ഗരുഡപുരാണമ്

കലിങ്ഗാലാബുനീ പിത്തനാശിനീ വാതകാരിണീ । ത്രപുഷോര്വാരുകേ വാതശ്ലേഷ്മലേ പിത്തവാരണേ ॥ ൧,൧൬൯.

കലിംഗവും ആലബുനിയും പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ത്രപുഷയും ഉർവാരുകയും വായുവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നു, പിത്തം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

വൃക്ഷാമ്ലം കഫവാതഘ്നം ജമ്ബീരം കഫവാതനുത് । വാതഘ്നം ദാഡിമം ഗ്രാഹി നാഗരങ്ഗഫലം ഗുരു ॥ ൧,൧൬൯.

വൃക്ഷാമ്ലം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ജംബീരവും കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുന്നു. ദാഡിമം വായുവിനെ അകറ്റുകയും കുടിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. നാഗരംഗം ഭാരമുള്ള പഴമാണ്.

കേശരം മാതുലുങ്ഗം ച ദീപനം കഫവാതനുത് । വാതപിത്തഹരോ മാഷസ്ത്വക്സ്നിഗ്ധോഷ്ണാനിലാപഹഃ ॥ ൧,൧൬൯.

കേശരം, മാതുളുങ്കം എന്നിവ ദഹനം ഉണർത്തുകയും കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാഷ് വായുവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു, എണ്ണയുള്ളതും ചൂടുള്ളതും വായുവിനെ ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സരമാമലകം വൃഷ്യം മധുരം ഹൃദ്യമമ്ലകൃത് । ഭുക്തപ്രരോചകാ പുണ്യാ ഹരീതക്യമൃതോപമാ ॥ ൧,൧൬൯.

സരാമാമലകം വൃശ്യവും മധുരവുമാണ്, ഹൃദയത്തിന് ഹിതവും അമ്ലം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്. ഹരീതകി വിശിഷ്ടവും അമൃതത്തോടു സമമായതും ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം രുചി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സ്ത്രംസനീ കഫവാതഘ്നീ ഹ്യക്ഷസ്തദ്വത്ത്രിദോഷജിത് । വാതശ്ലേഷ്മഹരം ത്വമ്ലം സ്ത്രംസനം തിന്തിഡീഫലമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സ്ത്രംസനി കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. അക്ഷം അതുപോലെ മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ജയിക്കുന്നു. തിന്തിടി പഴം അമ്ലവും വായുവും കഫവും അകറ്റുന്നതും മലബന്ധം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്.

ദോഷലം ലകുചം സ്വാദു ബകുലം കഫവാതജിത് । ഗുല്മവാതകഫശ്വാസകാസഘ്നം ബീജപൂരകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ലകുചം ദോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നതും മധുരവുമാണ്. ബകുലം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ബീജപൂരകം കുടലിലെ വീക്കം, വായു, കഫം, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു.

കപിത്ഥം ഗ്രാഹി ദോഷഘ്നം പക്വം ഗുരു വിഷാപഹമ് । കഫപിത്തകരം ബാലമാപൂര്ണം പിത്തവര്ധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കപിത്തം കുടിപ്പിക്കുന്നതും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നതുമാണ്. പാകം വന്നത് ഭാരവും വിഷം അകറ്റുന്നതുമാണ്. പച്ച പഴം കഫവും പിത്തവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, പൂർണ്ണമായാൽ പിത്തം കൂടുതലാക്കും.

പക്വാമ്രം വാതകൃന്മാംസശുക്രവര്ണബലപ്രദമ് । വാതഘ്നം കഫപിത്തഘ്നം ഗ്രാഹി വിഷ്ടമ്ഭി ജാമ്ബവമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പാകം വന്ന മാവു വായു, മാംസം, വീര്യം, വർണ്ണം, ബലം എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ജാംബവം വായു, കഫം, പിത്തം എന്നിവ അകറ്റുന്നു, കുടിപ്പിക്കുകയും മലബന്ധം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

തിന്ദുകം കഫവാതഘ്നം ബദരം വാതപിത്തഹൃത് । വിഷ്ടമ്ഭി വാതലം ബില്വം പ്രിയാലം പവനാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തിന്ദുകം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ബദരം വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. ബില്വം മലബന്ധവും വായുവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രിയാലം വായു കുറയ്ക്കുന്നു.

രാജാദനഫലം മോചം പനസം നാരികേലജമ് । ശുക്രമാംസകരാണ്യാഹുഃ സ്വാദുസ്നിഗ്ധഗുരൂണി ച ॥ ൧,൧൬൯.

രാജാദനപ്പഴം, മൊചം, പനസം, തേങ്ങ എന്നിവ വീര്യവും മാംസവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ മധുരവും എണ്ണയുള്ളതും ഭാരവുമാണ്.

ദ്രാക്ഷാമധൂകഖര്ജൂരം കുങ്കുമം വാതരക്തജിത് । മാഗധീ മധുരാ പക്വാ ശ്വാസപിത്തഹരാ പരാ ॥ ൧,൧൬൯.

ദ്രാക്ഷ, മധൂകം, ഖർജൂരം, കുങ്കുമം എന്നിവ വായുവിനെയും രക്തരോഗത്തിനെയും ജയിക്കുന്നു. പാകം വന്ന മാഗധി മധുരവും ഉത്തമവുമാണ്, ശ്വാസക്കേടും പിത്തവും അകറ്റുന്നു.

ആര്ദ്രകം രോചകം വൃഷ്യം ദീപനം കഫവാതഹൃത് । ശുണ്ഠീമരിചപിപ്പല്യഃ കഫവാതജിതോ മതാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

താഴെപ്പറയുന്ന ഇഞ്ചി രുചികരവും, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും, അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും, കഫവും വാതവും കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്. ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, തിപ്പിലി എന്നിവയും കഫവും വാതവും ജയിക്കുന്നവയാണെന്ന് പറയുന്നു.

അവൃഷ്യം മരിചം വിദ്യാദിതി വൈദ്യകസംമതമ് । ഗുല്മശൂലവിബന്ധഘ്നം ഹിങ്ഗുവാതകഫാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കുരുമുളക് ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനം നൽകുന്നതല്ലെന്ന് വൈദ്യന്മാർ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇത് കുടലിലെ കട്ടകളും വയറുവേദനയും അകറ്റുന്നു. ഹിംഗു കഫവും വാതവും അകറ്റുന്നു.

യവാനീധന്യകാജാജ്യഃ വാതശ്ലേഷ്മനുദഃ പരമ് । ചക്ഷുഷ്യം സൈന്ധവം വൃഷ്യം ത്രിദോഷശമനം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

അജ്വാന, മല്ലി, ജീരകം എന്നിവ വാതവും കഫവും അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവയാണ്. സൈന്ധവലവണം കണ്ണിന് നല്ലതും, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും, മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സൌവര്ചലം വിബന്ധഘ്നമുഷ്ണം ഹൃച്ഛൂലനാശനമ് । ഉഷ്ണം ശൂലഹരം തീക്ഷ്ണം വിഡങ്ഗം വാതനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സൗവർചലലവണം കുടലിലെ കട്ടകൾ അകറ്റുന്നു, ദേഹത്തിന് ചൂട് നൽകുന്നു, ഹൃദയവേദന അകറ്റുന്നു. വിഡംഗം ചൂട് നൽകുന്നതും വേദന അകറ്റുന്നതും വാതം നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

രോമകം വാതലം സ്വാദു രോചനം ക്ലേദനം ഗുരു । ഹൃത്പാണ്ഡുഗലരോഗഘ്നം യവക്ഷാരോഽഗ്നിദീപനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

രോമകലവണം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും, മധുരവും, രുചികരവും, ദേഹത്തിന് ഈർപ്പം നൽകുന്നതും ഭാരവാനുമാണ്. യവക്ഷാരം ഹൃദ്രോഗം, പാണ്ഡു, കഴുത്ത് സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ എന്നിവ അകറ്റുന്നു, അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നു.

ദഹനോ ദീപനസ്തീക്ഷ്ണഃ സര്ജിക്ഷാരോ വിദാരണഃ । ദോഷഘ്നം നാഭസം വാരിലഘു ഹൃദ്യം വിഷാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സർജിക്ഷാരം ദേഹത്തിന് ചൂട് നൽകുന്നതും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും കഠിനമായതും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നതും, ലഘുവും ഹൃദയപ്രിയവുമാണ്. വിഷം അകറ്റാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

നാദേയം വാതലം രൂക്ഷം സാരസം മദുര ലഘു । വാതശ്ലേഷ്മഹരം വാര്പ്യം താഡാഗം വാതലം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

നദീജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉണങ്ങിയതും ശുദ്ധവും മധുരവും ലഘുവുമാണ്. ഇത് വാതവും കഫവും അകറ്റുന്നു. തടാകജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉപയോഗിക്കരുതാത്തതുമാണ്.

രൌച്യമഗ്നികരം രൂക്ഷം കഫഘ്നംലഘു നൈര്ഝരമ് । ദീപനം പിത്തലം കൌപമൌദ്ഭിദം പിത്തനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

നൈർജരജലം രുചികരവും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും ഉണങ്ങിയതും കഫം അകറ്റുന്നതും ലഘുവുമാണ്. കിണറിന്റെ വെള്ളം അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും പിത്തം അകറ്റുന്നതുമാണ്. മഴവെള്ളം പിത്തം അകറ്റുന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ദിവാര്കകിരണൈര്ജുഷ്ടം രാത്രൌ ചൈവേന്ദുരശ്മിഭിഃ । സര്വദോഷവിനിര്മുക്തം തത്തുല്യം ഗഗനാമ്ബുനാ ॥ ൧,൧൬൯.

പകൽ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളും രാത്രി ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളും ലഭിച്ച വെള്ളം എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഇല്ലാത്തതും, മഴവെള്ളത്തിന് തുല്യമായതുമാണ്.

ഉഷ്ണം വാരി ജ്വരശ്വാസമേദോഽനിലകഫാപഹമ് । ശൃതം ശീതത്രിദോഷഘ്നമുഷിതം തച്ച ദോഷലമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ചൂടുവെള്ളം ജ്വരം, ശ്വാസക്കേട്, കൊഴുപ്പ്, വാതം, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. തിളപ്പിച്ച വെള്ളം ശീതവും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു. എന്നാൽ നിലനിർത്തിയ വെള്ളം ദോഷകരമാണ്.

ഗോക്ഷീരം വാതപിത്തഗ്നം സ്നിഗ്ധം ഗുരുരസായനമ് । ഗവ്യാദ്ഗുരുതരം സ്നിഗ്ധം മാഹിഷ്വഹ്നിനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പശുവിന്റെ പാൽ വാതവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു, സ്നിഗ്ധവും ഭാരവാനുമാണ്, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും നൽകുന്നു. മഹിഷിയുടെ പാൽ പശുപാലിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഭാരവും സ്നിഗ്ധതയും ഉണ്ട്, എന്നാൽ അഗ്നിയെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു.

ഛാഗം രക്താതിസാരഘ്നം കാസശ്വാസകഫാപഹമ് । ചക്ഷുഷ്യം ജീവനം സ്ത്രീണാം രക്തപിത്തേ ചനാവനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ആടിന്റെ പാൽ രക്താതിസാരം, ചുമ, ശ്വാസക്കേട്, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. കണ്ണിന് നല്ലതും സ്ത്രീകൾക്ക് പോഷകവുമാണ്. രക്തപിത്ത രോഗങ്ങൾക്കും ഇത് ഗുണകരമാണ്.

പരം വാതഹരം വൃഷ്യം പിത്തശ്ലേഷ്മകരം ദധി । ദോഷഘ്നം മന്ഥജാതന്തു മസ്തു സ്രോതോവിശോധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തൈര് വാതം കുറയ്ക്കുന്നതിലും ഉജ്ജീവനം നൽകുന്നതിലും ഏറ്റവും നല്ലതാണെങ്കിലും, ഇത് പിത്തവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ മത്തയും മസ്തുവും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റി ശരീരവാതങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

ഗ്രഹണ്യര്ശോഽര്ദിതാര്തിഘ്നം നവനീതം നവോദ്ധൃതമ് । വികാരാശ്ച കിലാടാദ്യാ ഗുരവഃ കുഷ്ഠഹേതവഃ ॥ ൧,൧൬൯.

പുതിയ വെണ്ണ കുടലിലെ രോഗങ്ങൾ, അർശസ്, വേദന എന്നിവ അകറ്റുന്നു. പഴയ വെണ്ണയും അതുപോലുള്ളവയും ഭാരവും ചർമ്മരോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നതുമാണ്.

പരം ഗ്രഹണീശോഥാര്ശഃ പാണ്ഡ്വതീസാരഗുല്മനുത് । ത്രിദോഷശമനം തക്രം കഥിതം പൂര്വസൂരിഭിഃ ॥ ൧,൧൬൯.

തക്രം പഴയ വൈദ്യന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, കുടലിലെ രോഗങ്ങൾ, വീക്കം, അർശസ്, പാണ്ഡു, അതിസാരം, ഗൾമം എന്നിവയ്ക്കും മൂന്നു ദോഷങ്ങൾക്കും ഗുണകരമാണ്.

വൃഷ്യഞ്ച മധുരം സര്പിര്വാതപിത്തകഫാപഹമ് । ഗവ്യം മേധ്യഞ്ച ചാക്ഷുഷ്യം സംസ്കാരാച്ച ത്രിദോഷജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

നെയ്യ് ഉജ്ജീവനവും മധുരവും വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നിവ അകറ്റുന്നതുമാണ്. പശുനെയ്യ് ബുദ്ധിക്കും കണ്ണിനും നല്ലതും, ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയാൽ മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ജയിക്കുന്നു.

അപസ്മാരഗദോന്മാദമൂര്ഛാഘ്നം സംസ്കൃതങ്ഘൃതമ് । അജാദീനാഞ്ച സര്പോഷി വിദ്യാദ്ഗോക്ഷീരസദ്ഗുണൈഃ । കഫവാതഹരം മൂത്രം സര്വക്രിമിവിഷാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ശരിയായി തയ്യാറാക്കിയ നെയ്യ് അപസ്മാരം, വിഷം, ഉന്മാദം, മയക്കം എന്നിവ അകറ്റുന്നു. ആടിന്റെതും മറ്റു മൃഗങ്ങളുടെതും പശുപാലിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു. മൂത്രം വാതവും കഫവും അകറ്റുകയും എല്ലാ കീടങ്ങളും വിഷവും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പാണ്ഡുത്വോദരകുഷ്ഠാര്ശഃ ശോഥഗുല്മപ്രമേഹനുത് । വാതശ്ലേഷ്മഹരം ബല്യം തൈലം കശ്യം തിലോദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പാണ്ഡു, വയറുവീക്കം, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, അർശസ്, വീക്കം, ഗൾമം, പ്രമേഹം എന്നിവ അകറ്റുന്നതും വാതവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നതും ബലവാനുമാണ് തിലത്തിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ.