ഗരുഡപുരാണമ്

ആമമമ്ലം ച വിഷ്ടബ്ധം കഫപിത്താനിലൈഃ ക്രമാത് । ആലിപ്യ ജഠരം പ്രാജ്ഞോ ഹിങ്ഗുത്ര്യൂഷണസൈന്ധവൈഃ ॥ ൧,൧൬൮.

ശ്ലേഷ്മം, പിത്തം, വായു എന്നിവ മൂലമുള്ള ഭാരത്വം, പുളിപ്പു, തടസ്സം എന്നിവയ്ക്ക്, ജഡരത്തിൽ ഹിംഗു, കുരുമുളക്, കല്ലുപ് എന്നിവ പുരട്ടണം.

ദിവാസ്വപ്നം പ്രകുര്വീത സര്വാജീര്ണവിനാശനമ് । അഹിതാന്നൈ രോഗരാശിരഹിതാന്നം തതസ്ത്യജേത് ॥ ൧,൧൬൮.

എല്ലാ അജീർണം നശിപ്പിക്കാൻ പകലിൽ ഉറക്കം അനുസരിക്കണം. എന്നാൽ അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം പലവിധ രോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നതുകൊണ്ട് അതു ഒഴിവാക്കണം.

ഉഷ്ണാമ്ബു വാനുപാനം ച മാക്ഷികൈഃ പാചനം ഭവേത് । കരീരദധിമത്സ്യൈശ്ച പ്രായഃ ക്ഷീരം വിരുധ്യതേ ॥ ൧,൧൬൮.

ഉഷ്ണജലം അന്നശേഷം കുടിക്കുന്നത്, തേൻ എന്നിവ ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കും. എന്നാൽ പാലിന്, മുള്ളങ്കി, തൈര്, മീൻ എന്നിവയുമായി പൊരുത്തമില്ല.

ബില്വഃ ശോണാ ച ഗമ്ഭാരീ പാടലാ ഗണികാരികാ । ദീപനം കഫവാതഘ്നം പഞ്ചമൂലമിദം മഹത് ॥ ൧,൧൬൮.

വിൽവം, ശോണമൂല, ഗംഭാരി, പാടല, ഗണികാരിക എന്നിങ്ങനെ ഈ അഞ്ചു വലിയ മൂലങ്ങൾ ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ശ്ലേഷ്മവും വായുവും നീക്കുകയും ചെയ്യും.

ശാലപര്ണോ പൃശ്രിപര്ണോ ബൃഹതീദ്വയഗോക്ഷുരമ് । വാതപിത്തഹരം വൃഷ്യം കനീയഃ പഞ്ചമൂലകമ് ॥ ൧,൧൬൮.

ശാലപർണ്ണം, പൃശ്നിപർണ്ണം, രണ്ട് വിധം ബൃഹതിയും, ഗോക്ഷുരവും ചേർന്ന ഈ അഞ്ചു ചെറിയ മൂലങ്ങൾ വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുകയും, ദേഹശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഉഭയം ദശസൂലം സ്യാത്സന്നിപാതജ്വരാപഹമ് । കാസേ ശ്വാസേ ച തന്ദ്രായാം പാര്ശ്വശൂലേ ച ശസ്യതേ ॥ ൧,൧൬൮.

രണ്ടു തരത്തിലുള്ള ദശസൂലം കൂടി ചേർന്ന രോഗങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന ജ്വരം കുറയ്ക്കാൻ ഫലപ്രദമാണ്. ഈ മരുന്ന് ചുമ, ശ്വാസക്കേട്, മന്ദത, വശം വേദന എന്നിവയ്ക്കും ഉപയോഗിക്കാം.

ഏതൈസ്തൈലാനി സര്പോഷി പ്രലേപാദലകാം ജയേത് । ക്വാഥാച്ചതുര്ഗുണം വാരി പാദസ്ഥം സ്യാച്ചതുര്ഗുണമ് ॥ ൧,൧൬൮.

ഈ തൈലങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉണക്കൽ നടത്തുകയും ലേപനം ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ തലമുടി വീണുപോകുന്നത് തടയാം. കഷായജലം നാലുഭാഗം അധികം വേണം, കാലിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും അതുപോലെ നാലുഭാഗം വേണം.

സ്നേഹഞ്ച തത്സമം ക്ഷീരം കല്കശ്ച സ്നേഹപാദകഃ । സംവര്തിതൌഷധൈഃ പാകോ ബസ്തൌ പാനേ ഭവേത്സമഃ । ഖരോഽഭ്യങ്ഗേ മൃദുര്നസ്യേ പാകോഽപി സംപ്രകല്പയേത് ॥ ൧,൧൬൮.

തൈലവും പാൽതന്നെ തുല്യമായി, അതിന്റെ നാലിലൊന്നു അളവിൽ ചുരണ്ടിയ മരുന്ന് ചേർത്ത്, നിർദ്ദേശിച്ച ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് പാകം ചെയ്യണം. ബസ്തി, കുടിവെപ്പ് എന്നിവയ്ക്ക് തുല്യമായ അളവിൽ വേണം. അഭ്യംഗത്തിന് കഠിനമായി, നാസ്യത്തിന് മൃദുവായി, ആവശ്യത്തിന് പാകം ക്രമീകരിക്കണം.

സ്ഥൂലദേഹന്ദ്രിയാശ്ചിന്ത്യാ പ്രകൃതിര്യാ ത്വധിഷ്ഠിതാ । ആരോഗ്യമിതി തം വിദ്യാദായുഷ്മന്തമുപാചരേത് ॥ ൧,൧൬൮.

വലിയ ശരീരവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഉള്ളവരും, സ്വഭാവം സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്നവരും ആരോഗ്യമുള്ളവരായി കണക്കാക്കണം. അങ്ങനെയുള്ളവരെ ദീർഘായുസ്സുള്ളവരായി പരിചരിക്കണം.

യോ ഗൃഹ്ണാതീന്ദ്രിയൈരര്ഥാന്വിപരീതാന്സ മൃത്യുഭാക് । ഭിഷങ്മിത്രഗുരുദ്വേഷീ പ്രിയാരാതിശ്ച യോ ഭവേത് ॥ ൧,൧൬൮.

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വഴി വസ്തുക്കളെ തെറ്റായി ഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മരണത്തിന് വിധേയനാണ്. വൈദ്യനോടും സുഹൃത്തിനോടും ഗുരുവിനോടും വൈരാഗ്യമുള്ളവനും, അതിയായി സ്നേഹമോ വൈരമോ പുലർത്തുന്നവനും അപകടത്തിലാകും.

ഗുല്ഫജാനുലലാടം ച ഹനുര്ഗണ്ഡസ്തഥൈവ ച । ഭ്രഷ്ടം സ്ഥാനച്യുതം യസ്യ സ ജഹാത്യചിരാദസൂന് ॥ ൧,൧൬൮.

കാൽമുട്ട്, മുട്ട്, നെറ്റി, താടിയ്, കവിൾ എന്നിവ ഇടം തെറ്റിയാൽ അത്തരം വ്യക്തി ഉടൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടും.

വാമാക്ഷിമജ്ജനം ജിഹ്വാ ശ്യാമാ നാസാ വികാരിണീ । കൃഷ്ണൌ സ്ഥാനച്യുതൌ ചോഷ്ഠൌ കൃഷ്ണാസ്യം യസ്യതം ത്യജേത് ॥ ൧,൧൬൮.

ഇടതുകണ്ണ് അകത്തേക്ക് പോയാൽ, നാവ് കറുപ്പായാൽ, മൂക്ക് രൂപഭംഗം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ചുണ്ടുകൾ കറുപ്പും ഇടം തെറ്റിയതും ആയാൽ, വായ് കറുപ്പായാൽ അത്തരം വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൯ ധന്വന്തരിരുവാച । ഹിതാഹിതവികേകായ അനുപാനവിധിം ബ്രുവേ । രക്തശാലി ത്രിദോഷഘ്നം തൃഷ്ണാമേദോനിവാരകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഉപകാരവും അനുപകാരവും തിരിച്ചറിയാനും അനുപാനത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾക്കും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. ചുവപ്പു ചോറു മൂന്നു ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു, ദാഹം അകറ്റുന്നു, കൊഴുപ്പ് കൂടുന്നത് തടയുന്നു.

മഹാശാലി പരം വൃഷ്യം കലമഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഹാ । ശീത്തോ ഗുരുസ്ത്രിദോഷഘ്നഃ പ്രായശോ ഗൌരഷഷ്ടികഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മഹാശാലി വളരെ ബലവರ್ಧകമാണ്. കലമ അരി കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. ഇത് തണുപ്പുള്ളതും ഭാരവുമാണ്. സാധാരണയായി വെള്ളയരി (ഷഷ്ടികം) മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ശമിപ്പിക്കും.

ശ്യാമാകഃ ശോഷണോ രൂക്ഷോ വാതലഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഹാ । തദ്വത്പ്രിയങ്ഗുനീവാരകോരദൂഷാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ശ്യാമാകം ഉണക്കവും കഠിനവുമാണ്, വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കും, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കും. അതുപോലെ പ്രിയംഗു, നിവാര, കോരദൂഷ എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു.

ബഹുവാരഃ സകൃച്ഛീതഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഹരോ യവഃ । വൃഷ്യഃ ശീതോ ഗുരുഃ സ്വാദുര്ഗോധൂമോ വാതനാശനഃ ॥ ൧,൧൬൯.

യവം പലതവണ ഉപയോഗിച്ചാൽ, തണുത്തതായാൽ, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കും. ഇത് ബലവರ್ಧകവും തണുപ്പുള്ളതും ഭാരവുമാണ്. ഗോതമ്പ് വാതം അകറ്റുന്നു.

കഫപിത്താസ്ത്രജിന്മുദ്ഗഃ കഷായോ മധുരോലഘുഃ । മാഷോ ബഹുബലോ വൃഷ്യഃ പിത്തശ്ലേഷ്മഹരോ ഗുരുഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മുട്ഗം കഷായവും മധുരവുമാണ്, ലഘുവാണ്, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. മാഷ് വളരെ ബലവാനാണ്, ബലവರ್ಧകവും ഭാരവുമാണ്, പിത്തവും കഫവും കുറയ്ക്കുന്നു.

അവൃഷ്യഃ ശ്ലേഷ്മപിത്തഘ്നോ രാജമാഷോഽനിലാര്തിനുത് । കുലത്ഥഃ ശ്വാസഹിക്കാഹൃത്കഫഗുല്മാനിലാപഹഃ ॥ ൧,൧൬൯.

രാജമാഷ് ബലവರ್ಧകമല്ല, പക്ഷേ കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, വാതരോഗങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. കുലത്ത കഫം, ശ്വാസക്കേട്, വിറയൽ, ഹൃദ്രോഗം, കുടലിലെ കട്ട, വാതം എന്നിവ അകറ്റുന്നു.

രക്തപിത്തജ്വരോന്മാഥോ ശീതോ ഗ്രാഹീ മകുഷ്ഠകഃ । പുംസ്ത്വാസൃക്കഫപിത്തഘ്നശ്ചണകോ വാതലഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മകുഷ്ഠകം തണുപ്പുള്ളതും ബന്ധനശേഷിയുള്ളതും ആണ്, രക്തപിത്തം, ജ്വരം, മാനസിക വ്യാധി എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നു. ചണകം വാതം വർദ്ധിപ്പിക്കും, വീര്യം, രക്തം, കഫം, പിത്തം എന്നിവയുടെ രോഗങ്ങൾ അകറ്റുന്നു.

മസൂരോ മധുരഃ ശീവ സംഗ്രഹീ കഫപിത്തഹാ । തദ്വത്സര്വഗുണാഢ്യശ്ച കലായശ്ചാതിവാതലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

മസൂരി മധുരവും തണുപ്പുള്ളതും ബന്ധനശേഷിയുള്ളതും ആണ്, കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. അതുപോലെ കലായയും എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയതും വാതം വളരെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

ആഗ്കീ കഫപിത്തഘ്നോ ശുക്രലാ ച തഥാ സ്മൃതാ । അതസീ പിത്തലാ ജ്ഞേയാ സിദ്ധാര്ഥഃ കഫവാതജിത് ॥ ൧,൧൬൯.

ആങ്കി കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, വീര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കും. അതസി പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കും, സിദ്ധാർത്ഥം കഫവും വാതവും അകറ്റുന്നു.

സക്ഷാരമധുരസ്നിഗ്ധോ ബലോഷ്ണപിത്തകൃത്തിലഃ । ബലഘ്നാ രൂക്ഷലാഃ ശീതാ വിവിധാഃ സസ്യജാതയഃ ॥ ൧,൧൬൯.

എള്ള് ഉപ്പും മധുരവും സ്നിഗ്ധവും ബലവുമാണ്, ചൂടും പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കും. വിവിധ ധാന്യങ്ങൾ ഉണക്കവും തണുപ്പുള്ളതും ബലം കുറയ്ക്കുന്നതുമാണ്.

ചിത്രകേങ്ഗുദിനാലീകാഃ പിപ്പലീമധുശിഗ്രവഃ । ചവ്യാചരണനിര്ഗുണ്ഡീതര്കാരീകാശമര്ദകാഃ ॥ ൧,൧൬൯.

ചിത്രകം, എങ്കുടി, നാളിക, പിപ്പലി, മധുശിഗ്രു, ചവ്യ, ചരണം, നിർഗുണ്ഡി, തർക്കാരി, കാശമർദകം എന്നിവയും പറയപ്പെടുന്നു.

സബില്വാഃ കഫപിത്തഘ്നാഃ ക്രിമിഘ്നാ ലഘുദീപകാഃ । വര്ഷാഭൂമാര്കരൌ വാതകഫഘ്നൌ ദോഷനാശനൌ ॥ ൧,൧൬൯.

ബില്വം പോലുള്ള പഴങ്ങൾ കഫവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു, പുഴുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, ദേഹത്തിന് ലഘുവും ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. മഴയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും കനൽക്കാറ്റിലും ഇവ വായുവും കഫവും നീക്കം ചെയ്ത് എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു.

തിക്തരസഃ സ്യാദേരണ്ഡഃ കാകമാചീ ത്രിദോഷഹൃത് । ചാങ്ഗേരീ കഫവാതഘ്നീ സര്ഷപഃ സര്വദോഷദമ് ॥ ൧,൧൬൯.

എരണ്ടം, കാക്കമാച്ചി എന്നിവ കയ്പ് രസമുള്ളവയും മൂന്നു ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നതുമാണ്. ചാഞ്ചേരി കഫവും വായുവും കുറയ്ക്കുന്നു. കടുക് എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു.

തദ്വദേവ ച കൌസ്മസുമ്ഭം രാജികാ വാതപിത്തലാ । നാഡീചഃ കഫപിത്തഘ്നഃ ചുചുര്മധുരശീതലഃ ॥ ൧,൧൬൯.

അത് പോലെ തന്നെ കൗസ്മസുംബവും രാജികയും വായുവും പിത്തവും കുറയ്ക്കുന്നു. നാടീചം കഫവും പിത്തവും അകറ്റുന്നു. വെള്ളരിക്ക പഞ്ചസാരപോലെയും തണുപ്പുള്ളതുമാണ്.

ദോഷഘ്നം പദ്മപത്രഞ്ച ത്രിപുടം വാതകൃത്പരമ് । സക്ഷാരഃ സര്വദോഷഘ്നോ വാസ്തുകോ രോചനഃ പരഃ ॥ ൧,൧൬൯.

പത്മപ്പത്രവും ത്രിപുടയും ദോഷങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. ത്രിപുട വായു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഉപ്പുള്ള വാസ്തുകം എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുകയും ദഹനം ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

തണ്ഡുകീയോവിപഹരഃ പാലങ്ക്യാശ്ച തഥാപരേ । മൂലകം ദോഷകൃച്ഛാമം സ്വിന്നം വാതകഫാപദമ് ॥ ൧,൧൬൯.

തണ്ടുക്കിയും വിപഹാരവും പാലങ്ക്യയും മറ്റും, ഇവയുടെ കിഴങ്ങുകൾ ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ദേഹത്തെ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വേവിച്ചാൽ വായുവും കഫവും വർദ്ധിപ്പിക്കും.

സര്വദോഷഹരം ഹ്യദ്യം കണ്ഠ്യം തത്പക്വമിഷ്യതേ । കര്കോടകം സവാര്താകം പദോലം കാരവേല്ലകമ് ॥ ൧,൧൬൯.

എല്ലാവിധ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നതിൽ ഏറ്റവും നല്ലത് അദ്യമാണ്; വേവിച്ചാൽ കണ്ഠത്തിന് ശാന്തിയും നൽകുന്നു. കർക്കോട്ടകം, വർത്താകം, പദോളം, കാരവെല്ലകം എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.