ഗരുഡപുരാണമ്

ആഗ്കീ കഫപിത്തഘ്നോ ശുക്രലാ ച തഥാ സ്മൃതാ । അതസീ പിത്തലാ ജ്ഞേയാ സിദ്ധാര്ഥഃ കഫവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

ആങ്കി കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, വീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കും. അതസി പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കും, സിദ്ധാർത്ഥം കഫവും വാതവും അകറ്റുന്നു.

സക്ഷാരമധുരസ്നിഗ്ധോ ബലോഷ്ണപിത്തകൃത്തിലഃ । ബലഘ്നാ രൂക്ഷലാഃ ശീതാ വിവിധാഃ സസ്യജാതയഃ ॥ ൧,൧൬൯.

എള്ള് ഉപ്പും മധുരവും സ്നിഗ്ധവും ബലവുമാണ്, ചൂടും പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കും. വിവിധ ധാന്യങ്ങൾ ഉണക്കവും തണുപ്പുള്ളതും ബലം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്.

ചിത്രകേങ്ഗുദിനാലീകാഃ പിപ്പലീമധുശിഗ്രവഃ । ചവ്യാചരണനിര്ഗുണ്ഡീതര്കാരീകാശമര്ദകാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ചിത്രകം, എങ്കുടി, നാളിക, പിപ്പലി, മധുശിഗ്രു, ചവ്യ, ചരണം, നിർഗുണ്ഡി, തർക്കാരി, കാശമർദകം എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു.

സബില്വാഃ കഫപിത്തഘ്നാഃ ക്രിമിഘ്നാ ലഘുദീപകാഃ । വര്ഷാഭൂമാര്കരൌ വാതകഫഘ്നൌ ദോഷനാശനൌ ॥ ൧,൧൬൯.

ബില്വം പോലുള്ള പഴങ്ങൾ കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, പുഴുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, ദേഹത്തിന് ലഘുവും ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. മഴയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും കനൽക്കാറ്റിലും ഇവ വായുവും കഫവും നീക്കം ചെയ്ത് എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു.

തിക്തരസഃ സ്യാദേരണ്ഡഃ കാകമാചീ ത്രിദോഷഹൃത് । ചാങ്ഗേരീ കഫവാതഘ്നീ സര്ഷപഃ സര്വദോഷദമ് ॥ ൧,൧൬൯.

എരണ്ടം, കാക്കമാച്ചി എന്നിവ കയ്പ് രസമുള്ളവയും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നതുമാണ്. ചാഞ്ചേരി കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുന്നു. കടുക് എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു.

തദ്വദേവ ച കൌസ്മസുമ്ഭം രാജികാ വാതപിത്തലാ । നാഡീചഃ കഫപിത്തഘ്നഃ ചുചുര്മധുരശീതലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

അത് പോലെ തന്നെ കൗസ്മസുംബവും രാജികയും വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. നാടീചം കഫവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു. വെള്ളരിക്ക പഞ്ചസാരപോലെയും തണുപ്പുള്ളതുമാണ്.

ദോഷഘ്നം പദ്മപത്രഞ്ച ത്രിപുടം വാതകൃത്പരമ് । സക്ഷാരഃ സര്വദോഷഘ്നോ വാസ്തുകോ രോചനഃ പരഃ ॥ ൧,൧൬൯.

പത്മപ്പത്രവും ത്രിപുടയും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. ത്രിപുട വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഉപ്പുള്ള വാസ്തുകം എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുകയും ദഹനം ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

തണ്ഡുകീയോവിപഹരഃ പാലങ്ക്യാശ്ച തഥാപരേ । മൂലകം ദോഷകൃച്ഛാമം സ്വിന്നം വാതകഫാപദമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തണ്ടുക്കിയും വിപഹാരവും പാലങ്ക്യയും മറ്റും, ഇവയുടെ കിഴങ്ങുകൾ ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ദേഹത്തെ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വേവിച്ചാൽ വായുവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കും.

സര്വദോഷഹരം ഹ്യദ്യം കണ്ഠ്യം തത്പക്വമിഷ്യതേ । കര്കോടകം സവാര്താകം പദോലം കാരവേല്ലകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

എല്ലാവിധ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും നല്ലത് അദ്യമാണ്; വേവിച്ചാൽ കണ്ഠത്തിന് ശാന്തിയും നൽകുന്നു. കർക്കോട്ടകം, വർത്താകം, പദോളം, കാരവെല്ലകം എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

കുഷ്ഠമേഹജ്വരശ്വാസകാസപിത്തകഫാപഹമ് । സര്വദോഷഹരം ഹൃദ്യം കൂഷ്മാണ്ഡം ബസ്തിശോധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കൂഷ്മാണ്ഡം ചർമ്മരോഗം, പ്രമേഹം, ജ്വരം, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ, പിത്തം, കഫം എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു. ഇത് ആരോഗ്യത്തിനും ഹിതകരവും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുകയും മൂത്രാശയം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കലിങ്ഗാലാബുനീ പിത്തനാശിനീ വാതകാരിണീ । ത്രപുഷോര്വാരുകേ വാതശ്ലേഷ്മലേ പിത്തവാരണേ ॥ ൧,൧൬൯.

കലിംഗവും ആലബുനിയും പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ത്രപുഷയും ഉർവാരുകയും വായുവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നു, പിത്തം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

വൃക്ഷാമ്ലം കഫവാതഘ്നം ജമ്ബീരം കഫവാതനുത് । വാതഘ്നം ദാഡിമം ഗ്രാഹി നാഗരങ്ഗഫലം ഗുരു ॥ ൧,൧൬൯.

വൃക്ഷാമ്ലം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ജംബീരവും കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുന്നു. ദാഡിമം വായുവിനെ അകറ്റുകയും കുടിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. നാഗരംഗം ഭാരമുള്ള പഴമാണ്.

കേശരം മാതുലുങ്ഗം ച ദീപനം കഫവാതനുത് । വാതപിത്തഹരോ മാഷസ്ത്വക്സ്നിഗ്ധോഷ്ണാനിലാപഹഃ ॥ ൧,൧൬൯.

കേശരം, മാതുളുങ്കം എന്നിവ ദഹനം ഉണർത്തുകയും കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാഷ് വായുവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു, എണ്ണയുള്ളതും ചൂടുള്ളതും വായുവിനെ ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സരമാമലകം വൃഷ്യം മധുരം ഹൃദ്യമമ്ലകൃത് । ഭുക്തപ്രരോചകാ പുണ്യാ ഹരീതക്യമൃതോപമാ ॥ ൧,൧൬൯.

സരാമാമലകം വൃശ്യവും മധുരവുമാണ്, ഹൃദയത്തിന് ഹിതവും അമ്ലം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്. ഹരീതകി വിശിഷ്ടവും അമൃതത്തോടു സമമായതും ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം രുചി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സ്ത്രംസനീ കഫവാതഘ്നീ ഹ്യക്ഷസ്തദ്വത്ത്രിദോഷജിത് । വാതശ്ലേഷ്മഹരം ത്വമ്ലം സ്ത്രംസനം തിന്തിഡീഫലമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സ്ത്രംസനി കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. അക്ഷം അതുപോലെ മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ജയിക്കുന്നു. തിന്തിടി പഴം അമ്ലവും വായുവും കഫവും അകറ്റുന്നതും മലബന്ധം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്.

ദോഷലം ലകുചം സ്വാദു ബകുലം കഫവാതജിത് । ഗുല്മവാതകഫശ്വാസകാസഘ്നം ബീജപൂരകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ലകുചം ദോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നതും മധുരവുമാണ്. ബകുലം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ബീജപൂരകം കുടലിലെ വീക്കം, വായു, കഫം, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു.

കപിത്ഥം ഗ്രാഹി ദോഷഘ്നം പക്വം ഗുരു വിഷാപഹമ് । കഫപിത്തകരം ബാലമാപൂര്ണം പിത്തവര്ധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കപിത്തം കുടിപ്പിക്കുന്നതും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നതുമാണ്. പാകം വന്നത് ഭാരവും വിഷം അകറ്റുന്നതുമാണ്. പച്ച പഴം കഫവും പിത്തവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, പൂർണ്ണമായാൽ പിത്തം കൂടുതലാക്കും.

പക്വാമ്രം വാതകൃന്മാംസശുക്രവര്ണബലപ്രദമ് । വാതഘ്നം കഫപിത്തഘ്നം ഗ്രാഹി വിഷ്ടമ്ഭി ജാമ്ബവമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പാകം വന്ന മാവു വായു, മാംസം, വീര്യം, വർണ്ണം, ബലം എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ജാംബവം വായു, കഫം, പിത്തം എന്നിവ അകറ്റുന്നു, കുടിപ്പിക്കുകയും മലബന്ധം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

തിന്ദുകം കഫവാതഘ്നം ബദരം വാതപിത്തഹൃത് । വിഷ്ടമ്ഭി വാതലം ബില്വം പ്രിയാലം പവനാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തിന്ദുകം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ബദരം വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. ബില്വം മലബന്ധവും വായുവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രിയാലം വായു കുറയ്ക്കുന്നു.

രാജാദനഫലം മോചം പനസം നാരികേലജമ് । ശുക്രമാംസകരാണ്യാഹുഃ സ്വാദുസ്നിഗ്ധഗുരൂണി ച ॥ ൧,൧൬൯.

രാജാദനപ്പഴം, മൊചം, പനസം, തേങ്ങ എന്നിവ വീര്യവും മാംസവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ മധുരവും എണ്ണയുള്ളതും ഭാരവുമാണ്.

ദ്രാക്ഷാമധൂകഖര്ജൂരം കുങ്കുമം വാതരക്തജിത് । മാഗധീ മധുരാ പക്വാ ശ്വാസപിത്തഹരാ പരാ ॥ ൧,൧൬൯.

ദ്രാക്ഷ, മധൂകം, ഖർജൂരം, കുങ്കുമം എന്നിവ വായുവിനെയും രക്തരോഗത്തിനെയും ജയിക്കുന്നു. പാകം വന്ന മാഗധി മധുരവും ഉത്തമവുമാണ്, ശ്വാസക്കേടും പിത്തവും അകറ്റുന്നു.

ആര്ദ്രകം രോചകം വൃഷ്യം ദീപനം കഫവാതഹൃത് । ശുണ്ഠീമരിചപിപ്പല്യഃ കഫവാതജിതോ മതാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

താഴെപ്പറയുന്ന ഇഞ്ചി രുചികരവും, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും, അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും, കഫവും വാതവും കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്. ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, തിപ്പിലി എന്നിവയും കഫവും വാതവും ജയിക്കുന്നവയാണെന്ന് പറയുന്നു.

അവൃഷ്യം മരിചം വിദ്യാദിതി വൈദ്യകസംമതമ് । ഗുല്മശൂലവിബന്ധഘ്നം ഹിങ്ഗുവാതകഫാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കുരുമുളക് ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനം നൽകുന്നതല്ലെന്ന് വൈദ്യന്മാർ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇത് കുടലിലെ കട്ടകളും വയറുവേദനയും അകറ്റുന്നു. ഹിംഗു കഫവും വാതവും അകറ്റുന്നു.

യവാനീധന്യകാജാജ്യഃ വാതശ്ലേഷ്മനുദഃ പരമ് । ചക്ഷുഷ്യം സൈന്ധവം വൃഷ്യം ത്രിദോഷശമനം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

അജ്വാന, മല്ലി, ജീരകം എന്നിവ വാതവും കഫവും അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവയാണ്. സൈന്ധവലവണം കണ്ണിന് നല്ലതും, ദേഹത്തിന് ഉജ്ജീവനവും, മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സൌവര്ചലം വിബന്ധഘ്നമുഷ്ണം ഹൃച്ഛൂലനാശനമ് । ഉഷ്ണം ശൂലഹരം തീക്ഷ്ണം വിഡങ്ഗം വാതനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സൗവർചലലവണം കുടലിലെ കട്ടകൾ അകറ്റുന്നു, ദേഹത്തിന് ചൂട് നൽകുന്നു, ഹൃദയവേദന അകറ്റുന്നു. വിഡംഗം ചൂട് നൽകുന്നതും വേദന അകറ്റുന്നതും വാതം നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

രോമകം വാതലം സ്വാദു രോചനം ക്ലേദനം ഗുരു । ഹൃത്പാണ്ഡുഗലരോഗഘ്നം യവക്ഷാരോഽഗ്നിദീപനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

രോമകലവണം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും, മധുരവും, രുചികരവും, ദേഹത്തിന് ഈർപ്പം നൽകുന്നതും ഭാരവാനുമാണ്. യവക്ഷാരം ഹൃദ്രോഗം, പാണ്ഡു, കഴുത്ത് സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ എന്നിവ അകറ്റുന്നു, അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നു.

ദഹനോ ദീപനസ്തീക്ഷ്ണഃ സര്ജിക്ഷാരോ വിദാരണഃ । ദോഷഘ്നം നാഭസം വാരിലഘു ഹൃദ്യം വിഷാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സർജിക്ഷാരം ദേഹത്തിന് ചൂട് നൽകുന്നതും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും കഠിനമായതും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നതും, ലഘുവും ഹൃദയപ്രിയവുമാണ്. വിഷം അകറ്റാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

നാദേയം വാതലം രൂക്ഷം സാരസം മദുര ലഘു । വാതശ്ലേഷ്മഹരം വാര്പ്യം താഡാഗം വാതലം സ്മൃതമ് ॥ ൧,൧൬൯.

നദീജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉണങ്ങിയതും ശുദ്ധവും മധുരവും ലഘുവുമാണ്. ഇത് വാതവും കഫവും അകറ്റുന്നു. തടാകജലം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും ഉപയോഗിക്കരുതാത്തതുമാണ്.

രൌച്യമഗ്നികരം രൂക്ഷം കഫഘ്നംലഘു നൈര്ഝരമ് । ദീപനം പിത്തലം കൌപമൌദ്ഭിദം പിത്തനാശനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

നൈർജരജലം രുചികരവും അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും ഉണങ്ങിയതും കഫം അകറ്റുന്നതും ലഘുവുമാണ്. കിണറിന്റെ വെള്ളം അഗ്നിയെ ഉണർത്തുന്നതും പിത്തം അകറ്റുന്നതുമാണ്. മഴവെള്ളം പിത്തം അകറ്റുന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.