ഗരുഡപുരാണമ്

ഗുല്ഫജാനുലലാടം ച ഹനുര്ഗണ്ഡസ്തഥൈവ ച । ഭ്രഷ്ടം സ്ഥാനച്യുതം യസ്യ സ ജഹാത്യചിരാദസൂന് ॥ ൧,൧൬൮.

കാൽമുട്ട്, മുട്ട്, നെറ്റി, താടിയ്, കവിൾ എന്നിവ ഇടം തെറ്റിയാൽ അത്തരം വ്യക്തി ഉടൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടും.

വാമാക്ഷിമജ്ജനം ജിഹ്വാ ശ്യാമാ നാസാ വികാരിണീ । കൃഷ്ണൌ സ്ഥാനച്യുതൌ ചോഷ്ഠൌ കൃഷ്ണാസ്യം യസ്യതം ത്യജേത് ॥ ൧,൧൬൮.

ഇടതുകണ്ണ് അകത്തേക്ക് പോയാൽ, നാവ് കറുപ്പായാൽ, മൂക്ക് രൂപഭംഗം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ചുണ്ടുകൾ കറുപ്പും ഇടം തെറ്റിയതും ആയാൽ, വായ് കറുപ്പായാൽ അത്തരം വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൯ ധന്വന്തരിരുവാച । ഹിതാഹിതവികേകായ അനുപാനവിധിം ബ്രുവേ । രക്തശാലി ത്രിദോഷഘ്നം തൃഷ്ണാമേദോനിവാരകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഉപകാരവും അനുപകാരവും തിരിച്ചറിയാനും അനുപാനത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾക്കും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. ചുവപ്പു ചോറു മൂന്നു ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു, ദാഹം അകറ്റുന്നു, കൊഴുപ്പ് കൂടുന്നത് തടയുന്നു.

മഹാശാലി പരം വൃഷ്യം കലമഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഹാ । ശീത്തോ ഗുരുസ്ത്രിദോഷഘ്നഃ പ്രായശോ ഗൌരഷഷ്ടികഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മഹാശാലി വളരെ ബലവರ್ಧകമാണ്. കലമ അരി കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. ഇത് തണുപ്പുള്ളതും ഭാരവുമാണ്. സാധാരണയായി വെള്ളയരി (ഷഷ്ടികം) മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ശമിപ്പിക്കും.

ശ്യാമാകഃ ശോഷണോ രൂക്ഷോ വാതലഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഹാ । തദ്വത്പ്രിയങ്ഗുനീവാരകോരദൂഷാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ശ്യാമാകം ഉണക്കവും കഠിനവുമാണ്, വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കും, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കും. അതുപോലെ പ്രിയംഗു, നിവാര, കോരദൂഷ എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു.

ബഹുവാരഃ സകൃച്ഛീതഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഹരോ യവഃ । വൃഷ്യഃ ശീതോ ഗുരുഃ സ്വാദുര്ഗോധൂമോ വാതനാശനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

യവം പലതവണ ഉപയോഗിച്ചാൽ, തണുത്തതായാൽ, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കും. ഇത് ബലവರ್ಧകവും തണുപ്പുള്ളതും ഭാരവുമാണ്. ഗോതമ്പ് വാതം അകറ്റുന്നു.

കഫപിത്താസ്ത്രജിന്മുദ്ഗഃ കഷായോ മധുരോലഘുഃ । മാഷോ ബഹുബലോ വൃഷ്യഃ പിത്തശ്ലേഷ്മഹരോ ഗുരുഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മുട്ഗം കഷായവും മധുരവുമാണ്, ലഘുവാണ്, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. മാഷ് വളരെ ബലവാനാണ്, ബലവರ್ಧകവും ഭാരവുമാണ്, പിത്തവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നു.

അവൃഷ്യഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഘ്നോ രാജമാഷോഽനിലാര്തിനുത് । കുലത്ഥഃ ശ്വാസഹിക്കാഹൃത്കഫഗുല്മാനിലാപഹഃ ॥ ൧,൧൬൯.

രാജമാഷ് ബലവರ್ಧകമല്ല, പക്ഷേ കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, വാതരോഗങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. കുലത്ത കഫം, ശ്വാസക്കേട്, വിറയൽ, ഹൃദ്രോഗം, കുടലിലെ കട്ട, വാതം എന്നിവ അകറ്റുന്നു.

രക്തപിത്തജ്വരോന്മാഥോ ശീതോ ഗ്രാഹീ മകുഷ്ഠകഃ । പുംസ്ത്വാസൃക്കഫപിത്തഘ്നശ്ചണകോ വാതലഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മകുഷ്ഠകം തണുപ്പുള്ളതും ബന്ധനശേഷിയുള്ളതും ആണ്, രക്തപിത്തം, ജ്വരം, മാനസിക വ്യാധി എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നു. ചണകം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കും, വീര്യം, രക്തം, കഫം, പിത്തം എന്നിവയുടെ രോഗങ്ങൾ അകറ്റുന്നു.

മസൂരോ മധുരഃ ശീവ സംഗ്രഹീ കഫപിത്തഹാ । തദ്വത്സര്വഗുണാഢ്യശ്ച കലായശ്ചാതിവാതലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മസൂരി മധുരവും തണുപ്പുള്ളതും ബന്ധനശേഷിയുള്ളതും ആണ്, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. അതുപോലെ കലായയും എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയതും വാതം വളരെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

ആഗ്കീ കഫപിത്തഘ്നോ ശുക്രലാ ച തഥാ സ്മൃതാ । അതസീ പിത്തലാ ജ്ഞേയാ സിദ്ധാര്ഥഃ കഫവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

ആങ്കി കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, വീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കും. അതസി പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കും, സിദ്ധാർത്ഥം കഫവും വാതവും അകറ്റുന്നു.

സക്ഷാരമധുരസ്നിഗ്ധോ ബലോഷ്ണപിത്തകൃത്തിലഃ । ബലഘ്നാ രൂക്ഷലാഃ ശീതാ വിവിധാഃ സസ്യജാതയഃ ॥ ൧,൧൬൯.

എള്ള് ഉപ്പും മധുരവും സ്നിഗ്ധവും ബലവുമാണ്, ചൂടും പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കും. വിവിധ ധാന്യങ്ങൾ ഉണക്കവും തണുപ്പുള്ളതും ബലം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്.

ചിത്രകേങ്ഗുദിനാലീകാഃ പിപ്പലീമധുശിഗ്രവഃ । ചവ്യാചരണനിര്ഗുണ്ഡീതര്കാരീകാശമര്ദകാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ചിത്രകം, എങ്കുടി, നാളിക, പിപ്പലി, മധുശിഗ്രു, ചവ്യ, ചരണം, നിർഗുണ്ഡി, തർക്കാരി, കാശമർദകം എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു.

സബില്വാഃ കഫപിത്തഘ്നാഃ ക്രിമിഘ്നാ ലഘുദീപകാഃ । വര്ഷാഭൂമാര്കരൌ വാതകഫഘ്നൌ ദോഷനാശനൌ ॥ ൧,൧൬൯.

ബില്വം പോലുള്ള പഴങ്ങൾ കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, പുഴുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, ദേഹത്തിന് ലഘുവും ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. മഴയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും കനൽക്കാറ്റിലും ഇവ വായുവും കഫവും നീക്കം ചെയ്ത് എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു.

തിക്തരസഃ സ്യാദേരണ്ഡഃ കാകമാചീ ത്രിദോഷഹൃത് । ചാങ്ഗേരീ കഫവാതഘ്നീ സര്ഷപഃ സര്വദോഷദമ് ॥ ൧,൧൬൯.

എരണ്ടം, കാക്കമാച്ചി എന്നിവ കയ്പ് രസമുള്ളവയും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നതുമാണ്. ചാഞ്ചേരി കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുന്നു. കടുക് എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു.

തദ്വദേവ ച കൌസ്മസുമ്ഭം രാജികാ വാതപിത്തലാ । നാഡീചഃ കഫപിത്തഘ്നഃ ചുചുര്മധുരശീതലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

അത് പോലെ തന്നെ കൗസ്മസുംബവും രാജികയും വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. നാടീചം കഫവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു. വെള്ളരിക്ക പഞ്ചസാരപോലെയും തണുപ്പുള്ളതുമാണ്.

ദോഷഘ്നം പദ്മപത്രഞ്ച ത്രിപുടം വാതകൃത്പരമ് । സക്ഷാരഃ സര്വദോഷഘ്നോ വാസ്തുകോ രോചനഃ പരഃ ॥ ൧,൧൬൯.

പത്മപ്പത്രവും ത്രിപുടയും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. ത്രിപുട വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഉപ്പുള്ള വാസ്തുകം എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുകയും ദഹനം ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

തണ്ഡുകീയോവിപഹരഃ പാലങ്ക്യാശ്ച തഥാപരേ । മൂലകം ദോഷകൃച്ഛാമം സ്വിന്നം വാതകഫാപദമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തണ്ടുക്കിയും വിപഹാരവും പാലങ്ക്യയും മറ്റും, ഇവയുടെ കിഴങ്ങുകൾ ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ദേഹത്തെ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വേവിച്ചാൽ വായുവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കും.

സര്വദോഷഹരം ഹ്യദ്യം കണ്ഠ്യം തത്പക്വമിഷ്യതേ । കര്കോടകം സവാര്താകം പദോലം കാരവേല്ലകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

എല്ലാവിധ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും നല്ലത് അദ്യമാണ്; വേവിച്ചാൽ കണ്ഠത്തിന് ശാന്തിയും നൽകുന്നു. കർക്കോട്ടകം, വർത്താകം, പദോളം, കാരവെല്ലകം എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

കുഷ്ഠമേഹജ്വരശ്വാസകാസപിത്തകഫാപഹമ് । സര്വദോഷഹരം ഹൃദ്യം കൂഷ്മാണ്ഡം ബസ്തിശോധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കൂഷ്മാണ്ഡം ചർമ്മരോഗം, പ്രമേഹം, ജ്വരം, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ, പിത്തം, കഫം എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു. ഇത് ആരോഗ്യത്തിനും ഹിതകരവും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുകയും മൂത്രാശയം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കലിങ്ഗാലാബുനീ പിത്തനാശിനീ വാതകാരിണീ । ത്രപുഷോര്വാരുകേ വാതശ്ലേഷ്മലേ പിത്തവാരണേ ॥ ൧,൧൬൯.

കലിംഗവും ആലബുനിയും പിത്തം കുറയ്ക്കുകയും വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ത്രപുഷയും ഉർവാരുകയും വായുവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നു, പിത്തം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

വൃക്ഷാമ്ലം കഫവാതഘ്നം ജമ്ബീരം കഫവാതനുത് । വാതഘ്നം ദാഡിമം ഗ്രാഹി നാഗരങ്ഗഫലം ഗുരു ॥ ൧,൧൬൯.

വൃക്ഷാമ്ലം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ജംബീരവും കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുന്നു. ദാഡിമം വായുവിനെ അകറ്റുകയും കുടിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. നാഗരംഗം ഭാരമുള്ള പഴമാണ്.

കേശരം മാതുലുങ്ഗം ച ദീപനം കഫവാതനുത് । വാതപിത്തഹരോ മാഷസ്ത്വക്സ്നിഗ്ധോഷ്ണാനിലാപഹഃ ॥ ൧,൧൬൯.

കേശരം, മാതുളുങ്കം എന്നിവ ദഹനം ഉണർത്തുകയും കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മാഷ് വായുവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു, എണ്ണയുള്ളതും ചൂടുള്ളതും വായുവിനെ ശമിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സരമാമലകം വൃഷ്യം മധുരം ഹൃദ്യമമ്ലകൃത് । ഭുക്തപ്രരോചകാ പുണ്യാ ഹരീതക്യമൃതോപമാ ॥ ൧,൧൬൯.

സരാമാമലകം വൃശ്യവും മധുരവുമാണ്, ഹൃദയത്തിന് ഹിതവും അമ്ലം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്. ഹരീതകി വിശിഷ്ടവും അമൃതത്തോടു സമമായതും ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം രുചി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

സ്ത്രംസനീ കഫവാതഘ്നീ ഹ്യക്ഷസ്തദ്വത്ത്രിദോഷജിത് । വാതശ്ലേഷ്മഹരം ത്വമ്ലം സ്ത്രംസനം തിന്തിഡീഫലമ് ॥ ൧,൧൬൯.

സ്ത്രംസനി കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. അക്ഷം അതുപോലെ മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ജയിക്കുന്നു. തിന്തിടി പഴം അമ്ലവും വായുവും കഫവും അകറ്റുന്നതും മലബന്ധം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്.

ദോഷലം ലകുചം സ്വാദു ബകുലം കഫവാതജിത് । ഗുല്മവാതകഫശ്വാസകാസഘ്നം ബീജപൂരകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ലകുചം ദോഷം ഉണ്ടാക്കുന്നതും മധുരവുമാണ്. ബകുലം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ബീജപൂരകം കുടലിലെ വീക്കം, വായു, കഫം, ശ്വാസക്കേട്, ചുമ എന്നിവയെ അകറ്റുന്നു.

കപിത്ഥം ഗ്രാഹി ദോഷഘ്നം പക്വം ഗുരു വിഷാപഹമ് । കഫപിത്തകരം ബാലമാപൂര്ണം പിത്തവര്ധനമ് ॥ ൧,൧൬൯.

കപിത്തം കുടിപ്പിക്കുന്നതും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നതുമാണ്. പാകം വന്നത് ഭാരവും വിഷം അകറ്റുന്നതുമാണ്. പച്ച പഴം കഫവും പിത്തവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, പൂർണ്ണമായാൽ പിത്തം കൂടുതലാക്കും.

പക്വാമ്രം വാതകൃന്മാംസശുക്രവര്ണബലപ്രദമ് । വാതഘ്നം കഫപിത്തഘ്നം ഗ്രാഹി വിഷ്ടമ്ഭി ജാമ്ബവമ് ॥ ൧,൧൬൯.

പാകം വന്ന മാവു വായു, മാംസം, വീര്യം, വർണ്ണം, ബലം എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ജാംബവം വായു, കഫം, പിത്തം എന്നിവ അകറ്റുന്നു, കുടിപ്പിക്കുകയും മലബന്ധം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

തിന്ദുകം കഫവാതഘ്നം ബദരം വാതപിത്തഹൃത് । വിഷ്ടമ്ഭി വാതലം ബില്വം പ്രിയാലം പവനാപഹമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തിന്ദുകം കഫവും വായുവും അകറ്റുന്നു. ബദരം വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. ബില്വം മലബന്ധവും വായുവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രിയാലം വായു കുറയ്ക്കുന്നു.