ഗരുഡപുരാണമ്

പീതാശ്വഗന്ധാ പയസാ ഘൃതേനാശേപരോഗനുത് । മണ്ഡൂകപര്ണ്യാഃ സ്വരസോ വിദാര്യാശ്ചാമൃതോപമഃ ॥ ൧,൧൭൨.

അശ്വഗന്ധ പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവയിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ വീര്യരോഗങ്ങൾ മാറും. മണ്ടൂകപർണി, വിദാരി എന്നിവയുടെ തഴച്ചരസം അമൃതംപോലെയാണ്.

തിലധാത്രീഭൃങ്ഗരാജൌ ജഗ്ധ്വാ വര്ഷശതീ ഭവേത് । ത്രികടു ത്രിഫലാ വഹ്നിര്ഗുഡൂചീ ച ശതാവരീ ॥ ൧,൧൭൨.

എള്ള്, ധാത്രി, ഭൃംഗരാജ് എന്നിവ കഴിച്ചാൽ നൂറുവർഷം ജീവിക്കാം. ത്രികടു, ത്രിഫല, വഹ്നി, ഗുഡൂചി, ശതാവരി എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.

വിഡങ്ഗലോഹചൂര്ണം തു മധുനാ സഹ രോഗനുത് । ത്രിഫലാ ച കണാ ശുണ്ഠീ ഗുഡൂചീ ച ശതാവരീ ॥ ൧,൧൭൨.

വിഡംഗം, ഇരുമ്പ് എന്നിവ പൊടിയായി തേനിൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ രോഗങ്ങൾ മാറും. ത്രിഫല, കണ, ഉണക്കിഞ്ജി, ഗുഡൂചി, ശതാവരി എന്നിവയും ഉത്തമം.

വിഡങ്ഗഭൃങ്ഗരാജാദി ഭാവിതം സര്വരോഗനുത് । ചൂര്ണം വിദാര്യാ മധ്വാജ്യം ലീഢ്വാ ദശ സ്ത്രിയോ വ്രജേത് ॥ ൧,൧൭൨.

വിഡംഗം, ഭൃംഗരാജ് മുതലായവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ചൂർണത്തിൽ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ലേഹ്യമായി കഴിച്ചാൽ എല്ലാ രോഗങ്ങളും മാറും. ഇതു കഴിച്ച ശേഷം ഒരു പുരുഷൻ പത്ത് സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കാനും കഴിയും.

ഘൃതം ശതാവരീകല്കൈഃ ക്ഷീരൈര്ദശഗുണൈഃ പചേത് । ശര്കരാപിപ്പലീക്ഷൌദ്രയുക്തം വാ ജാരകം വിദുഃ ॥ ൧,൧൭൨.

ശതാവരിയുടെ കല്ക് പത്ത് ഗുണം പാൽ ചേർത്ത് നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്ത്, ശർക്കര, പിപ്പലി, തേൻ എന്നിവ ചേർത്താൽ അതിനെ ജാരകം എന്ന് പറയുന്നു.

പ്രതിമര്ഷോഽവപീഡശ്ച നസ്യം പ്രവപനം തഥാ । ശിരോവിരേചനം ചേതി പഞ്ചകര്മ ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൧൭൨.

പ്രതിമർശം, അവപീഡം, നസ്യം, പ്രവപനം, ശിരോവിരേചനം — ഇവയാണ് പഞ്ചകർമ്മം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

മാസൈര്ദ്വിസംഖ്യൈര്മാഘാദ്യൈഃ ക്രമാത്ഷഡൃതവഃ സ്മൃതാഃ । അഗ്നിസേവാമധുക്ഷീരവികൃതീഃ പരിപേവയേത് ॥ ൧,൧൭൨.

മാഘം തുടങ്ങിയ ആറു ঋതുക്കളും രണ്ട് മാസം വീതം എന്ന ക്രമത്തിൽ എണ്ണപ്പെടുന്നു. ഈ കാലങ്ങളിൽ തീ, പാൽ, പുളിച്ചപാൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.

സ്ത്രീയുക്തഃ ശിശിരേ തദ്വദ്വസന്തേ ന ദിവാ സ്വപേത് । ത്യജേദ്വര്ഷാസു സ്വപ്നാദീഞ്ഛരദിന്ദോശ്ച രശ്മയഃ ॥ ൧,൧൭൨.

ശീതകാലത്ത് സ്ത്രീയോടൊപ്പം ഉറങ്ങണം; വസന്തത്തിൽ പകൽ ഉറക്കം ഒഴിവാക്കണം. മഴക്കാലത്ത് ഉറക്കം പോലുള്ള ശീലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം; ശരത്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം.

പഥ്യാനി ശാലയോ മുദ്രാ വര്ഷാമ്ഭഃ ക്വഥിതം പയഃ । നിമ്വാതസീകുസുമ്ഭാനാം ശിഗ്രുസര്ഷപയോസ്തഥാ ॥ ൧,൧൭൨.

ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലത് അരി, മുദ്ര, മഴവെള്ളം, തിളപ്പിച്ച പാൽ, കൂടാതെ വേപ്പ്, അതസി, കുസുംഭം, ശിഗ്രു, കടുക് എന്നിവയുമാണ്.

ജ്യോതിഷ്മതീമൂലകാനാം തൈലാനി ച ഹരന്തി ഹി । കൃമികുഷ്ഠപ്രമേഹാംശ്ച വാതശ്ലേഷ്മശിരോരുജഃ ॥ ൧,൧൭൨.

ജ്യോതിഷ്മതി മുതലായ വേരുകളുടെ എണ്ണങ്ങൾ കൃമികൾ, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, മൂത്ര സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ, വാതം, ശ്ലേഷ്മം, തലവേദന എന്നിവ നീക്കുന്നു.

ദാഡിമാമലകീകോലകരമര്ദ്പിയാലകമ് । ജമ്ബീരം നാഗഗ്ഗം ച ആമ്രാതകകപിന്ഥകമ് ॥ ൧,൧൭൨.

മാതളനാരകം, നെല്ലിക്ക, കോല, കരമർദം, പിയാലം, നാരകം, നാഗങ്ങ, ആമ്രാതകം, കപിത്തം എന്നിവയാണ് പറയുന്നത്.

പിത്തലാന്യനിലഘ്നാനി കഫോത്ക്ലേശകരാണിച । ജലം ജീമൂതകേക്ഷ്വാകുകുടജാകൃതബന്ധനമ് ॥ ൧,൧൭൨.

ഇവ പിത്തത്തിന് നല്ലതും വാതം ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്; എന്നാൽ ശ്ലേഷ്മം വർദ്ധിപ്പിക്കും. ജീമൂതക, ഇക്ഷ്വാകു, കുഡജം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന വെള്ളം കുടലിൽ പിടിപ്പുണ്ടാക്കും.

ധാമാര്ഗവശ്ച സംയോജ്യാഃ സര്വഥാ വമനേഷ്വമീ । പൂര്വാഹ്നേ വമനായേതേ മദനേന്ദ്രയവീ വചാ ॥ ൧,൧൭൨.

ധാമാർഗവം, അർക്കം എന്നിവ എല്ലായ്പ്പോഴും വമനം ചെയ്യാൻ ചേർക്കണം. രാവിലെ വമനം ഉണ്ടാക്കാൻ മദനം, ഇന്ദ്രയവം, വച എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം.

മൃദുകോഷ്ടശ്ച പിത്തേന ഖരോ വാതകഫാശ്രയാത് । മധ്യമഃ സമദോഷേ സ്യാത്ത്രിവൃത്തിതേ വിരേചനമ് ॥ ൧,൧൭൨.

മൃദുവായ കുടലുള്ളവരിൽ പിത്തം കൂടുതലാകും; കഠിനമായ കുടലുള്ളവരിൽ വാതവും ശ്ലേഷ്മവും; മിതമായ ദോഷമുള്ളവർക്ക് ത്രിവൃത് ഉപയോഗിച്ച് ശോധനം ചെയ്യാം.

ശര്കരാമധുസംയുക്തം സൈന്ധവം നഗരം ത്രിവൃത് । ഹരീതകീവിഹങ്ഗാനി ഗോമൂത്രേണ വിരേചനമ് ॥ ൧,൧൭൨.

ശർക്കരയും തേനും ചേർത്ത ത്രിവൃത്, സൈന്ധവലവണം, നാഗരം, ഹരീതകി, വിഹംഗം എന്നിവ പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ ചേർത്ത് കൊടുക്കുന്നത് ശോധനത്തിനാണ്.

ഏരണ്ഡതൈലം ത്രിഫലാക്വാഥശ്ച ദ്വിഗുണസ്തഥാ । വാതോല്ബണേഷു ദോഷേഷു ഭോജയിത്വാഥ വാമയേത് ॥ ൧,൧൭൨.

എരണ്ടെണ്ണയും ത്രിഫല കഷായവും ഇരട്ട അളവിൽ വാതം കൂടുതലുള്ള രോഗങ്ങളിൽ ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം കൊടുത്ത് വമനം ഉണ്ടാക്കണം.

വംശാദിനേത്രം കുര്വീത പഡഷ്ടദ്വാദശാങ്ഗുലമ് । കര്കന്ധൃഫലവച്ഛിദ്രം വസ്തിരുത്താനശായിനേ ॥ ൧,൧൭൨.

വസ്തി ചെയ്യാൻ, വംശം കൊണ്ടുള്ള എട്ടോ പന്ത്രണ്ടോ വിരൽ നീളമുള്ള ഒരു കുഴൽ, കർക്കന്ദു ഫലത്തിന്റെ പോലെ ഒരു തുളയോടെ, കിടന്നിരിക്കുന്നവർക്കായി തയ്യാറാക്കണം.

നിരൂഹദാനേഽപി വിധിരയമേവമുദീരിതഃ । അര്ധത്രിപട്പലേ മാത്രാ ലഘുമധ്യോത്തമഃ ക്രമാത് ॥ ൧,൧൭൨.

നിരൂഹവസ്തി നൽകുന്നതിനുള്ള വിധി ഇതാണ്; അളവ് പകുതി, മൂവാറ്, മുഴുവൻ എന്നിങ്ങനെ ലഘു, മധ്യം, ഉത്തമം എന്ന ക്രമത്തിൽ വേണം.

പഥ്യാക്ഷവാത്ര്യോകദ്വിചതുര്ഭാഗ രുഗര്ദനാഃ । ശതവര്യസൃതാഭൃങ്ഗസിന്ധുവാരാദിഭാവിതാഃ ॥ ൧,൧൭൨.

ആരോഗ്യത്തിന് നല്ല അക്ഷവാത്രി, ഒന്ന്, രണ്ട്, നാലു ഭാഗം Rugardana, ശതാവരി, സൃത, ഭൃംഗ, സിന്ദുവാര തുടങ്ങിയവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൭൩ ധന്വന്തരിരുവാച । ദ്രവ്യാണി മധുരാദീനി വക്ഷ്യേ രാഗഹരാണ്യഹമ് । ശാലിഷഷ്ടികഗോധൃമക്ഷീരം ഘൃതം രസാ മധ ॥ ൧,൧൭൩.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഇനിയും ഞാൻ മധുരം തുടങ്ങിയ, രാഗം കുറയ്ക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങൾ പറയാം: ശാലി അരി, ഷഷ്ടിക അരി, ഗോതമ്പ്, പാൽ, നെയ്യ്, രസങ്ങൾ, തേൻ.

മജ്ജാശൃങ്ഗാടകയവകശേര്വിവാരുഗീക്ഷുരമ് । ഗമ്ഭഗീ പൌഷ്കരം ബീജം ദ്രാക്ഷാ ഖര്ജൂരകം ബലാ ॥ ൧,൧൭൩.

മജ്ജ, ശ്രിംഗാടക, യവം, ഉരുഗി, ക്ഷുരം, ഗംഭാരി, പുഷ്കരത്തിന്റെ വിത്ത്, മുന്തിരി, ഈന്തപ്പഴം, ബല എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

നാരികലേക്ഷ്വാത്മണുപ്താ വിദാരീ ച പ്രിയാലകമ് । മധുകം താലകഷ്മാണ്ഡം മുഖ്യോഽയം മധുരോ ഗണഃ ॥ ൧,൧൭൩.

തേങ്ങ, ഇക്ഷ്വാകു, ആത്മനുപ്ത, വിദാരി, പ്രിയാലം, ഇരട്ടി, പനപ്പഴം, കുമ്പളങ്ങ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായ മധുരം ഉള്ളവ.

മൂര്ഛാദാഹപ്രശമനഃ പഡിന്ദ്രിയപ്രസാദനഃ । കൃമികൃത്കഫകൃച്ചൈവ ഏകോഽത്യര്ഥ നിപേവിതഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഇവ മയക്കം, ദാഹം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, കൃമിയും ശ്ലേഷ്മവും ഉണ്ടാക്കുകയും, അതികമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ ദോഷം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ശ്വാസകാസാമ്യമാധുര്യസ്വരഘാതാര്വുദാനി ച । ഗലഗണ്ഡശ്ലീപദാനി ഗുഡലേപാദി കാരയേത് ॥ ൧,൧൭൩.

ശ്വാസം, ചുമ, പ്രമേഹം, ശബ്ദക്ഷയം, അർബുദം, കഴുത്ത് വീക്കം, ശ്ലീപദം എന്നിവയ്ക്ക് ചക്കരയും മറ്റ് ദ്രവ്യങ്ങളും ചേർത്ത് ലേപം ചെയ്യണം.

ദാഡിമാമലകാമ്രം ച കപിത്ഥകരമര്ദകൌ । മാതുലുങ്ഗാമ്രാതകം ച ബദരം തിന്തഡീഫലമ് ॥ ൧,൧൭൩.

മാതളനാരകം, നെല്ലിക്ക, മാമ്പഴം, കപിത്തം, കരമർദം, മാതളുങ്ക, ആമ്രാതകം, ബദരം, പുളിപ്പഴം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദധി തക്രം കാഞ്ജികം ച ലകുചം ചാമ്ലവേ തസമ് । അമ്ലോ ലോണഃ ശുണ്ഠീയുക്തോ ജാരണഃ പാചനോ രസഃ ॥ ൧,൧൭൩.

തയിരും മോറും പുളിച്ച കഞ്ഞിയും ലക്ഷുക ഫലവും മറ്റു പുളിയുള്ള വസ്തുക്കളും — പുളി രുചി ഉപ്പും ഇഞ്ചിയും ചേർന്നാൽ അജീർണത്തിന് നല്ലത്, ജീർണനശേഷി കൂട്ടുന്നു.

ക്ലേദനോ വാതകൃദ്ധൃപ്യോ വിദാഹീ ചാനുലോമനഃ । അമ്ലോഽത്യര്ഥം സേവ്യമാനഃ കുര്യാദ്ധൈ ദന്തഹര്ഷകമ് ॥ ൧,൧൭൩.

പുളി രുചി ശരീരത്തിൽ ഈർപ്പം കൂട്ടുന്നു, വായുവിനെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, കഠിനതയും ദഹനവും ഉണ്ട്, പാടില്ലാത്ത അഗ്നി ഉണർത്തുന്നു; അതിനെ അതിരുകടന്ന് ഉപയോഗിച്ചാൽ പല്ലിൽ തിളച്ചുപിടിക്കുന്നതും ഉണ്ടാകും.

ശരീരസ്യ ച ശൈതില്യം സ്വരകണ്ഠാസ്യഹൃദ്ദഹേത് । ഛിന്നഭിന്നവ്രണാദീനി പാചയിത്വാഗ്നിഭാവിതഃ ॥ ൧,൧൭൩.

ഇത് ശരീരത്തിന് ദുർബലതയും, ശബ്ദം, കണ്ഠം, വായ്, ഹൃദയം എന്നിവയിൽ അസ്വസ്ഥതകളും വരുത്തുന്നു; മുറിവുകളും പുണ്ണുകളും പാകം ആക്കി ദഹനവും ഉണ്ടാക്കുന്നു.

ലവണാനി യവക്ഷാരസര്ജികാദിശ്ച ലാവണഃ । ശോധനഃ പാചനഃ ക്ലേദീ വിശ്ലേഷസര്പണാദികൃത് ॥ ൧,൧൭൩.

ഉപ്പ്, യവക്ഷാര, സർജിക തുടങ്ങിയ ഉപ്പുകൾ — ഉപ്പു രുചി ശുദ്ധീകരണവും ദഹനവും ഈർപ്പം കൂട്ടലും വേർതിരിക്കൽ, വ്യാപനം എന്നിവയും ചെയ്യുന്നു.