ബദരീപത്രസംലേപാദ്യോനിര്ഭിന്നാ പ്രശാമ്യതി । ലോധ്രതുമ്ബീഫലാലേപാദ്യോനേര്ദാര്ഢ്യം കരോതി ച ॥ ൧,൧൭൨.
ബദരിയുടെ ഇല അരച്ചതുപയോഗിച്ച് പുരട്ടിയാൽ, പൊട്ടിയ യോനി ശമിക്കും. ലോധ്രയും തുമ്പി പഴം അരച്ചതുപയോഗിച്ച് പുരട്ടിയാൽ, യോനി ദൃഢമാകും.
പഞ്ചപല്ലവപിഷ്ടാഹ്വമാലതീകുസുമൈര്ഘൃതമ് । രവിപക്വമസൃഗ്ധാരം യോനിഗന്ധവിനാശനമ് ॥ ൧,൧൭൨.
അഞ്ചു ഇലകളും മാലതിപ്പൂവും അരച്ച്, നെയ്യിൽ ചേർത്ത് സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ പാകം ചെയ്തതെടുത്താൽ, അതിക്രമമായ രക്തസ്രാവം നിൽക്കും, യോനിയിലെ ദുർഗന്ധം മാറും.
സകാഞ്ജികം ജപാപുഷ്പപുഷ്പം ജ്യോതിഷ്മതീദലമ് । ദൂര്വാപിഷ്ടം ച സംപ്രാശ്യ ചിത്രകം ശര്കരാന്വിതമ് ॥ ൧,൧൭൨.
കാഞ്ചികം, ജപാപൂവ്, ജ്യോതിഷ്മതിദലം, ദുർവ അരച്ചത്, ചിത്രകം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് കഴിക്കണം.
ധാത്ര്യഞ്ജനാഭയാചൂര്ണം തോയപീതം രജോ ഹരേത് । സദുഗ്ധാ ലക്ഷ്മണാ പീതാ നസ്യാദ്വാ പുത്രദാ ഋതൌ ॥ ൧,൧൭൨.
ധാത്രി, അഞ്ജനം, അഭയ എന്നിവയുടെ ചൂർണം വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, രജോ ദോഷം മാറും. ക്ഷീരത്തിൽ ചേർത്ത് ലക്ഷ്മണാ കഴിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ പിറവിക്കാലത്ത് നാസ്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ, സന്താനം ലഭിക്കും.
ദുഗ്ധസ്യാര്ധാഢകം ചാജ്യമശ്വഗന്ധാ ച പുത്രദാ । വന്ധ്യാ പുത്രം ലഭേത്പീത്വാ ഘൃതേന വ്യോപകേസരമ് ॥ ൧,൧൭൨.
പാൽ അരയടക്കവും, നെയ്യും, അശ്വഗന്ധയും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, സന്താനപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകും. ഗർഭം ഇല്ലാത്ത സ്ത്രീയും, ഇതിൽ നെയ്യും വ്യോപകേശരവും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, മകൻ ലഭിക്കും.
കുശകാശോരുചൃകാനാം മൃലൈര്ഗോക്ഷുരകസ്യ ച । ശൃതം ദുഗ്ധം സിതായുക്തം ഗര്ഭിണ്യാഃ ശൂലനുത്പരമ് ॥ ൧,൧൭൨.
കുശ, കാശ, ഉറുചൃക, മൃല, ഗോക്ഷുരകം എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ പാൽ, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് ഗർഭിണികൾക്ക് കുടിപ്പിച്ചാൽ വയറുവേദനയ്ക്ക് ഉത്തമമരുന്നാണ്.
പാഠാലാങ്ഗലിസിംഹാമ്യമയൂരകൂടജൈഃ പൃഥക് । നാഭിബസ്തി ഭഗാലേപാത്സുഖം നാരീ പ്രസൂയതേ ॥ ൧,൧൭൨.
പാഠ, അളങ്ങൾ, സിംഹ, മയൂര, കൂടജ എന്നിവ വേറേ വേറേ എടുത്ത്, നാഭി, മൂത്രാശയം, യോനി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പുരട്ടിയാൽ സ്ത്രീക്ക് സുഖമായി പ്രസവിക്കാം.
സൂതായാ ഹൃച്ഛിരോബസ്തിശൂലമര്കന്ദ (ക്വല്ല) സംജ്ഞിതമ് । യവക്ഷാരം പിബേത്തത്ര മസ്തു കോഷ്ണോദകേന വാ ॥ ൧,൧൭൨.
സൂതികയ്ക്ക് ഹൃദയം, തല, മൂത്രാശയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദനയുണ്ടാകുമ്പോൾ, യവക്ഷാരം, മസ്തു അല്ലെങ്കിൽ ചൂടുവെള്ളം എന്നിവയിൽ ചേർത്ത് കുടിക്കണം.
ദശമൂലീകൃതഃ ക്താഥഃ സാജ്യഃ മൂതിരുജാപഹഃ । ശാതിലണ്ഡുലചൂര്ണം തു സദുഗ്ധം ദുഗ്ധകൃദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൨.
ദശമൂലിയുടെ കഷായത്തിൽ നെയ്യ് ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ഗർഭാശയ വേദന മാറും. ശാതിലയും അരി ചൂര്ണവും പാൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ പാൽ വർദ്ധിക്കും.
വിദാരീ കന്ദസ്വരസം മൂലം കാര്പാസജം തഥാ । ധാത്രീ സ്തന്യവിശുദ്ധ്യര്ഥം മുദ്ഗയൂപരസാശിനീ ॥ ൧,൧൭൨.
വിദാരിവേറിന്റെ നീരും, കർപ്പാസവേറും, ധാത്രി എന്നിവയും, മുദ്ഗയൂഷം കഴിച്ചാലും, അമ്മയുടെ പാൽ ശുദ്ധമാകും.
കുഷ്ഠാ വചാഭയാ ബ്രാഹ്മീ മധുരാ ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ । വര്ണായുഃ കാന്തിജനനം ലേഹ്യം വാലമ്യ ദാപയേത് ॥ ൧,൧൭൨.
വാലം ബാധിച്ച കുട്ടികൾക്ക്, കുഷ്ഠം, വച, അഭയ, ബ്രാഹ്മി, മധുരം എന്നിവ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ലേഹ്യമായി കൊടുക്കണം. ഇതു വർണ്ണവും ദീർഘായുസും ആകർഷണശക്തിയും നൽകുന്നു.
സ്തന്യാഭാവേ പയശ്ഛാഗം ഗവ്യം വാ തദ്ഗുണം പിവേത് । സ്വേദനം നാഗ്നിശോഫാര്തേ മൃദാ സ്യാദഗ്നിതപ്തയാ ॥ ൧,൧൭൨.
തായ്പാൽ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ആടിന്റെ പാൽ അല്ലെങ്കിൽ പശുവിന്റെ പാൽ കൊടുക്കാം, അതിന് തുല്യഗുണങ്ങളുണ്ട്. ചൂടില്ലാത്ത വാതം ബാധിച്ചവർക്കു തീയിൽ ചൂടാക്കിയ മണ്ണുകൊണ്ട് ഉണക്കണം.
ലേഹോ മുസ്തവിപായാശ്ച വമികാസജ്വരേ പിബേത് । സുസ്തശുണ്ഠീവിഷാവില്വകൂടജൈരതിസാരനുത ॥ ൧,൧൭൨.
മുസ്തയും വിപായകവും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലേഹ്യം ഛർദിയും ജ്വരവും ഉള്ളപ്പോൾ കൊടുക്കണം. അതിസാരത്തിന് ഉണക്കിഞ്ജി, വിഷ, ബില്വം, കൂടജം എന്നിവ ചേർത്ത് കൊടുക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണ്.
മധു വ്യോഷം മാതുലുങ്ഗം ഹിക്കാച്ഛര്ദിനിവാരണമ് । കുഷ്ഠേന്ദ്രയവസിദ്ധാര്ഥാ നിശാ ദൂര്വാ ച കുഷ്ഠജിത് ॥ ൧,൧൭൨.
തേൻ, ത്രികടു, മാത്തളനാരങ്ങ എന്നിവ ഹിക്കയും ഛർദിയും ശമിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമം. കുഷ്ഠം, ഇന്ദ്രയവം, സിദ്ധാർത്ഥകം, നിശ, ദുർവ എന്നിവ ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്ക് ഫലപ്രദമാണ്.
മഹാമുണ്ജിതികോജീച്യകാഥൈഃ സ്നാനം ഗ്രഹാപഹമ് । സപ്തച്ഛദാമയനിശാചന്ദനൈശ്ചാനുലേപനമ് ॥ ൧,൧൭൨.
മഹാമുഞ്ച, തിക്തം, ജീച്യ എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. സപ്തച്ഛദം, അമയ, നിശ, ചന്ദനം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണങ്ങുകയും ഉത്തമം.
ശങ്ഖാബ്ജബീജരുദ്രാക്ഷവചാലൌഹാദിധാരണമ് । ഓം കം ടം യം ഗം വൈനതേയായ നമഃ । ഓം ഹോം ഹാം ഹഃ മന്ത്രേണ ശാന്തിര്വാലാനാം മാര്ജനാദ്വലിദാനതഃ । ഓം ഹ്രീം ബാലമ്രഹാദ്വലിം ഗൃഹ്ണീത വാലം മുഞ്ചത സ്വാഹാ ॥ ൧,൧൭൨.
ശംഖ്, താമരാവിത്ത്, രുദ്രാക്ഷം, വച, ഇരുമ്പ് എന്നിവ ധരിക്കണം. 'ഓം കം ടം യം ഗം വൈനതേയായ നമഃ, ഓം ഹോം ഹാം ഹഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വെള്ളം തളിച്ച് കയറ്റം കെട്ടിയാൽ കുട്ടികൾക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കും. 'ഓം ഹ്രീം ബാലംരഹാദ്വലിം ഗ്രഹ്ണീത വാലം മുഞ്ചത സ്വാഹാ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
തണ്ഡുലാദ്ഭിഃ ശിരീപസ്യ പലം പീതം വിഷാപഹമ് । തണ്ഡുലാദ്ഭിശ്ച വര്ഷാഭ്വാഃ ശുക്ലായാഃ സര്പദംശനുത് ॥ ൧,൧൭൨.
അരിയുവെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് ഒരു പളം ശിരീഷം കുടിച്ചാൽ വിഷം മാറും. അരിയുവെള്ളത്തിൽ വർഷാഭ്വാ അല്ലെങ്കിൽ ശുക്ലാ ചേർത്താൽ പാമ്പുകടിക്ക് ഔഷധമാണ്.
ദധ്യാജ്യം തണ്ഡുലീയം ച ഗൃഹധൃമോ നിശാ തഥാ । പിഷ്ടം പാനം തഥാ ക്ഷൌദ്രം സിന്ധൃത്ഥസ്യ വിപാന്തകമ് ॥ ൧,൧൭൨.
തയിർ, നെയ്യ്, അരിയുവെള്ളം, ഗൃഹധ്രമം, നിശ, തേൻ ചേർത്ത പാനം അല്ലെങ്കിൽ പേസ്റ്റ് എന്നിവ സിന്ധൃത്ഥ വിഷം മാറ്റാൻ ഫലപ്രദമാണ്.
അങ്കോടമൂലനിഷ്ക്വാഥഃ സാജ്യഃ പീതോ വിഷാന്തകഃ । യജ്ജരാവ്യാധിവിധ്വംസി ഭേഷജം തദ്രസായനമ് ॥ ൧,൧൭൨.
അങ്കോട്ടയുടെ വേർ നെയ്യ് ചേർത്ത് കഷായമാക്കി കുടിച്ചാൽ വിഷം മാറും. ഇത് വയസ്സും രോഗങ്ങളും അകറ്റുന്ന, ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധമാണ്.
സിന്ദൂത്യരാര്കരാശുണ്ഠീകണാമധുഗുഡൈഃ ക്രമാത് । വര്ഷാദിഷ്വഭയാ സേവ്യാ രസായനഗുണൌഷിണാ ॥ ൧,൧൭൨.
സിന്ദൂതി, അരാർക്ക, രാശുണ്ഠി, കണ, തേൻ, ശർക്കര എന്നിവ ക്രമമായി ഉപയോഗിക്കണം. മഴക്കാലം മുതലായ കാലങ്ങളിൽ അഭയയും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഗുണം ലഭിക്കും.
ജ്വരസ്യാന്തേഽഭയാം ചൈകാം പ്രഭുങ്ക്തേ ദ്വേ വിഭീതകേ । ഭുക്ത്വാ മധ്വാജ്യധാത്രീണാം ചതുഷ്കം ശതവര്ഷകൃത് ॥ ൧,൧൭൨.
ജ്വരം കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു അഭയയും രണ്ട് വിഭീതകവും കഴിക്കണം. ശേഷം തേൻ, നെയ്യ്, ആമലകി, ധാത്രി എന്നിവ നാലും ചേർന്ന് കഴിച്ചാൽ നൂറുവർഷം ആയുസ്സ് ലഭിക്കും.
പീതാശ്വഗന്ധാ പയസാ ഘൃതേനാശേപരോഗനുത് । മണ്ഡൂകപര്ണ്യാഃ സ്വരസോ വിദാര്യാശ്ചാമൃതോപമഃ ॥ ൧,൧൭൨.
അശ്വഗന്ധ പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവയിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ വീര്യരോഗങ്ങൾ മാറും. മണ്ടൂകപർണി, വിദാരി എന്നിവയുടെ തഴച്ചരസം അമൃതംപോലെയാണ്.
തിലധാത്രീഭൃങ്ഗരാജൌ ജഗ്ധ്വാ വര്ഷശതീ ഭവേത് । ത്രികടു ത്രിഫലാ വഹ്നിര്ഗുഡൂചീ ച ശതാവരീ ॥ ൧,൧൭൨.
എള്ള്, ധാത്രി, ഭൃംഗരാജ് എന്നിവ കഴിച്ചാൽ നൂറുവർഷം ജീവിക്കാം. ത്രികടു, ത്രിഫല, വഹ്നി, ഗുഡൂചി, ശതാവരി എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.
വിഡങ്ഗലോഹചൂര്ണം തു മധുനാ സഹ രോഗനുത് । ത്രിഫലാ ച കണാ ശുണ്ഠീ ഗുഡൂചീ ച ശതാവരീ ॥ ൧,൧൭൨.
വിഡംഗം, ഇരുമ്പ് എന്നിവ പൊടിയായി തേനിൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ രോഗങ്ങൾ മാറും. ത്രിഫല, കണ, ഉണക്കിഞ്ജി, ഗുഡൂചി, ശതാവരി എന്നിവയും ഉത്തമം.
വിഡങ്ഗഭൃങ്ഗരാജാദി ഭാവിതം സര്വരോഗനുത് । ചൂര്ണം വിദാര്യാ മധ്വാജ്യം ലീഢ്വാ ദശ സ്ത്രിയോ വ്രജേത് ॥ ൧,൧൭൨.
വിഡംഗം, ഭൃംഗരാജ് മുതലായവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ചൂർണത്തിൽ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ലേഹ്യമായി കഴിച്ചാൽ എല്ലാ രോഗങ്ങളും മാറും. ഇതു കഴിച്ച ശേഷം ഒരു പുരുഷൻ പത്ത് സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കാനും കഴിയും.
ഘൃതം ശതാവരീകല്കൈഃ ക്ഷീരൈര്ദശഗുണൈഃ പചേത് । ശര്കരാപിപ്പലീക്ഷൌദ്രയുക്തം വാ ജാരകം വിദുഃ ॥ ൧,൧൭൨.
ശതാവരിയുടെ കല്ക് പത്ത് ഗുണം പാൽ ചേർത്ത് നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്ത്, ശർക്കര, പിപ്പലി, തേൻ എന്നിവ ചേർത്താൽ അതിനെ ജാരകം എന്ന് പറയുന്നു.
പ്രതിമര്ഷോഽവപീഡശ്ച നസ്യം പ്രവപനം തഥാ । ശിരോവിരേചനം ചേതി പഞ്ചകര്മ ച കഥ്യതേ ॥ ൧,൧൭൨.
പ്രതിമർശം, അവപീഡം, നസ്യം, പ്രവപനം, ശിരോവിരേചനം — ഇവയാണ് പഞ്ചകർമ്മം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
മാസൈര്ദ്വിസംഖ്യൈര്മാഘാദ്യൈഃ ക്രമാത്ഷഡൃതവഃ സ്മൃതാഃ । അഗ്നിസേവാമധുക്ഷീരവികൃതീഃ പരിപേവയേത് ॥ ൧,൧൭൨.
മാഘം തുടങ്ങിയ ആറു ঋതുക്കളും രണ്ട് മാസം വീതം എന്ന ക്രമത്തിൽ എണ്ണപ്പെടുന്നു. ഈ കാലങ്ങളിൽ തീ, പാൽ, പുളിച്ചപാൽ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.
സ്ത്രീയുക്തഃ ശിശിരേ തദ്വദ്വസന്തേ ന ദിവാ സ്വപേത് । ത്യജേദ്വര്ഷാസു സ്വപ്നാദീഞ്ഛരദിന്ദോശ്ച രശ്മയഃ ॥ ൧,൧൭൨.
ശീതകാലത്ത് സ്ത്രീയോടൊപ്പം ഉറങ്ങണം; വസന്തത്തിൽ പകൽ ഉറക്കം ഒഴിവാക്കണം. മഴക്കാലത്ത് ഉറക്കം പോലുള്ള ശീലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം; ശരത്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം.
പഥ്യാനി ശാലയോ മുദ്രാ വര്ഷാമ്ഭഃ ക്വഥിതം പയഃ । നിമ്വാതസീകുസുമ്ഭാനാം ശിഗ്രുസര്ഷപയോസ്തഥാ ॥ ൧,൧൭൨.
ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലത് അരി, മുദ്ര, മഴവെള്ളം, തിളപ്പിച്ച പാൽ, കൂടാതെ വേപ്പ്, അതസി, കുസുംഭം, ശിഗ്രു, കടുക് എന്നിവയുമാണ്.