ഗരുഡപുരാണമ്

താദൃശൈവാസൃജാ രുദ്ധഃ പ്രാക്തദൈവ പ്രദൂഷയേത് । തഥാ വാതോ ഗുദേ പീഡാം ബലാസം വാതശോണിതമ് ॥ ൧,൧൬൭.

അങ്ങനെ മലിനമായ രക്തം തടഞ്ഞാൽ, ആദ്യം വാതം അതിനെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നു; പിന്നീട്, ഗുദത്തിൽ വേദനയോ വാതരക്തം എന്ന രോഗമോ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

സംസ്തഭ്യ ജനയേത്പൂര്വം പശ്ചാത്സര്വത്ര ധാവതി । വിശേഷാദ്വമനാദ്യൈശ്ച പ്രലമ്ബസ്തസ്യ ലക്ഷണമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ആദ്യത്തിൽ ഇത് കഠിനത്വം ഉണ്ടാക്കുന്നു, പിന്നീട് ശരീരമൊട്ടാകെ പടരുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ഛർദ്ദി പോലെയുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ, ഭാരത്വം എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

ഭവിഷ്യതഃ കുഷ്ഠസമം തഥാ സാമ്ബുദസംജ്ഞകമ് । ജാനുജങ്ഘോരുകട്യംസഹസ്തപാദാങ്ഗസന്ധിഷു ॥ ൧,൧൬൭.

പിന്നീട്, ഇത് കുഷ്ഠരോഗം പോലെയും 'സാംബുദ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നതുമായ രോഗമായി മാറുന്നു; ഇത് മുട്ടുകൾ, കാലുകൾ, തോളുകൾ, കാൽവിരൽമുട്ടുകൾ, കയ്യുകൾ, കാൽപാദങ്ങൾ, സന്ധികൾ എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു.

കണ്ഡൂസ്ഫുരണനിസ്തോദഭേദഗൌരവസുപ്തതാഃ । ഭൂത്വാ ഭൂത്വാ പ്രശാമ്യന്തി മുഹുരാവിര്ഭവന്തി ച ॥ ൧,൧൬൭.

ഖജ്ജനം, ഇളക്കം, കുത്തുന്ന വേദന, പിളർന്നുപോകുന്ന വേദന, ഭാരത്വം, ഉണരാതിരിക്കുക എന്നിവ വീണ്ടും വീണ്ടും വരുകയും ശമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പാദയോര്മൂലമാസ്ഥായ കദാചിദ്ധസ്തയോരപി । ആഖോരിവ വിലം ക്രുദ്ധഃ കൃത്സ്നം ദേഹം ബിധാവതി ॥ ൧,൧൬൭.

ചിലപ്പോഴൊക്കെ, പാദത്തിൻറെ അടിയിലോ കയ്യിലോ ആരംഭിച്ച്, ഒരു എലി പോലെ ക്രുദ്ധനായി ശരീരമൊട്ടാകെ പടരുന്നു.

ത്വങ്മാംസാശ്രയമത്താനം തത്പൂര്വം ജായതേ തതഃ । കാലാന്തരേണ ഗമ്ഭീരം സര്വധാതൂനഭിദ്രവേത് ॥ ൧,൧൬൭.

ആദ്യത്തിൽ ഇത് ചർമ്മത്തിലും മാംസത്തിലും മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ സമയത്തിന് ശേഷം, ഇത് ആഴത്തിൽ കയറുകയും എല്ലാ ധാതുക്കളിലും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കട്യാദിസംയതസ്ഥാനേ ത്വക്താമ്രശ്യാവലോഹിതാഃ । ശ്വയഥുര്ഗ്രഥിതഃ പാകഃ സ വായുശ്ചാസ്ഥിമജ്ജസു ॥ ൧,൧൬൭.

കഴുത്ത് മുതലായ ഭാഗങ്ങളിൽ, ചർമ്മം താമ്രനിറം, കറുപ്പ്, ചുവപ്പ് എന്നിവയാകുന്നു; വൃദ്ധി, കട്ടയായ കുരുക്കുകൾ, പുഴുക്കൽ എന്നിവയും വാതം അസ്ഥി, മജ്ജയിലും പ്രവേശിക്കുന്നു.

ഛിന്ദന്നിവ ചരത്യന്തശ്ചകീകുര്വംശ്ച വേഗവാന് । കരോതി ഖഞ്ജം പങ്ഗും വാ ശരീരം സര്വതശ്ചരന് ॥ ൧,൧൬൭.

ശരീരത്തിനുള്ളിൽ, ഇത് മുറിക്കുന്നതുപോലെയും കറങ്ങുന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കിയും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അങ്ങനെ പടരുമ്പോൾ, അത് കുഴപ്പമോ, ചലനശക്തി നഷ്ടപ്പെടലോ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

വാതാധികേഽധികം തത്ര ശൂലസ്ഫുരണഭഞ്ജനമ് । ശോഥസ്യ രൌക്ഷ്യം കൃഷ്ണത്വം ശ്യാവതാവൃദ്ധിഹാനയഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വാതം അധികം ആകുമ്പോൾ, അത്യന്തം വേദന, ഇളക്കം, പൊട്ടുന്നവേദന, വൃദ്ധിയുടെ വരണ്ടത്വം, കറുത്തനിറം, നിറം കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്യുന്നു.

ധമന്യങ്ഗുലിസന്ധീനാം സംകോചോങ്ഗഗ്രഹോ തിരുക് । ശീതദ്വേഷാനുപശയൌ സ്തമ്ഭവേപഥുസുപ്തയഃ ॥ ൧,൧൬൭.

രക്തനാളുകളും വിരൽസന്ധികളും ചുരുങ്ങുന്നു, അവയവങ്ങൾ കട്ടിയാകുന്നു, വളഞ്ഞുപോകുന്നു, തണുപ്പിന് വിരോധം, ചൂടിൽ ആശ്വാസം, കഠിനത്വം, വിറയൽ, ഉണരാതിരിക്കുക എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

രക്തേ ശോഥോഽതിരുക്തോദസ്താമ്രാശ്ചിമിചിമായതേ । സ്നിഗ്ധരൂക്ഷൈഃ സമം നൈതി കണ്ഡുക്ലേദസമന്വിതഃ ॥ ൧,൧൬൭.

രക്തം അധികം ആകുമ്പോൾ, വൃദ്ധി, അത്യന്തം ചുവപ്പ്, ചിമ്മൽ, എണ്ണയോ വരണ്ടതോ ആയ ചികിത്സയിൽ മാറ്റമില്ല, കൂടാതെ ഖജ്ജനവും ഈർപ്പുമുണ്ട്.

പിത്തേ വിദാഹഃ സംമോഹഃ സ്വാദോ മൂര്ഛാ മദസ്തൃഷാ । സ്പര്ശാസഹത്വം രുഗ്രാവഃ ശോഷഃ പാകോ ഭൃശോഷ്മതാ ॥ ൧,൧൬൭.

പിത്തം അധികം ആകുമ്പോൾ, കത്തൽ, മനസ്സു മങ്ങുക, കയ്പ്, ബോധം നഷ്ടപ്പെടുക, മദ്യപാനത്തെപ്പോലുള്ള അവസ്ഥ, ദാഹം, സ്പർശം സഹിക്കാനാവാത്തത്, ശക്തമായ വേദന, വരണ്ടത്വം, പുഴുക്കൽ, അത്യന്തം ചൂട് എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

കഫേ സ്തൈമിത്യഗുരുതാ സുപ്തിസ്നിഗ്ധത്വശീതതാ । കണ്ഡൂര്മന്ദാ ച രുഗ്ദ്ബന്ദ്വം സര്വലിങ്ഗഞ്ച സംകരാത് ॥ ൧,൧൬൭.

കഫം അധികം ആകുമ്പോൾ, കട്ടിയാവുക, ഭാരത്വം, ഉറക്കം, എണ്ണത്വം, തണുപ്പ്, മിതമായ ഖജ്ജനം, മന്ദമായ വേദന എന്നിവയും, എല്ലാം ചേർന്നാൽ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഒരുമിച്ച് കാണപ്പെടുന്നു.

ഏകദോഷഞ്ച സംസാധ്യം യാപ്യഞ്ചൈവ ദ്വിദോഷജമ് । ത്രിദോഷജന്ത്യജേദാശു രക്തപിത്തം സുദാരുണമ് ॥ ൧,൧൬൭.

ഒരു ദോഷം മാത്രം ബാധിച്ചാൽ അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാം; രണ്ടു ദോഷം ചേർന്നാൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയും; എന്നാൽ മൂന്നു ദോഷവും ചേർന്നാൽ, അതിവേഗം നാശം വരുത്തി ഗുരുതരമായ രക്തപിത്തം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

രക്തമങ്ഗേ നിഹന്ത്യാശു ശാഖാസന്ധിഷു മാരുതഃ । നിവേശ്യാന്യോന്യമാവാര്യ വേദനാഭിര്ഹരത്യസൂന് ॥ ൧,൧൬൭.

വാതം വേഗത്തിൽ അവയവങ്ങളിലെ രക്തത്തെ, പ്രത്യേകിച്ച് സന്ധികളിൽ, ആക്രമിച്ച്, നാളങ്ങൾ തടഞ്ഞ്, വേദനയോടെ ജീവൻ എടുത്തുകളയുന്നു.

വായൌ പഞ്ചാത്മകേ പ്രാണേ രൌക്ഷ്യാച്ചാപല്യലങ്ഘനൈഃ । അത്യാഹാരാഭിഘാതാച്ച വേഗോദീരണചാരണൈഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വായുവിന്റെ അഞ്ചു രൂപങ്ങളിലെയും പ്രാണം വരണ്ടുപോകലും, അതിരുകടന്ന ചഞ്ചലതയും, അധികം ചാടലും, അമിതഭക്ഷണവും, പരിക്ക് വരികയും, അതിവേഗം ചലനം ചെയ്യലും മൂലം അസ്വസ്ഥമാകുന്നു.

കുപിതശ്ചക്ഷുരാദീനാമുപഘാതം പ്രകല്പയേത് । പീനസോ ദാഹതൃട്കാസശ്വാസാദിശ്ചൈവ ജായതേ ॥ ൧,൧൬൭.

അപ്പോൾ കണ്ണിനെയും മറ്റു ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു; മൂക്കടച്ചുപോകൽ, കഠിനമായ ദാഹം, ചുമ, ശ്വാസം മുട്ടൽ തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

കണ്ഠരോധോമലഭ്രംശച്ഛര്ദ്യരോചകപീനസാന് । കുര്യാച്ച ഗലഗണ്ഡദീംസ്തഞ്ജത്രുമൂര്ധ്വസംശ്രയഃ ॥ ൧,൧൬൭.

കണ്ഠം അടയൽ, കഫം കുറയൽ, ഛർദി, ഭക്ഷണത്തിൽ രുചി ഇല്ലായ്മ, മൂക്കിന്റെ രോഗങ്ങൾ എന്നിവയും, കഴുത്തിലും താടിയിലും മേൽഭാഗങ്ങളിലും വീക്കം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

വ്യാനോഽതിഗമനസ്നാനക്രീഡാവിഷയചോഷ്ടിതൈഃ । വിരുദ്ധരൂക്ഷഭീഹര്ഷവിഷാദാദ്യൈശ്ച ദൂഷിതഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വ്യാനൻ അതിരുകടന്ന സഞ്ചാരം, കുളി, കളി, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ലയിക്കൽ, തമ്മിൽ പൊരുത്തമില്ലാത്ത, വരണ്ട, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, ആവേശം കൊടുക്കുന്ന, വിഷാദം ഉണർത്തുന്ന കാര്യങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ദോഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

പുംസ്ത്വോത്സാഹബലഭ്രംശശോകചിത്തപ്ലവജ്വരാന് । സര്വാകാരാദിനിസ്തോദരോമഹര്ഷം സുഷുപ്തതാമ് ॥ ൧,൧൬൭.

അപ്പോൾ പുരുഷത്വം, ഉത്സാഹം, ബലം എന്നിവ നഷ്ടപ്പെടുന്നു; ദു:ഖം, മനസ്സിന്റെ അശാന്തി, ജ്വരം, വിവിധ വേദനകൾ, രോമാഞ്ചം, ഗാഢനിദ്ര എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു.

കുഷ്ഠം വിസര്പമന്യച്ച കുര്യാത്സര്വാങ്ഗസാദനമ് । സമാനോ വിഷമാജീര്ണശീതസങ്കീര്ണഭോജനൈഃ ॥ ൧,൧൬൭.

ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, പടരുന്ന പുണ്ണുകൾ, ശരീരമാകെ ദുർബലത ഉണ്ടാക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു; സമാനൻ അസാധാരണമായ അജീർണം, തണുത്തതും കലർന്നതുമായ ഭക്ഷണം എന്നിവകൊണ്ട് ദോഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

കരോത്യകാലശയനജാഗരാദ്യൈശ്ച ദൂഷിതഃ । ശൂലഗുല്മഗ്രഹണ്യാദീന്യകൃത്കാമാശ്രയാന്ഗദാന് ॥ ൧,൧൬൭.

അസമയത്തിൽ ഉറങ്ങൽ, ഉണരൽ തുടങ്ങിയവ മൂലം സമാനൻ ദോഷം പ്രാപിക്കുമ്പോൾ വയറുവേദന, കുടലിലെ കട്ട, പിടിപ്പുകൾ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റാത്തതിൽ നിന്നുള്ള രോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

അപാനോ രൂക്ഷഗുര്വന്നവേഗാഘാതാതിവാഹനൈഃ । യാനപാനസമുത്ഥാനചങ്ക്രമൈശ്ചാതിസേവിതൈഃ ॥ ൧,൧൬൭.

അപാനൻ വരണ്ടതും ഭാരമുള്ളതുമായ ഭക്ഷണം, സ്വാഭാവിക ആവശ്യം അടക്കൽ, അതികം കുതിരയിലോ വാഹനത്തിലോ യാത്രചെയ്യൽ, ആവർത്തിച്ച് യാത്രചെയ്യൽ, അതിരുകടന്ന ചലനം എന്നിവകൊണ്ട് ദോഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

കുപിതഃ കുരുതേ രോഗാന്കൃത്സ്നാന് പക്വാശയാശ്രയാന് । മൂത്രസുക്രപ്രദോഷാര്ശോഗുദഭ്രംശാദികാന്ബഹൂന് ॥ ൧,൧൬൭.

അപ്പോൾ അപ്പാനൻ പ്രകോപിതനാകുമ്പോൾ താഴെവയറ്റിൽ നിന്നുള്ള രോഗങ്ങൾ, മൂത്രം, വീര്യം സംബന്ധിച്ച ദോഷങ്ങൾ, മൂലക്കുരു, ഗുദം പുറത്തുവരിക തുടങ്ങിയ അനേകം രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

സര്വാങ്ഗമാതതം സാമം തന്ദ്രാസ്തൈമിത്യഗൌരവൈഃ । സ്നിഗ്ധത്വാദ്ബോധ കാലസ്യ ശൈത്യശോഥാഗ്നിഹാനയഃ ॥ ൧,൧൬൭.

ശരീരമാകെ ദുർബലത പടരുന്നു; ഉറക്കം, ഭാരത്വം, മന്ദഗതിയെന്നിങ്ങനെയുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം; അമിതമായ തൈലം, വൈകിയുള്ള ഉണർവ്, തണുപ്പ്, വീക്കം, അഗ്നി ക്ഷയം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

കണ്ഡൂരൂക്ഷാതിനാശേന തദ്വിധോപശമേന ച । മുക്തിം വിദ്യാന്നിരാമം തം തന്ദ്രാദീനാം വിപര്യയാത് ॥ ൧,൧൬൭.

കണ്ടു, വരണ്ടതും നശിക്കുന്നതും ശമിപ്പിച്ച് ശരിയായ ചികിത്സകൊണ്ട് ഈ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാം; അല്ലെങ്കിൽ ഉറക്കം മുതലായ രോഗങ്ങൾ തുടരും.

വായോരാവരണം വാതോ ബഹുഭേദം പ്രചക്ഷതേ । പിത്തലിങ്ഗാവൃതേ ദാഹസ്തൃഷ്ണാ ശൂലം ഭ്രമസ്തമഃ ॥ ൧,൧൬൭.

വായുവിന്റെ തടസ്സം പലവിധമാണ്; പിത്തം കൂടുമ്പോൾ ദാഹം, ദാഹം, വേദന, തലകറക്കം, ഇരുണ്ടത്വം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

കടുകോഷ്ണാമ്ലലവണൈര്വിദാഹശീതകാമതാ । ശൈത്യഗൌരവശൂലാഗ്നികട്വാജ്യപയസോഽധികമ് ॥ ൧,൧൬൭.

കട്ട, ചൂട്, പുളി, ഉപ്പ് കൂടിയ ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിച്ചാൽ ദാഹം, തണുപ്പ് ആഗ്രഹം, തണുപ്പ്, ഭാരത്വം, വേദന, അഗ്നി ക്ഷയം, കയ്പ്, അമിതമായ നെയ്യും പാൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

ലങ്ഘനായാസരൂക്ഷോഷ്ണകാമതാ ച കഫാവൃതേ । കഫാവൃതേഽങ്ഗമര്ദഃ സ്യാദ്ധൃല്ലാസോ ഗുരുതാരുചിഃ ॥ ൧,൧൬൭.

ഉപവാസം, അധികം കഠിനപ്രയത്നം, വരണ്ടതും ചൂടുള്ളതുമായ ആഗ്രഹം കഫം കൂടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകും; കഫം കൂടുമ്പോൾ ശരീരവേദന, ഹൃദയ ക്ഷീണം, ഭാരത്വം, ഭക്ഷണത്തിൽ രുചി ഇല്ലായ്മ ഉണ്ടാകും.