ഗരുഡപുരാണമ്

ശോഥോ മാംസേന കഠിനോ ഹൃല്ലാസപിടികാസ്തഥാ । ഹര്ഷഃ പിപീലികാനാം ച സംചാര ഇവ ജായതേ । ചലലഗ്രനോ മൃദുഃ ശീതഃ ശോഥോ ഗാത്രേഷു രോചകഃ ॥ ൧,൧൬൭.

മാംസം കൂടുമ്പോൾ വീക്കം കഠിനമാകുന്നു, ഹൃദയ ക്ഷീണം, പിണ്ടികൾ, പുഴുക്കൾ കയറിയുപോകുന്ന പോലെ അനുഭവം, വീക്കം മൃദുവും തണുത്തതും ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.

ആഢ്യവാത ഇവ ജ്ഞേയഃ സ കൃച്ഛ്രോ മേദസാവതഃ । സ്പര്ശ ആച്ഛാദിതേത്യുഷ്ണശീതലശ്ച ത്വനാവൃതേ । മജ്ജാവൃതേ തു വിഷമം ജൃമ്ഭണം പരിവേഷ്ടനമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ഇത് ആഢ്യവാതം പോലെയാണ്, കൊഴുപ്പിൽ നിന്നുള്ള കഠിനമായ രോഗം; സ്പർശം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മറവില്ലെങ്കിൽ ചൂടോ തണുപ്പോ അനുഭവപ്പെടും; മജ്ജ കൂടുമ്പോൾ അസമമായ ജമ്പ്, പിടിപ്പു എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ശൂലഞ്ച പഡ്യിമാനശ്ച പാണിഭ്യാം ലഭതേ സുഖമ് । ശുക്രാവൃതേ തു ശോഥേ വൈ ചാതിവേഗോ ന വിദ്യതേ ॥ ൧,൧൬൭.

വേദനയും വീക്കവും ഉണ്ടാകും, കൈകൊണ്ട് സ്പർശിച്ചാൽ ആശ്വാസം ലഭിക്കും; ശുക്ലം കൂടുമ്പോൾ വീക്കം ഉണ്ടാകുന്നു, പക്ഷേ അതിരുകടന്ന ആവശ്യം ഉണ്ടാകില്ല.

ഭുക്തേ കുക്ഷൌ രുജാ ജീര്ണേ നികൃത്തിര്ഭവതി ധ്രുവമ് । മൂത്രാപ്രവൃത്തിരാധ്മാനം ബസ്തേര്മൂത്രാവൃതേ ഭവേത് ॥ ൧,൧൬൭.

ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ് വയറ്റിൽ വേദനയുണ്ടാകും; അജീർണ്ണം വന്നാൽ കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള വേദന ഉറപ്പായും ഉണ്ടാകും. മൂത്രം തടയപ്പെട്ടാൽ മൂത്രാശയത്തിൽ വീക്കം വരും.

ഛിദ്രാവൃതേ വിബന്ധോഽഥ സ്വസ്ഥാനം പരികൃന്ത തി । പതത്യാശു ജ്വരാക്രാന്തോ മൂര്ഛാം ച ലഭതേ നരഃ ॥ ൧,൧൬൭.

രണ്ടിടത്തും കുഴിവാതം വന്നാൽ തടസ്സം ഉണ്ടാകും, ശരിയായ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടും. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ആൾക്ക് പെട്ടെന്ന് ജ്വരം പിടിക്കും, ബോധംകെട്ടുപോകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

സകൃത്പീഡിതമന്യേന ദുഷ്ടം ശുക്രം ചിരാത്സൃജേത് । സര്വധാത്വാവൃതേ വായൌ ശ്രോണിവങ്ക്ഷണപൃഷ്ഠരുക് ॥ ൧,൧൬൭.

മറ്റൊരാളാൽ ഒരിക്കൽ അമർത്തിയാൽ ദോഷമുള്ള ശുക്ലം വളരെ വൈകിയാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ശരീരത്തിലെ എല്ലായിടത്തും വായു തടയപ്പെട്ടാൽ കിടക്ക, ഇടുപ്പ്, പിന്നെ പിറകുവശം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദനയുണ്ടാകും.

വിലോമേ മാരുതേ ചൈവ ഹൃദയം പരിപീഡ്യതേ । ഭ്രമോ മൂര്ഛാ രുജാ ദാഹഃ പിത്തേന പ്രാണ ആവൃതേ ॥ ൧,൧൬൭.

വായു മറുവശത്തേക്ക് പോകുമ്പോൾ ഹൃദയം കഠിനമായി വേദനിക്കും. പിത്തം മൂലം ശ്വാസം തടയപ്പെടുമ്പോൾ തലകറക്കം, ബോധംകെടുക, വേദന, കത്തൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

രുജാ തന്ദ്രാ സ്വരഭ്രംശോ ദാഹോ വ്യാനേ തു സര്വശഃ । ക്രമോം ഗചേഷ്ടാഭങ്ഗശ്ച സന്താപഃ സഹവേദനഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വ്യാനവായു ബാധിക്കുമ്പോൾ ശരീരമൊട്ടാകെ വേദന, ഉറക്കം, ശബ്ദം നഷ്ടം, കത്തൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും. ചലനങ്ങളിൽ തടസ്സം, പ്രവർത്തനങ്ങൾ തകരുക, ചൂട്, വേദന എന്നിവയും അനുഭവപ്പെടും.

സമാന ഊഷ്മോപഹതിഃ സസ്വേദോപരതിഃ സുതൃട് । ദാഹശ്ച സ്യാദപാനേ തു മലേ ഹാരിദ്രവര്ണതാ ॥ ൧,൧൬൭.

സമാനവായു ദോഷം വന്നാൽ ശരീരത്തിലെ ചൂട് കുറയുകയും, വിയർപ്പ് നിൽക്കുകയും, വലിയ ദാഹവും കത്തലും ഉണ്ടാകും. അപാനവായു ബാധിക്കുമ്പോൾ മലമൂത്രം മഞ്ഞ നിറം കാണിക്കും.

രജോവൃദ്ധിസ്താപനഞ്ച തഥാ ചാനാഹമേഹനമ് । ശ്ലേഷ്മണാ പ്രാവൃതേ പ്രാണേ നാദഃ സ്നോതോഽവരോധനമ് ॥ ൧,൧൬൭.

രജസ്സു വർദ്ധിക്കുകയും, ചൂട് കൂടുകയും, മൂത്രം തടയപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ശ്വാസം കഫം മൂലം തടയപ്പെടുമ്പോൾ ശബ്ദം, ഉറക്കംപോലുള്ള ശബ്ദം, തടസ്സം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഷ്ഠീവനഞ്ചൈവ സസ്വേദശ്വാസനിഃ ശ്വാസസംഗ്രഹഃ । ഉദാനേ ഗുരുഗാത്രത്വമരുചിര്വാക്സ്വരഗ്രഹഃ ॥ ൧,൧൬൭.

തുപ്പൽ, വിയർപ്പ്, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ശ്വാസം തടയൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും. ഉദാനവായു ബാധിക്കുമ്പോൾ ശരീരഭാഗങ്ങൾ ഭാരംകൂടുകയും, വിശപ്പ് കുറയുകയും, ശബ്ദം കെട്ടുപോകുകയും ചെയ്യും.

ബലവര്ണപ്രണാശശ്ചാ പാനേ പര്വാസ്ഥിസംഗ്രഹഃ । ഗുരുതാങ്ഗേഷു സര്വേഷു സ്ഥൂലത്വഞ്ചാഗതം ഭൃശമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ശക്തിയും നിറവും നഷ്ടപ്പെടുകയും, സന്ധികൾക്കും അസ്ഥികൾക്കും കെട്ട് വരുകയും, ശരീരഭാഗങ്ങൾ മുഴുവൻ ഭാരമുള്ളതുപോലെയും, വളരെ കൂപ്പളമായതുപോലെയും തോന്നും.

സമാനേഽതിക്രിയാജ്ഞത്വമസ്വേദോ മന്ദവഹ്നിതാ । അപാനേ സകലം മൂത്രം ശകൃതഃ സ്യാത്പ്രവര്തനമ്? ॥ ൧,൧൬൭.

സമാനവായു ദോഷം വന്നാൽ ശരിയായ പ്രവർത്തികൾ അറിയാതാവുകയും, വിയർപ്പ് നിൽക്കുകയും, അഗ്നി ദുർബലമാവുകയും ചെയ്യും. അപാനവായു ബാധിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ മൂത്രവും മലവും പുറത്തുപോകും.

ഇതി ദ്വാവിംശതിവിധം വാതരക്താമയം വിദുഃ । പ്രാണാദയസ്തഥാന്യോഽന്യം സമാക്രാന്താ യഥാക്രമമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തിരണ്ടു വിധത്തിലുള്ള വാതരക്തരോഗം ഉണ്ടെന്ന് അറിയണം. പ്രാണാദികൾ പരസ്പരം ക്രമമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നു.

സര്വേഽപി വിംശതിവിധം വിദ്യാദാവരണഞ്ച യത് । ഹൃല്ലാസോച്ഛ്വാസസംരോധഃ പ്രതിശ്യായഃ ശിരോഗ്രഹഃ ॥ ൧,൧൬൭.

ഇരുപത് വിധത്തിലുള്ള തടസ്സങ്ങൾ എല്ലാം അറിയണം. ഹൃദയത്തിൽ കുലുക്കം, ശ്വാസം തടയൽ, പനി, തലവേദന എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഹൃദ്രോഗോ മുഖശോഷശ്ച പ്രാണേനാപാന ആവൃതേ । ഉദാനേനാവൃതേ പ്രാണേ ഭവേദ്ധൈ ബലസംക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൬൭.

പ്രാണവായു അപാനവായു തടയുമ്പോൾ ഹൃദ്രോഗവും വായ് വരണ്ടുപോകുന്നതും ഉണ്ടാകും. ഉദാനവായു പ്രാണവായു തടയുമ്പോൾ ശക്തി കുറയുകയും ചെയ്യും.

വിചാരണേന വിഭജേത്സര്വമാവരണം ഭിഷക് । സ്ഥാനാന്യപേക്ഷ്യ വാതാനാം വൃര്ധിഹാനിം ച കര്മണാമ് ॥ ൧,൧൬൭.

വൈദ്യൻ പരിശോധിച്ച് എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും തിരിച്ചറിയണം; വാതങ്ങളുടെ സ്ഥാനം, വർദ്ധനവും കുറയലും, പ്രവർത്തനങ്ങളും കണക്കിലെടുക്കണം.

പ്രാണാദീനാഞ്ച പഞ്ചാനാം പിത്തമാവരണം മിഥഃ । പിത്താദീനാമാവസതിര്മിശ്രാണാം മിശ്രിതൈശ്ച തൈഃ ॥ ൧,൧൬൭.

പ്രാണാദി അഞ്ചു വായുക്കളിലും പിത്തം പരസ്പരം തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പിത്തം മുതലായവയുടെ വാസസ്ഥലവും അവയുമായി കലർന്നിരിക്കുന്നു.

മിശ്രൈഃ പിത്താദിഭിസ്തദ്വന്മിശ്രാണ്യപിത്വനേകധാ । താംല്ലക്ഷയേദവഹിതോ യഥാസ്വം ലക്ഷണോദയാത് ॥ ൧,൧൬൭.

പിത്തം മുതലായവ കലർന്നാൽ പലവിധം കലശം രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ തിരിച്ചറിയണം.

ശനൈഃ ശനൈശ്ചോപശയാന്ദൃഢാനപി മുഹുര്മുഹുഃ । വിശേഷാജ്ജീവിതം പ്രാണ ഉദാനോ ബലമുച്യതേ । സ്യാത്തയോഃ പീഡനാദ്ധനിരായുഷഞ്ച ബലസ്യ ച ॥ ൧,൧൬൭.

മറുമറു ചികിത്സ നൽകി ശക്തമായ തടസ്സങ്ങൾ പോലും ക്രമേണ കുറയാം. പ്രത്യേകിച്ച്, പ്രാണവും ഉദാനവും ജീവനും ശക്തിയും ആണെന്ന് പറയുന്നു; അവ ബാധിക്കുമ്പോൾ ആയുസ്സും ശക്തിയും നഷ്ടപ്പെടും.

ആവൃതാ വായവോഽജ്ഞാതാ ജ്ഞാതാ വാ സ്ഥാനവിച്യുതാഃ । പ്രയത്നേനാപി ദുഃ സാധ്യാ ഭവേയുര്വാനുപദ്രവാഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വാതങ്ങൾ തടസ്സപ്പെട്ടതോ, സ്ഥാനം വിട്ടതോ അറിയാമോ അറിയാതെയോ ആയാൽ, എത്ര ശ്രമിച്ചാലും സുഖപ്പെടുത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; കൂടാതെ മറ്റ് ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ഉണ്ടാകാം.

വിദ്രധിപ്ലീഹഹൃദ്രോഗഗുല്മാഗ്നിസദനാദയഃ । ഭവന്ത്യുപദ്രവാസ്തേഷാമാവൃതാനാമുപേക്ഷയാ ॥ ൧,൧൬൭.

വ്രണങ്ങൾ, പ്ലീഹാരോഗം, ഹൃദയത്തെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ, വയറ്റിലെ കട്ടകൾ, അഗ്നിസംബന്ധമായ വ്യാധികൾ എന്നിവ രോഗികളെ അവഗണിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വശീഭൂതമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളാണ്.

നിദാനം സുശ്രുത ! മയാ ആത്രേയോക്തം സമീരിതമ് । സര്വരോഗവിവേകായ നരാദ്യായുഃ പ്രവൃദ്ധയേ ॥ ൧,൧൬൭.

സുഷ്രുതാ, എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയാൻ, മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ, ആത്രേയൻ പറഞ്ഞതുപോലെ രോഗകാരണം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.

ഏവം വിജ്ഞായ രോഗാദീംശ്ചികിത്സാമഥ വൈ ചരേത് । ത്രിഫലാ സര്വരോഗഘ്നീ മധ്വാജ്യഗുഡസംയുതാ ॥ ൧,൧൬൭.

രോഗങ്ങളെ ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, പിന്നീട് ചികിത്സ തുടങ്ങണം; തൃഫല, തേൻ, നെയ്യ്, ശർക്കര എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും മരുന്നാണ്.

സവ്യോഷാ ത്രിഫലാ വാപി സര്വരോഗപ്രമര്ദിനീ । ശതാവരീഗുഡൂച്യഗ്നിവിഡങ്ഗേന യുതാഥവാ ॥ ൧,൧൬൭.

തൃഫലയും പിപ്പലിയും ചേർത്തോ, അല്ലെങ്കിൽ തൃഫല മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാലും എല്ലാ രോഗങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ ശതാവരി, ഗുഡൂചി, അഗ്നി, വിഡംഗം എന്നിവ ചേർത്തും കഴിക്കാം.

ശതാവരീ ഗുഡൂച്യഗ്നിഃ ശുണ്ഠീമൂഷലികാ ബലാ । പുനര്നവാ ച ബൃഹതീ നിര്ഗുണ്ഡീ നിമ്ബപത്രകമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ശതാവരി, ഗുഡൂചി, അഗ്നി, ചുക്ക്, മൂഷലിക, ബല, പുനർനവ, ബൃഹതി, നിർഗുണ്ടി, നിംബപ്പത്റം എന്നിവയും ചേർക്കാം.

ഭൃങ്ഗരാജശ്ചാമലകം വാസകസ്തദ്രസേന വാ । ഭാവിതാ ത്രിഫലാ സപ്തവാരമേഖമഥാപിവാ ॥ ൧,൧൬൭.

ഭൃംഗരാജ്, ആമലക, വാസക, ഇവയുടെ രസം, അല്ലെങ്കിൽ തൃഫലയെ ഏഴു പ്രാവശ്യം പ്രോസസ്സുചെയ്തത്, അല്ലെങ്കിൽ ഒറ്റപ്രാവശ്യം ചെയ്തതും ഉപയോഗിക്കാം.

പൂര്വോക്തശ്ച യഥാലാഭയുക്തൈശ്ചൂര്ണഞ്ച മോദകഃ । വടികാ ഘൃതതൈലം വാ കഷായോ ശോഷരോഗനുത് । പലം പലാര്ധകം വാപി കര്ഷം കര്ഷാര്ധമേവ വാ ॥ ൧,൧൬൭.

മുൻപറഞ്ഞതുപോലെ ലഭ്യമാകുന്നവ ചേർത്ത് ചൂർണം, ലഡ്ഡു, വടി, നെയ്യ്, എണ്ണ, കഷായം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ ക്ഷയരോഗം മാറും; ഒരു പളം, പകുതി പളം, ഒരു കർഷം, അല്ലെങ്കിൽ പകുതി കർഷം അളവിൽ കഴിക്കാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൮ നിദാനം സമാപ്തമ് । ധന്വന്തരിരുവാച । സര്വരോഗഹരം സിദ്ധം യോഗസാരം വദാമ്യഹമ് । ശൃണു സുശ്രുതം സംക്ഷേപാത്പ്രാണിനാം ജീവഹേതവേ ॥ ൧,൧൬൮.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണത്തിൽ രോഗകാരണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ച ഭാഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായ യോഗസാരത്തെ ഞാൻ പറയുന്നു; സുഷ്രുതാ, ജീവികൾക്ക് ജീവൻ നൽകാൻ ഇതിന്റെ സാരം നീ കേൾക്കുക.