ഗരുഡപുരാണമ്

ഷ്ഠീവനഞ്ചൈവ സസ്വേദശ്വാസനിഃ ശ്വാസസംഗ്രഹഃ । ഉദാനേ ഗുരുഗാത്രത്വമരുചിര്വാക്സ്വരഗ്രഹഃ ॥ ൧,൧൬൭.

തുപ്പൽ, വിയർപ്പ്, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ശ്വാസം തടയൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും. ഉദാനവായു ബാധിക്കുമ്പോൾ ശരീരഭാഗങ്ങൾ ഭാരംകൂടുകയും, വിശപ്പ് കുറയുകയും, ശബ്ദം കെട്ടുപോകുകയും ചെയ്യും.

ബലവര്ണപ്രണാശശ്ചാ പാനേ പര്വാസ്ഥിസംഗ്രഹഃ । ഗുരുതാങ്ഗേഷു സര്വേഷു സ്ഥൂലത്വഞ്ചാഗതം ഭൃശമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ശക്തിയും നിറവും നഷ്ടപ്പെടുകയും, സന്ധികൾക്കും അസ്ഥികൾക്കും കെട്ട് വരുകയും, ശരീരഭാഗങ്ങൾ മുഴുവൻ ഭാരമുള്ളതുപോലെയും, വളരെ കൂപ്പളമായതുപോലെയും തോന്നും.

സമാനേഽതിക്രിയാജ്ഞത്വമസ്വേദോ മന്ദവഹ്നിതാ । അപാനേ സകലം മൂത്രം ശകൃതഃ സ്യാത്പ്രവര്തനമ്? ॥ ൧,൧൬൭.

സമാനവായു ദോഷം വന്നാൽ ശരിയായ പ്രവർത്തികൾ അറിയാതാവുകയും, വിയർപ്പ് നിൽക്കുകയും, അഗ്നി ദുർബലമാവുകയും ചെയ്യും. അപാനവായു ബാധിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ മൂത്രവും മലവും പുറത്തുപോകും.

ഇതി ദ്വാവിംശതിവിധം വാതരക്താമയം വിദുഃ । പ്രാണാദയസ്തഥാന്യോഽന്യം സമാക്രാന്താ യഥാക്രമമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തിരണ്ടു വിധത്തിലുള്ള വാതരക്തരോഗം ഉണ്ടെന്ന് അറിയണം. പ്രാണാദികൾ പരസ്പരം ക്രമമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നു.

സര്വേഽപി വിംശതിവിധം വിദ്യാദാവരണഞ്ച യത് । ഹൃല്ലാസോച്ഛ്വാസസംരോധഃ പ്രതിശ്യായഃ ശിരോഗ്രഹഃ ॥ ൧,൧൬൭.

ഇരുപത് വിധത്തിലുള്ള തടസ്സങ്ങൾ എല്ലാം അറിയണം. ഹൃദയത്തിൽ കുലുക്കം, ശ്വാസം തടയൽ, പനി, തലവേദന എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഹൃദ്രോഗോ മുഖശോഷശ്ച പ്രാണേനാപാന ആവൃതേ । ഉദാനേനാവൃതേ പ്രാണേ ഭവേദ്ധൈ ബലസംക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൬൭.

പ്രാണവായു അപാനവായു തടയുമ്പോൾ ഹൃദ്രോഗവും വായ് വരണ്ടുപോകുന്നതും ഉണ്ടാകും. ഉദാനവായു പ്രാണവായു തടയുമ്പോൾ ശക്തി കുറയുകയും ചെയ്യും.

വിചാരണേന വിഭജേത്സര്വമാവരണം ഭിഷക് । സ്ഥാനാന്യപേക്ഷ്യ വാതാനാം വൃര്ധിഹാനിം ച കര്മണാമ് ॥ ൧,൧൬൭.

വൈദ്യൻ പരിശോധിച്ച് എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും തിരിച്ചറിയണം; വാതങ്ങളുടെ സ്ഥാനം, വർദ്ധനവും കുറയലും, പ്രവർത്തനങ്ങളും കണക്കിലെടുക്കണം.

പ്രാണാദീനാഞ്ച പഞ്ചാനാം പിത്തമാവരണം മിഥഃ । പിത്താദീനാമാവസതിര്മിശ്രാണാം മിശ്രിതൈശ്ച തൈഃ ॥ ൧,൧൬൭.

പ്രാണാദി അഞ്ചു വായുക്കളിലും പിത്തം പരസ്പരം തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പിത്തം മുതലായവയുടെ വാസസ്ഥലവും അവയുമായി കലർന്നിരിക്കുന്നു.

മിശ്രൈഃ പിത്താദിഭിസ്തദ്വന്മിശ്രാണ്യപിത്വനേകധാ । താംല്ലക്ഷയേദവഹിതോ യഥാസ്വം ലക്ഷണോദയാത് ॥ ൧,൧൬൭.

പിത്തം മുതലായവ കലർന്നാൽ പലവിധം കലശം രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ തിരിച്ചറിയണം.

ശനൈഃ ശനൈശ്ചോപശയാന്ദൃഢാനപി മുഹുര്മുഹുഃ । വിശേഷാജ്ജീവിതം പ്രാണ ഉദാനോ ബലമുച്യതേ । സ്യാത്തയോഃ പീഡനാദ്ധനിരായുഷഞ്ച ബലസ്യ ച ॥ ൧,൧൬൭.

മറുമറു ചികിത്സ നൽകി ശക്തമായ തടസ്സങ്ങൾ പോലും ക്രമേണ കുറയാം. പ്രത്യേകിച്ച്, പ്രാണവും ഉദാനവും ജീവനും ശക്തിയും ആണെന്ന് പറയുന്നു; അവ ബാധിക്കുമ്പോൾ ആയുസ്സും ശക്തിയും നഷ്ടപ്പെടും.

ആവൃതാ വായവോഽജ്ഞാതാ ജ്ഞാതാ വാ സ്ഥാനവിച്യുതാഃ । പ്രയത്നേനാപി ദുഃ സാധ്യാ ഭവേയുര്വാനുപദ്രവാഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വാതങ്ങൾ തടസ്സപ്പെട്ടതോ, സ്ഥാനം വിട്ടതോ അറിയാമോ അറിയാതെയോ ആയാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചാലും സുഖപ്പെടുത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; കൂടാതെ മറ്റ് ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ഉണ്ടാകാം.

വിദ്രധിപ്ലീഹഹൃദ്രോഗഗുല്മാഗ്നിസദനാദയഃ । ഭവന്ത്യുപദ്രവാസ്തേഷാമാവൃതാനാമുപേക്ഷയാ ॥ ൧,൧൬൭.

വ്രണങ്ങൾ, പ്ലീഹാരോഗം, ഹൃദയത്തെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ, വയറ്റിലെ കട്ടകൾ, അഗ്നിസംബന്ധമായ വ്യാധികൾ എന്നിവ രോഗികളെ അവഗണിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വശീഭൂതമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളാണ്.

നിദാനം സുശ്രുത ! മയാ ആത്രേയോക്തം സമീരിതമ് । സര്വരോഗവിവേകായ നരാദ്യായുഃ പ്രവൃദ്ധയേ ॥ ൧,൧൬൭.

സുഷ്രുതാ, എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയാൻ, മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ, ആത്രേയൻ പറഞ്ഞതുപോലെ രോഗകാരണം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.

ഏവം വിജ്ഞായ രോഗാദീംശ്ചികിത്സാമഥ വൈ ചരേത് । ത്രിഫലാ സര്വരോഗഘ്നീ മധ്വാജ്യഗുഡസംയുതാ ॥ ൧,൧൬൭.

രോഗങ്ങളെ ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, പിന്നീട് ചികിത്സ തുടങ്ങണം; തൃഫല, തേൻ, നെയ്യ്, ശർക്കര എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും മരുന്നാണ്.

സവ്യോഷാ ത്രിഫലാ വാപി സര്വരോഗപ്രമര്ദിനീ । ശതാവരീഗുഡൂച്യഗ്നിവിഡങ്ഗേന യുതാഥവാ ॥ ൧,൧൬൭.

തൃഫലയും പിപ്പലിയും ചേർത്തോ, അല്ലെങ്കിൽ തൃഫല മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും എല്ലാ രോഗങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ ശതാവരി, ഗുഡൂചി, അഗ്നി, വിഡംഗം എന്നിവ ചേർത്തും കഴിക്കാം.

ശതാവരീ ഗുഡൂച്യഗ്നിഃ ശുണ്ഠീമൂഷലികാ ബലാ । പുനര്നവാ ച ബൃഹതീ നിര്ഗുണ്ഡീ നിമ്ബപത്രകമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ശതാവരി, ഗുഡൂചി, അഗ്നി, ചുക്ക്, മൂഷലിക, ബല, പുനർനവ, ബൃഹതി, നിർഗുണ്ടി, നിംബപ്പത്റം എന്നിവയും ചേർക്കാം.

ഭൃങ്ഗരാജശ്ചാമലകം വാസകസ്തദ്രസേന വാ । ഭാവിതാ ത്രിഫലാ സപ്തവാരമേഖമഥാപിവാ ॥ ൧,൧൬൭.

ഭൃംഗരാജ്, ആമലക, വാസക, ഇവയുടെ രസം, അല്ലെങ്കിൽ തൃഫലയെ ഏഴു പ്രാവശ്യം പ്രോസസ്സുചെയ്തത്, അല്ലെങ്കിൽ ഒറ്റപ്രാവശ്യം ചെയ്തതും ഉപയോഗിക്കാം.

പൂര്വോക്തശ്ച യഥാലാഭയുക്തൈശ്ചൂര്ണഞ്ച മോദകഃ । വടികാ ഘൃതതൈലം വാ കഷായോ ശോഷരോഗനുത് । പലം പലാര്ധകം വാപി കര്ഷം കര്ഷാര്ധമേവ വാ ॥ ൧,൧൬൭.

മുൻപറഞ്ഞതുപോലെ ലഭ്യമാകുന്നവ ചേർത്ത് ചൂർണം, ലഡ്ഡു, വടി, നെയ്യ്, എണ്ണ, കഷായം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ ക്ഷയരോഗം മാറും; ഒരു പളം, പകുതി പളം, ഒരു കർഷം, അല്ലെങ്കിൽ പകുതി കർഷം അളവിൽ കഴിക്കാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൮ നിദാനം സമാപ്തമ് । ധന്വന്തരിരുവാച । സര്വരോഗഹരം സിദ്ധം യോഗസാരം വദാമ്യഹമ് । ശൃണു സുശ്രുതം സംക്ഷേപാത്പ്രാണിനാം ജീവഹേതവേ ॥ ൧,൧൬൮.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണത്തിൽ രോഗകാരണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ച ഭാഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായ യോഗസാരത്തെ ഞാൻ പറയുന്നു; സുഷ്രുതാ, ജീവികൾക്ക് ജീവൻ നൽകാൻ ഇതിന്റെ സാരം നീ കേൾക്കുക.

കഷായകടുതിക്താമ്ലരൂക്ഷാഹാരാദിഭോജനാത് । ചിന്താവ്യവയവ്യായാമഭയശോകപ്രജാഗരാത് ॥ ൧,൧൬൮.

കഷായം, കട്ടു, തിക്തം, പുളി, ഉണങ്ങിയതും ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭക്ഷണവും, കൂടാതെ ചിന്ത, ലൈംഗികത, വ്യായാമം, ഭയം, ദു:ഖം, ഉറക്കമില്ലായ്മ എന്നിവയും രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

ഉച്ചൈര്ഭാഷാതിഭാരാച്ച കര്മയോഗാതികര്ഷണാത് । വായുഃ കുപ്യതി പര്ജന്യേ ജീര്ണാന്നേ ദിനസംക്ഷയേ ॥ ൧,൧൬൮.

ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിക്കൽ, ഭാരമേറിയത്, അതികഠിനമായ പ്രവർത്തനം, അതിരുകടന്ന പരിശ്രമം എന്നിവകൊണ്ടും, മഴയുള്ള കാലത്ത്, ഭക്ഷണം ജീരണമാകുമ്പോൾ, ദിവസാവസാനത്തിൽ എന്നിവിടങ്ങളിലും വായു ദോഷം ഉണ്ടാകുന്നു.

ഉഷ്ണാമ്ല ലവണക്ഷാരകടുകാജീര്ണഭോജനാത് । തീക്ഷ്ണാതപാഗ്നിസന്താപമദ്യക്രോധനിഷേവണാത് ॥ ൧,൧൬൮.

വെള്ളം, പുളി, ഉപ്പ്, ക്ഷാരം, കട്ടു, ദീർഘസമയമെടുത്ത് ജീരണമാകുന്ന ഭക്ഷണം, അത്യന്തം ചൂട്, തീയുടെ ചൂട്, വിഷമത, മദ്യം, കോപം എന്നിവയും പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

വിദാഹകാലേ ഭുക്തസ്യ മധ്യാഹ്നേ ജലദാത്യയേ । ഗ്രീഷ്മകാലേര്ഽദ്ധരാത്രേഽപി പിത്തം കുപ്യതി ദേഹിനഃ ॥ ൧,൧൬൮.

വേദനയുള്ള സമയത്ത്, ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, ഉച്ചയ്ക്ക്, മേഘങ്ങൾ മാറിയ ശേഷം, വേനൽക്കാലത്ത്, അർദ്ധരാത്രിയിൽ, ശരീരത്തിൽ പിത്തം കൂടുന്നു.

സ്വാദ്വമ്ലലവണസ്നിഗ്ധഗുരുശീതാതിഭോജനാത് । നവാന്നപിച്ഛിലാനൂപമാംസാദേഃ സേവനാദപി ॥ ൧,൧൬൮.

മധുരം, പുളി, ഉപ്പ്, എണ്ണയുള്ളത്, ഭാരമേറിയത്, തണുത്തത്, പുതുതായി ഉണക്കിയ അരി, ലാപം, മീൻ, ഇറച്ചി എന്നിവയും കഫം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

അവ്യായാമ ദിവാസ്വപ്നശയ്യാസനസുഖാദിഭിഃ । കഫപ്രദോഷോ ഭുക്തേ ച വസന്തേ ച പ്രകുപ്യതി ॥ ൧,൧൬൮.

വ്യാപാരമില്ലായ്മ, പകലിൽ ഉറക്കം, കിടക്കയുടെയും ഇരിപ്പിടത്തിന്റെയും ആനന്ദം എന്നിവയും ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം, വസന്തകാലത്ത് കഫം കൂടാൻ കാരണമാകുന്നു.

ദേഹപാരുഷ്യസംകോചതോദവിഷ്ടമ്ഭകാദയഃ । തഥാ ച സുപ്താ രോമഹര്ഷസ്തമ്ഭനശോഷണമ് ॥ ൧,൧൬൮.

ശരീരത്തിലെ കരടുതനവും, ചുരുങ്ങൽ, തടസ്സം തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങളും, അതുപോലെ ഉറക്കം, രോമാഞ്ചം, കട്ട, ഉണങ്ങൽ എന്നിവയും കാണപ്പെടും.

ശ്യാമത്വമങ്ഗവിശ്ലേഷബലമായാസവര്ധനമ് । വായോര്ലിങ്ഗാനി തൈര്യുക്തം രോഗം വാതാത്മകം വദേത് ॥ ൧,൧൬൮.

തൊലിയിൽ കറുപ്പ്, അവയവങ്ങൾ വേർപെടൽ, ബലഹീനത, അധികം ക്ഷീണം എന്നിവ വായുവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്; ഇവയൊക്കെ ഉള്ളത് വായു ദോഷം ഉള്ള രോഗം എന്നാണ് പറയേണ്ടത്.

ദാഹോഷ്മപാദസംക്ലേദകോപരാഗപരിശ്രമാഃ । കട്വമ്ലശവവൈഗന്ധ്യസ്വേദമൂര്ഛാതിതൃട്ഭ്രമാഃ ॥ ൧,൧൬൮.

കുടിയുള്ള വേദന, ചൂട്, കാലുകളിൽ ഈർപ്പം, ചുവപ്പ്, ക്ഷീണം, കയ്പ്, പുളി, ദുർഗന്ധം, വിയർപ്പ്, ബോധക്ഷയം, അത്യധികമായ ദാഹം, തലകറക്കം എന്നിവയും പിത്തം കൂടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകും.

ഹാരിദ്രം ഹരിതത്വഞ്ച പിത്തലിങ്ഗാന്വിതൈര്നരഃ । ദേഹേ സ്നിഗ്ധത്വമാധുര്യചിരകാരിത്വബന്ധനമ് ॥ ൧,൧൬൮.

മഞ്ഞപ്പച്ചയും പച്ചയും പോലുള്ള പിത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ; ശരീരത്തിൽ എണ്ണത്തോടും മധുരത്തോടും ദീർഘസമയമെടുക്കുന്ന പ്രവർത്തനത്തോടും ബന്ധം കാണാം.