ഗരുഡപുരാണമ്

ദ്രാക്ഷാമധൂകഖര്ജൂരം കുങ്കുമം വാതരക്തജിത് । മാഗധീ മധുരാ പക്വാ ശ്വാസപിത്തഹരാ പരാ ॥ ൧,൧൬൯.

ദ്രാക്ഷ, മധൂകം, ഖർജൂരം, കുങ്കുമം എന്നിവ വായുവിനെയും രക്തരോഗത്തിനെയും ജയിക്കുന്നു. പാകം വന്ന മാഗധി മധുരവും ഉത്തമവുമാണ്, ശ്വാസക്കേടും പിത്തവും അകറ്റുന്നു.

ആര്ദ്രകം രോചകം വൃഷ്യം ദീപനം കഫവാതഹൃത് । ശുണ്ഠീമരിചപിപ്പല്യഃ കഫവാതജിതോ മതാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

താഴെപ്പറയുന്ന ഇഞ്ചി രുചികരവും, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും, അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും, കഫവും വാതവും കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്. ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, തിപ്പിലി എന്നിവയും കഫവും വാതവും ജയിക്കുന്നവയാണെന്ന് പറയുന്നു.

അവൃഷ്യം മരിചം വിദ്യാദിതി വൈദ്യകസംമതമ് । ഗുല്മശൂലവിബന്ധഘ്നം ഹിങ്ഗുവാതകഫാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കുരുമുളക് ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനം നൽകുന്നതല്ലെന്ന് വൈദ്യന്മാർ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇത് കുടലിലെ കട്ടകളും വയറുവേദനയും അകറ്റുന്നു. ഹിംഗു കഫവും വാതവും അകറ്റുന്നു.

യവാനീധന്യകാജാജ്യഃ വാതശ്ലേഷ്മനുദഃ പരമ് । ചക്ഷുഷ്യം സൈന്ധവം വൃഷ്യം ത്രിദോഷശമനം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

അജ്വാന, മല്ലി, ജീരകം എന്നിവ വാതവും കഫവും അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവയാണ്. സൈന്ധവലവണം കണ്ണിന് നല്ലതും, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും, മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സൌവര്ചലം വിബന്ധഘ്നമുഷ്ണം ഹൃച്ഛൂലനാശനമ് । ഉഷ്ണം ശൂലഹരം തീക്ഷ്ണം വിഡങ്ഗം വാതനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സൗവർചലലവണം കുടലിലെ കട്ടകൾ അകറ്റുന്നു, ദേഹത്തിന് ചൂട് നൽകുന്നു, ഹൃദയവേദന അകറ്റുന്നു. വിഡംഗം ചൂട് നൽകുന്നതും വേദന അകറ്റുന്നതും വാതം നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

രോമകം വാതലം സ്വാദു രോചനം ക്ലേദനം ഗുരു । ഹൃത്പാണ്ഡുഗലരോഗഘ്നം യവക്ഷാരോഽഗ്നിദീപനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

രോമകലവണം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും, മധുരവും, രുചികരവും, ദേഹത്തിന് ഈർപ്പം നൽകുന്നതും ഭാരവാനുമാണ്. യവക്ഷാരം ഹൃദ്രോഗം, പാണ്ഡു, കഴുത്ത് സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ എന്നിവ അകറ്റുന്നു, അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നു.

ദഹനോ ദീപനസ്തീക്ഷ്ണഃ സര്ജിക്ഷാരോ വിദാരണഃ । ദോഷഘ്നം നാഭസം വാരിലഘു ഹൃദ്യം വിഷാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സർജിക്ഷാരം ദേഹത്തിന് ചൂട് നൽകുന്നതും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും കഠിനമായതും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നതും, ലഘുവും ഹൃദയപ്രിയവുമാണ്. വിഷം അകറ്റാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

നാദേയം വാതലം രൂക്ഷം സാരസം മദുര ലഘു । വാതശ്ലേഷ്മഹരം വാര്പ്യം താഡാഗം വാതലം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

നദീജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉണങ്ങിയതും ശുദ്ധവും മധുരവും ലഘുവുമാണ്. ഇത് വാതവും കഫവും അകറ്റുന്നു. തടാകജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉപയോഗിക്കരുതാത്തതുമാണ്.

രൌച്യമഗ്നികരം രൂക്ഷം കഫഘ്നംലഘു നൈര്ഝരമ് । ദീപനം പിത്തലം കൌപമൌദ്ഭിദം പിത്തനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

നൈർജരജലം രുചികരവും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും ഉണങ്ങിയതും കഫം അകറ്റുന്നതും ലഘുവുമാണ്. കിണറിന്റെ വെള്ളം അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും പിത്തം അകറ്റുന്നതുമാണ്. മഴവെള്ളം പിത്തം അകറ്റുന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ദിവാര്കകിരണൈര്ജുഷ്ടം രാത്രൌ ചൈവേന്ദുരശ്മിഭിഃ । സര്വദോഷവിനിര്മുക്തം തത്തുല്യം ഗഗനാമ്ബുനാ ॥ ൧,൧൬൯.

പകൽ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളും രാത്രി ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളും ലഭിച്ച വെള്ളം എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഇല്ലാത്തതും, മഴവെള്ളത്തിന് തുല്യമായതുമാണ്.

ഉഷ്ണം വാരി ജ്വരശ്വാസമേദോഽനിലകഫാപഹമ് । ശൃതം ശീതത്രിദോഷഘ്നമുഷിതം തച്ച ദോഷലമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ചൂടുവെള്ളം ജ്വരം, ശ്വാസക്കേട്, കൊഴുപ്പ്, വാതം, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. തിളപ്പിച്ച വെള്ളം ശീതവും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു. എന്നാൽ നിലനിർത്തിയ വെള്ളം ദോഷകരമാണ്.

ഗോക്ഷീരം വാതപിത്തഗ്നം സ്നിഗ്ധം ഗുരുരസായനമ് । ഗവ്യാദ്ഗുരുതരം സ്നിഗ്ധം മാഹിഷ്വഹ്നിനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പശുവിന്റെ പാൽ വാതവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു, സ്നിഗ്ധവും ഭാരവാനുമാണ്, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും നൽകുന്നു. മഹിഷിയുടെ പാൽ പശുപാലിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഭാരവും സ്നിഗ്ധതയും ഉണ്ട്, എന്നാൽ അഗ്നിയെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു.

ഛാഗം രക്താതിസാരഘ്നം കാസശ്വാസകഫാപഹമ് । ചക്ഷുഷ്യം ജീവനം സ്ത്രീണാം രക്തപിത്തേ ചനാവനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ആടിന്റെ പാൽ രക്താതിസാരം, ചുമ, ശ്വാസക്കേട്, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. കണ്ണിന് നല്ലതും സ്ത്രീകൾക്ക് പോഷകവുമാണ്. രക്തപിത്ത രോഗങ്ങൾക്കും ഇത് ഗുണകരമാണ്.

പരം വാതഹരം വൃഷ്യം പിത്തശ്ലേഷ്മകരം ദധി । ദോഷഘ്നം മന്ഥജാതന്തു മസ്തു സ്രോതോവിശോധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തൈര് വാതം കുറയ്ക്കുന്നതിലും ഉജ്ജീവനം നൽകുന്നതിലും ഏറ്റവും നല്ലതാണെങ്കിലും, ഇത് പിത്തവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ മത്തയും മസ്തുവും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റി ശരീരവാതങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

ഗ്രഹണ്യര്ശോഽര്ദിതാര്തിഘ്നം നവനീതം നവോദ്ധൃതമ് । വികാരാശ്ച കിലാടാദ്യാ ഗുരവഃ കുഷ്ഠഹേതവഃ ॥ ൧,൧൬൯.

പുതിയ വെണ്ണ കുടലിലെ രോഗങ്ങൾ, അർശസ്, വേദന എന്നിവ അകറ്റുന്നു. പഴയ വെണ്ണയും അതുപോലുള്ളവയും ഭാരവും ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നതുമാണ്.

പരം ഗ്രഹണീശോഥാര്ശഃ പാണ്ഡ്വതീസാരഗുല്മനുത് । ത്രിദോഷശമനം തക്രം കഥിതം പൂര്വസൂരിഭിഃ ॥ ൧,൧൬൯.

തക്രം പഴയ വൈദ്യന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, കുടലിലെ രോഗങ്ങൾ, വീക്കം, അർശസ്, പാണ്ഡു, അതിസാരം, ഗൾമം എന്നിവയ്ക്കും മൂന്നു ദോഷങ്ങൾക്കും ഗുണകരമാണ്.

വൃഷ്യഞ്ച മധുരം സര്പിര്വാതപിത്തകഫാപഹമ് । ഗവ്യം മേധ്യഞ്ച ചാക്ഷുഷ്യം സംസ്കാരാച്ച ത്രിദോഷജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

നെയ്യ് ഉജ്ജീവനവും മധുരവും വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നതുമാണ്. പശുനെയ്യ് ബുദ്ധിക്കും കണ്ണിനും നല്ലതും, ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയാൽ മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ജയിക്കുന്നു.

അപസ്മാരഗദോന്മാദമൂര്ഛാഘ്നം സംസ്കൃതങ്ഘൃതമ് । അജാദീനാഞ്ച സര്പോഷി വിദ്യാദ്ഗോക്ഷീരസദ്ഗുണൈഃ । കഫവാതഹരം മൂത്രം സര്വക്രിമിവിഷാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് അപസ്മാരം, വിഷം, ഉന്മാദം, മയക്കം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. ആടിന്റെതും മറ്റു മൃഗങ്ങളുടെതും പശുപാലിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു. മൂത്രം വാതവും കഫവും അകറ്റുകയും എല്ലാ കീടങ്ങളും വിഷവും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പാണ്ഡുത്വോദരകുഷ്ഠാര്ശഃ ശോഥഗുല്മപ്രമേഹനുത് । വാതശ്ലേഷ്മഹരം ബല്യം തൈലം കശ്യം തിലോദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പാണ്ഡു, വയറുവീക്കം, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, അർശസ്, വീക്കം, ഗൾമം, പ്രമേഹം എന്നിവ അകറ്റുന്നതും വാതവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നതും ബലവാനുമാണ് തിലത്തിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ.

സാര്ഷപം കൃമിപാണ്ഡുഘ്നം കഫമേദോഽനിലാപഹമ് । ക്ഷൌമം തൈലമചക്ഷുഷ്യം പിത്തഹൃദ്വാതനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കടുക് കൃത്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ പുഴുക്കളെയും പാണ്ഡുരോഗത്തെയും അകറ്റുന്നു; കഫം, കൊഴുപ്പ്, വായു എന്നിവയും കുറയ്ക്കുന്നു. കയ്പ്പ് എണ്ണ കണ്ണിനും നല്ലത്, പിത്തം, ഹൃദ്രോഗം, വായു എന്നിവയും അകറ്റുന്നു.

അക്ഷജം കഫപിത്തഘ്നം കേശ്യം ത്വക്ശ്രോത്രതര്പണമ് । ത്രിദോഷഘ്നം മധു പ്രോക്തം വാതലഞ്ച പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ആമവിലക്ക് കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, മുടി വളരാൻ സഹായിക്കുന്നു, ചർമ്മത്തിനും ചെവിക്കും പോഷകമാണ്. തേൻ മൂന്നു ദോഷങ്ങളെയും കുറയ്ക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിന് വായു സ്വഭാവം കൂടുതലാണ്.

ഹിക്കാശ്വാസകൃമിച്ഛര്ദിമേഹതൃഷ്ണാവിഷാമഹമ് । ഇക്ഷവോരക്തപിത്തഘ്നോ ബല്യാ വൃഷ്യാഃ കഫപ്രദാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

കപ്പിരസം ഹിക്ക, ശ്വാസക്കേട്, പുഴുക്കൾ, ഛർദി, മൂത്രരോഗം, ദാഹം, വിഷം എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു. അതിന്റെ നീര് രക്തപിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, ദേഹബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, വൃശ്യമാണ്, എന്നാൽ കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കും.

ഫാണിതം പിത്തലം തവ്രിം സുരാ മത്സ്യണ്ഡികാ ലഘുഃ । ഖണ്ഡം വൃഷ്യം തഥാ സ്നിഗ്ധം സ്വാദ്വസൃക്പിത്തവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

പാണി പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കഠിനവുമാണ്. സൂറയും മീൻ ഉപ്പുവെള്ളവും ലഘുവാണ്. കൽക്കണ്ടം വൃശ്യവും എണ്ണയുള്ളതും മധുരവും രക്തം, പിത്തം, വായു എന്നിവയെ ജയിക്കുന്നു.

വാതപിത്തഹരോ രൂക്ഷോ വാതഘ്നഃ കഫകൃദ്ഗുഡഃ । സ പിത്തഘ്നഃ പരഃ പഥ്യഃ പുരാണോഽസൃക്പ്രസാദനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ശർക്കര വായുവിനെയും പിത്തത്തെയും കുറയ്ക്കുന്നു, ഉണക്കമാണ്, വായു ശമിപ്പിക്കും, പക്ഷേ കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കും. പഴയ ശർക്കര പ്രത്യേകിച്ച് പിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതും രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്.

രക്തിപിത്തഹരാ വൃഷ്യാ സസ്നേഹാ ഗഡശര്കരാ । സര്വപിത്തകരം മദ്യമമ്ലത്വാത്കഫവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

നെയ്യ് ചേർത്ത പഞ്ചസാര രക്തപിത്തം കുറയ്ക്കുന്നു, വൃശ്യമാണ്. ഇടത്തരം പഴക്കമുള്ള പഞ്ചസാര പുളിപ്പു കാരണം എല്ലാ വിധ പിത്തവും ഉണ്ടാക്കും, പക്ഷേ കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കും.

രക്തപിത്തകരാസ്തീക്ഷ്ണാസ്തഥാ സൌവീരജാതയഃ । പാചനോ ദീപനഃ പഥ്യോ മണ്ഡഃ സ്യാദ്ഭൃഷ്ടതണ്ഡുലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

വളരെ കഠിനവും പുതുതായി ഉണ്ടാക്കിയുള്ള ഉപ്പുവെള്ളം രക്തപിത്തം ഉണ്ടാക്കും. വറുത്ത അരിയാൽ ഉണ്ടാക്കിയ കഞ്ഞി ദഹനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും വിശപ്പ് കൂട്ടുകയും ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതുമാണ്.

വാതാനുലോമനീ ലഘ്വീ പേയാ വസ്തിവിശോധനീ । സതക്രദാഡിമവ്യോഷാ സഗുഡാ മധുപിപ്പലീ ॥ ൧,൧൬൯.

ലഘുവായ കഞ്ഞി വായു ചുവടേക്ക് നീങ്ങാൻ സഹായിക്കുകയും മൂത്രാശയം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സതക്ര, മാതളനാരങ്ങ, പിപ്പലി, ശർക്കര, തേൻ എന്നിവ ചേർത്താൽ അതിനും കൂടുതൽ ഗുണം ലഭിക്കും.

ഇന്തീയം സുകൃതാ പേയാ കാസശ്വാ സപ്രവാഹികാഃ । പായസഃ കഫകൃദ്ബല്യഃ കൃശരാ വാതനാശിനീ ॥ ൧,൧൬൯.

നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ കഞ്ഞി ചുമ, ശ്വാസക്കേട്, അതികായം എന്നിവയ്ക്ക് ഉത്തമമാണ്. പാലിൽ വേവിച്ച അരി കഫവും ബലവും വർദ്ധിപ്പിക്കും, കൃഷര വായു അകറ്റുന്നു.

സുധൌതഃ പ്രസ്ത്രുതഃ സ്നിഗ്ധഃ സുഖോഷ്ണോ ലഘുരോചനഃ । കന്ദമൂലഫലേഹൈഃ സാധിതോ ബൃംഹണോഗുരുഃ ॥ ൧,൧൬൯.

നന്നായി കഴുകി ചുരണ്ടിയ, എണ്ണയുള്ള, ഇളകിയ അരി, നേരിയ ചൂടോടെ, ലഘുവായതും രുചികരവുമാണ്. കിഴങ്ങു, പഴം മുതലായവ ചേർത്താൽ പോഷകവും ഭാരവുമാണ്.