ആരഗ്വധാഭയാമുസ്താതിക്താഗ്രന്ഥികനിര്മിതഃ । കഷായഃ പാചനഃ സാമേ സശൂലേ ച ജ്വരേഹിതഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ആരഗ്വധം, അഭയം, മുഷ്ത, തിക്ത, ഗ്രാന്തികം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന കഷായം പാചകശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, അജീർണവും വേദനയുമുള്ള ജ്വരത്തിൽ ഗുണകരവുമാണ്.
മധൂകസാരസിന്ധൂത്ഥവചോഷണകണാഃ സമാഃ । ശ്ലക്ഷ്ണം പിഷ്ട്വാമ്ഭസാ നസ്യം കുര്യാത്സംജ്ഞാപ്രബോധനമ് ॥ ൧,൧൭൦.
മധൂകം, സാര, സിന്ധൂത്തം, വച, ഉഷണം എന്നിവ സമമായി എടുത്ത് നന്നായി അരച്ച് വെള്ളത്തിൽ കലർത്തി മൂക്കിലൂടെ നൽകുമ്പോൾ ബോധം വീണ്ടെടുക്കാൻ സഹായിക്കും.
ത്രിവൃദ്വിശാലാത്രിഫലാകടുകാരഗ്വധൈഃ കൃതഃ । സക്ഷാരോ ഭേദനഃ ക്വാഥഃ പേയഃ സര്വജ്വരാപഹഃ ॥ ൧,൧൭൦.
തൃവൃത്, വിശാല, ത്രിഫല, കടുക, ആരഗ്വധം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം തയ്യാറാക്കി അതിൽ ക്ഷാരം ചേർത്താൽ, അത് വന്ധനമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും എല്ലാ ജ്വരവും അകറ്റാൻ കുടിക്കാവുന്നതുമാണ്.
മഹൌഷധാമൃതാമുസ്തചന്ദനോശീരധാന്യകൈഃ । ക്വാഥസ്തൃതീയകം ഹന്തി ശര്കരാമധുയോജിതഃ ॥ ൧,൧൭൦.
മഹൗഷധം, അമൃത, മുഷ്ത, ചന്ദനം, ഉശീരം, ധാന്യകം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം തയാറാക്കി പഞ്ചസാരയും തേനും ചേർത്താൽ, അതു തൃതീയകജ്വരം അകറ്റുന്നു.
അപാമഗജടാകട്യാം ലോഹിതൈഃ സപ്തതന്തുഭിഃ । ബദ്ധ്വാ വാരേ രവേര്നൂനം ജ്വരം ഹന്തി തൃതീയകമ് ॥ ൧,൧൭൦.
അപാമർഗത്തിന്റെ വേർ എടുത്ത് ഏഴ് ചുവപ്പ് നൂലുകൾ കൊണ്ട് കട്ടിയിൽ സൂര്യോദയ സമയത്ത് കട്ടിയിൽ കെട്ടിയാൽ, തൃതീയകജ്വരം തീരുന്നു.
ഗങ്ഗായാ ഉത്തരേ കൂലേ അപുത്രസ്താപസോ മൃതഃ । തസ്മൈ തിലോദകം ദദ്യാന്മുഞ്ചത്യൈകാഹികോ ജ്വരഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ഗംഗയുടെ വടക്കേ കരയിൽ, ഒരു സന്താനരഹിതനായ തപസ്യക്കാരൻ മരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവനുവേണ്ടി തിലജലം അർപ്പിച്ചാൽ എക്കാലം മാറി വരുന്ന ജ്വരം വിട്ടുപോകും.
ഗുഡൂച്യാഃ ക്വാഥകല്കാഭ്യാം വിഫലാവാസകസ്യ ച । മൃദ്വീകായാ ബലായാശ്ച സിദ്ധാഃ സ്നേഹാ ജ്വരച്ഛിദഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ഗുഡൂചി, വിപല, വാസകം, മൃദ്വീകം, ബലാ എന്നിവയുടെ കഷായവും കല്പവും ചേർത്ത് എണ്ണയിൽ പാകം ചെയ്താൽ, ആ എണ്ണ ജ്വരം അകറ്റാൻ ഫലപ്രദമാണ്.
ധാത്രീശിവാകണാവഹ്നിക്വാഥഃ സര്വജ്വരാന്തകഃ । ജ്വരാതിസാരഹരണമൌഷധം പ്രവദാമ്യഥ ॥ ൧,൧൭൦.
ധാത്രി, ശിവ, കണ, വഹ്നി എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം തയാറാക്കിയാൽ എല്ലാ ജ്വരവും അകറ്റുന്നു. ഇനി ഞാൻ ജ്വരവും അതിസാരവും അകറ്റുന്ന ഔഷധം പറയുന്നു.
പൃശ്രിപര്ണോബലാവില്വനാഗരോത്പലധാന്യകൈഃ । പാഠേന്ദ്രയവഭൂനിമ്ബമുസ്തപര്പടകൈഃ ശൃതാഃ । ജ്യന്ത്യാമമതീസാരം സജ്വരം സമഹൌഷധാഃ ॥ ൧,൧൭൦.
പൃശ്നിപർണി, ബലാ, ബില്വം, നാഗരം, ഉത്പലം, ധാന്യകം, പാഠ, ഇന്ദ്രയവം, ഭൂനിംബം, മുഷ്ത, പർപ്പടകം എന്നിവയും മഹൗഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് കഷായം തയാറാക്കിയാൽ, അതി ശക്തമായ അതിസാരവും ജ്വരവും ഒരുമിച്ച് ശമിപ്പിക്കുന്നു.
നാഗരാതിവിഷാമുസ്തഭൂനിമ്ബാമൃതവത്സകൈഃ । സര്വജ്വരഹരഃ ക്വഥഃ സര്വാതീസാരനാശനഃ ॥ ൧,൧൭൦.
നാഗരം, അതിവിഷം, മുഷ്ത, ഭൂനിംബം, അമൃതവത്സകം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം തയാറാക്കിയാൽ, എല്ലാ ജ്വരവും അതിസാരവും അകറ്റുന്നു.
മുസ്തപര്പടകദിവ്യശൃങ്ഗവേരശൃതം പയഃ । ശാലപര്ണോ പൃശ്രിപര്ണോ ബൃഹതീ കണ്ടകാരികാ ॥ ൧,൧൭൦.
മുഷ്ത, പർപ്പടകം, ദിവ്യശൃംഗവേരം, ശാലപർണി, പൃശ്നിപർണി, ബൃഹതീ, കണ്ടകാരിക എന്നിവ ചേർത്ത് പാലിൽ തിളപ്പിച്ചാൽ അതു ഗുണകരമാണ്.
ബലാശ്വദംഷ്ട്രാബില്വാദി പാഠാനാഗരധാന്യകമ് । ഏതദാഹാരസംയോഗേ ഹിതം സര്വാതിസാരിണാമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ബലാ, അശ്വദംഷ്ട്ര, ബില്വം, പാഠ, നാഗരം, ധാന്യകം എന്നിവ ഭക്ഷണത്തിൽ ചേർത്താൽ എല്ലാ അതിസാരരോഗികൾക്കും ഗുണം ചെയ്യും.
ബില്വചൂതാസ്ഥിക്വാഥശ്ച ഖണ്ഡം മധ്വതിസാരനുത് । അതിസാരേ ഹിതാ തദ്വത്കുടജത്വക്കണായുതാ ॥ ൧,൧൭൦.
ബില്വവും മാവിൻകുരുവും ചേർത്ത് കഷായം തയാറാക്കി പഞ്ചസാര ചേർത്താൽ അതിസാരം ശമിക്കും; അതുപോലെ കുഡജവൃക്ഷത്തിന്റെ തൊലി ചേർത്താൽ അതും ഗുണകരമാണ്.
വത്സകാതിവിഷാവിശ്വകണാകന്ദകഷായകഃ । പ്രയുക്തശ്ചാമശൂലാഢ്യേ ഹ്യതീസാരേ സശോണിത ॥ ൧,൧൭൦.
വത്സകം, അതിവിഷം, വിശ്വകണ, കണ്ഠം എന്നിവ ചേർത്ത് കഷായം തയാറാക്കി ഉപയോഗിച്ചാൽ വയറുവേദനയും രക്തസ്രാവവുമുള്ള അതിസാരത്തിൽ ഗുണം ചെയ്യും.
ചികിത്സാഥ ഗ്രഹണ്യാസ്തുഗ്രഹണീ ചാഗ്രിനാശിനീ । ചിത്രകാക്വാഥക്ലകാഭ്യാം ഗ്രഹണീഘ്നം ക്ഷൃതം ഹവിഃ । ഗുല്മശോഥോദരപ്ലീഹശൂലാര്ശോഘ്നം പ്രദീപനമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ഇനി ഗ്രഹണിയുടെ ചികിത്സ: ഗ്രഹണി രോഗം ചിത്രകത്തിന്റെ കഷായവും കല്പവും ചേർത്ത് പാകം ചെയ്ത നെയ്യ് കഴിച്ചാൽ അകറ്റാം. ഇത് ഗൾമം, വീക്കം, വയറുവ്യാധി, പ്ലീഹാരോഗം, വേദന, അർശസ് എന്നിവയും ശമിപ്പിക്കുകയും അഗ്നി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സൌവര്ചലം സൈന്ധവഞ്ച വിഡങ്ഗൌദ്ഭിദമേവ ച । സാമുദ്രേണ സമം പഞ്ചലവണാന്യത്ര യോജയേത് ॥ ൧,൧൭൦.
സൗവർചനം, സൈന്ധവം, വിഡംഗം, ഉദ്ഭിദം എന്നിവയും സാമുദ്രം ചേർത്ത് അഞ്ചു ഉപ്പുകൾ ആയി ഉപയോഗിക്കണം.
ഭേഷജം ശസ്ത്രക്ഷാരാഗ്ന്യസ്ത്രിധാ വൈ ചാര്ശസാം ഹരമ് । വിദ്ധി തച്ചാര്ശസോഘ്നന്തു യദ്ധി തക്രം നവോദ്ധൃതമ് ॥ ൧,൧൭൦.
മൂലക്കുരു മാറ്റാൻ മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള ചികിത്സകൾ ഉണ്ട്: ശസ്ത്രക്രിയ, ക്ഷാരം, അഗ്നി. പുതുതായി ചുരണ്ടിയ തക്രം കുടിച്ചാൽ അതും മൂലക്കുരുവിന് ഔഷധം ആകുന്നു.
ഗുഡൂടീം പിപ്പലീയുക്താമഭയാം ഘൃതഭര്ജിതാമ് । ത്രിവൃദര്ശോവിനാശാര്ഥം ഭക്ഷയേദമ്ലലോണികാമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ഗുടൂചി, പിപ്പലി ചേർത്ത അഭയ, നെയ്യിൽ വറുത്തത്, അമ്ലവും ഉപ്പും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ വിഭവങ്ങൾ മൂലക്കുരുവിനും കുടലടച്ചുപോകുന്നതിനും നല്ലതാണ്.
തിലേക്ഷുരസസംയോഗശ്ചാര്ശഃ കുഷ്ഠ വിനാശനഃ । പഞ്ചകോലം സമരിചം സത്ര്യൂഷണമഥാഗ്നികൃത് ॥ ൧,൧൭൦.
എള്ളിന്റെ നീരുമായി തയ്യാറാക്കിയ മിശ്രിതം മൂലക്കുരുവിനും ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്കും ഔഷധമാണ്. അഞ്ചു കോലങ്ങൾ, കുരുമുളക്, മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള കാരം ഇവയൊക്കെ അഗ്നി ഉണർത്തുന്നു.
ഹരീതകീ ഭക്ഷ്യമാണാ നാഗേരണ ഗുഡേന വാ । സൈന്ധവോപഹിതാ വാപി സാതത്യേനാഗ്നിദീപനീ ॥ ൧,൧൭൦.
ഹരീതകി നേരെ കഴിച്ചാലോ, ഇഞ്ചിയും ശർക്കരയും ചേർത്തോ, അല്ലെങ്കിൽ സൈന്ധവലവണം ചേർത്തോ, സ്ഥിരമായി കഴിച്ചാൽ അഗ്നി ഉണരുന്നു.
ഫലത്രികാമൃതാസാതിക്താഭൂനിമ്ബനിമ്ബജഃ । ക്വാഥഃ ക്ഷൌദ്രയുതോ ഹന്യാത്പാണ്ഡുരോഗം സകാമലമ് ॥ ൧,൧൭൦.
ഫലത്രിക, അമൃത, കയ്പുള്ള ഭൂനിംബ, നിംബ എന്നിവയുടെ കഷായം തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ പാണ്ഡുരോഗവും കാമളയും മാറുന്നു.
ത്രിവൃച്ച ത്രിഫലാ ശ്യാമാ പിപ്പലീ ശര്കഗ മധു । മോദകഃ സന്നിപാതാന്തോ രക്തപിത്തജ്വരാപഹഃ ॥ ൧,൧൭൦.
തൃവൃത്, ത്രിഫല, ശ്യാമ, പിപ്പലി, പഞ്ചസാര, തേൻ എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലഡ്ഡു രക്തപിത്തം മൂലമുള്ള ജ്വരം, സന്നിപാതം എന്നിവയ്ക്ക് ഔഷധമാണ്.
വാസായാം വിദ്യമാനായാമാശായാം ജീവിതസ്യ ച । രക്തപിത്തീ ക്ഷയീ കാസീ കിമര്ഥമവസീദതി ॥ ൧,൧൭൦.
വാസാ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ജീവൻ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും രക്തപിത്തം, ക്ഷയം, ചുമ എന്നിവയാൽ ബാധിച്ചവൻ എന്തുകൊണ്ട് ക്ഷീണിക്കുന്നു?
ആടരൂപകമൃദ്വീകാപഥ്യാക്വാഥഃ സശര്കരഃ । ക്ഷൌദ്രാഢ്യഃ കാസനിഃ ശ്വാസരക്തപിത്തനിബര്ഹണഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ആടരൂപം, മുന്തിരി, പത്യാ എന്നിവയുടെ കഷായത്തിൽ പഞ്ചസാരയും ധാരാളം തേനും ചേർത്തു കുടിച്ചാൽ ചുമ, ശ്വാസം, രക്തപിത്തം എന്നിവ മാറും.
വാസാരസഃ ഖണ്ഡമധുയുതഃ പീതോഽഥരക്തജിത് । സല്ലകീബദരീജമ്ബുപ്രിയാലാമ്രാര്ജുനം ധവഃ । പീതം ക്ഷീരഞ്ച മധ്വാഢ്യം പൃഥക്ഛോണിതവാരണമ് ॥ ൧,൧൭൦.
വാസയുടെ നീരിൽ പഞ്ചസാര ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ രക്തരോഗങ്ങൾ മാറും. സല്ലക്കി, ബദരി, ജാംബു, പ്രിയാല, മാവു, അർജുനം, ധവ എന്നിവ പാലിലും തേനിലും വേർതിരിച്ച് ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ രക്തം ഒഴുകുന്നത് നിൽക്കും.
സമൂലഫലപത്രായാ നിര്ഗുണ്ഡ്യാഃ സ്വരസൈര്ഘൃതമ് । സിദ്ധം പീത്വാ ക്ഷയക്ഷീണീ നിര്വ്യാദിര്ഭാതി ദേവവത് ॥ ൧,൧൭൦.
നിർഗുണ്ടിയുടെ വേർ, പഴം, ഇല എന്നിവയുടെ നീരിൽ നെയ്യ് കുതിർത്ത് കുടിച്ചാൽ ക്ഷയം ബാധിച്ചവൻ രോഗമില്ലാതെ ദൈവത്തെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കും.
ഹരീതകീ കണാ ശുണ്ഠീ മരിചം ഗുഡസംയുതമ് । കാസഘ്നോ മോദകഃ പ്രോക്തസ്തൃഷ്ണാരോചകനാശനഃ ॥ ൧,൧൭൦.
ഹരീതകി, പിപ്പലി, ചുക്ക്, കുരുമുളക്, ശർക്കര എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലഡ്ഡു ചുമ മാറ്റുകയും ദാഹവും രുചികുറവ് എന്നിവയും മാറ്റുകയും ചെയ്യും.
കണ്ടകാരിഗുഡൂചീഭ്യാം പൃഥക്ത്രിംശത്പലേ രസേ । പ്രസ്ഥം സിദ്ധം ഘൃതം സ്യാച്ച കാസനുദ്വഹ്നിദാപനമ് ॥ ൧,൧൭൦.
കണ്ടകാരിയും ഗുടൂചിയും വേർതിരിച്ച് മുപ്പത് പള വലുപ്പം നീരെടുത്ത് ഒരു പ്രസ്തം നെയ്യിൽ കുതിർത്ത് തയ്യാറാക്കിയാൽ അത് ചുമക്കും അഗ്നി ഉണർത്താനും നല്ലതാണ്.
കൃഷ്ണാ ധാത്രീ ശിതാ ശുണ്ഠീ ഹക്കാഘ്നീ മധുസംയുതാ । ഹിക്കാശ്വാസീ പിവേദ്ഭാര്ങ്ഗോ സവിശ്വാമുഷ്ണവാരിണാ ॥ ൧,൧൭൦.
കൃഷ്ണ, നെല്ലിക്ക, വെള്ള കൃഷ്ണ, ചുക്ക്, തേൻ എന്നിവ ചേർത്തു കഴിച്ചാൽ ഹിക്കയും ശ്വാസക്കുറവും മാറും. ഭാരംഗോ, വിശ്വ, ചൂടുള്ള വെള്ളം ചേർത്ത് കുടിക്കണം.
തൈലാക്തം സ്വരഭേദേ വാ ഖാദിരം ധാരയേന്മുഖേ । പഥ്യാം പിപ്പലികായുക്താം സംയുക്താം നാഗരേണ വാ ॥ ൧,൧൭൦.
സ്വരഭേദം വന്നാൽ എണ്ണ പുരട്ടിയ ഖാദിരം വായിൽ വയ്ക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ പത്യാ പിപ്പലിക ചേർത്തോ, ഇഞ്ചി ചേർത്തോ ഉപയോഗിക്കാം.