ഗരുഡപുരാണമ്

ദാഡിമാമലകീകോലകരമര്ദ്പിയാലകമ് । ജമ്ബീരം നാഗഗ്ഗം ച ആമ്രാതകകപിന്ഥകമ് ॥ ൧,൧൭൨.

മാതളനാരകം, നെല്ലിക്ക, കോല, കരമർദം, പിയാലം, നാരകം, നാഗങ്ങ, ആമ്രാതകം, കപിത്തം എന്നിവയാണ് പറയുന്നത്.

പിത്തലാന്യനിലഘ്നാനി കഫോത്ക്ലേശകരാണിച । ജലം ജീമൂതകേക്ഷ്വാകുകുടജാകൃതബന്ധനമ് ॥ ൧,൧൭൨.

ഇവ പിത്തത്തിന് നല്ലതും വാതം ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്; എന്നാൽ ശ്ലേഷ്മം വർദ്ധിപ്പിക്കും. ജീമൂതക, ഇക്ഷ്വാകു, കുഡജം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന വെള്ളം കുടലിൽ പിടിപ്പുണ്ടാക്കും.

ധാമാര്ഗവശ്ച സംയോജ്യാഃ സര്വഥാ വമനേഷ്വമീ । പൂര്വാഹ്നേ വമനായേതേ മദനേന്ദ്രയവീ വചാ ॥ ൧,൧൭൨.

ധാമാർഗവം, അർക്കം എന്നിവ എല്ലായ്പ്പോഴും വമനം ചെയ്യാൻ ചേർക്കണം. രാവിലെ വമനം ഉണ്ടാക്കാൻ മദനം, ഇന്ദ്രയവം, വച എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം.

മൃദുകോഷ്ടശ്ച പിത്തേന ഖരോ വാതകഫാശ്രയാത് । മധ്യമഃ സമദോഷേ സ്യാത്ത്രിവൃത്തിതേ വിരേചനമ് ॥ ൧,൧൭൨.

മൃദുവായ കുടലുള്ളവരിൽ പിത്തം കൂടുതലാകും; കഠിനമായ കുടലുള്ളവരിൽ വാതവും ശ്ലേഷ്മവും; മിതമായ ദോഷമുള്ളവർക്ക് ത്രിവൃത് ഉപയോഗിച്ച് ശോധനം ചെയ്യാം.

ശര്കരാമധുസംയുക്തം സൈന്ധവം നഗരം ത്രിവൃത് । ഹരീതകീവിഹങ്ഗാനി ഗോമൂത്രേണ വിരേചനമ് ॥ ൧,൧൭൨.

ശർക്കരയും തേനും ചേർത്ത ത്രിവൃത്, സൈന്ധവലവണം, നാഗരം, ഹരീതകി, വിഹംഗം എന്നിവ പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ ചേർത്ത് കൊടുക്കുന്നത് ശോധനത്തിനാണ്.

ഏരണ്ഡതൈലം ത്രിഫലാക്വാഥശ്ച ദ്വിഗുണസ്തഥാ । വാതോല്ബണേഷു ദോഷേഷു ഭോജയിത്വാഥ വാമയേത് ॥ ൧,൧൭൨.

എരണ്ടെണ്ണയും ത്രിഫല കഷായവും ഇരട്ട അളവിൽ വാതം കൂടുതലുള്ള രോഗങ്ങളിൽ ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം കൊടുത്ത് വമനം ഉണ്ടാക്കണം.

വംശാദിനേത്രം കുര്വീത പഡഷ്ടദ്വാദശാങ്ഗുലമ് । കര്കന്ധൃഫലവച്ഛിദ്രം വസ്തിരുത്താനശായിനേ ॥ ൧,൧൭൨.

വസ്തി ചെയ്യാൻ, വംശം കൊണ്ടുള്ള എട്ടോ പന്ത്രണ്ടോ വിരൽ നീളമുള്ള ഒരു കുഴൽ, കർക്കന്ദു ഫലത്തിന്റെ പോലെ ഒരു തുളയോടെ, കിടന്നിരിക്കുന്നവർക്കായി തയ്യാറാക്കണം.

നിരൂഹദാനേഽപി വിധിരയമേവമുദീരിതഃ । അര്ധത്രിപട്പലേ മാത്രാ ലഘുമധ്യോത്തമഃ ക്രമാത് ॥ ൧,൧൭൨.

നിരൂഹവസ്തി നൽകുന്നതിനുള്ള വിധി ഇതാണ്; അളവ് പകുതി, മൂവാറ്, മുഴുവൻ എന്നിങ്ങനെ ലഘു, മധ്യം, ഉത്തമം എന്ന ക്രമത്തിൽ വേണം.

പഥ്യാക്ഷവാത്ര്യോകദ്വിചതുര്ഭാഗ രുഗര്ദനാഃ । ശതവര്യസൃതാഭൃങ്ഗസിന്ധുവാരാദിഭാവിതാഃ ॥ ൧,൧൭൨.

ആരോഗ്യത്തിന് നല്ല അക്ഷവാത്രി, ഒന്ന്, രണ്ട്, നാലു ഭാഗം Rugardana, ശതാവരി, സൃത, ഭൃംഗ, സിന്ദുവാര തുടങ്ങിയവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൭൩ ധന്വന്തരിരുവാച । ദ്രവ്യാണി മധുരാദീനി വക്ഷ്യേ രാഗഹരാണ്യഹമ് । ശാലിഷഷ്ടികഗോധൃമക്ഷീരം ഘൃതം രസാ മധ ॥ ൧,൧൭൩.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഇനിയും ഞാൻ മധുരം തുടങ്ങിയ, രാഗം കുറയ്ക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങൾ പറയാം: ശാലി അരി, ഷഷ്ടിക അരി, ഗോതമ്പ്, പാൽ, നെയ്യ്, രസങ്ങൾ, തേൻ.

മജ്ജാശൃങ്ഗാടകയവകശേര്വിവാരുഗീക്ഷുരമ് । ഗമ്ഭഗീ പൌഷ്കരം ബീജം ദ്രാക്ഷാ ഖര്ജൂരകം ബലാ ॥ ൧,൧൭൩.

മജ്ജ, ശ്രിംഗാടക, യവം, ഉരുഗി, ക്ഷുരം, ഗംഭാരി, പുഷ്കരത്തിന്റെ വിത്ത്, മുന്തിരി, ഈന്തപ്പഴം, ബല എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

നാരികലേക്ഷ്വാത്മണുപ്താ വിദാരീ ച പ്രിയാലകമ് । മധുകം താലകഷ്മാണ്ഡം മുഖ്യോഽയം മധുരോ ഗണഃ ॥ ൧,൧൭൩.

തേങ്ങ, ഇക്ഷ്വാകു, ആത്മനുപ്ത, വിദാരി, പ്രിയാലം, ഇരട്ടി, പനപ്പഴം, കുമ്പളങ്ങ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായ മധുരം ഉള്ളവ.

മൂര്ഛാദാഹപ്രശമനഃ പഡിന്ദ്രിയപ്രസാദനഃ । കൃമികൃത്കഫകൃച്ചൈവ ഏകോഽത്യര്ഥ നിപേവിതഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഇവ മയക്കം, ദാഹം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, കൃമിയും ശ്ലേഷ്മവും ഉണ്ടാക്കുകയും, അതികമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ ദോഷം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ശ്വാസകാസാമ്യമാധുര്യസ്വരഘാതാര്വുദാനി ച । ഗലഗണ്ഡശ്ലീപദാനി ഗുഡലേപാദി കാരയേത് ॥ ൧,൧൭൩.

ശ്വാസം, ചുമ, പ്രമേഹം, ശബ്ദക്ഷയം, അർബുദം, കഴുത്ത് വീക്കം, ശ്ലീപദം എന്നിവയ്ക്ക് ചക്കരയും മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങളും ചേർത്ത് ലേപം ചെയ്യണം.

ദാഡിമാമലകാമ്രം ച കപിത്ഥകരമര്ദകൌ । മാതുലുങ്ഗാമ്രാതകം ച ബദരം തിന്തഡീഫലമ് ॥ ൧,൧൭൩.

മാതളനാരകം, നെല്ലിക്ക, മാമ്പഴം, കപിത്തം, കരമർദം, മാതളുങ്ക, ആമ്രാതകം, ബദരം, പുളിപ്പഴം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദധി തക്രം കാഞ്ജികം ച ലകുചം ചാമ്ലവേ തസമ് । അമ്ലോ ലോണഃ ശുണ്ഠീയുക്തോ ജാരണഃ പാചനോ രസഃ ॥ ൧,൧൭൩.

തയിരും മോറും പുളിച്ച കഞ്ഞിയും ലക്ഷുക ഫലവും മറ്റു പുളിയുള്ള വസ്തുക്കളും — പുളി രുചി ഉപ്പും ഇഞ്ചിയും ചേർന്നാൽ അജീർണത്തിന് നല്ലത്, ജീർണനശേഷി കൂട്ടുന്നു.

ക്ലേദനോ വാതകൃദ്ധൃപ്യോ വിദാഹീ ചാനുലോമനഃ । അമ്ലോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനഃ കുര്യാദ്ധൈ ദന്തഹര്ഷകമ് ॥ ൧,൧൭൩.

പുളി രുചി ശരീരത്തിൽ ഈർപ്പം കൂട്ടുന്നു, വായുവിനെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, കഠിനതയും ദഹനവും ഉണ്ട്, പാടില്ലാത്ത അഗ്നി ഉണർത്തുന്നു; അതിനെ അതിരുകടന്ന് ഉപയോഗിച്ചാൽ പല്ലിൽ തിളച്ചുപിടിക്കുന്നതും ഉണ്ടാകും.

ശരീരസ്യ ച ശൈതില്യം സ്വരകണ്ഠാസ്യഹൃദ്ദഹേത് । ഛിന്നഭിന്നവ്രണാദീനി പാചയിത്വാഗ്നിഭാവിതഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഇത് ശരീരത്തിന് ദുർബലതയും, ശബ്ദം, കണ്ഠം, വായ്, ഹൃദയം എന്നിവയിൽ അസ്വസ്ഥതകളും വരുത്തുന്നു; മുറിവുകളും പുണ്ണുകളും പാകം ആക്കി ദഹനവും ഉണ്ടാക്കുന്നു.

ലവണാനി യവക്ഷാരസര്ജികാദിശ്ച ലാവണഃ । ശോധനഃ പാചനഃ ക്ലേദീ വിശ്ലേഷസര്പണാദികൃത് ॥ ൧,൧൭൩.

ഉപ്പ്, യവക്ഷാര, സർജിക തുടങ്ങിയ ഉപ്പുകൾ — ഉപ്പു രുചി ശുദ്ധീകരണവും ദഹനവും ഈർപ്പം കൂട്ടലും വേർതിരിക്കൽ, വ്യാപനം എന്നിവയും ചെയ്യുന്നു.

മാര്ഗരോധീ മാര്ദവകൃത്സ ഏകഃ പരിഷേവിതഃ । ഗാത്രകണ്ഡൂകോഷ്ഠശോഥവൈവര്ണ്യം ജനയേദ്രസഃ । രക്തവാതം പിത്തരക്തം പുംസ്ത്വേന്ദ്രിയരുജാദികമ് ॥ ൧,൧൭൩.

ഉപ്പ് മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാൽ ശരീരത്തിലെ വഴികൾ തടയും, മൃദുത്വം വരുത്തും; അവയവങ്ങളിൽ കുരു, വയറുവീക്കം, വർണ്ണക്കുറവ്, രക്തരോഗം, വായു, പിത്തം, രക്തം, പുരുഷത്വം, ഇന്ദ്രിയരോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കും.

വ്യോഷശിഗ്രൂമൂലകം ദേവദാരു ച കുഷ്ഠകമ് । ലശുനം വല്ഗുജീ ഫലം മുസ്താഗുഗ്ഗുലുലാങ്ഗലീ ॥ ൧,൧൭൩.

പിപ്പലി, ശിഗ്രു മൂലം, ദേവദാരു, കുഷ്ഠം, ഉള്ളി, വൽഗുജി ഫലം, മുഷ്ത, ഗുഗ്ഗുലു, ലാംഗലി —

കടുകോ ദീപനഃ ശോധീ കുഷ്ഠകണ്ഡൂകഫാന്തകൃത് । സ്ഥൌല്യാലസ്യക്രിമിഹരഃ ശുക്രമേദോവിരോധനഃ । ഏകോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനഃ ഭ്രമദാഹാദികൃദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൩.

കാരം ദഹനം ഉണർത്തുന്നു, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ചർമ്മരോഗം, കുരു, കഫം എന്നിവയെ നീക്കുന്നു; അമിതഭാരം, ആലസ്യം, പുഴുക്കൾ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു, വീര്യവും മെദസ്സും കുറയ്ക്കുന്നു; അതികം ഉപയോഗിച്ചാൽ തലകറക്കം, ദഹനം, തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

കൃതമാലഃ കീരാണി ഹരിദ്രേന്ദ്രയവാസ്തഥാ । സ്വാദുകണ്ടകവേത്രാണി ബൃഹതീദ്വയശങ്ഖിനീ ॥ ൧,൧൭൩.

കൃതമാല, കീറാണി, മഞ്ഞൾ, യവം, മധുരക്കണ്ട, വെട്ര, ഇരുവിധം ബൃഹതി, ശംഖിനി —

ഗുഡൂചീ ചദ്രവന്തീ ച ത്രിവൃന്മണ്ഡൂകപര്ണ്യപി । കാരവേല്ലകവാര്താകുകരവീരകവാസകാഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഗുഡൂചി, ദ്രവന്തി, ത്രിവൃത്, മണ്ടൂകപർണി, കാരവെല്ല, വഴുതന, കരവീര, വാസക —

രോഹിണീ ശങ്ഖചൂര്ണം ച കര്കോടോ വൈ ജയന്തികാ । ജാതീവാരുണകം നിമ്ബോ ജ്യോതിഷ്മതീ പുനര്നവാ ॥ ൧,൧൭൩.

രോഹിണി, ശംഖച്ചൂർണം, കർക്കോട്ടം, ജയന്തിക, ജാതി, വാർണക, നിംബു, ജ്യോതിഷ്മതി, പുനർനവ —

തിക്തോ രസശ്ഛേദനഃ സ്യാദ്രോചനീ ദീപനസ്തഥാ । ശോധനോ ജ്വരതൃഷ്ണാഘ്നോ മൂര്ഛാകണ്ഠാര്തികാദിജിത് ॥ ൧,൧൭൩.

കയ്പ് രുചി ദഹനശേഷി കൂട്ടുന്നു, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, ദഹനം ഉണർത്തുന്നു; ജ്വരം, ദാഹം, മയക്കം, കണ്ഠവേദന തുടങ്ങിയവയെ അകറ്റുന്നു.

വിണ്മൂത്രക്ലേദസംശോഷോ ഹ്യത്യര്ഥം സ ച സേവിതഃ । ഹനുസ്തമ്ഭാക്ഷേപകാര്തിശിരഃ ശൂലബ്രണാദികൃത് ॥ ൧,൧൭൩.

കയ്പ് അമിതമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ മലവും മൂത്രവും ഉണക്കുന്നു; താടിവലയം, കുലുക്കം, വേദന, തലവേദന, പുണ്ണ് എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ത്രിഫലാസല്ലകീജമ്ബു ആമ്രാതകവചാദികമ് । തിന്ദുകം വകുലം ശാലം പാലങ്കീമുദ്ഗചില്ലകമ് ॥ ൧,൧൭൩.

തൃഫല, സല്ലകി, ജാംബു, ആമ്രാതക, വച, തിന്ദുക, വക്കുല, ശാല, പാലങ്കി, മുട്ഗ, ചില്ലക —

കഷായോ ഗ്രാഹകോ രോപീ സ്തമ്ഭനക്ലേദശോഷണഃ । ഏകോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനോ ഹൃദയേ ചാഥ പീഡകഃ । മുഖശോഷജ്വരാധ്മാനമന്യാസ്തമ്ഭാദികാരകഃ ॥ ൧,൧൭൩.

കശായം ആകർഷണം, മുറിവ് മടക്കം, തടയൽ, ഈർപ്പം ഉണക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് നല്ലത്; അതികം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാൽ ഹൃദയവേദന, വായ് ഉണക്കൽ, ജ്വരം, വയറുവീക്കം, മറ്റു കഠിനതകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.