ക, മാമ്പഴം, കപിത്തം, കരമർദം, മാതളുങ്ക, ആമ്രാതകം, ബദരം, പുളിപ്പഴം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദധി തക്രം കാഞ്ജികം ച ലകുചം ചാമ്ലവേ തസമ് । അമ്ലോ ലോണഃ ശുണ്ഠീയുക്തോ ജാരണഃ പാചനോ രസഃ ॥ ൧,൧൭൩.

തയിരും മോറും പുളിച്ച കഞ്ഞിയും ലക്ഷുക ഫലവും മറ്റു പുളിയുള്ള വസ്തുക്കളും — പുളി രുചി ഉപ്പും ഇഞ്ചിയും ചേർന്നാൽ അജീർണത്തിന് നല്ലത്, ജീർണനശേഷി കൂട്ടുന്നു.

ക്ലേദനോ വാതകൃദ്ധൃപ്യോ വിദാഹീ ചാനുലോമനഃ । അമ്ലോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനഃ കുര്യാദ്ധൈ ദന്തഹര്ഷകമ് ॥ ൧,൧൭൩.

പുളി രുചി ശരീരത്തിൽ ഈർപ്പം കൂട്ടുന്നു, വായുവിനെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, കഠിനതയും ദഹനവും ഉണ്ട്, പാടില്ലാത്ത അഗ്നി ഉണർത്തുന്നു; അതിനെ അതിരുകടന്ന് ഉപയോഗിച്ചാൽ പല്ലിൽ തിളച്ചുപിടിക്കുന്നതും ഉണ്ടാകും.

ശരീരസ്യ ച ശൈതില്യം സ്വരകണ്ഠാസ്യഹൃദ്ദഹേത് । ഛിന്നഭിന്നവ്രണാദീനി പാചയിത്വാഗ്നിഭാവിതഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഇത് ശരീരത്തിന് ദുർബലതയും, ശബ്ദം, കണ്ഠം, വായ്, ഹൃദയം എന്നിവയിൽ അസ്വസ്ഥതകളും വരുത്തുന്നു; മുറിവുകളും പുണ്ണുകളും പാകം ആക്കി ദഹനവും ഉണ്ടാക്കുന്നു.

ലവണാനി യവക്ഷാരസര്ജികാദിശ്ച ലാവണഃ । ശോധനഃ പാചനഃ ക്ലേദീ വിശ്ലേഷസര്പണാദികൃത് ॥ ൧,൧൭൩.

ഉപ്പ്, യവക്ഷാര, സർജിക തുടങ്ങിയ ഉപ്പുകൾ — ഉപ്പു രുചി ശുദ്ധീകരണവും ദഹനവും ഈർപ്പം കൂട്ടലും വേർതിരിക്കൽ, വ്യാപനം എന്നിവയും ചെയ്യുന്നു.

മാര്ഗരോധീ മാര്ദവകൃത്സ ഏകഃ പരിഷേവിതഃ । ഗാത്രകണ്ഡൂകോഷ്ഠശോഥവൈവര്ണ്യം ജനയേദ്രസഃ । രക്തവാതം പിത്തരക്തം പുംസ്ത്വേന്ദ്രിയരുജാദികമ് ॥ ൧,൧൭൩.

ഉപ്പ് മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാൽ ശരീരത്തിലെ വഴികൾ തടയും, മൃദുത്വം വരുത്തും; അവയവങ്ങളിൽ കുരു, വയറുവീക്കം, വർണ്ണക്കുറവ്, രക്തരോഗം, വായു, പിത്തം, രക്തം, പുരുഷത്വം, ഇന്ദ്രിയരോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കും.

വ്യോഷശിഗ്രൂമൂലകം ദേവദാരു ച കുഷ്ഠകമ് । ലശുനം വല്ഗുജീ ഫലം മുസ്താഗുഗ്ഗുലുലാങ്ഗലീ ॥ ൧,൧൭൩.

പിപ്പലി, ശിഗ്രു മൂലം, ദേവദാരു, കുഷ്ഠം, ഉള്ളി, വൽഗുജി ഫലം, മുഷ്ത, ഗുഗ്ഗുലു, ലാംഗലി —

കടുകോ ദീപനഃ ശോധീ കുഷ്ഠകണ്ഡൂകഫാന്തകൃത് । സ്ഥൌല്യാലസ്യക്രിമിഹരഃ ശുക്രമേദോവിരോധനഃ । ഏകോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനഃ ഭ്രമദാഹാദികൃദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൩.

കാരം ദഹനം ഉണർത്തുന്നു, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ചർമ്മരോഗം, കുരു, കഫം എന്നിവയെ നീക്കുന്നു; അമിതഭാരം, ആലസ്യം, പുഴുക്കൾ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു, വീര്യവും മെദസ്സും കുറയ്ക്കുന്നു; അതികം ഉപയോഗിച്ചാൽ തലകറക്കം, ദഹനം, തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

കൃതമാലഃ കീരാണി ഹരിദ്രേന്ദ്രയവാസ്തഥാ । സ്വാദുകണ്ടകവേത്രാണി ബൃഹതീദ്വയശങ്ഖിനീ ॥ ൧,൧൭൩.

കൃതമാല, കീറാണി, മഞ്ഞൾ, യവം, മധുരക്കണ്ട, വെട്ര, ഇരുവിധം ബൃഹതി, ശംഖിനി —

ഗുഡൂചീ ചദ്രവന്തീ ച ത്രിവൃന്മണ്ഡൂകപര്ണ്യപി । കാരവേല്ലകവാര്താകുകരവീരകവാസകാഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഗുഡൂചി, ദ്രവന്തി, ത്രിവൃത്, മണ്ടൂകപർണി, കാരവെല്ല, വഴുതന, കരവീര, വാസക —

രോഹിണീ ശങ്ഖചൂര്ണം ച കര്കോടോ വൈ ജയന്തികാ । ജാതീവാരുണകം നിമ്ബോ ജ്യോതിഷ്മതീ പുനര്നവാ ॥ ൧,൧൭൩.

രോഹിണി, ശംഖച്ചൂർണം, കർക്കോട്ടം, ജയന്തിക, ജാതി, വാർണക, നിംബു, ജ്യോതിഷ്മതി, പുനർനവ —

തിക്തോ രസശ്ഛേദനഃ സ്യാദ്രോചനീ ദീപനസ്തഥാ । ശോധനോ ജ്വരതൃഷ്ണാഘ്നോ മൂര്ഛാകണ്ഠാര്തികാദിജിത് ॥ ൧,൧൭൩.

കയ്പ് രുചി ദഹനശേഷി കൂട്ടുന്നു, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ദഹനം ഉണർത്തുന്നു; ജ്വരം, ദാഹം, മയക്കം, കണ്ഠവേദന തുടങ്ങിയവയെ അകറ്റുന്നു.

വിണ്മൂത്രക്ലേദസംശോഷോ ഹ്യത്യര്ഥം സ ച സേവിതഃ । ഹനുസ്തമ്ഭാക്ഷേപകാര്തിശിരഃ ശൂലബ്രണാദികൃത് ॥ ൧,൧൭൩.

കയ്പ് അമിതമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ മലവും മൂത്രവും ഉണക്കുന്നു; താടിവലയം, കുലുക്കം, വേദന, തലവേദന, പുണ്ണ് എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ത്രിഫലാസല്ലകീജമ്ബു ആമ്രാതകവചാദികമ് । തിന്ദുകം വകുലം ശാലം പാലങ്കീമുദ്ഗചില്ലകമ് ॥ ൧,൧൭൩.

തൃഫല, സല്ലകി, ജാംബു, ആമ്രാതക, വച, തിന്ദുക, വക്കുല, ശാല, പാലങ്കി, മുട്ഗ, ചില്ലക —

കഷായോ ഗ്രാഹകോ രോപീ സ്തമ്ഭനക്ലേദശോഷണഃ । ഏകോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനോ ഹൃദയേ ചാഥ പീഡകഃ । മുഖശോഷജ്വരാധ്മാനമന്യാസ്തമ്ഭാദികാരകഃ ॥ ൧,൧൭൩.

കശായം ആകർഷണം, മുറിവ് മടക്കം, തടയൽ, ഈർപ്പം ഉണക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് നല്ലത്; അതികം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാൽ ഹൃദയവേദന, വായ് ഉണക്കൽ, ജ്വരം, വയറുവീക്കം, മറ്റു കഠിനതകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഹരിദ്രാകുഷ്ഠലവണം മേഷശൃങ്ഗിബലാദ്വയമ് । കച്ഛുരാ സല്ലകീ പാഠാ പുനര്നവാ ശതാവരീ ॥ ൧,൧൭൩.

മഞ്ഞൾ, കുഷ്ഠം, കല്ലുപ്, മേഷശൃംഗി, ഇരുവിധം ബല, കച്ചുര, സല്ലകി, പാഠ, പുനർനവ, ശതാവരി —

അഗ്നി മന്ഥോ ബ്രഹ്മദണ്ഡീ ശ്വദംഷ്ട്രൈരണ്ഡകേ തഥാ । യവകോലകുലത്ഥാദികര്ഷാശീ ദശമൂലകമ് । പൃഥക്സമസ്തോ വാതാതോര്ബഹുപിത്തഹരസ്തഥാ ॥ ൧,൧൭൩.

അഗ്നിമന്ത, ബ്രഹ്മദണ്ഡി, ശ്വദംഷ്ട്ര, എരണ്ട, യവം, കോല, കുലത്ത, കർഷാശി, ദശമൂലം — ഓരോന്നും വേറെയും ഒന്നിച്ചും വായുവിനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾക്കും പിത്തം കൂടുതലായതും മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ശതാവരീ വിദാരീ ച ബാലകോശീരചന്ദനമ് । ദൂര്വാ വടഃ പിപ്പലീ ച ബദരീ സല്ലകീ തഥാ ॥ ൧,൧൭൩.

ശതാവരി, വിദാരി, ബാല, ഷീര, ചന്ദനം, ദൂർവ, വട, പിപ്പലി, ബദരി, സല്ലകി —

കദലീ ചോത്പലം പദ്മമുദുമ്ബരപടോലകന് । അഥ ശ്ലേഷ്മഹരോ വര്ഗോ ഹരിദ്രാഗുഡകുഷ്ഠകമ് ॥ ൧,൧൭൩.

വാഴപ്പഴം, താമര, ചുവന്ന താമര, ഉദുംബര, പടോല, പിന്നെ കഫം കുറയ്ക്കുന്ന വിഭാഗം: മഞ്ഞൾ, ശർക്കര, കുഷ്ഠം.

ശതപുഷ്പീ ച ജാതീ ച വ്യോഷാരഗ്വധലാങ്ഗലീ । സര്പിസ്തൈലവസാമജ്ജാഃ സ്നേഹേഷു പ്രവരം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൭൩.

ശതപുഷ്പി, ജാതി, വ്യോഷം, അറഗ്വധം, ലാങ്ങലി, നെയ്യ്, എണ്ണ, മൃഗവസ, മജ്ജ—ഇവയെല്ലാം എണ്ണയുള്ള വസ്തുക്കളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

തഥാ ധീസ്മൃതിമേധാഗ്നികാങ്ക്ഷിണാം ശസ്യതേ ഘൃതമ് । കേവലം പൈത്തികേ സര്പിര്വാതികേ ലവണാന്വിതമ് ॥ ൧,൧൭൩.

അവിടെ, ബുദ്ധിയും ഓർമ്മയും വിവേകവും അഗ്നിയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു നെയ്യ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണ്. പിത്തം കൂടുതലുള്ളവർക്ക് ശുദ്ധമായ നെയ്യ് മാത്രം കൊടുക്കണം; വായു കൂടുതലുള്ളവർക്ക് ഉപ്പു ചേർത്ത നെയ്യ് കൊടുക്കണം.

ദേയം ബഹുകഫേ വാപി വ്യോഷക്ഷാരസമായുതമ് । ഗ്രന്ഥിനാഡീകൃമിസ്ലേഷ്മമേദോമാരുതരോഗിഷു ॥ ൧,൧൭൩.

കഫം കൂടുതലുള്ളവർക്ക് വ്യോഷവും ക്ഷാരവും ചേർത്ത നെയ്യ് കൊടുക്കണം. ഗ്രന്ഥി, നാളങ്ങൾ, കൃമി, കഫം, കൊഴുപ്പ്, വായു എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങൾക്കുമിത് ഉപയോഗിക്കാം.

തൈലം ലാഘവദാര്ഢ്യായ ക്രൂരകോഷ്ഠേഷു ദേഹിഷു । വാതാതപാമ്ബുഭാരസ്ത്രീവ്യായാമക്ഷീണധാതുഷു ॥ ൧,൧൭൩.

കഴിവും ദൃഢതയും ലഭിക്കാൻ, കഠിനമായ വയറുള്ളവർക്കും, വായു, സൂര്യൻ, വെള്ളം, ഭാരങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, അത്യധികം വ്യായാമം എന്നിവകൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചവർക്കും എണ്ണ കൊടുക്കണം.

രൂക്ഷക്ലേശക്ഷയാത്യാഗ്നിവാതാ വൃതപഥേഷു । അഥ ദഗ്ധ്വാ ശിരാജാലം യോനികര്മ ശിരോരുജി (ജമ് ) ॥ ൧,൧൭൩.

വെയിലും വരൾച്ചയും ക്ഷയം, അത്യധികം അഗ്നി, വായു വഴി തടസ്സം എന്നിവയുള്ളപ്പോൾ, രക്തനാളങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചശേഷം, ഗർഭപാത്രം അല്ലെങ്കിൽ തലവേദനയ്ക്കുള്ള ചികിത്സ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.

ഉത്തമസ്യ പലം മാത്രാ ത്രിഭിശ്ചാക്ഷൈശ്ച മധ്യമേ । ജഘന്യസ്യ പലാര്ധേന സ്നേഹക്വാഥൌഷധേഷു ച ॥ ൧,൧൭൩.

ഉത്തമരാശിക്ക് ഒരു പലം അളവാണ്, മധ്യശ്രേണിക്ക് മൂന്നു അക്ഷം അളവാണ്, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞവർക്കു പകുതി പലം അളവാണ് എണ്ണയുള്ള കഷായങ്ങളിലും ഔഷധങ്ങളിലും.