ശതമൂല്യൈരണ്ഡമൂലചക്രാവ്യാഘ്രീപലൈഃ ശൃതമ് । തൈലം നസ്യമരുശ്ലേഷ്മതിമിരോര്ധ്വര്(ദ്ധ) ഗദാപഹമ് ॥ ൧,൧൭൧.
ശതമൂലി, എരണ്ടമൂലം, ചക്ര, വ്യാഘ്രി, പലാശം എന്നിവ ചേർത്ത് എണ്ണ പാകം ചെയ്ത് നാസ്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ മൂക്കു വരണ്ടുപോകുന്നതും കഫം, കാഴ്ച്ചക്കുറവ്, മുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ എന്നിവ മാറും.
നാചനം (ലനണം) സഗുഡം വിശ്വം പിപ്പലീ വാ സസൈന്ധവാ । ഭുജസ്തമ്ഭാദിരോഗേഷു സര്വേഷൂര്ധ്വഗദേഷു ച ॥ ൧,൧൭൧.
നാചനം (അല്ലെങ്കിൽ ലണണം) ശർക്കര ചേർത്ത് കഴിക്കുകയോ, പിപ്പലി സൈന്ധവം ചേർത്ത് കഴിക്കുകയോ ചെയ്താൽ കൈമുറിവ് തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾക്കും മുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ഗുണം ചെയ്യും.
സൂര്യാവര്തേ വിധാതവ്യം നസ്യകര്മാദിഭേഷജമ് । ദശമൂലീകഷായം തു സര്പിഃ സൈന്ധവസംയുതമ് । നസ്യമങ്ഗവിഭേദഘ്നം സൂര്യാവര്തശിരോഽര്തിനുത് ॥ ൧,൧൭൧.
സൂര്യന്റെ ചലനത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തലവേദനക്കും ശരീരവേദനക്കും, നാസികയിലൂടെ മരുന്ന് നൽകുന്നതും മറ്റു ഔഷധങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണം. ദശമൂലിയുടെ കഷായം, നെയ്യും സൈന്ധവലവണവും ചേർത്ത്, നാസികയിലൂടെ ഉപയോഗിച്ചാൽ, അങ്ങയിലെയും തലവേദനയും കുറയും.
ദധ്നാ സൌവര്ചലാജാജീമധൂകം നീലമുത്പലമ് । പിബേത്ക്ഷൌദ്രയുതം നാരീ വാതാസൃഗ്ദരപീഡിതാ ॥ ൧,൧൭൧.
വാതം അല്ലെങ്കിൽ രക്തസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ച സ്ത്രീ, തൈര്, കറുത്ത ഉപ്പ്, അജമോദ, മധുകം, നീല ഉത്പലം, തേൻ എന്നിവ ചേർത്ത് കുടിക്കണം.
വാസകസ്വരസം പൈത്തേ ഗുഡൂച്യാ രസമേവ വാ । ജലേനാമലകീബീജം കല്കം വാസസിതാമധു ॥ ൧,൧൭൧.
പിത്തം കൂടുന്ന രോഗങ്ങൾക്ക്, വാസകയുടെ പുതിയ നീരും അല്ലെങ്കിൽ ഗുടൂചിയുടെ നീരും, അല്ലെങ്കിൽ ആമലകി വിത്ത് വെള്ളത്തിൽ അരച്ചതും, വാസ, പഞ്ചസാര, തേൻ എന്നിവ ചേർത്ത് കഴിക്കണം.
ആമലക്യാ മധുരസം മൂലം കാര്പാസമേവ വാ । പാണ്ഡുപ്രദരശാന്ത്യര്ഥം പിബേത്തണ്ഡുലവാരിണാ ॥ ൧,൧൭൧.
പാണ്ഡു രോഗം അല്ലെങ്കിൽ അധിക സ്രാവം കുറയ്ക്കാൻ, ആമലകിയുടെ മധുരമുള്ള നീരും അല്ലെങ്കിൽ കർപ്പാസത്തിന്റെ വേര് അരച്ചതും, അരി വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിക്കണം.
തണ്ഡുലീയകമൂലം തു സക്ഷൌദ്രേ സരസാഞ്ജനമ് । തണ്ഡുലോദകസംപീതം സര്വാംശ്ചാസൃക്ദരാഞ്ജയേത് । കുശമൂലം തണ്ഡുലാദ്ഭിഃ പീതം ചാസൃക്ദരം ജയേത് ॥ ൧,൧൭൧.
തണ്ടുലിയകയുടെ വേർ, തേനും പുതിയ നീരും ചേർത്ത്, അരിവെള്ളത്തിൽ കുടിച്ചാൽ എല്ലാ രക്തസ്രാവവും ശമിക്കും. കുശവേർ അരിവെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാലും രക്തസ്രാവം കുറയും.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൭൨ ധന്വന്തരിരുവാച । സ്ത്രീരോഗാദിചികിത്സാം ച വക്ഷ്യേ സുശ്രുത തച്ഛൃണു । യോനിവ്യാപത്സു ഭൂയിഷ്ടം ശസ്യതേ കര്മ വാതജിത് ॥ ൧,൧൭൨.
ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: സ്ത്രീരോഗങ്ങൾക്കുള്ള ചികിത്സ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, സുശ്രുതാ, കേൾക്കൂ. യോനിസംബന്ധമായ രോഗങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും വാതം ശമിപ്പിക്കുന്ന ചികിത്സകൾ ഉത്തമമാണ്.
വചോപകുഞ്ചികാജാതീകൃഷ്ണാവാസകസൈന്ധവമ് । അജമോദായവക്ഷാരം ചിത്രകം ശര്കരാന്വിതമ് ॥ ൧,൧൭൨.
വച, പകുഞ്ചിക, ജാതി, കൃഷ്ണ, വാസക, സൈന്ധവലവണം, അജമോദ, യവക്ഷാരം, ചിത്രകം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് ഒരു മിശ്രിതം തയ്യാറാക്കണം.
പിഷ്ട്വാലോഡ്യ ജലാദ്യൈശ്ച ഖാദയേദ്ധൃതഭര്ജിതമ് । യോനിപാര്ശ്വാര്തിഹൃദ്രോഗഗുല്മാര്ശോ വിനിവര്തയേത് ॥ ൧,൧൭൨.
ഇവയെല്ലാം നന്നായി അരച്ച് വെള്ളം മുതലായവയിൽ കലർത്തി, നെയ്യിൽ വറുത്ത് കഴിക്കണം. ഇത് യോനി വേദന, വശവേദന, ഹൃദ്രോഗം, കുടലിലെ വളർച്ച, അർശസ് എന്നിവയെ ശമിപ്പിക്കും.
ബദരീപത്രസംലേപാദ്യോനിര്ഭിന്നാ പ്രശാമ്യതി । ലോധ്രതുമ്ബീഫലാലേപാദ്യോനേര്ദാര്ഢ്യം കരോതി ച ॥ ൧,൧൭൨.
ബദരിയുടെ ഇല അരച്ചതുപയോഗിച്ച് പുരട്ടിയാൽ, പൊട്ടിയ യോനി ശമിക്കും. ലോധ്രയും തുമ്പി പഴം അരച്ചതുപയോഗിച്ച് പുരട്ടിയാൽ, യോനി ദൃഢമാകും.
പഞ്ചപല്ലവപിഷ്ടാഹ്വമാലതീകുസുമൈര്ഘൃതമ് । രവിപക്വമസൃഗ്ധാരം യോനിഗന്ധവിനാശനമ് ॥ ൧,൧൭൨.
അഞ്ചു ഇലകളും മാലതിപ്പൂവും അരച്ച്, നെയ്യിൽ ചേർത്ത് സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ പാകം ചെയ്തതെടുത്താൽ, അതിക്രമമായ രക്തസ്രാവം നിൽക്കും, യോനിയിലെ ദുർഗന്ധം മാറും.
സകാഞ്ജികം ജപാപുഷ്പപുഷ്പം ജ്യോതിഷ്മതീദലമ് । ദൂര്വാപിഷ്ടം ച സംപ്രാശ്യ ചിത്രകം ശര്കരാന്വിതമ് ॥ ൧,൧൭൨.
കാഞ്ചികം, ജപാപൂവ്, ജ്യോതിഷ്മതിദലം, ദുർവ അരച്ചത്, ചിത്രകം, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് കഴിക്കണം.
ധാത്ര്യഞ്ജനാഭയാചൂര്ണം തോയപീതം രജോ ഹരേത് । സദുഗ്ധാ ലക്ഷ്മണാ പീതാ നസ്യാദ്വാ പുത്രദാ ഋതൌ ॥ ൧,൧൭൨.
ധാത്രി, അഞ്ജനം, അഭയ എന്നിവയുടെ ചൂർണം വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, രജോ ദോഷം മാറും. ക്ഷീരത്തിൽ ചേർത്ത് ലക്ഷ്മണാ കഴിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ പിറവിക്കാലത്ത് നാസ്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ, സന്താനം ലഭിക്കും.
ദുഗ്ധസ്യാര്ധാഢകം ചാജ്യമശ്വഗന്ധാ ച പുത്രദാ । വന്ധ്യാ പുത്രം ലഭേത്പീത്വാ ഘൃതേന വ്യോപകേസരമ് ॥ ൧,൧൭൨.
പാൽ അരയടക്കവും, നെയ്യും, അശ്വഗന്ധയും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, സന്താനപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകും. ഗർഭം ഇല്ലാത്ത സ്ത്രീയും, ഇതിൽ നെയ്യും വ്യോപകേശരവും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, മകൻ ലഭിക്കും.
കുശകാശോരുചൃകാനാം മൃലൈര്ഗോക്ഷുരകസ്യ ച । ശൃതം ദുഗ്ധം സിതായുക്തം ഗര്ഭിണ്യാഃ ശൂലനുത്പരമ് ॥ ൧,൧൭൨.
കുശ, കാശ, ഉറുചൃക, മൃല, ഗോക്ഷുരകം എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ പാൽ, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് ഗർഭിണികൾക്ക് കുടിപ്പിച്ചാൽ വയറുവേദനയ്ക്ക് ഉത്തമമരുന്നാണ്.
പാഠാലാങ്ഗലിസിംഹാമ്യമയൂരകൂടജൈഃ പൃഥക് । നാഭിബസ്തി ഭഗാലേപാത്സുഖം നാരീ പ്രസൂയതേ ॥ ൧,൧൭൨.
പാഠ, അളങ്ങൾ, സിംഹ, മയൂര, കൂടജ എന്നിവ വേറേ വേറേ എടുത്ത്, നാഭി, മൂത്രാശയം, യോനി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പുരട്ടിയാൽ സ്ത്രീക്ക് സുഖമായി പ്രസവിക്കാം.
സൂതായാ ഹൃച്ഛിരോബസ്തിശൂലമര്കന്ദ (ക്വല്ല) സംജ്ഞിതമ് । യവക്ഷാരം പിബേത്തത്ര മസ്തു കോഷ്ണോദകേന വാ ॥ ൧,൧൭൨.
സൂതികയ്ക്ക് ഹൃദയം, തല, മൂത്രാശയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദനയുണ്ടാകുമ്പോൾ, യവക്ഷാരം, മസ്തു അല്ലെങ്കിൽ ചൂടുവെള്ളം എന്നിവയിൽ ചേർത്ത് കുടിക്കണം.
ദശമൂലീകൃതഃ ക്താഥഃ സാജ്യഃ മൂതിരുജാപഹഃ । ശാതിലണ്ഡുലചൂര്ണം തു സദുഗ്ധം ദുഗ്ധകൃദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൨.
ദശമൂലിയുടെ കഷായത്തിൽ നെയ്യ് ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ഗർഭാശയ വേദന മാറും. ശാതിലയും അരി ചൂര്ണവും പാൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ പാൽ വർദ്ധിക്കും.
വിദാരീ കന്ദസ്വരസം മൂലം കാര്പാസജം തഥാ । ധാത്രീ സ്തന്യവിശുദ്ധ്യര്ഥം മുദ്ഗയൂപരസാശിനീ ॥ ൧,൧൭൨.
വിദാരിവേറിന്റെ നീരും, കർപ്പാസവേറും, ധാത്രി എന്നിവയും, മുദ്ഗയൂഷം കഴിച്ചാലും, അമ്മയുടെ പാൽ ശുദ്ധമാകും.
കുഷ്ഠാ വചാഭയാ ബ്രാഹ്മീ മധുരാ ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ । വര്ണായുഃ കാന്തിജനനം ലേഹ്യം വാലമ്യ ദാപയേത് ॥ ൧,൧൭൨.
വാലം ബാധിച്ച കുട്ടികൾക്ക്, കുഷ്ഠം, വച, അഭയ, ബ്രാഹ്മി, മധുരം എന്നിവ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ലേഹ്യമായി കൊടുക്കണം. ഇതു വർണ്ണവും ദീർഘായുസും ആകർഷണശക്തിയും നൽകുന്നു.
സ്തന്യാഭാവേ പയശ്ഛാഗം ഗവ്യം വാ തദ്ഗുണം പിവേത് । സ്വേദനം നാഗ്നിശോഫാര്തേ മൃദാ സ്യാദഗ്നിതപ്തയാ ॥ ൧,൧൭൨.
തായ്പാൽ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ആടിന്റെ പാൽ അല്ലെങ്കിൽ പശുവിന്റെ പാൽ കൊടുക്കാം, അതിന് തുല്യഗുണങ്ങളുണ്ട്. ചൂടില്ലാത്ത വാതം ബാധിച്ചവർക്കു തീയിൽ ചൂടാക്കിയ മണ്ണുകൊണ്ട് ഉണക്കണം.
ലേഹോ മുസ്തവിപായാശ്ച വമികാസജ്വരേ പിബേത് । സുസ്തശുണ്ഠീവിഷാവില്വകൂടജൈരതിസാരനുത ॥ ൧,൧൭൨.
മുസ്തയും വിപായകവും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലേഹ്യം ഛർദിയും ജ്വരവും ഉള്ളപ്പോൾ കൊടുക്കണം. അതിസാരത്തിന് ഉണക്കിഞ്ജി, വിഷ, ബില്വം, കൂടജം എന്നിവ ചേർത്ത് കൊടുക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണ്.
മധു വ്യോഷം മാതുലുങ്ഗം ഹിക്കാച്ഛര്ദിനിവാരണമ് । കുഷ്ഠേന്ദ്രയവസിദ്ധാര്ഥാ നിശാ ദൂര്വാ ച കുഷ്ഠജിത് ॥ ൧,൧൭൨.
തേൻ, ത്രികടു, മാത്തളനാരങ്ങ എന്നിവ ഹിക്കയും ഛർദിയും ശമിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമം. കുഷ്ഠം, ഇന്ദ്രയവം, സിദ്ധാർത്ഥകം, നിശ, ദുർവ എന്നിവ ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്ക് ഫലപ്രദമാണ്.
മഹാമുണ്ജിതികോജീച്യകാഥൈഃ സ്നാനം ഗ്രഹാപഹമ് । സപ്തച്ഛദാമയനിശാചന്ദനൈശ്ചാനുലേപനമ് ॥ ൧,൧൭൨.
മഹാമുഞ്ച, തിക്തം, ജീച്യ എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. സപ്തച്ഛദം, അമയ, നിശ, ചന്ദനം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണങ്ങുകയും ഉത്തമം.
ശങ്ഖാബ്ജബീജരുദ്രാക്ഷവചാലൌഹാദിധാരണമ് । ഓം കം ടം യം ഗം വൈനതേയായ നമഃ । ഓം ഹോം ഹാം ഹഃ മന്ത്രേണ ശാന്തിര്വാലാനാം മാര്ജനാദ്വലിദാനതഃ । ഓം ഹ്രീം ബാലമ്രഹാദ്വലിം ഗൃഹ്ണീത വാലം മുഞ്ചത സ്വാഹാ ॥ ൧,൧൭൨.
ശംഖ്, താമരാവിത്ത്, രുദ്രാക്ഷം, വച, ഇരുമ്പ് എന്നിവ ധരിക്കണം. 'ഓം കം ടം യം ഗം വൈനതേയായ നമഃ, ഓം ഹോം ഹാം ഹഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വെള്ളം തളിച്ച് കയറ്റം കെട്ടിയാൽ കുട്ടികൾക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കും. 'ഓം ഹ്രീം ബാലംരഹാദ്വലിം ഗ്രഹ്ണീത വാലം മുഞ്ചത സ്വാഹാ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
തണ്ഡുലാദ്ഭിഃ ശിരീപസ്യ പലം പീതം വിഷാപഹമ് । തണ്ഡുലാദ്ഭിശ്ച വര്ഷാഭ്വാഃ ശുക്ലായാഃ സര്പദംശനുത് ॥ ൧,൧൭൨.
അരിയുവെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് ഒരു പളം ശിരീഷം കുടിച്ചാൽ വിഷം മാറും. അരിയുവെള്ളത്തിൽ വർഷാഭ്വാ അല്ലെങ്കിൽ ശുക്ലാ ചേർത്താൽ പാമ്പുകടിക്ക് ഔഷധമാണ്.
ദധ്യാജ്യം തണ്ഡുലീയം ച ഗൃഹധൃമോ നിശാ തഥാ । പിഷ്ടം പാനം തഥാ ക്ഷൌദ്രം സിന്ധൃത്ഥസ്യ വിപാന്തകമ് ॥ ൧,൧൭൨.
തയിർ, നെയ്യ്, അരിയുവെള്ളം, ഗൃഹധ്രമം, നിശ, തേൻ ചേർത്ത പാനം അല്ലെങ്കിൽ പേസ്റ്റ് എന്നിവ സിന്ധൃത്ഥ വിഷം മാറ്റാൻ ഫലപ്രദമാണ്.
അങ്കോടമൂലനിഷ്ക്വാഥഃ സാജ്യഃ പീതോ വിഷാന്തകഃ । യജ്ജരാവ്യാധിവിധ്വംസി ഭേഷജം തദ്രസായനമ് ॥ ൧,൧൭൨.
അങ്കോട്ടയുടെ വേർ നെയ്യ് ചേർത്ത് കഷായമാക്കി കുടിച്ചാൽ വിഷം മാറും. ഇത് വയസ്സും രോഗങ്ങളും അകറ്റുന്ന, ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധമാണ്.
സിന്ദൂത്യരാര്കരാശുണ്ഠീകണാമധുഗുഡൈഃ ക്രമാത് । വര്ഷാദിഷ്വഭയാ സേവ്യാ രസായനഗുണൌഷിണാ ॥ ൧,൧൭൨.
സിന്ദൂതി, അരാർക്ക, രാശുണ്ഠി, കണ, തേൻ, ശർക്കര എന്നിവ ക്രമമായി ഉപയോഗിക്കണം. മഴക്കാലം മുതലായ കാലങ്ങളിൽ അഭയയും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഗുണം ലഭിക്കും.