വിഡങ്ഗത്രിലാചൂര്ണം ഛര്ദിഹൃന്മധുനാ സഹ । ആമ്രജമ്ബൂകഷായം വാ പിബോന്മാക്ഷികസംയുതമ് ॥ ൧,൧൭൦.
വിഡംഗവും ത്രിലയും പൊടിച്ച് തേനിൽ ചേർത്ത് കഴിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ മാവിന്റെയും ജാംബുവിന്റെയും കഷായത്തിൽ തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ ഛർദി മാറും.
ഛര്ദി സര്വാം പ്രണുദതി തൃഷ്ണാഞ്ചൈവാപകര്ഷതി । ത്രിഫലാ ഭ്രമമൂര്ഛാഹൃത്പീതാ സാ മധുനാപി വാ ॥ ൧,൧൭൦.
ത്രിഫല തേനിൽ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ എല്ലാ ഛർദിയും ദാഹവും, തലകറക്കം, മയക്കം എന്നിവയും മാറും.
പഞ്ചഗവ്യം ഹിതം പാനാദപസ്മാരഗ്രഹാദിനുത് । കൂഷ്മാണ്ഡകരസോ വാജ്യം സയഷ്ടികം തദര്ഥകൃത് ॥ ൧,൧൭൦.
പഞ്ചഗവ്യം കുടിക്കുന്നത് അപസ്മാരം, ഭൂതബാധ എന്നിവയ്ക്ക് നല്ലതാണ്. കൂഷ്മാണ്ഡത്തിന്റെ നീരിൽ അരി ചേർത്ത് കുടിച്ചാലും അതിന് ഫലം ലഭിക്കും.
ബ്രാഹ്മീരസവചാകുഷ്ഠശങ്ഖപുഷ്പീഭിരേവ ച । പുരാണം സേവ്യമുന്മാദഗ്രഹാപസ്മാരദ്ഘൃനുതമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ബ്രാഹ്മി, വച, കുഷ്ഠം, ശംഖപുഷ്പി എന്നിവ ചേർത്ത പഴയ നെയ്യ് ഉന്മാദം, ഭൂതബാധ, അപസ്മാരം എന്നിവയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കണം.
അശ്വഗന്ധാകഷായേ ച കല്കേ ക്ഷീരേ ചതുര്ഗുണേ । ഘൃതപക്വന്തു വാതഘ്നം വൃഷ്യം മാം സായ പുത്രകൃത് ॥ ൧,൧൭൦.
അശ്വഗന്ധയുടെ കഷായം, അല്ലെങ്കിൽ നാലിരട്ടി പാൽ ചേർത്ത് കാൽക്കായി തയ്യാറാക്കി, നെയ്യിൽ വേവിച്ചെടുത്താൽ, വാതം ശമിപ്പിക്കുകയും, വീര്യവും പുത്രലാഭവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
നീലീമുണ്ഡീരികാചൂര്ണം മധുസര്പിഃ സമന്വിതമ് । ഛിന്നാക്വാഥം പിബന്ഹന്തി വാതരക്തം സുദുസ്തരമ് ॥ ൧,൧൭൦.
നീലിയും മുന്ഡിയും പൊടിയായി തേനും നെയ്യും ചേർത്ത്, ചിന്നയുടെ കഷായത്തിൽ കഴിച്ചാൽ, അത്യന്തം കഠിനമായ വാതരക്തം പോലും നശിപ്പിക്കും.
സഗുഡാഃ പഞ്ച പഥ്യാശ്ച കുഷ്ടാര്ശോവാതസാദനാഃ । ഗഡചീസ്വരസം കല്കം ചൂര്ണം വാ ക്വാഥമേവ വാ ॥ ൧,൧൭൦.
പഞ്ചപഥ്യകൾക്കും ചക്കരയ്ക്കും കൂടെ, കുഷ്ഠം, അർശസ്, വാതരോഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഔഷധമാണ്; അവയുടെ രസം, കാൽക്കായോ പൊടിയോ കഷായമോ ഉപയോഗിക്കാം.
വാതരക്താന്തകം കാലാഗുഡൂചീക്വാഥകല്കതഃ । കുഷ്ഠവ്രണാദിശമനം ശൃതമാജ്യം സദുഗ്ധകമ് ॥ ൧,൧൭൦.
കാളഗുഡൂചിയുടെ കഷായവും കാൽക്കായും വാതരക്തം തീർക്കുന്നു; നെയ്യും പാലും ചേർത്ത് വേവിച്ചാൽ, കുഷ്ഠം, വ്രണം തുടങ്ങിയവ ശമിപ്പിക്കും.
ത്രിഫലാഗുഗ്ഗുലുര്വാതരക്തമൂര്ഛാപഹാരകഃ । ഊരുസ്തമ്ഭവിനാശായ ഗോമൂത്രേണ ച ഗുഗ്ഗുലുഃ ॥ ൧,൧൭൦.
തൃഫലയും ഗുഗ്ഗുലുവും വാതരക്തവും മൂർഛയും അകറ്റുന്നു; പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ ഗുഗ്ഗുലു ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, തൊണ്ടക്കെട്ട് അകറ്റാം.
ശുണ്ഠീഗോക്ഷുരകക്വാഥഃ സാമവാതാര്തിശൂലനുത് । ദശമൂലാമൃതൈരണ്ഡരാസ്നാനാഗരദാരുഭിഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ചുക്ക്, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയുടെ കഷായം വാതവും സാമവാതം മൂലമുള്ള വേദനയും ശമിപ്പിക്കും; ദശമൂലം, അമൃത, എരണ്ട, രാസ്ന, ചുക്ക്, ദാരു എന്നിവ ചേർത്താൽ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്.
ക്വാഥോ ഹന്തി മാഹശോഥം മരീചഗുഡസംയുതഃ । കാസഘ്നോ മോദകഃ പ്രോക്തസ്തൃഷ്ണാരോചകനാശനഃ ॥ ൧,൧൭൦.
കുരുമുളകും ചക്കരയും ചേർത്ത കഷായം വലിയ വീക്കം കുറയ്ക്കും; അതിന്റെ ലഹ്യവും ചുമ, ദാഹം എന്നിവ അകറ്റുകയും, രുചി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
കണ്ടകാരിഗുഡൂചീഭ്യാം പൃഥക്ത്രിംശത്പലേ രസേ । പ്രസ്ഥസിദ്ധം ഘൃതഞ്ചൈവ കാസനുദ്ധൃദി ദീപനഃ ॥ ൧,൧൭൦.
കണ്ടകാരിയും ഗുഡൂചിയും ഓരോത് മുപ്പത്തിരണ്ട് പലയോളം എടുത്ത്, ഒരു പ്രസ്ഥം നെയ്യിൽ വേവിച്ചാൽ, ചുമ അകറ്റുകയും ഹൃദയം ഉണർത്തുകയും ചെയ്യും.
കൃഷ്ണാധാത്രീസിതാശുണ്ഠീമരീചസൈന്ധവാന്വിതഃ । ക്വാഥ ഏരണ്ഡതൈലേന സാമം ഹന്ത്യനിലം ഗുരുമ് ॥ ൧,൧൭൦.
കൃഷ്ണ, ധാത്രി, പഞ്ചസാര, ചുക്ക്, കുരുമുളക്, ഇന്തുപ് എന്നിവ ചേർത്ത് എരണ്ടതൈലം ചേർത്ത് കഷായമാക്കി കഴിച്ചാൽ, ഗുരുവായ വാതം ശക്തിയായി അകറ്റും.
ബലാ പുനര്നവൈരണ്ഡബൃഹതീദ്വയഗോക്ഷുരൈഃ । സഹിങ്ഗുലവര്ണ പീതം വാതശൂലവിമര്ദനമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ബല, പുനർനവ, എരണ്ട, ഇരുവിധ ബൃഹതികൾ, ഗോക്ഷുരം എന്നിവയും നിറത്തിന് ഹിംഗുലവും ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, വാതവേദന ശമിക്കും.
ത്രിഫലാനിമ്ബയഷ്ടീകകടുകാരഗ്വധൈഃ ശൃതമ് । പായയേന്മധുനാ മിശ്രം ദാഹശൂലോപശാന്തയേ ॥ ൧,൧൭൦.
തൃഫല, നിംബ, യഷ്ടി, കടുക, അരഗ്വധം എന്നിവയുടെ കഷായം തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ, ദാഹവും വേദനയും ശമിക്കും.
ത്രിഫലാപഃ സയഷ്ടീകാഃ പരിണാമാര്തിനാശനാഃ । ഗോമൂത്രശുദ്ധമണ്ഡൂരം ത്രിഫലാചൂര്ണസംയുതമ് । വിലിഹന്മധുസര്പിര്ഭ്യാം ശൂലം ഹന്തി ത്രിദോഷജമ് ॥ ൧,൧൭൦.
തൃഫലയും യഷ്ടിയും ചേർത്ത വെള്ളം അജീര്ണ്യവേദന അകറ്റുന്നു; പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച മണ്ഡൂരവും തൃഫലാപൊടിയും ചേർത്ത് തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ലേഹനമായി കഴിച്ചാൽ, ത്രിദോഷജവേദന അകറ്റും.
ത്രിവൃത്കൃഷ്ണാഹരീതക്യോ ദ്വിചതുഷ്പഞ്ചഭാഗികാഃ । ഗുടികാ ഗുഡതുല്യാസ്താ വിഡ്വിബന്ധഗദാപഹാഃ ॥ ൧,൧൭൦.
തൃവൃത്, കൃഷ്ണ, ഹരീതകി എന്നിവ രണ്ടും നാലും അഞ്ചും അളവിൽ എടുത്ത്, ചക്കര വലിപ്പത്തിൽ ഗുളികയാക്കി കഴിച്ചാൽ, കഠിനമലവും രോഗവും അകറ്റും.
ഹരീതകീയവക്ഷാരപിപ്പലീത്രിവൃതസ്തഥാ । ഘൃതൈശ്ചൂര്ണമിദം പേയമുദാവര്താവിനാശനമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ഹരീതകി, യവക്ഷാര, പിപ്പലി, തൃവൃത് എന്നിവയുടെ പൊടി നെയ്യിൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാവർത്തം അകറ്റാം.
ത്രിവൃദ്ധരീതകീശ്യാമാഃ സ്നുഹീക്ഷീരേണ ഭാവിതാഃ । വടികാ മൂത്രപീതാസ്താഃ ശ്രേഷ്ടാശ്ചാനാഹഭേദികാഃ ॥ ൧,൧൭൦.
തൃവൃത്, ഹരീതകി, ശ്യാമാ എന്നിവ സ്നുഹി പാലിൽ പ്രോസസ്സുചെയ്ത്, വറ്റിയായി മൂത്രത്തിൽ കഴിച്ചാൽ, മലക്കെട്ട് അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.
ത്ര്യൂഷണത്രിഫലാധന്യവിഡങ്ഗചവ്യചിത്രകൈഃ । കല്കീകൃതൈര്ഘൃതം സിദ്ധം സംസ്കാരം വാതഗുല്മനുത് ॥ ൧,൧൭൦.
തൃയൂഷണം, തൃഫല, ധന്യ, വിഡംഗം, ചവ്യ, ചിത്രകം എന്നിവ കാൽക്കയായി എടുത്ത് നെയ്യിൽ വേവിച്ചാൽ, വാതഗുൽമം അകറ്റാം.
മൂലം നാഗരമാനീതം സക്ഷീരം ഹൃദയാര്തിനുത് । സൌവചലം തദര്ധന്തു ശിവാനാഞ്ച ഘൃതം പിബേത് ॥ ൧,൧൭൦.
നാഗര മൂലം പാൽ ചേർത്ത് വേവിച്ചാൽ ഹൃദയവേദന അകറ്റും; അതിന്റെ പകുതിയോളം സൈന്ധവവും ശിവനെയ്യും ചേർത്ത് കുടിക്കണം.
കണാപാഷാണഭേദൈര്വാ ശിലാജതുകചൂര്ണകമ് । തണ്ഡുലീഭിര്ഗുഡേനാപി മൂത്രകൃച്ഛ്രീതി ജീവതി ॥ ൧,൧൭൦.
കണ, പാഷാണഭേദം, അല്ലെങ്കിൽ ശിലാജതു പൊടി അരി, ചക്കര എന്നിവ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ, മൂത്രക്കഷ്ടം മാറി ജീവൻ നിലനിർത്താം.
അമൃതാനാഗരീധാത്രീവാജിഗന്ധാത്രികണ്ടകാമ് । പ്രപിബേദ്വാതരേഗാര്തഃ സശൂലോ മൂത്രകൃച്ഛ്രവാന് ॥ ൧,൧൭൦.
വാതം ബാധിച്ചവനും മൂത്രത്തിൽ വേദനയും ബുദ്ധിമുട്ടും അനുഭവിക്കുന്നവനും അമൃത, നാഗരി, ധാത്രി, വാജിഗന്ധ, ത്രികണ്ടക എന്നിവയുടെ കഷായം കുടിക്കണം.
സിതാതുല്യോ യവക്ഷാരഃ സര്വകൃച്ഛ്രനിവാരണഃ । നിദിഗ്ധികാരസോ വാപി സക്ഷൌദ്രഃ കൃച്ഛ്രനാശനഃ ॥ ൧,൧൭൦.
പഞ്ചസാരപോലെയുള്ള യവക്ഷാരം എല്ലാ മൂത്രസംബന്ധമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും മാറ്റുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ നിദിഗ്ധികയുടെ രസം തേനോടുകൂടെ കഴിച്ചാൽ ഈ രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും.
ലവണം ത്രിഫലാകല്കൈര്മൂത്രാഘാതഹരം സ്മൃതമ് । മൂത്രേ വിരുദ്ധേ കര്പൂരചൂര്ണം ലിങ്ഗേ പ്രവേശയേത് ॥ ൧,൧൭൦.
തൃഫലയുടെ കല്ക് ചേർത്ത ഉപ്പ് മൂത്രം തടയുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്കു നല്ലതാണ്; മൂത്രം തടഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ കർപ്പൂരപ്പൊടി ലിംഗത്തിൽ ഇടണം.
ക്വാഥശ്ച ശിഗ്രുമൂലോത്ഥഃ കടൂഷ്ണോശ്മാനിപാതനഃ । സര്വമേഹഹരോധാത്ര്യാ രസഃക്ഷൌദ്രനിശായുതഃ । ത്രിഫലാദാരുദാര്വ്യഷ്ടക്വാഥഃ ക്ഷൌദ്രേണ മേഹഹാ ॥ ൧,൧൭൦.
ശിഗ്രുവിന്റെ വേർകൊണ്ടു തയ്യാറാക്കിയ കഷായം കഠിനവും ചൂടും ഉള്ളതായതിനാൽ മൂത്രം വരുത്തുന്നു; ധാത്രിയുടെ രസം തേനും മഞ്ഞളും ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ എല്ലാ മൂത്രരോഗങ്ങളും മാറും; തൃഫല, ദാരു, ദാർവി, അഷ്ടക എന്നിവയുടെ കഷായം തേനോടുകൂടെ കുടിച്ചാൽ മൂത്രരോഗങ്ങൾ മാറും.
അസ്വപ്നം ച വ്യവായം ച വ്യായാമാശ്ചിന്തനാനി ച । സ്ഥൌല്യമിച്ഛന്പപരിത്യക്തം ക്രമേണാഭിപ്രവര്ധയേത് ॥ ൧,൧൭൦.
വളരെയധികം ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉണർന്നിരിയൽ, ബ്രഹ്മചര്യം, വ്യായാമം, ധ്യാനം എന്നിവ ക്രമമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചാൽ സ്തൗല്യം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും.
യവശ്യാമാകഭോജീ സ്യാസ്ഥൌല്യകൃന്മധുവാരിണാ । ഉഷ്ണമന്നം സമണ്ഡം വാ പിബന്കൃശതനുര്ഭവേത് ॥ ൧,൧൭൦.
യവവും ശ്യാമാകവും ഭക്ഷിച്ച്, തേൻ കലർത്തിയ വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ ചൂടുള്ള കഞ്ഞി കുടിക്കുന്നവൻ ദേഹത്തിൽ കൊഴുപ്പ് കുറയും.
സചവ്യജീരകം വ്യോഷാ ഹിങ്ഗുസൌവര്ചലാമലാഃ । മധുനാ രക്തവഃ പീതാ മേധോഘ്നാ സര്വദീപനാഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ചവ്യ, ജീരകം, വ്യോഷം, ഹിംഗു, സൗവർചല, ആമലക എന്നിവയുടെ പൊടി തേനോടുകൂടെ കഴിച്ചാൽ രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, കൊഴുപ്പ് കുറയ്ക്കുകയും, അഗ്നി ഉണർത്തുകയും ചെയ്യും.
ചതുര്ഗുണേ ജലേ മൂത്രേ ദ്വിഗുണേ ചിത്രകാണി ച । കല്കൈഃ സിദ്ധ ഘൃത പ്രസ്ഥം സക്ഷീരം ജഠരീ പിബേത് ॥ ൧,൧൭൦.
നാലിരട്ടി വെള്ളവും ഇരട്ടിയായ മൂത്രവും ചേർത്ത് ചിത്രക കഷായം തയ്യാറാക്കി, അതിൽ നിന്നുള്ള കല്ക് പാൽ ചേർത്ത നെയ്യുമായി കുടിച്ചാൽ വയറു സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറും.