അന്നപ്രദോഽന്നരൂപീ ച ഹ്യന്നാദോഽന്നപ്രവര്തകഃ 15.
അവൻ അന്നം നൽകുന്നവനും അന്നത്തിന്റെ രൂപവും അന്നം കഴിക്കുന്നവനും അന്നത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് കാരണവനും ആകുന്നു.
ദേവക്യാനന്ദനോ നന്ദോ രോഹിണ്യാഃ പ്രിയ ഏവ ച 15.
അവൻ ദേവകിയുടെ സന്തോഷവും നന്ദനും രോഹിണിയുടെ പ്രിയനും ആകുന്നു.
ദുന്ദുഭിര്ഹാസരൂപശ്ച പുഷ്പഹാസസ്തഥൈവ ച 15.
ദുണ്ടുഭിയും, ചിരിയുടെ രൂപവും, പുഷ്പങ്ങളുടെ വിരിയലും അങ്ങേയാളാണ്.
അച്യുതശ്ചൈവ സത്യേശഃ സത്യായാശ്ച പ്രിയോ വരഃ 15.
അച്യുതനും, സത്യത്തിന്റെ നാഥനും, സത്യയുടെ പ്രിയഭർത്താവും അങ്ങേയാളാണ്.
ഗോപീനാം വല്ലഭശ്ചൈവ പുണ്യശ്ലോകശ്ച വിശ്രുതഃ 15.
ഗോപികളുടെ പ്രിയനും, പുണ്യകീർത്തിയാൽ പ്രശസ്തനും അങ്ങേയാളാണ്.
രാഹുഃ കേതുര്ഗ്രഹോ ഗ്രാഹോ ഗജേന്ദ്രമുഖമേലകഃ 15.
രാഹുവും, കേതുവും, ഗ്രഹവും, പിടിച്ചെടുക്കുന്നവനും, ഗജേന്ദ്രന്റെ മുഖമുള്ളവനും അങ്ങേയാളാണ്.
കിന്നരശ്ചൈവ സിദ്ധശ്ച ഛന്ദഃ സ്വച്ഛന്ദ ഏവ ച 15.
കിന്നരനും, സിദ്ധനും, ഛന്ദസ്സും, ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
അനന്തരൂപോ ഭൂതസ്ഥോ ദേവദാനവസംസ്ഥിതഃ 15.
അവനന്തരൂപനാണ്, എല്ലാഭൂതങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നവനും, ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും വസിക്കുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
ജഗത്സ്ഥശ്ചൈവ ജാഗര്ത്താ സ്ഥാനം ജാഗരിതം തഥാ 15.
ലോകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, എപ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവനും, സ്ഥലം ഉണർവ് എന്നിവയും അങ്ങേയാളാണ്.
ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്തൈശ്ച വിഹീനോ വൈ ചതുര്ഥകഃ 15.
ജാഗ്രത, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നിവയിൽ നിന്ന് അകന്നവനും, നാലാമത്തെ അവസ്ഥയായവനും അങ്ങേയാളാണ്.
ഭുവനാധിപതിശ്ചൈവ ഭുവനാനാം നിയാമകഃ 15.
ഭുവനങ്ങളുടെ അധിപനും, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
പരമാനന്ദരൂപീ ച ധര്മ്മാണാം ച പ്രവര്ത്തകഃ 15.
പരമാനന്ദത്തിന്റെ രൂപനും, ധർമ്മങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
പ്രത്യാഹാരോ ധാരകശ്ച പ്രത്യാഹാരകരസ്തഥാ 15.
പ്രത്യാഹാരവും, പിന്തുണയ്ക്കുന്നവനും, പ്രത്യാഹാരത്തിന് കാരണവനും അങ്ങേയാളാണ്.
അഗ്രാഹശ്ചൈവ ഗൌരശ്ച സര്വഃ ശുചിരഭിഷ്ടുതഃ 15.
പിടിച്ചെടുക്കൽ ഇല്ലാത്തവനും, വെളുത്തവനും, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, ശുദ്ധനും, ഏറ്റവും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
പക്താ നന്ദയിതാ ഭോക്താ ബോദ്ധാ ഭാവയിതാ തഥാ 15.
പാചകനും, സന്തോഷം നൽകുന്നവനും, അനുഭവിക്കുന്നവനും, അറിയുന്നവനും, ധ്യാനിക്കുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
നദീ നന്ദീ ച നന്ദീശോ ഭാരതസ്തരുനാശനഃ 15.
നദിയും, ആനന്ദവാനും, ആനന്ദത്തിന്റെ നാഥനും, ഭാരതവൃക്ഷങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
ഈശശ്ച സര്വദേവാനാം ദ്വാരകാസംസ്ഥിതസ്തഥാ 15.
എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഈശ്വരനും, ദ്വാരകയിൽ വസിക്കുന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
ഭരതോ ജനകോ ജന്യഃ സര്വാകാരവി വര്ജിതഃ 15.
ഭരതനും, ജനകനും, ജനനത്തിന് കാരണവനും, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും നിന്ന് അകന്നവനും അങ്ങേയാളാണ്.
ഇതി നാമസഹസ്ത്രം തേ വൃഷഭധ്വജ കീര്ത്തിതമ് 15.
ഇങ്ങനെ, വൃഷഭധ്വജാ, ആയിരം നാമങ്ങൾ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പഠന്ദ്വിജശ്ച വിഷ്ണുത്വം ക്ഷത്രിയോ ജയമാപ്നുയാത് 15.
ഇത് ജപിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വിഷ്ണുപദവിയും, ക്ഷത്രിയൻ ജയവും നേടും.
പുനര്ധ്യാനം സമാചക്ഷ്വ ശംഖചക്രഗദാധര 16.
ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവനേ, വീണ്ടും ആ ധ്യാനം വിശദമായി പറഞ്ഞുതരൂ.
ഹരിരുവാച ദൃശിരൂപമനന്തം ച സര്വവ്യാപ്യജമവ്യയമ് ।। 16.
ഹരി പറഞ്ഞു: ധ്യാനിക്കേണ്ട രൂപം അതിരില്ലാത്തതും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും ജനനം ഇല്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതുമാണ്.
അക്ഷരം സര്വഗം നിത്യം മഹദ്ബ്രഹ്മാസ്തി കേവലമ് 16.
അത് നാശമില്ലാത്തതും എല്ലായിടത്തും ഉള്ളതും ശാശ്വതമായതും ഏകാന്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന പരബ്രഹ്മവും ആണു.
സര്വഭൂതഹൃദിസ്ഥം വൈ സര്വഭൂതമഹേശ്വരമ് 16.
അത് എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നതും എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനുമാണ്.
അലേപകം തഥാ മുക്തം മുക്തയോഗിവിചിന്തിതമ് 16.
അത് എന്തിനും ചേർക്കപ്പെടാത്തതും മോചിതനുമായതും മോക്ഷം പ്രാപിച്ചവർ ധ്യാനിക്കുന്നതുമാണ്.
വാഗിന്ദ്രിയവിഹീനം ച പ്രാണിധര്മ്മവിവര്ജിതമ് പായൂപസ്ഥവിഹീനം ച സര്വൈംന്ദ്രിയ വിവര്ജിതമ് ।। 16.
അത് വാക്കിനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും അതീതമായതും ശ്വാസത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും ഗുദം പ്രജനനേന്ദ്രിയം എന്നിവയില്ലാത്തതും എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വിട്ടതുമാണ്.
മനോവിരഹിതം തദ്വന്മനോധര്മ്മവിവര്ജിതമ് 16.
അത് മനസ്സില്ലാത്തതും മനസ്സിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലാത്തതുമാണ്.
അഹംകാരവിഹീനം വൈ ബുദ്ധിധര്മ്മവിവര്ജിതമ് 16.
അത് അഹങ്കാരമില്ലാത്തതും ബുദ്ധിയുടെ ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതുമാണ്.
വ്യാനാഖ്യവായുഹീനം വൈ പ്രാണധര്മ്മവിവര്ജിതമ് പുനഃ സൂര്യ്യര്ച്ചനം വക്ഷ്യേ യദുക്തം ഭൃഗവേ പുരാ ।। 16.
അത് വ്യാനവായു ഇല്ലാത്തതും പ്രാണന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതുമാണ്. ഇനി ഞാൻ വീണ്ടും സൂര്യനാരായണന്റെ ആരാധനയെ കുറിച്ച്, മുമ്പ് ഭൃഗുവിന് പറഞ്ഞതുപോലെ വിശദീകരിക്കാം.
ഓം ഖഖോല്കായ നമഃ 16.
ഓം ഖഖോൽകായയ്ക്ക് നമസ്കാരം.