ധ്വജമധ്യേ ശിരാവേധേ വിശുദ്ധിരുപദംശകേ । പാകോ രക്ഷ്യഃ പ്രയത്നേന ശിശ്രക്ഷയകരോ ഹി സഃ ॥ ൧,൧൭൧.
ലിംഗത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് ശിരാ വിച്ഛേദം ചെയ്താൽ ഉപദംശത്തിൽ ശുദ്ധി വരും. വ്രണം ശ്രദ്ധയോടെ സംരക്ഷിക്കണം, കാരണം അത് ശിശ്നം നശിപ്പിക്കും.
പടോലനിമ്ബത്രിഫലാഗുഡൂചീക്വാഥമാപിബേത് । സഗുഗ്ഗുലും സഖദിരമുപദംശോ വിനശ്യതി ॥ ൧,൧൭൧.
പടോല, അരയാൽ, തൃഫല, ഗുഡൂചി എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ ഗുഗ്ഗുലും കടിരയും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ഉപദംശം നശിക്കും.
ദഹേത്കടാഹേ ത്രിഫലാം സാമസീ (ഷീ) മധസംയുതാമ് । ഉപദംശേ പ്രലേപോഽയ സദ്യോ രോപയതേ വ്രണമ് ॥ ൧,൧൭൧.
തൃഫല തേൻ ചേർത്ത് ചൂടുവെച്ച ശേഷം ഉപദംശത്തിൽ പുരട്ടിയാൽ വ്രണം ഉടൻ മങ്ങും.
ത്രിഫലാനിമ്ബഭൂനിമ്ബകരഞ്ജഖദിരാദിഭിഃ । കല്കൈഃ ക്വാഥൈര്ഘൃതം പക്വമുപദംശഹരം പരമ് ॥ ൧,൧൭൧.
തൃഫല, അരയാൽ, ഭൂനിംബം, കരിഞ്ച, കടിര എന്നിവയുടെ കുഴച്ചും കഷായവും നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്താൽ ഉപദംശത്തിന് ഏറ്റവും നല്ല മരുന്നാണ്.
ആദൌ ഭഗ്നം വിദിത്വാ തു സേചയേച്ഛീതലാംബുനാ । പക്വേനാലേപനം കാര്യം ബന്ധനം ച കുശാന്വിതമ് ॥ ൧,൧൭൧.
ആദ്യം പൊട്ടലുണ്ടായതായി മനസ്സിലാക്കി തണുത്ത വെള്ളം ഒഴിക്കണം. ശേഷം പാകം ചെയ്ത ലേപം പുരട്ടി കുശത്തണ്ട് കൊണ്ട് കെട്ടണം.
മാഷം മാംസം തഥാ സര്പിഃ ക്ഷീരം യൂഷഃ സതീജലഃ । ബൃംഹണം ചാന്നപാനം സ്യാത്പ്രദേയം ഭഗ്നരോഗിണേ ॥ ൧,൧൭൧.
ഉഴുന്ന്, ഇറച്ചി, നെയ്യ്, പാൽ, സാർ, യവജലം എന്നിവ പൊട്ടലുള്ള രോഗിക്ക് പോഷകാഹാരമായി നൽകണം.
രസോനമധുനാസാജ്യസിതാകല്കം സമശ്നുതാ । ഛിന്നഭിന്നച്യുതാസ്ഥീനാം സന്ധാനമചിരാദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൧.
വെളുത്തുള്ളി, തേൻ, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ ഒടിഞ്ഞതോ മാറിയതോ വീണതോ ആയ അസ്ഥികൾ വേഗം ചേർന്നുപോകും.
അശ്വത്ഥത്രിഫലാവ്യോഷാഃ സവരഭിഃ സമീകൃതൈഃ । തുല്യോ ഗുഗ്ഗുലുനാ യോജ്യോ ഭഗ്നസന്ധിപ്രസാധ (കൃത്) കഃ ॥ ൧,൧൭൧.
അശ്വത്ത, തൃഫല, വ്യോഷം, വരഭി എന്നിവ ചേർത്ത് ഗുഗ്ഗുലുമായി കലർത്തിയാൽ പൊട്ടിയ സന്ധികൾ വീണ്ടും ചേരാൻ സഹായിക്കും.
സര്വകുഷ്ഠേഷു വമനം രേചനം രക്തമോക്ഷണ । വചാവാസാപടോലാനാം നിമ്ബസ്യ കലിനീത്വചഃ ॥ ൧,൧൭൧.
എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠരോഗങ്ങൾക്കും വമനം, വിരചനവും രക്തം പുറത്തെടുക്കുന്നതും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, വച, വാസ, പട്ടോള, നിംബ, കലിനി, ഇവയുടെ തണ്ടുകൾ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കണം.
കഷായോ മധുനാ പീതോ വാതഹൃന്മദനാന്വിതഃ । വിരേചനം പ്രയോക്തവ്യം ത്രിവൃത്കര്ണഫലത്രികൈഃ ॥ ൧,൧൭൧.
വാതവും ഹൃദയരോഗവും കുറയ്ക്കുന്ന ഗുണമുള്ള കഷായം തേനോടൊപ്പം കുടിക്കണം. വിരചനത്തിന് ത്രിവൃത്, കർണഫല, ത്രികട് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം.
മനഃ ശിലാംമരീചൈസ്തു തൈലം കുഷ്ഠവിനാശനമ് । സര്വകുഷ്ഠേ വിലേപോഽയം ശിവാപഞ്ചഗുഡൌദനമ് ॥ ൧,൧൭൧.
മനശ്ശിലയും കുരുമുളകും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ എണ്ണ കുഷ്ഠരോഗം ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ശിവ, പഞ്ചഗുഡ, അന്നം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ലേപവും എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠത്തിന് ഫലപ്രദമാണ്.
കരഞ്ജൈലഗജൈഃ കുഷ്ഠം ഗോമൂത്രേണ പ്രലേപതഃ । കരവീരോദ്വര്തനം ച തൈലാക്തസ്യ ച കുഷ്ഠഹൃത് ॥ ൧,൧൭൧.
കരഞ്ജയും ഇടഗജയും ചേർത്ത് പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ അരച്ച് കുഷ്ഠരോഗത്തിൽ പുരട്ടണം. കരവീരയാൽ ഉരുക്കുകയും എണ്ണ പുരട്ടുകയും ചെയ്താൽ കുഷ്ഠം മാറും.
ഹരിദ്രാ മലയം രാസ്നാ ഗുഡൂച്യേഡഗജസ്തഥാ । ആരഗ്വധഃ കരഞ്ജശ്ച ലേപഃ കുഷ്ഠഹരഃ പരഃ ॥ ൧,൧൭൧.
മഞ്ഞൾ, മലയം, രാസ്ന, ഗുടൂചി, ഇടഗജ, ആരഗ്വധ, കരഞ്ജ—ഇവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ലേപം കുഷ്ഠത്തിന് അത്യുത്തമമായ മരുന്നാണ്.
മനഃ ശിലാവിഡങ്ഗാനി വാഗജീ സര്ഷപാസ്തഥാ । കരഞ്ജൈര്മൂത്രപിഷ്ടോഽയം ലേപഃ കുഷ്ടഹരോര്ഽകവത് ॥ ൧,൧൭൧.
മനശ്ശില, വിഡംഗ, വാഗജി, കടുക് എന്നിവ കരഞ്ജയും മൂത്രവും ചേർത്ത് അരച്ചാൽ കുഷ്ഠം സൂര്യനെപ്പോലെ ഇല്ലാതാക്കും.
വിഡങ്ഗൈഡവചാ കുഷ്ഠനിശാസിന്ധൂത്ഥസര്ഷപൈഃ । മൂത്രാമ്ലപിഷ്ടോ ലേപോഽയം ദദ്രൂകുഷ്ടവിനാശനഃ ॥ ൧,൧൭൧.
വിഡംഗ, ഇടവച, കുഷ്ഠം, നിശ, സിന്ദൂത്ഥ, കടുക് എന്നിവ പുളി മൂത്രത്തിൽ അരച്ചാൽ ഈ ലേപം ദദ്രു, കുഷ്ഠം എന്നിവയെ നശിപ്പിക്കും.
പ്രപുന്നാടസുബീജാനി ധാത്രീ സര്ജരസഃ സ്നുഹീ । സൌവീരപിഷ്ടം ദദ്രൂണാമേതദുദ്വര്തനം പരമ് ॥ ൧,൧൭൧.
പ്രപുന്നാടിന്റെ വിത്ത്, സുബീജ, ധാത്രി, സര്ജരസ, സ്നുഹി, സൗവീരം എന്നിവ ചേർത്ത് അരച്ചാൽ ദദ്രുവിന് ഉത്തമമായ ഉരുക്കാണ്.
ആരഗ്വധസ്യ പത്രാണി ആരനാലേന പേഷയേത് । ദദ്രൂകിട്ടിമ (ഭ) കുഷ്ഠാനി ഹന്തി സിധ്മാനമേവ ച ॥ ൧,൧൭൧.
ആരഗ്വധയുടെ ഇലകൾ മോര് ചേർത്ത് അരച്ചാൽ ദദ്രു, കിറ്റിമം, കുഷ്ഠം, സിദ്ധ്മ എന്നിവ ഇല്ലാതാക്കും.
ഉഷ്ണോ പീതാ വാഗുജീ ച കുഷ്ഠജിത്ക്ഷീരഭോജനഃ । തിലാജ്യത്രിഫലാക്ഷൌദ്രവ്യോഷഭല്ലാതശര്കരാഃ । വൃഷ്യാഃ സപ്ത സമാ മേധ്യാഃ കഷ്ഠഹാഃ കാമചാരിണഃ ॥ ൧,൧൭൧.
ചൂടാക്കി കുടിക്കുന്ന വാഗജി, പാൽ ഭക്ഷണം, എള്ളെണ്ണ, ത്രിഫല, തേൻ, വ്യോഷം, ഭല്ലാതകം, പഞ്ചസാര—ഈ ഏഴ് വസ്തുക്കളും ബലവും ബുദ്ധിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കുഷ്ഠം ഇല്ലാതാക്കുകയും ആഗ്രഹം കൂട്ടുകയും ചെയ്യും.
വിഡങ്ഗത്രിഫലാകൃഷ്ണാചൂര്ണം ലീഢം സമാക്ഷികമ് । ഹന്തി കുഷ്ഠക്രിമിമേഹനാഡീവ്രണഭഗന്ദരാന് ॥ ൧,൧൭൧.
വിഡംഗ, ത്രിഫല, കൃഷ്ണാ എന്നിവയുടെ ചൂർണ്ണം തേനോടൊപ്പം കഴിച്ചാൽ കുഷ്ഠം, പുഴു, മൂത്രനാളരോഗങ്ങൾ, വ്രണം, ഭഗന്ദരം എന്നിവ ഇല്ലാതാകും.
യഃ ഖാദേദഭയാരിഷ്ടമരിഷ്ടാമലകാനിശാഃ । സ ജയേത്സര്വകുഷ്ഠാനിമാസാദൂര്ധ്വം ന സംശയഃ ॥ ൧,൧൭൧.
അഭയാരിഷ്ടം, അരിഷ്ടം, ആമലക, നിശാ എന്നിവ കഴിക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠവും ചർമ്മരോഗങ്ങളും ജയിക്കാം—ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
ദഹ്യമാനായുതഃ കുമ്ഭേ മൂലഗേ ഖദിരാങ്കുരഃ । സാക്ഷധാത്രീരസഃ ക്ഷൌദ്രോ ഹന്യാത്കുഷ്ഠം രസായനമ് ॥ ൧,൧൭൧.
പതിനായിരം തുളയുള്ള കുമ്പത്തിൽ കദിരയുടെ വേരു ചുട്ട്, അതിന്റെ രസം ധാത്രിരസം, തേൻ എന്നിവ ചേർത്താൽ കുഷ്ഠം ഇല്ലാതാക്കുകയും, ഇത് രസായനമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യും.
ധാത്രീ ഖദിരയോഃ ക്കാഥം പീത്വാ വാഗജിസംയുതമ് । ശങ്ഖേന്ദുധവലം ശ്വിത്രം ഹന്തി തൂര്ണം ന സംശയഃ ॥ ൧,൧൭൧.
ധാത്രിയും കദിരയും ചേർത്ത് വാഗജിയോടൊപ്പം കഷായം കുടിച്ചാൽ ശംഖം, ചന്ദ്രൻ പോലെയുള്ള വെള്ള നിറമുള്ള ശ്വിത്രം വേഗത്തിൽ ഇല്ലാതാകും—ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
പീത്വാ ഭല്ലാതകം തൈലം മാസാദ്വ്യാധിം ജയേന്നരഃ । സേവിതം ഖാദിരം വാരി പാനാദ്യൈഃ കുഷ്ഠജിദ്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൧.
ഭല്ലാതകത്തിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഒരു മാസം കുടിച്ചാൽ രോഗം ജയിക്കാം. അതുപോലെ കദിരം വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ കുഷ്ഠം മാറും.
ഭാവിതം മലപൂക്വാഥൈഃ സോമരാജീഫലം ബഹു । കര്ഷം ഭക്ഷേദലവണോ ഹ്യക്ഷഫല്ഗുശൃതം പിബേത് ॥ ൧,൧൭൧.
മലപൂകയുടെ കഷായത്തിൽ നന്നായി ഭാവിതമാക്കിയ സോമരാജി ഫലം ഒരു കർഷം അളവിൽ ഉപ്പോടൊപ്പം കഴിക്കണം. അക്ഷയും ഫൽഗുവും ചേർത്ത് നെയ്യ് കുടിക്കണം.
ഹന്തി ശ്വിത്രമസാധ്യം ച ലേപേ യോജ്യാപരാജിതാ । വാസാ ശുദ്ധാ ച ത്രിഫലാ പടോലം ച കരഞ്ജകമ് ॥ ൧,൧൭൧.
അപരാജിതയുടെ ലേപം പുരട്ടിയാൽ അസാധ്യമായ ശ്വിത്രം പോലും ഇല്ലാതാകും. വാസ, ശുദ്ധമായ ത്രിഫല, പട്ടോള, കരഞ്ജ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കണം.
നിമ്ബാശനം കൃഷ്ണവേത്രം ക്വാഥകല്കേന യദ്ധൃതമ് । വജ്രകം തദ്ഭവേത്കുഷ്ഠം ശതവര്ഷാണി ജീവതി ॥ ൧,൧൭൧.
നിംബയും കൃഷ്ണവേത്രവും കഷായം, കല്കം എന്നിവയായി കഴിച്ചാൽ ശരീരം വജ്രംപോലെയാകും, കുഷ്ഠം മാറുകയും നൂറുവർഷം ജീവിക്കുകയും ചെയ്യും.
സ്വരസേന ച ദൂര്വായാഃ പചേത്തൈലം ചതുര്ഗുണമ് । കച്ഛൂര്വിചര്ചികാ പാമാ അഭ്യങ്ഗാദേവ നശ്യതി ॥ ൧,൧൭൧.
ദുര്വയുടെ രസം നാലിരട്ടി എണ്ണയുമായി ചേര്ത്ത് വേവിച്ച് ചർമ്മത്തിൽ പുരട്ടുമ്പോള് പാമയും കച്ചുവും മാറും.
ദ്രുമത്വഗര്കകുഷ്ഠാനി ലവണാനി ച മൂത്രകമ് । ഗമ്ഭാരികാചിത്രകൈസ്തൈസ്തൈലം കുഷ്ഠവ്രണാദിനുത് ॥ ൧,൧൭൧.
മരച്ചൊമ്പ്, അർക്കം, കുഷ്ഠം, ഉപ്പ്, മൂത്രം, ഗംഭാരിയും ചിത്രകം എന്നിവ ചേർത്ത് എണ്ണയാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ ചർമ്മരോഗങ്ങളും വ്രണങ്ങളും മാറും.
(അഥാമ്ലപിത്തചികിത്സാ) ധാത്രീനിമ്ബഫലം തദ്വദ്ഗോമൂത്രേണ ച ചിത്രകമ് । വാസാമൃതാപര്പടികാനിമ്ബഭൂനിമ്ബമാര്കരൈഃ (വൈഃ) । ത്രിഫലാകുലത്ഥൈഃ ക്വാഥഃ സക്ഷൌദ്രശ്ചാമ്ലപിത്തഹാ ॥ ൧,൧൭൧.
ആമലകവും നിമ്പഫലവും, പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ ചേർത്ത ചിത്രകം, വാസ, അമൃത, പർപ്പടിക, നിമ്പ, ഭൂനിമ്പം, മാരകം, ത്രിഫല, കുലത്ത എന്നിവയുമായി കഷായം ഉണ്ടാക്കി തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ആമ്ലപിത്തം മാറും.
ഫലത്രികം പടോലം ച തിക്തക്വാഥഃ സിതായുതഃ । പീതോ യഷ്ടീമധുയുതോ ജ്വരച്ഛര്ദ്യമ്ലപിത്തജിത് ॥ ൧,൧൭൧.
ഫലത്രയം, പട്ടോല, കയ്പ്പുള്ള ഔഷധങ്ങൾ, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത് യഷ്ടിമധു ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ജ്വരം, ഛർദി, ആമ്ലപിത്തം എന്നിവ മാറും.