ഗരുഡപുരാണമ്

ആഘാതേന ച ശസ്ത്രാദിച്ഛേദഭേദക്ഷതാദിഭിഃ । ഹിമാനിലൈര്ദധ്യനിലൈര്ഭല്ലാതകപികച്ഛജൈഃ ॥ ൧,൧൬൨.

മുട്ടൽ, മുറിവ്, കഷ്‌ണം, തണുത്ത കാറ്റ്, പുളിച്ച കാറ്റ്, ഭല്ലാതകം, കപികച്ചു എന്നിവയാൽ വീക്കം ഉണ്ടാകാം.

രസൈഃ ശുഷ്കൈശ്ച സംസ്പര്ശാച്ഛ്വയഥുഃ സ്യാദ്വിസര്പവാന് । ഭൃശോഷ്മാ ലോഹിതാഭാസഃ പ്രായശഃ പിത്തലക്ഷണഃ ॥ ൧,൧൬൨.

കഠിനവും ഉണങ്ങിയതുമായ വസ്തുക്കളുമായി സമ്പർക്കം വന്നാൽ വീക്കം ഉണ്ടാകാം; അതിനൊപ്പം ചൊറിച്ചിൽ വ്യാപിക്കുകയും, അതിവേഗം ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും, ചുവപ്പ് നിറം കാണിക്കുകയും, പിത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

വിഷജഃ സവിഷപ്രാണിപരിസര്പണമൂത്രണാത് । ദംഷ്ട്രാദന്തനഖാഘാതാദവിഷപ്രാണിനാമപി ॥ ൧,൧൬൨.

വിഷം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വീക്കം വിഷമുള്ള ജീവികളുടെ കടിയിലും ചതത്തിലും സമ്പർക്കത്തിലും, വിഷമില്ലാത്ത ജീവികളിൽ പോലും ഉണ്ടാകാം.

വിണ്മൂത്രശുക്രോപഹതമലവദ്വസ്തുസംങ്കരാത് । വിഷവൃക്ഷാനിലസ്പര്ശാദ്ഗരയോഗാവചൂര്ണനാത് ॥ ൧,൧൬൨.

മല, മൂത്രം, വീര്യം തുടങ്ങിയ അശുദ്ധ വസ്തുക്കളാൽ മലിനമാകുന്നതും, വിഷവൃക്ഷങ്ങൾക്കും വിഷമുള്ള കാറ്റിനും സമ്പർക്കം വന്നതും, വിഷമുള്ള ചൂര്ണം ഉപയോഗിച്ചതും മൂലം വീക്കം ഉണ്ടാകാം.

മൃദുശ്ചലോഽവലമ്ബീ ച ശീഘ്രോ ദാഹരുജാകരഃ । നവോഽനുപദ്രവഃ ശോഥഃ സാധ്യോഽസാധ്യഃ പുരേരിതഃ ॥ ൧,൧൬൨.

അത്തരം വീക്കം മൃദുവും ചലിക്കുന്നതും തൂങ്ങുന്നതും, വേഗത്തിൽ ദഹനവും വേദനയും ഉണ്ടാക്കുന്നതും, പുതിയതും മറ്റു ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഇല്ലാത്തതും, ചിലത് സുഖപ്പെടാവുന്നതും ചിലത് സുഖപ്പെടാത്തതുമാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൩ ധന്വന്തീരരുവാച । വിസര്പാദിനിദാനന്തേ വക്ഷ്യേ സുശ്രുത തച്ഛൃണു । സ്യാദ്വിസര്പോ വിഘാതാത്തു ദോഷൈര്ദുഷ്ടൈശ്ച ശോഥവത് ॥ ൧,൧൬൩.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണം 163. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: വിശർപ്പാദി രോഗങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, സുശ്രുതാ, കേൾക്കൂ. പരിക്ക് കൊണ്ടും ദോഷങ്ങൾ മൂലവും, വീക്കം പോലെ തന്നെ, വിശർപ്പം ഉണ്ടാകുന്നു.

അധിഷ്ഠാനഞ്ച തം പ്രാഹുര്ബാഹ്യം തത്ര ഭയാച്ഛ്രമാത് । യഥാത്തരഞ്ച ദുഃ സാധ്യസ്തത്ര ദോഷോ യഥായഥമ് ॥ ൧,൧൬൩.

അത് സാധാരണയായി പുറത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്; അവിടെ ഭയം അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷീണം മൂലം രോഗം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകും; ഏത് ദോഷം ബാധിച്ചുവെന്നതനുസരിച്ച് സുഖപ്പെടാൻ എളുപ്പമോ ബുദ്ധിമുട്ടോ ആകും.

പ്രകോപനൈഃ പ്രകുപിതാ വിശേഷേണ വിദാഹിഭിഃ । ദേഹേ ശീഘ്രം വിശന്തീഹ തേഽന്തരേ ഹി സ്ഥിതാ ബഹിഃ ॥ ൧,൧൬൩.

പ്രത്യേകമായി ദാഹം ഉണർത്തുന്ന വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടു ദോഷങ്ങൾ ഉണരുമ്പോൾ, അവ ശരീരത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ കടന്നു, അകത്തോ പുറത്തോ പ്രത്യക്ഷമാകും.

തൃഷ്ണാഭിയോഗാദ്വേഗാനാം വിഷമാച്ച പ്രവര്തനാത് । ആശു ചാഗ്നിബലഭ്രംശാദതോ ബാഹ്യം വിസര്പയേത് ॥ ൧,൧൬൩.

അധിക ദാഹം, സ്വാഭാവിക ആവശ്യം തടയൽ, അനിയമിതമായ പ്രവർത്തനം, അഗ്നി ശക്തി പെട്ടെന്ന് കുറഞ്ഞുപോകൽ എന്നിവ മൂലം രോഗം പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കും.

തത്ര വാതാത്സ വീസര്പോ വാതജ്വരസമവ്യഥഃ । ശോഥസ്ഫുരണനിസ്തോദഭേദായാസാര്തിഹര്ഷവാന് ॥ ൧,൧൬൩.

വാതം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വിശർപ്പത്തിന് വാതജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പോലെയാണ്: വീക്കം, തിടുക്കം, കുത്തുന്ന വേദന, ക്ഷീണം, ഉല്ലാസം എന്നിവ കാണാം.

പിത്താദ്ദ്രുതഗതിഃ പിത്തജ്വരലിങ്ഗോഽതിലോഹിതഃ । കഫാത്കണ്ഡൂയുതഃ സ്നിഗ്ധഃ കഫജ്വരസമാനരുക് ॥ ൧,൧൬൩.

പിത്തം മൂലമെങ്കിൽ അതിവേഗം വ്യാപിക്കുകയും, പിത്തജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുകയും, അത്യന്തം ചുവപ്പായി മാറുകയും ചെയ്യും; കഫം മൂലമെങ്കിൽ ചൊറിച്ചിലും എണ്ണത്വവും കഫജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പോലെയുള്ള വേദനയും ഉണ്ടാകും.

സന്നിപാതസമുത്ഥാശ്ച സര്വലിങ്ഗസമന്വിതാഃ । സ്വദോഷലിങ്ഗൈശ്ചീയന്തേ സര്വൈഃ സ്ഫോടൈരുപേക്ഷിതാഃ । തേഽപി സ്വേദാന്വിമുഞ്ചതി ബിഭ്രതോ വ്രണലക്ഷണമ് ॥ ൧,൧൬൩.

വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് കൂടിയുണ്ടാകുന്ന രോഗം എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കുന്നു. അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടി ചേർന്ന്, പലപ്പോഴും പുറത്ത് പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. അത്തരം രോഗം വ്രണത്തിന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ കാട്ടിക്കൊണ്ട് വിയർപ്പും പുറത്തുവിടുന്നു.

വാതപിത്താജ്ജ്വരച്ഛര്ദിമൂര്ഛാതീസാരതൃഡ്ഭ്രമൈഃ । ഗന്ഥിഭേദാഗ്നിസദനതമകാരോചകൈര്യുതഃ ॥ ൧,൧൬൩.

വാതവും പിത്തവും മൂലം ജ്വരം, ഛർദി, ബോധക്ഷയം, അതിസാരം, ദാഹം, തലകറക്കം, കുരുക്കുകൾ പൊട്ടൽ, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത്, കണ്ണു കറുപ്പ്, രുചിയില്ലായ്മ എന്നിവയൊക്കെ കൂടെ കാണാം.

കരോതി സര്വമങ്ഗഞ്ച ദീപ്താങ്ഗാരാവകീര്ണവത് । യംയം ദേശം വിസര്പശ്ച വിസര്പതി ഭവേത്സസഃ ॥ ൧,൧൬൩.

അത് ദേഹത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു, കത്തുന്ന ചാരങ്ങൾ ചിതറുന്നതുപോലെ. രോഗം ഏത് ഭാഗത്തേക്ക് പടരുന്നു, അവിടെ അതിന്റെ വ്യാപനം ഉണ്ടാകും.

ശാന്താങ്ഗാരാസിതോ നീലോ രക്തോ വാസു ച ചീയതേ । അഗ്നിദഗ്ധ ഇവ സ്ഫോടൈഃ ശീഘ്രഗത്വാദ്ദ്രുതം സ ച ॥ ൧,൧൬൩.

ചാരങ്ങൾ കെടുത്തിയാൽ, അവ കറുപ്പ്, നീല, ചുവപ്പ് നിറങ്ങളായി മാറി കൂട്ടം കൂടുന്നു. അഗ്നിയിൽ കത്തിയതുപോലെ പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; അതിവേഗം പടരുകയും ചെയ്യുന്നു.

മര്മാനുസാരീ വീസര്പഃ സ്യാദ്വാതോഽതിബലസ്തതഃ । വ്യഥതേഽങ്ഗം ഹരേത്സംജ്ഞാം നിദ്രാഞ്ച ശ്വാസമീരയേത് ॥ ൧,൧൬൩.

മർമ്മസ്ഥലങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, വാതം വളരെ ശക്തമായാൽ, അവയവങ്ങളിൽ വേദനയും, ബോധം നഷ്ടപ്പെടലും, ഉറക്കം വരികയും, ശ്വാസം മുട്ടലും ഉണ്ടാകും.

ഹിക്കാഞ്ച സ ഗതോഽവസ്ഥാമീദൃശീം ലഭതേ നരഃ । ക്വചിന്മര്മാരതിഗ്രസ്തോ ഭൂമിശയ്യാസനാദിഷു ॥ ൧,൧൬൩.

ഹിക്കയും ഉണ്ടാകുന്നു, രോഗി ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നു. ചിലപ്പോൾ മർമ്മങ്ങളിൽ വേദനയോടെ നിലത്ത്, കിടക്കയിൽ, ഇരിപ്പിടത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ കിടക്കുന്നു.

ചേഷ്ടമാനസ്തതഃ ക്ലിഷ്ടോ മനോദേഹപ്രമോഹവാന് । ദുഷ്പ്രബോധോഽശ്നുതേ നിദ്രാം സോഽഗ്നിവീസര്പ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൬൩.

അതിനുശേഷം, കഷ്ടപ്പെട്ട് ചലിക്കുന്ന രോഗിക്ക് മനസ്സും ശരീരവും മങ്ങിയിരിക്കും, ഉണരാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഉറക്കം വരും. ഇതാണ് അഗ്നിവിസർപ്പം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

കഫേന രുദ്ധഃ പവനോ ഭിത്ത്വാതം ബഹുധാ കഫമ് । രക്തം വാ വൃദ്ധരക്തസ്യ ത്വക്ഛിരാസ്നായുമാംസഗമ് ॥ ൧,൧൬൩.

കഫം മൂലം വാതം തടയപ്പെടുമ്പോൾ, അത് പലവിധത്തിൽ കഫം തകർക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ രക്തം തകർക്കുന്നു. രക്തം കൂടുമ്പോൾ, ചർമ്മം, നാഡികൾ, സന്ധികൾ, മാംസം എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു.

ദൂഷയിത്വാ തു ദീര്ഘാനുവൃത്തസ്ഥൂലഖരാത്മികാമ് । ഗ്രന്ഥീനാം കുരുതേ മാലാം സരക്താന്തീവ്രരുഗ്ജ്വരാമ് ॥ ൧,൧൬൩.

അവയെ ദോഷപ്പെടുത്തി, നീണ്ട, കട്ടിയുള്ള, കഠിനമായ കുരുക്കുകളുടെ നിര ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതിൽ ശക്തമായ വേദനയും ജ്വരവും, എല്ലാം രക്തം നിറഞ്ഞതായിരിക്കും.

ശ്വാസകാസാതിസാരാസ്യശോഷഹിക്കാവമിഭ്രമൈഃ । മോഹവൈവര്ണ്യമൂര്ഛാങ്ഗഭങ്ഗഗ്നിസദനൈര്യുതാമ് । ഇത്യയം ഗ്രന്ഥിവീസര്പഃ കഫമാരുതകോപജഃ ॥ ൧,൧൬൩.

ശ്വാസം മുട്ടൽ, ചുമ, അതിസാരം, വായ് വരണ്ടുപോകൽ, ഹിക്ക, ഛർദി, തലകറക്കം, മനസ്സു മങ്ങൽ, നിറം മാറൽ, ബോധക്ഷയം, അവയവങ്ങൾ തകരൽ, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത് എന്നിവയൊക്കെ കൂടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് കഫവും വാതവും കൂടിയുണ്ടാകുന്ന ഗ്രന്ഥി വിസർപ്പം.

കഫപിത്താജ്ജ്വരഃ സ്തമ്ഭോ നിദ്രാ തന്ദ്രാ ശിരോരുജാ । അങ്ഗാവസാദവിക്ഷേംപൌ പ്രലാപാരോചകഭ്രമാഃ ॥ ൧,൧൬൩.

കഫവും പിത്തവും മൂലം ജ്വരം, കഠിനത, ഉറക്കം, മന്ദത, തലവേദന, അവയവങ്ങളിൽ ക്ഷീണം, വിറയൽ, ഭ്രമം, രുചിയില്ലായ്മ, തലകറക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

മൂര്ഛാഗ്നിഹാനിര്ഭേദോഽസ്ഥ്നാം പിപാസേന്ദ്രിയഗൌരവമ് । ആമോപവേശനം ലേപഃ സ്രോതസാം സ ച സര്പതി ॥ ൧,൧൬൩.

ബോധക്ഷയം, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത്, അസ്ഥികൾ തകർച്ച, ദാഹം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഭാരം തോന്നൽ, അമാശയത്തിൽ ദോഷം കൂടൽ, പുറത്ത് മൂടൽ എന്നിവയും, അവ ശരീരത്തിലെ നാളികളിലൂടെ പടരുന്നു.

പ്രായേണാമാശയം ഗൃഹ്ണന്നേകദേശം ന ചാതിരുക് । പീഡകൈരവകീര്ണോഽതിപീതലോഹിതപാണ്ഡുരൈഃ ॥ ൧,൧൬൩.

സാധാരണയായി അമാശയം ബാധിക്കപ്പെടുന്നു, ഒരിടത്ത് അതിവേദനയില്ല. പുള്ളികൾ നിറഞ്ഞതും, അതിയായി മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, വെളുത്ത നിറമുള്ളതുമാണ്.

സ്നിധ്നോഽസിതോ മേചകാഭോ മലിനഃ ശോഥവാന്ഗുരുഃ । ഗമ്ഭീരപാകഃ പ്രായോഷ്മസ്പൃഷ്ടഃ ക്ലിന്നോംഽവദീര്യതേ ॥ ൧,൧൬൩.

ചൊരിഞ്ഞതും, കറുത്തതും, ചാരപോലെയുള്ളതും, മലിനമായതും, വീക്കമുള്ളതും, ഭാരമുള്ളതും, ആഴത്തിൽ പാകം വന്നതും, ചൂട് സ്പർശിച്ചാൽ ഭൂരിഭാഗവും ഈർപ്പം ഉള്ളതും, പിന്നീട് പൊട്ടിത്തുറക്കുന്നതുമാണ്.

പക്വവച്ഛീര്ണമാംസശ്ച സ്പഷ്ടസ്നായുശിരാഗണഃ । സര്വഗോ ലക്ഷണൈഃ സര്വേഃ സര്വഗത്വക്സമര്പണഃ । ശവഗന്ധീ ച വീസര്പഃ കര്ദമാഖ്യമുശന്തി തമ് ॥ ൧,൧൬൩.

പാകം വന്ന മാംസം പോലെയും, നാഡികളും രക്തനാളികളും പുറത്തു കാണിക്കുന്നതും, എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടി പടരുന്നതും, ശവഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതുമാണ്. ഇതാണ് കർദമം എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിസർപ്പം.

ബാഹ്യഹേതോഃ ക്ഷതാത്ക്രുദ്ധ്വഃ സരക്തം പിത്തമീരയന് । വീസര്പം മാരുതഃ കുര്യാത്കുലത്ഥസദൃശൈശ്ചിതമ് ॥ ൧,൧൬൩.

പുറത്തുനിന്നുള്ള കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടോ, പരിക്കു മൂലമോ, രക്തവും പിത്തവും ഉണർത്തപ്പെട്ടാൽ, വാതം കുളത്തപ്പരിപ്പ് പോലെയുള്ള കുരുക്കുകൾ കാണിക്കുന്ന വിസർപ്പം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

സ്ഫോടൈഃ ശോഥജ്വരരുജാദാഹാഢ്യം ശ്യാവശോണിതമ് । പഥഗ്ദോഷൈസ്ത്രയഃ സാധ്യാ ദ്വന്ദ്വജാശ്ചാനുപദ്രവാഃ ॥ ൧,൧൬൩.

പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ, വീക്കം, ജ്വരം, വേദന, കത്തൽ, കറുത്ത രക്തം എന്നിവയോടൊപ്പം, നാളികളിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ സുഖപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. രണ്ടുചേരിതോന്നുന്നവയ്ക്ക് വലിയ ഉപദ്രവങ്ങളില്ല.

അസാധ്യാഃ കൃതസര്വോത്ഥാഃ സര്വേ ചാക്രാന്തമര്മണഃ । ശീര്ണസ്നായുശിരാമാംസാഃ ക്ലിന്നാശ്ചശവഗന്ധയഃ ॥ ൧,൧൬൩.

എല്ലാ കാരണങ്ങളാലും ഉരുത്തിരിഞ്ഞവയും, മർമ്മസ്ഥലങ്ങൾ പിടിച്ചവയും, നാഡികൾ, രക്തനാളികൾ, മാംസം പൊട്ടിപ്പോയതും, ഈർപ്പം കൂടിയതും, ശവഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ്.