ഗരുഡപുരാണമ്

ഉഷ്ണം വാരി ജ്വരശ്വാസമേദോഽനിലകഫാപഹമ് । ശൃതം ശീതത്രിദോഷഘ്നമുഷിതം തച്ച ദോഷലമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ചൂടുവെള്ളം ജ്വരം, ശ്വാസക്കേട്, കൊഴുപ്പ്, വാതം, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. തിളപ്പിച്ച വെള്ളം ശീതവും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു. എന്നാൽ നിലനിർത്തിയ വെള്ളം ദോഷകരമാണ്.

ഗോക്ഷീരം വാതപിത്തഗ്നം സ്നിഗ്ധം ഗുരുരസായനമ് । ഗവ്യാദ്ഗുരുതരം സ്നിഗ്ധം മാഹിഷ്വഹ്നിനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പശുവിന്റെ പാൽ വാതവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു, സ്നിഗ്ധവും ഭാരവാനുമാണ്, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും നൽകുന്നു. മഹിഷിയുടെ പാൽ പശുപാലിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഭാരവും സ്നിഗ്ധതയും ഉണ്ട്, എന്നാൽ അഗ്നിയെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു.

ഛാഗം രക്താതിസാരഘ്നം കാസശ്വാസകഫാപഹമ് । ചക്ഷുഷ്യം ജീവനം സ്ത്രീണാം രക്തപിത്തേ ചനാവനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ആടിന്റെ പാൽ രക്താതിസാരം, ചുമ, ശ്വാസക്കേട്, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. കണ്ണിന് നല്ലതും സ്ത്രീകൾക്ക് പോഷകവുമാണ്. രക്തപിത്ത രോഗങ്ങൾക്കും ഇത് ഗുണകരമാണ്.

പരം വാതഹരം വൃഷ്യം പിത്തശ്ലേഷ്മകരം ദധി । ദോഷഘ്നം മന്ഥജാതന്തു മസ്തു സ്രോതോവിശോധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തൈര് വാതം കുറയ്ക്കുന്നതിലും ഉജ്ജീവനം നൽകുന്നതിലും ഏറ്റവും നല്ലതാണെങ്കിലും, ഇത് പിത്തവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ മത്തയും മസ്തുവും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റി ശരീരവാതങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

ഗ്രഹണ്യര്ശോഽര്ദിതാര്തിഘ്നം നവനീതം നവോദ്ധൃതമ് । വികാരാശ്ച കിലാടാദ്യാ ഗുരവഃ കുഷ്ഠഹേതവഃ ॥ ൧,൧൬൯.

പുതിയ വെണ്ണ കുടലിലെ രോഗങ്ങൾ, അർശസ്, വേദന എന്നിവ അകറ്റുന്നു. പഴയ വെണ്ണയും അതുപോലുള്ളവയും ഭാരവും ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നതുമാണ്.

പരം ഗ്രഹണീശോഥാര്ശഃ പാണ്ഡ്വതീസാരഗുല്മനുത് । ത്രിദോഷശമനം തക്രം കഥിതം പൂര്വസൂരിഭിഃ ॥ ൧,൧൬൯.

തക്രം പഴയ വൈദ്യന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, കുടലിലെ രോഗങ്ങൾ, വീക്കം, അർശസ്, പാണ്ഡു, അതിസാരം, ഗൾമം എന്നിവയ്ക്കും മൂന്നു ദോഷങ്ങൾക്കും ഗുണകരമാണ്.

വൃഷ്യഞ്ച മധുരം സര്പിര്വാതപിത്തകഫാപഹമ് । ഗവ്യം മേധ്യഞ്ച ചാക്ഷുഷ്യം സംസ്കാരാച്ച ത്രിദോഷജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

നെയ്യ് ഉജ്ജീവനവും മധുരവും വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നതുമാണ്. പശുനെയ്യ് ബുദ്ധിക്കും കണ്ണിനും നല്ലതും, ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയാൽ മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ജയിക്കുന്നു.

അപസ്മാരഗദോന്മാദമൂര്ഛാഘ്നം സംസ്കൃതങ്ഘൃതമ് । അജാദീനാഞ്ച സര്പോഷി വിദ്യാദ്ഗോക്ഷീരസദ്ഗുണൈഃ । കഫവാതഹരം മൂത്രം സര്വക്രിമിവിഷാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് അപസ്മാരം, വിഷം, ഉന്മാദം, മയക്കം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. ആടിന്റെതും മറ്റു മൃഗങ്ങളുടെതും പശുപാലിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു. മൂത്രം വാതവും കഫവും അകറ്റുകയും എല്ലാ കീടങ്ങളും വിഷവും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പാണ്ഡുത്വോദരകുഷ്ഠാര്ശഃ ശോഥഗുല്മപ്രമേഹനുത് । വാതശ്ലേഷ്മഹരം ബല്യം തൈലം കശ്യം തിലോദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പാണ്ഡു, വയറുവീക്കം, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, അർശസ്, വീക്കം, ഗൾമം, പ്രമേഹം എന്നിവ അകറ്റുന്നതും വാതവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നതും ബലവാനുമാണ് തിലത്തിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ.

സാര്ഷപം കൃമിപാണ്ഡുഘ്നം കഫമേദോഽനിലാപഹമ് । ക്ഷൌമം തൈലമചക്ഷുഷ്യം പിത്തഹൃദ്വാതനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കടുക് കൃത്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ പുഴുക്കളെയും പാണ്ഡുരോഗത്തെയും അകറ്റുന്നു; കഫം, കൊഴുപ്പ്, വായു എന്നിവയും കുറയ്ക്കുന്നു. കയ്പ്പ് എണ്ണ കണ്ണിനും നല്ലത്, പിത്തം, ഹൃദ്രോഗം, വായു എന്നിവയും അകറ്റുന്നു.

അക്ഷജം കഫപിത്തഘ്നം കേശ്യം ത്വക്ശ്രോത്രതര്പണമ് । ത്രിദോഷഘ്നം മധു പ്രോക്തം വാതലഞ്ച പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ആമവിലക്ക് കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, മുടി വളരാൻ സഹായിക്കുന്നു, ചർമ്മത്തിനും ചെവിക്കും പോഷകമാണ്. തേൻ മൂന്നു ദോഷങ്ങളെയും കുറയ്ക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിന് വായു സ്വഭാവം കൂടുതലാണ്.

ഹിക്കാശ്വാസകൃമിച്ഛര്ദിമേഹതൃഷ്ണാവിഷാമഹമ് । ഇക്ഷവോരക്തപിത്തഘ്നോ ബല്യാ വൃഷ്യാഃ കഫപ്രദാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

കപ്പിരസം ഹിക്ക, ശ്വാസക്കേട്, പുഴുക്കൾ, ഛർദി, മൂത്രരോഗം, ദാഹം, വിഷം എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു. അതിന്റെ നീര് രക്തപിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, ദേഹബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, വൃശ്യമാണ്, എന്നാൽ കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കും.

ഫാണിതം പിത്തലം തവ്രിം സുരാ മത്സ്യണ്ഡികാ ലഘുഃ । ഖണ്ഡം വൃഷ്യം തഥാ സ്നിഗ്ധം സ്വാദ്വസൃക്പിത്തവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

പാണി പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കഠിനവുമാണ്. സൂറയും മീൻ ഉപ്പുവെള്ളവും ലഘുവാണ്. കൽക്കണ്ടം വൃശ്യവും എണ്ണയുള്ളതും മധുരവും രക്തം, പിത്തം, വായു എന്നിവയെ ജയിക്കുന്നു.

വാതപിത്തഹരോ രൂക്ഷോ വാതഘ്നഃ കഫകൃദ്ഗുഡഃ । സ പിത്തഘ്നഃ പരഃ പഥ്യഃ പുരാണോഽസൃക്പ്രസാദനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ശർക്കര വായുവിനെയും പിത്തത്തെയും കുറയ്ക്കുന്നു, ഉണക്കമാണ്, വായു ശമിപ്പിക്കും, പക്ഷേ കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കും. പഴയ ശർക്കര പ്രത്യേകിച്ച് പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതും രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്.

രക്തിപിത്തഹരാ വൃഷ്യാ സസ്നേഹാ ഗഡശര്കരാ । സര്വപിത്തകരം മദ്യമമ്ലത്വാത്കഫവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

നെയ്യ് ചേർത്ത പഞ്ചസാര രക്തപിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, വൃശ്യമാണ്. ഇടത്തരം പഴക്കമുള്ള പഞ്ചസാര പുളിപ്പു കാരണം എല്ലാ വിധ പിത്തവും ഉണ്ടാക്കും, പക്ഷേ കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കും.

രക്തപിത്തകരാസ്തീക്ഷ്ണാസ്തഥാ സൌവീരജാതയഃ । പാചനോ ദീപനഃ പഥ്യോ മണ്ഡഃ സ്യാദ്ഭൃഷ്ടതണ്ഡുലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

വളരെ കഠിനവും പുതുതായി ഉണ്ടാക്കിയുള്ള ഉപ്പുവെള്ളം രക്തപിത്തം ഉണ്ടാക്കും. വറുത്ത അരിയാൽ ഉണ്ടാക്കിയ കഞ്ഞി ദഹനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും വിശപ്പ് കൂട്ടുകയും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതുമാണ്.

വാതാനുലോമനീ ലഘ്വീ പേയാ വസ്തിവിശോധനീ । സതക്രദാഡിമവ്യോഷാ സഗുഡാ മധുപിപ്പലീ ॥ ൧,൧൬൯.

ലഘുവായ കഞ്ഞി വായു ചുവടേക്ക് നീങ്ങാൻ സഹായിക്കുകയും മൂത്രാശയം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സതക്ര, മാതളനാരങ്ങ, പിപ്പലി, ശർക്കര, തേൻ എന്നിവ ചേർത്താൽ അതിനും കൂടുതൽ ഗുണം ലഭിക്കും.

ഇന്തീയം സുകൃതാ പേയാ കാസശ്വാ സപ്രവാഹികാഃ । പായസഃ കഫകൃദ്ബല്യഃ കൃശരാ വാതനാശിനീ ॥ ൧,൧൬൯.

നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ കഞ്ഞി ചുമ, ശ്വാസക്കേട്, അതികായം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്. പാലിൽ വേവിച്ച അരി കഫവും ബലവും വർദ്ധിപ്പിക്കും, കൃഷര വായു അകറ്റുന്നു.

സുധൌതഃ പ്രസ്ത്രുതഃ സ്നിഗ്ധഃ സുഖോഷ്ണോ ലഘുരോചനഃ । കന്ദമൂലഫലേഹൈഃ സാധിതോ ബൃംഹണോഗുരുഃ ॥ ൧,൧൬൯.

നന്നായി കഴുകി ചുരണ്ടിയ, എണ്ണയുള്ള, ഇളകിയ അരി, നേരിയ ചൂടോടെ, ലഘുവായതും രുചികരവുമാണ്. കിഴങ്ങു, പഴം മുതലായവ ചേർത്താൽ പോഷകവും ഭാരവുമാണ്.

ഈഷദുഷ്ണസേവനാച്ച ലഘുഃ സൂപഃ സുസാധിതഃ । സ്വിന്ന നിഷ്പീഡിതം ശാകം ഹിതം സ്നേഹാദിസംസ്കൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ഇളകിയ ചൂടുള്ള സൂപ്പ് നന്നായി വേവിച്ചാൽ ലഘുവാണ്. തിളപ്പിച്ച് ചുരണ്ടിയ പച്ചക്കറികൾ എണ്ണ മുതലായവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണ്.

ദാഡിമാമലകൈര്യൂഷോ വഹ്നികൃദ്വാതപിത്തഹാ । ശ്വാസകാസപ്രതിശ്യായകഫഘ്നോ മലകൈഃ കൃതഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മാതളനാരങ്ങയും നെല്ലിക്കയും ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ സൂപ്പ് അഗ്നി ഉണർത്തുകയും വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മുള്ളങ്കിയോടെ ഉണ്ടാക്കിയാൽ കഫം കുറയും, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ, മൂക്കുപോക്ക് എന്നിവയ്ക്കും ഗുണം ചെയ്യും.

യവകോലകുലത്ഥാനാം യൂഷഃ കണ്ഠ്യോഽനിലാപഹഃ । മുദ്ഗാമലകജോ ഗ്രാഹീ ശ്ലേഷ്മപിത്തവിനാശനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

യവം, കോല, കുലത്ത എന്നിവയുടെ സൂപ്പ് കണ്ഠത്തിന് ഗുണവും വായു കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്. പയർ, നെല്ലിക്ക എന്നിവ ചേർന്ന സൂപ്പ് പിടിപ്പും കഫം, പിത്തം എന്നിവയുടെ ശമനവുമാണ്.

സഗുഡം ദധി വാതഘ്നം സക്തവോ രൂക്ഷവാതുലാഃ । ഘൃതപൂര്ണോഽഗ്നികാരീ സ്യാദ്വൃഷ്യാ ഗുര്വോ ച ശഷ്കുലീ ॥ ൧,൧൬൯.

ശർക്കര ചേർത്ത തൈര് വായു ശമിപ്പിക്കും. സക്തവ ഉണക്കവും വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. നെയ്യ് നിറച്ച ശശ്കുലി അഗ്നി ഉണർത്തുകയും വൃശ്യവും ഭാരവുമാണ്.

ബൃംഹണാഃ സാമിഷാ ഭക്ഷ്യപിഷ്ട കാ ഗുഖഃ സ്മൃതാഃ । തൈലസിദ്ധാശ്ച ദൃഷ്ടിഘ്നാസ്തോയസ്വിന്നാശ്ച ദുര്ജരാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മാംസം ചേർത്ത ഭക്ഷ്യങ്ങൾ വളർച്ചയ്ക്ക് നല്ലതാണ്. ചുട്ട മാവു കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ ദഹിക്കാൻ കഠിനമാണ്. എണ്ണയിൽ തയ്യാറാക്കിയവ കണ്ണിന് ഗുണം, വെള്ളത്തിൽ വേവിച്ചവ ദഹിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.

അത്യുഷ്ണാ മണ്ഡകാഃ പഥ്യാഃ ശീതലാ ഗുഖോ മതാഃ । അനുപാനഞ്ച പാനീയം ശ്രമതൃഷ്ണാദിനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

വളരെ ചൂടുള്ള കഞ്ഞി ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണ്. തണുത്ത മാവു വിഭവങ്ങൾ ഗുണകരമാണ്. ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ക്ഷീണം, ദാഹം മുതലായവ അകറ്റാം.

അന്നപാനാദിനാ രക്ഷാ കൃത്സ്യാദ്രോഗവര്ജിതഃ । അനുഷ്ണഃ ശിഖികണ്ഠാഭോ വിഷഞ്ചൈവ വിവര്ണകൃത് ॥ ൧,൧൬൯.

ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും ശരിയായി നിയന്ത്രിച്ചാൽ രോഗങ്ങൾ വരില്ല. മയങ്ങുന്ന ചൂടുള്ള വെള്ളം, മയിലിന്റെ കഴുത്തുപോലെയുള്ള നിറമുള്ളത്, വിഷം എന്നിവ വർണ്ണം മാറ്റും.

ഗന്ധസ്പര്ശരസാസ്തീവ്രാഭോക്തുശ്ച സ്യാന്മനോവ്യഥാ । ആഘ്രാണേ ചാക്ഷിരോഗഃ സ്യാദസാധ്യശ്ച ഭിഷഗ്വരൈഃ । വേപഥുര്ജൃമ്ഭണാദ്യം സ്യാദ്വിഷസ്യൈതത്തു ലക്ഷണമ് ॥ ൧,൧൬൯.

വളരെ ശക്തമായ ഗന്ധം, സ്പർശം, രുചി എന്നിവ ഭക്ഷിക്കുന്നവനിൽ മാനസിക വേദന ഉണ്ടാക്കും. അതു നക്കുമ്പോൾ കണ്ണ് രോഗം വരാം, അതും മികച്ച വൈദ്യന്മാർക്കും സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല. നടുങ്ങൽ, ഉമ്മയിടൽ മുതലായ ലക്ഷണങ്ങൾ വിഷത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൭൦ ധന്വന്തരിരുവാച । ജ്വരോഽഷ്ടധാ പൃഥഗ്ദ്വന്ദ്വസംഘാതാഗന്തുജഃ സ്മൃതഃ । മുസ്തപര്പടകോശീരചന്ദനോദീച്യനാഗരൈഃ । ശൃതശീതം ജലം ദദ്യാത്പിപാസാജ്വരശാന്തയേ ॥ ൧,൧൭൦.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ജ്വരം എട്ട് വിധങ്ങളാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു — ഓരോന്നായി, രണ്ടായി ചേർന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്നു. ദാഹവും ജ്വരവും ശമിപ്പിക്കാൻ മുഷ്ത, പർപ്പടകം, ഉശീരം, ചന്ദനം, ഉഡീച്യ, നാഗരം എന്നിവ ചേർത്ത് തിളപ്പിച്ച വെള്ളം തണുപ്പിച്ച ശേഷം കൊടുക്കണം.

നാഗരം ദേവകാഷ്ഠഞ്ച ധാന്യാകം ബൃഹതീദ്വയമ് । ദദ്യാത്പാചനകം പൂര്വം ജ്വരിതായ ജ്വരാപഹമ് ॥ ൧,൧൭൦.

നാഗരം, ദേവദാരു, ധാന്യകം, രണ്ട് വിധം ബൃഹതീ എന്നിവ ചേർത്ത് ആദ്യം ജ്വരമുള്ളവന് പാചകത്തിന് കൊടുക്കണം; ഇത് ജ്വരം അകറ്റുന്നു.