ഗരുഡപുരാണമ്

പിത്താദ്ദ്രുതഗതിഃ പിത്തജ്വരലിങ്ഗോഽതിലോഹിതഃ । കഫാത്കണ്ഡൂയുതഃ സ്നിഗ്ധഃ കഫജ്വരസമാനരുക് ॥ ൧,൧൬൩.

പിത്തം മൂലമെങ്കിൽ അതിവേഗം വ്യാപിക്കുകയും, പിത്തജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുകയും, അത്യന്തം ചുവപ്പായി മാറുകയും ചെയ്യും; കഫം മൂലമെങ്കിൽ ചൊറിച്ചിലും എണ്ണത്വവും കഫജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പോലെയുള്ള വേദനയും ഉണ്ടാകും.

സന്നിപാതസമുത്ഥാശ്ച സര്വലിങ്ഗസമന്വിതാഃ । സ്വദോഷലിങ്ഗൈശ്ചീയന്തേ സര്വൈഃ സ്ഫോടൈരുപേക്ഷിതാഃ । തേഽപി സ്വേദാന്വിമുഞ്ചതി ബിഭ്രതോ വ്രണലക്ഷണമ് ॥ ൧,൧൬൩.

വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് കൂടിയുണ്ടാകുന്ന രോഗം എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കുന്നു. അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടി ചേർന്ന്, പലപ്പോഴും പുറത്ത് പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. അത്തരം രോഗം വ്രണത്തിന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ കാട്ടിക്കൊണ്ട് വിയർപ്പും പുറത്തുവിടുന്നു.

വാതപിത്താജ്ജ്വരച്ഛര്ദിമൂര്ഛാതീസാരതൃഡ്ഭ്രമൈഃ । ഗന്ഥിഭേദാഗ്നിസദനതമകാരോചകൈര്യുതഃ ॥ ൧,൧൬൩.

വാതവും പിത്തവും മൂലം ജ്വരം, ഛർദി, ബോധക്ഷയം, അതിസാരം, ദാഹം, തലകറക്കം, കുരുക്കുകൾ പൊട്ടൽ, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത്, കണ്ണു കറുപ്പ്, രുചിയില്ലായ്മ എന്നിവയൊക്കെ കൂടെ കാണാം.

കരോതി സര്വമങ്ഗഞ്ച ദീപ്താങ്ഗാരാവകീര്ണവത് । യംയം ദേശം വിസര്പശ്ച വിസര്പതി ഭവേത്സസഃ ॥ ൧,൧൬൩.

അത് ദേഹത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു, കത്തുന്ന ചാരങ്ങൾ ചിതറുന്നതുപോലെ. രോഗം ഏത് ഭാഗത്തേക്ക് പടരുന്നു, അവിടെ അതിന്റെ വ്യാപനം ഉണ്ടാകും.

ശാന്താങ്ഗാരാസിതോ നീലോ രക്തോ വാസു ച ചീയതേ । അഗ്നിദഗ്ധ ഇവ സ്ഫോടൈഃ ശീഘ്രഗത്വാദ്ദ്രുതം സ ച ॥ ൧,൧൬൩.

ചാരങ്ങൾ കെടുത്തിയാൽ, അവ കറുപ്പ്, നീല, ചുവപ്പ് നിറങ്ങളായി മാറി കൂട്ടം കൂടുന്നു. അഗ്നിയിൽ കത്തിയതുപോലെ പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; അതിവേഗം പടരുകയും ചെയ്യുന്നു.

മര്മാനുസാരീ വീസര്പഃ സ്യാദ്വാതോഽതിബലസ്തതഃ । വ്യഥതേഽങ്ഗം ഹരേത്സംജ്ഞാം നിദ്രാഞ്ച ശ്വാസമീരയേത് ॥ ൧,൧൬൩.

മർമ്മസ്ഥലങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, വാതം വളരെ ശക്തമായാൽ, അവയവങ്ങളിൽ വേദനയും, ബോധം നഷ്ടപ്പെടലും, ഉറക്കം വരികയും, ശ്വാസം മുട്ടലും ഉണ്ടാകും.

ഹിക്കാഞ്ച സ ഗതോഽവസ്ഥാമീദൃശീം ലഭതേ നരഃ । ക്വചിന്മര്മാരതിഗ്രസ്തോ ഭൂമിശയ്യാസനാദിഷു ॥ ൧,൧൬൩.

ഹിക്കയും ഉണ്ടാകുന്നു, രോഗി ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നു. ചിലപ്പോൾ മർമ്മങ്ങളിൽ വേദനയോടെ നിലത്ത്, കിടക്കയിൽ, ഇരിപ്പിടത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ കിടക്കുന്നു.

ചേഷ്ടമാനസ്തതഃ ക്ലിഷ്ടോ മനോദേഹപ്രമോഹവാന് । ദുഷ്പ്രബോധോഽശ്നുതേ നിദ്രാം സോഽഗ്നിവീസര്പ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൬൩.

അതിനുശേഷം, കഷ്ടപ്പെട്ട് ചലിക്കുന്ന രോഗിക്ക് മനസ്സും ശരീരവും മങ്ങിയിരിക്കും, ഉണരാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഉറക്കം വരും. ഇതാണ് അഗ്നിവിസർപ്പം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

കഫേന രുദ്ധഃ പവനോ ഭിത്ത്വാതം ബഹുധാ കഫമ് । രക്തം വാ വൃദ്ധരക്തസ്യ ത്വക്ഛിരാസ്നായുമാംസഗമ് ॥ ൧,൧൬൩.

കഫം മൂലം വാതം തടയപ്പെടുമ്പോൾ, അത് പലവിധത്തിൽ കഫം തകർക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ രക്തം തകർക്കുന്നു. രക്തം കൂടുമ്പോൾ, ചർമ്മം, നാഡികൾ, സന്ധികൾ, മാംസം എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു.

ദൂഷയിത്വാ തു ദീര്ഘാനുവൃത്തസ്ഥൂലഖരാത്മികാമ് । ഗ്രന്ഥീനാം കുരുതേ മാലാം സരക്താന്തീവ്രരുഗ്ജ്വരാമ് ॥ ൧,൧൬൩.

അവയെ ദോഷപ്പെടുത്തി, നീണ്ട, കട്ടിയുള്ള, കഠിനമായ കുരുക്കുകളുടെ നിര ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതിൽ ശക്തമായ വേദനയും ജ്വരവും, എല്ലാം രക്തം നിറഞ്ഞതായിരിക്കും.

ശ്വാസകാസാതിസാരാസ്യശോഷഹിക്കാവമിഭ്രമൈഃ । മോഹവൈവര്ണ്യമൂര്ഛാങ്ഗഭങ്ഗഗ്നിസദനൈര്യുതാമ് । ഇത്യയം ഗ്രന്ഥിവീസര്പഃ കഫമാരുതകോപജഃ ॥ ൧,൧൬൩.

ശ്വാസം മുട്ടൽ, ചുമ, അതിസാരം, വായ് വരണ്ടുപോകൽ, ഹിക്ക, ഛർദി, തലകറക്കം, മനസ്സു മങ്ങൽ, നിറം മാറൽ, ബോധക്ഷയം, അവയവങ്ങൾ തകരൽ, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത് എന്നിവയൊക്കെ കൂടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് കഫവും വാതവും കൂടിയുണ്ടാകുന്ന ഗ്രന്ഥി വിസർപ്പം.

കഫപിത്താജ്ജ്വരഃ സ്തമ്ഭോ നിദ്രാ തന്ദ്രാ ശിരോരുജാ । അങ്ഗാവസാദവിക്ഷേംപൌ പ്രലാപാരോചകഭ്രമാഃ ॥ ൧,൧൬൩.

കഫവും പിത്തവും മൂലം ജ്വരം, കഠിനത, ഉറക്കം, മന്ദത, തലവേദന, അവയവങ്ങളിൽ ക്ഷീണം, വിറയൽ, ഭ്രമം, രുചിയില്ലായ്മ, തലകറക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

മൂര്ഛാഗ്നിഹാനിര്ഭേദോഽസ്ഥ്നാം പിപാസേന്ദ്രിയഗൌരവമ് । ആമോപവേശനം ലേപഃ സ്രോതസാം സ ച സര്പതി ॥ ൧,൧൬൩.

ബോധക്ഷയം, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത്, അസ്ഥികൾ തകർച്ച, ദാഹം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഭാരം തോന്നൽ, അമാശയത്തിൽ ദോഷം കൂടൽ, പുറത്ത് മൂടൽ എന്നിവയും, അവ ശരീരത്തിലെ നാളികളിലൂടെ പടരുന്നു.

പ്രായേണാമാശയം ഗൃഹ്ണന്നേകദേശം ന ചാതിരുക് । പീഡകൈരവകീര്ണോഽതിപീതലോഹിതപാണ്ഡുരൈഃ ॥ ൧,൧൬൩.

സാധാരണയായി അമാശയം ബാധിക്കപ്പെടുന്നു, ഒരിടത്ത് അതിവേദനയില്ല. പുള്ളികൾ നിറഞ്ഞതും, അതിയായി മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, വെളുത്ത നിറമുള്ളതുമാണ്.

സ്നിധ്നോഽസിതോ മേചകാഭോ മലിനഃ ശോഥവാന്ഗുരുഃ । ഗമ്ഭീരപാകഃ പ്രായോഷ്മസ്പൃഷ്ടഃ ക്ലിന്നോംഽവദീര്യതേ ॥ ൧,൧൬൩.

ചൊരിഞ്ഞതും, കറുത്തതും, ചാരപോലെയുള്ളതും, മലിനമായതും, വീക്കമുള്ളതും, ഭാരമുള്ളതും, ആഴത്തിൽ പാകം വന്നതും, ചൂട് സ്പർശിച്ചാൽ ഭൂരിഭാഗവും ഈർപ്പം ഉള്ളതും, പിന്നീട് പൊട്ടിത്തുറക്കുന്നതുമാണ്.

പക്വവച്ഛീര്ണമാംസശ്ച സ്പഷ്ടസ്നായുശിരാഗണഃ । സര്വഗോ ലക്ഷണൈഃ സര്വേഃ സര്വഗത്വക്സമര്പണഃ । ശവഗന്ധീ ച വീസര്പഃ കര്ദമാഖ്യമുശന്തി തമ് ॥ ൧,൧൬൩.

പാകം വന്ന മാംസം പോലെയും, നാഡികളും രക്തനാളികളും പുറത്തു കാണിക്കുന്നതും, എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടി പടരുന്നതും, ശവഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതുമാണ്. ഇതാണ് കർദമം എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിസർപ്പം.

ബാഹ്യഹേതോഃ ക്ഷതാത്ക്രുദ്ധ്വഃ സരക്തം പിത്തമീരയന് । വീസര്പം മാരുതഃ കുര്യാത്കുലത്ഥസദൃശൈശ്ചിതമ് ॥ ൧,൧൬൩.

പുറത്തുനിന്നുള്ള കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടോ, പരിക്കു മൂലമോ, രക്തവും പിത്തവും ഉണർത്തപ്പെട്ടാൽ, വാതം കുളത്തപ്പരിപ്പ് പോലെയുള്ള കുരുക്കുകൾ കാണിക്കുന്ന വിസർപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

സ്ഫോടൈഃ ശോഥജ്വരരുജാദാഹാഢ്യം ശ്യാവശോണിതമ് । പഥഗ്ദോഷൈസ്ത്രയഃ സാധ്യാ ദ്വന്ദ്വജാശ്ചാനുപദ്രവാഃ ॥ ൧,൧൬൩.

പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ, വീക്കം, ജ്വരം, വേദന, കത്തൽ, കറുത്ത രക്തം എന്നിവയോടൊപ്പം, നാളികളിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ സുഖപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. രണ്ടുചേരിതോന്നുന്നവയ്ക്ക് വലിയ ഉപദ്രവങ്ങളില്ല.

അസാധ്യാഃ കൃതസര്വോത്ഥാഃ സര്വേ ചാക്രാന്തമര്മണഃ । ശീര്ണസ്നായുശിരാമാംസാഃ ക്ലിന്നാശ്ചശവഗന്ധയഃ ॥ ൧,൧൬൩.

എല്ലാ കാരണങ്ങളാലും ഉരുത്തിരിഞ്ഞവയും, മർമ്മസ്ഥലങ്ങൾ പിടിച്ചവയും, നാഡികൾ, രക്തനാളികൾ, മാംസം പൊട്ടിപ്പോയതും, ഈർപ്പം കൂടിയതും, ശവഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൪ ധന്വന്തരിരുവാച । മിഥ്യാഹാരവിഹാരേണ വിശേഷേണ വിരോധിനാ । സാധുനിന്ദാവധാദ്യുദ്ധഹരണാദ്യൈശ്ച സേവിതൈഃ ॥ ൧,൧൬൪.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: തെറ്റായ ഭക്ഷണവും തെറ്റായ ജീവിതശൈലിയും, നല്ലവരെയെ അപകീര്‍ത്തിപ്പെടുത്തുക, അവഗണന, വഴക്കിടല്‍, മോഷണം എന്നിവ പോലുള്ള പ്രവൃത്തികളാല്‍ പ്രത്യേകിച്ച്—

പാപ്മഭിഃ കര്മഭിഃ സദ്യഃ പ്രാക്തനൈഃ പ്രേരിതാമലാഃ । ശിരാഃ പ്രപദ്യ തൈര്യുക്താസ്ത്വഗ്വസാരക്തമാമിഷമ് ॥ ൧,൧൬൪.

ഇപ്പോഴത്തെതും പഴയതുമായ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളാല്‍, അശുദ്ധമായ വസ്തുക്കള്‍ രക്തനാളികളിലേക്ക് കയറി, അവ ചർമ്മം, മാംസം, രക്തം, കൊഴുപ്പ് എന്നിവയുമായി ചേർന്ന് അവിടേക്ക് എത്തുന്നു.

ദൂഷയന്തി ച സംശോഷ്യ നിശ്ചരന്തസ്തതോ ബഹിഃ । ത്വചഃ കുര്വാന്തി വൈവര്ണ്യം ശിഷ്ടാഃ കുഷ്ഠമുശന്തിതമ് ॥ ൧,൧൬൪.

അവ ഈ അംശങ്ങളെ ദോഷപ്പെടുത്തുകയും ഉണക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പിന്നെ പുറത്തേക്ക് വരുന്നു; ചർമ്മത്തിന് നിറം മാറുകയും ശേഷിക്കുന്ന അശുദ്ധികൾ കുഷ്ഠം പോലുള്ള ചർമ്മരോഗങ്ങളായി പ്രകടമാകുന്നു.

കാലേനോപേക്ഷിതം യത്സ്യാത്സര്വം കോഷ്ഠാനി തദ്വപുഃ । പ്രപദ്യ ധാതൂന്ബാഹ്യാന്തഃ സര്വാന്സംക്ലേദ്യ ചാവഹേത് ॥ ൧,൧൬൪.

കാലക്രമേണ ഇതിനെ അവഗണിച്ചാൽ, ശരീരത്തിലെ എല്ലാ നാളികളും ബാധിക്കപ്പെടുന്നു; അകത്തും പുറത്തും എല്ലാ ധാതുക്കളിലും കയറി അവയെ ദോഷപ്പെടുത്തി നിറയെ ഒഴുകുന്നു.

സസ്വേദക്ലേദസങ്കോചാന്കൃമീന് സൂക്ഷ്മാംശ്ചദാരുണാന് । ലോമത്വക്സ്നായുധമനീരാക്രാമതി യഥാക്രമമ് ॥ ൧,൧൬൪.

വിയര്‍പ്പും ഈര്പ്പവും കെട്ടിപ്പിടിച്ചും, സൂക്ഷ്മവും കടുത്തതുമായ കീടുകള്‍ ഉണ്ടാകുന്നു; അവ തലമുറയായി രോമം, ചർമ്മം, സ്നായു, രക്തനാളികൾ എന്നിവയിലേക്ക് കടക്കുന്നു.

ഭസ്മാച്ഛാദിതവത്കുര്യാദ്ബാഹ്യം കുഷ്ഠമുദാഹൃതമ് । കുഷ്ഠാനി സപ്തധാ ദോഷൈഃ പൃഥഗ്ദ്വന്ദ്വൈഃ സമാഗതൈഃ ॥ ൧,൧൬൪.

ചെളിപ്പൊടി പൂശിയതുപോലെ പുറത്ത് കുഷ്ഠം ഉണ്ടാക്കുന്നു; കുഷ്ഠം ഏഴു തരമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; അവ ദോഷങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കോ രണ്ടായി ചേർന്നോ ഒന്നിച്ച് കൂടിയോ ഉണ്ടാകുന്നു.

സര്വേഷ്വപി ത്രിദോഷേഷു വ്യപദേശോഽധികസ്തതഃ । വാതേന കുഷ്ഠം കാപാലം പിത്തേനൌദുമ്ബരം കഫാത് ॥ ൧,൧൬൪.

മൂന്നു ദോഷങ്ങളിൽ എല്ലാം കൂടി വേർതിരിച്ചാണ് വ്യത്യാസം കാണുന്നത്: വായുവിൽ നിന്നുള്ള കുഷ്ഠം കാപാലം, പിത്തത്തിൽ നിന്നുള്ളത് ഔദുംബരം, കഫത്തിൽ നിന്നുള്ളത്—

മണ്ഡലാഖ്യം വിചര്ചോ ച ഋഷ്യാഖ്യം വാതപിത്തജമ് । ചര്മൈകകുഷ്ഠം കിടിമം സിധ്മാലസവിപാദികാഃ ॥ ൧,൧൬൪.

—മണ്ഡലം, വിചർചൂ, ഋഷ്യ, വായു-പിത്തം ചേർന്നത്; ചർമ്മം, ഏകകുഷ്ഠം, കിടിമം, സിദ്ധ്മ, അലസ, വിപാദിക എന്നിവയും.

വാതശ്ലേഷ്മോദ്ഭവാഃ ശ്ലേഷ്മപിത്താദ്ദദ്രൂശതാരുഷീ । പുണ്ഡരീകം സവിസ്ഫോടം പാമാ ചര്മദലം തഥാ ॥ ൧,൧൬൪.

വായു-കഫം ചേർന്നതും കഫം-പിത്തം ചേർന്നതും ദദ്രു, ശതാരുഷി; പുണ്ടരീകം, പൊള്ളയുള്ളത്, പാമ, ചർമ്മദലവും.

സര്വേഭ്യഃ കാകണം പൂര്വത്രികം ദദ്രു സകാകണമ് । പുണ്ഡരീകര്യജിഹ്വേ ച മഹാകുഷ്ഠാനി സപ്ത തു ॥ ൧,൧൬൪.

ഇവയിലൊക്കെയും കാകണം, പൂവത്രികം, കാകണത്തോടുകൂടിയ ദദ്രു, പുണ്ടരീകം, ര്യജിഹ്വ—ഇവയാണ് പ്രധാനമായ ഏഴു കുഷ്ഠങ്ങൾ.