ഗരുഡപുരാണമ്

അതിമാത്രം യദാസേവേദ്ഗുരുമത്യന്തശീതലമ് । ലവണക്ഷാരതീക്ഷ്ണാമ്ലശാകാമ്ബുസ്വപ്നജാഗരമ് ॥ ൧,൧൬൨.

വളരെ ഭാരമുള്ളതോ അത്യന്തം തണുത്തതോ ആയ ഭക്ഷണം അതിരുകടന്ന് കഴിക്കുമ്പോഴും, ഉപ്പു, ക്ഷാരം, കയ്പ്, പുളി ഉള്ള പച്ചക്കറികൾ, വെള്ളം, ഉറക്കം ഉണർവ് എന്നിവയിൽ അളവില്ലാതെ ഇടപെടുമ്പോഴും,

രോധോ വേഗസ്യ വല്ലൂരമജീര്ണശ്രമമൈഥുനമ് । പച്യതേ മാര്ഗഗമനം യാനേന ക്ഷോഭിണാപി വാ ॥ ൧,൧൬൨.

സ്വാഭാവിക വേഗങ്ങൾ അടക്കൽ, കട്ടിയുള്ള മാംസം കഴിക്കൽ, അജീർണം, ക്ഷീണം, ലൈംഗിക ബന്ധം, യാത്ര, വാഹനങ്ങളിൽ കുലുക്കം എന്നിവയും ഇതിന് കാരണമാകും.

ശ്വാസകാസാതിസാരാര്ശോജഠരപ്രദരജ്വരാഃ । വിഷ്ടമ്ഭാലസ്യകച്ഛര്ദിഹിക്കാപാണ്ഡുവിസര്പകമ് ॥ ൧,൧൬൨.

ശ്വാസം മുട്ടൽ, ചുമ, വയറിളക്കം, മൂലക്കുരു, വയറു സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ, ജ്വരം, വയറു വീർപ്പ്, ആൾസ്യം, ഛർദി, ഉല്പ്പ്, പാണ്ഡു, ചൊറിച്ചിൽ വ്യാപിക്കുന്ന ചർമ്മരോഗം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഊര്ധ്വശോഥമധോ ബസ്തൌ മധ്യേ കുര്വന്തി മധ്യഗാഃ । സര്വാങ്ഗഗഃ സര്വഗതഃ പ്രത്യപ്രത്യഗേതി തദാശ്രയഃ ॥ ൧,൧൬൨.

മൂത്രാശയത്തിന് മുകളിലും താഴെയും നടുവിലും ഉണ്ടാകുന്ന വീക്കം ശരീരമൊട്ടാകെ ബാധിച്ചാൽ അതിനെ സർവാംഗഗം എന്നു പറയുന്നു; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചാൽ സർവഗതം; ചില ഭാഗങ്ങളിൽ മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ പ്രത്യപ്രത്യകം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

തത്പൂര്വരൂപം ക്ഷവഥുഃ ശിരായാമങ്ഗഗൌരവമ് । വാതാച്ഛോഥശ്ചലോ രൂക്ഷഃ ഖരരോമാരുണോഽസിതഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ആരോഗ്യത്തിന് മുമ്പ് ഉണ്ടാകുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ: തുമ്മൽ, തലയും കൈകാലുകളും ഭാരം തോന്നൽ, വായുവിനാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വീക്കം ചലിക്കുന്നതും ഉണങ്ങിയതും, രോമങ്ങൾ കഠിനവും ചുവപ്പും കറുപ്പും ആയതും.

ശങ്ഖബസ്ത്യന്ത്രശോഫര്തിമേദോഭേദാഃ പ്രസുപ്തിതാ । വാതോത്താനഃ ക്ലമഃ ശീഘ്രമുന്നമേത്പീഡിതാം തനുമ് ॥ ൧,൧൬൨.

മൂത്രാശയവും സംയുക്തങ്ങളും കൊഴുപ്പും വീക്കുകയും, അവയവങ്ങൾ ഉണരാതിരിക്കുകയും, വായു മേലോട്ടു പോകുകയും, ക്ഷീണം വന്ന്, ദേഹത്തിന് വേഗത്തിൽ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകുന്നു.

സിഗ്ധസ്തു മര്ദനൈഃ ശാമ്യേദ്രാത്രാവല്പോ ദിവാ മഹാന് । ത്വക്സര്ഷപവിലിപ്തേ ച തസ്മിംശ്ചിമിചിമായതേ ॥ ൧,൧൬൨.

വീക്കം എണ്ണയുള്ളതായാൽ മസാജ് ചെയ്താൽ കുറയും; രാത്രി ചെറുതും പകൽ വലിയതുമാണ്; ചർമ്മത്തിൽ കടുക് എണ്ണ പുരട്ടിയാൽ അതിൽ കുത്തുന്ന പോലെ തോന്നും.

പീതരക്താസിംതാഭാസഃ പിത്തജാതശ്ച ശോഷകൃത് । ശീഘ്രം നാസൌ വാ പ്രശമേന്മധ്യേ പ്രാഗ്ദഹതേ തനുമ് ॥ ൧,൧൬൨.

പിത്തം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന വീക്കം മഞ്ഞയും ചുവപ്പും കലർന്ന നിറത്തിൽ കാണപ്പെടും; ശരീരം ഉണങ്ങുകയും, അതിവേഗം കുറയുകയോ കുറയാതിരിക്കുകയും, അകത്തുനിന്ന് ദഹനം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും.

സതൃട്ദാഹജ്വരസ്വേദോ ഭ്രമക്ലോദമദഭ്രമാഃ । സാഭിലാഷീ ശകൃദ്ഭേദോ ഗന്ധഃ സ്പര്ശസഹോ മൃദുഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ദാഹം, ദഹനം, ജ്വരം, വിയർപ്പ്, തലകറക്കം, ഈർപ്പം, ബോധം പോകൽ, ആഗ്രഹം, വയറിളക്കം, ദുർഗന്ധം, തൊട്ടാൽ വേദന, മൃദുത്വം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

കണ്ഡൂമാന്പാണ്ഡുരോമാ ത്വക്കഠിനഃ ശീതലോ ഗുരുഃ । സ്നിഗ്ധഃശ്ലക്ഷ്ണഃ സ്ഥിരഃ ശൂലോ നിദ്രാച്ഛര്ദ്യഗ്നിമാന്ദ്യകൃത് ॥ ൧,൧൬൨.

കീറൽ, വെളുത്ത രോമങ്ങൾ, കഠിനവും തണുത്തതുമായ ചർമ്മം, ഭാരത്വം, എണ്ണയുള്ളതും മൃദുവും ഉറപ്പുള്ളതും, വേദനയും ഉറക്കം, വാന്തി, അഗ്നിമാണ്ട്യം എന്നിവ കാണാം.

ആഘാതേന ച ശസ്ത്രാദിച്ഛേദഭേദക്ഷതാദിഭിഃ । ഹിമാനിലൈര്ദധ്യനിലൈര്ഭല്ലാതകപികച്ഛജൈഃ ॥ ൧,൧൬൨.

മുട്ടൽ, മുറിവ്, കഷ്‌ണം, തണുത്ത കാറ്റ്, പുളിച്ച കാറ്റ്, ഭല്ലാതകം, കപികച്ചു എന്നിവയാൽ വീക്കം ഉണ്ടാകാം.

രസൈഃ ശുഷ്കൈശ്ച സംസ്പര്ശാച്ഛ്വയഥുഃ സ്യാദ്വിസര്പവാന് । ഭൃശോഷ്മാ ലോഹിതാഭാസഃ പ്രായശഃ പിത്തലക്ഷണഃ ॥ ൧,൧൬൨.

കഠിനവും ഉണങ്ങിയതുമായ വസ്തുക്കളുമായി സമ്പർക്കം വന്നാൽ വീക്കം ഉണ്ടാകാം; അതിനൊപ്പം ചൊറിച്ചിൽ വ്യാപിക്കുകയും, അതിവേഗം ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും, ചുവപ്പ് നിറം കാണിക്കുകയും, പിത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

വിഷജഃ സവിഷപ്രാണിപരിസര്പണമൂത്രണാത് । ദംഷ്ട്രാദന്തനഖാഘാതാദവിഷപ്രാണിനാമപി ॥ ൧,൧൬൨.

വിഷം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വീക്കം വിഷമുള്ള ജീവികളുടെ കടിയിലും ചതത്തിലും സമ്പർക്കത്തിലും, വിഷമില്ലാത്ത ജീവികളിൽ പോലും ഉണ്ടാകാം.

വിണ്മൂത്രശുക്രോപഹതമലവദ്വസ്തുസംങ്കരാത് । വിഷവൃക്ഷാനിലസ്പര്ശാദ്ഗരയോഗാവചൂര്ണനാത് ॥ ൧,൧൬൨.

മല, മൂത്രം, വീര്യം തുടങ്ങിയ അശുദ്ധ വസ്തുക്കളാൽ മലിനമാകുന്നതും, വിഷവൃക്ഷങ്ങൾക്കും വിഷമുള്ള കാറ്റിനും സമ്പർക്കം വന്നതും, വിഷമുള്ള ചൂര്ണം ഉപയോഗിച്ചതും മൂലം വീക്കം ഉണ്ടാകാം.

മൃദുശ്ചലോഽവലമ്ബീ ച ശീഘ്രോ ദാഹരുജാകരഃ । നവോഽനുപദ്രവഃ ശോഥഃ സാധ്യോഽസാധ്യഃ പുരേരിതഃ ॥ ൧,൧൬൨.

അത്തരം വീക്കം മൃദുവും ചലിക്കുന്നതും തൂങ്ങുന്നതും, വേഗത്തിൽ ദഹനവും വേദനയും ഉണ്ടാക്കുന്നതും, പുതിയതും മറ്റു ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഇല്ലാത്തതും, ചിലത് സുഖപ്പെടാവുന്നതും ചിലത് സുഖപ്പെടാത്തതുമാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൩ ധന്വന്തീരരുവാച । വിസര്പാദിനിദാനന്തേ വക്ഷ്യേ സുശ്രുത തച്ഛൃണു । സ്യാദ്വിസര്പോ വിഘാതാത്തു ദോഷൈര്ദുഷ്ടൈശ്ച ശോഥവത് ॥ ൧,൧൬൩.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണം 163. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: വിശർപ്പാദി രോഗങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, സുശ്രുതാ, കേൾക്കൂ. പരിക്ക് കൊണ്ടും ദോഷങ്ങൾ മൂലവും, വീക്കം പോലെ തന്നെ, വിശർപ്പം ഉണ്ടാകുന്നു.

അധിഷ്ഠാനഞ്ച തം പ്രാഹുര്ബാഹ്യം തത്ര ഭയാച്ഛ്രമാത് । യഥാത്തരഞ്ച ദുഃ സാധ്യസ്തത്ര ദോഷോ യഥായഥമ് ॥ ൧,൧൬൩.

അത് സാധാരണയായി പുറത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്; അവിടെ ഭയം അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷീണം മൂലം രോഗം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകും; ഏത് ദോഷം ബാധിച്ചുവെന്നതനുസരിച്ച് സുഖപ്പെടാൻ എളുപ്പമോ ബുദ്ധിമുട്ടോ ആകും.

പ്രകോപനൈഃ പ്രകുപിതാ വിശേഷേണ വിദാഹിഭിഃ । ദേഹേ ശീഘ്രം വിശന്തീഹ തേഽന്തരേ ഹി സ്ഥിതാ ബഹിഃ ॥ ൧,൧൬൩.

പ്രത്യേകമായി ദാഹം ഉണർത്തുന്ന വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടു ദോഷങ്ങൾ ഉണരുമ്പോൾ, അവ ശരീരത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ കടന്നു, അകത്തോ പുറത്തോ പ്രത്യക്ഷമാകും.

തൃഷ്ണാഭിയോഗാദ്വേഗാനാം വിഷമാച്ച പ്രവര്തനാത് । ആശു ചാഗ്നിബലഭ്രംശാദതോ ബാഹ്യം വിസര്പയേത് ॥ ൧,൧൬൩.

അധിക ദാഹം, സ്വാഭാവിക ആവശ്യം തടയൽ, അനിയമിതമായ പ്രവർത്തനം, അഗ്നി ശക്തി പെട്ടെന്ന് കുറഞ്ഞുപോകൽ എന്നിവ മൂലം രോഗം പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കും.

തത്ര വാതാത്സ വീസര്പോ വാതജ്വരസമവ്യഥഃ । ശോഥസ്ഫുരണനിസ്തോദഭേദായാസാര്തിഹര്ഷവാന് ॥ ൧,൧൬൩.

വാതം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വിശർപ്പത്തിന് വാതജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പോലെയാണ്: വീക്കം, തിടുക്കം, കുത്തുന്ന വേദന, ക്ഷീണം, ഉല്ലാസം എന്നിവ കാണാം.

പിത്താദ്ദ്രുതഗതിഃ പിത്തജ്വരലിങ്ഗോഽതിലോഹിതഃ । കഫാത്കണ്ഡൂയുതഃ സ്നിഗ്ധഃ കഫജ്വരസമാനരുക് ॥ ൧,൧൬൩.

പിത്തം മൂലമെങ്കിൽ അതിവേഗം വ്യാപിക്കുകയും, പിത്തജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുകയും, അത്യന്തം ചുവപ്പായി മാറുകയും ചെയ്യും; കഫം മൂലമെങ്കിൽ ചൊറിച്ചിലും എണ്ണത്വവും കഫജ്വരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പോലെയുള്ള വേദനയും ഉണ്ടാകും.

സന്നിപാതസമുത്ഥാശ്ച സര്വലിങ്ഗസമന്വിതാഃ । സ്വദോഷലിങ്ഗൈശ്ചീയന്തേ സര്വൈഃ സ്ഫോടൈരുപേക്ഷിതാഃ । തേഽപി സ്വേദാന്വിമുഞ്ചതി ബിഭ്രതോ വ്രണലക്ഷണമ് ॥ ൧,൧൬൩.

വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് കൂടിയുണ്ടാകുന്ന രോഗം എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കുന്നു. അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടി ചേർന്ന്, പലപ്പോഴും പുറത്ത് പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. അത്തരം രോഗം വ്രണത്തിന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ കാട്ടിക്കൊണ്ട് വിയർപ്പും പുറത്തുവിടുന്നു.

വാതപിത്താജ്ജ്വരച്ഛര്ദിമൂര്ഛാതീസാരതൃഡ്ഭ്രമൈഃ । ഗന്ഥിഭേദാഗ്നിസദനതമകാരോചകൈര്യുതഃ ॥ ൧,൧൬൩.

വാതവും പിത്തവും മൂലം ജ്വരം, ഛർദി, ബോധക്ഷയം, അതിസാരം, ദാഹം, തലകറക്കം, കുരുക്കുകൾ പൊട്ടൽ, അഗ്നിശക്തി കുറഞ്ഞത്, കണ്ണു കറുപ്പ്, രുചിയില്ലായ്മ എന്നിവയൊക്കെ കൂടെ കാണാം.

കരോതി സര്വമങ്ഗഞ്ച ദീപ്താങ്ഗാരാവകീര്ണവത് । യംയം ദേശം വിസര്പശ്ച വിസര്പതി ഭവേത്സസഃ ॥ ൧,൧൬൩.

അത് ദേഹത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു, കത്തുന്ന ചാരങ്ങൾ ചിതറുന്നതുപോലെ. രോഗം ഏത് ഭാഗത്തേക്ക് പടരുന്നു, അവിടെ അതിന്റെ വ്യാപനം ഉണ്ടാകും.

ശാന്താങ്ഗാരാസിതോ നീലോ രക്തോ വാസു ച ചീയതേ । അഗ്നിദഗ്ധ ഇവ സ്ഫോടൈഃ ശീഘ്രഗത്വാദ്ദ്രുതം സ ച ॥ ൧,൧൬൩.

ചാരങ്ങൾ കെടുത്തിയാൽ, അവ കറുപ്പ്, നീല, ചുവപ്പ് നിറങ്ങളായി മാറി കൂട്ടം കൂടുന്നു. അഗ്നിയിൽ കത്തിയതുപോലെ പൊട്ടുന്ന പാടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; അതിവേഗം പടരുകയും ചെയ്യുന്നു.

മര്മാനുസാരീ വീസര്പഃ സ്യാദ്വാതോഽതിബലസ്തതഃ । വ്യഥതേഽങ്ഗം ഹരേത്സംജ്ഞാം നിദ്രാഞ്ച ശ്വാസമീരയേത് ॥ ൧,൧൬൩.

മർമ്മസ്ഥലങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, വാതം വളരെ ശക്തമായാൽ, അവയവങ്ങളിൽ വേദനയും, ബോധം നഷ്ടപ്പെടലും, ഉറക്കം വരികയും, ശ്വാസം മുട്ടലും ഉണ്ടാകും.

ഹിക്കാഞ്ച സ ഗതോഽവസ്ഥാമീദൃശീം ലഭതേ നരഃ । ക്വചിന്മര്മാരതിഗ്രസ്തോ ഭൂമിശയ്യാസനാദിഷു ॥ ൧,൧൬൩.

ഹിക്കയും ഉണ്ടാകുന്നു, രോഗി ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നു. ചിലപ്പോൾ മർമ്മങ്ങളിൽ വേദനയോടെ നിലത്ത്, കിടക്കയിൽ, ഇരിപ്പിടത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ കിടക്കുന്നു.

ചേഷ്ടമാനസ്തതഃ ക്ലിഷ്ടോ മനോദേഹപ്രമോഹവാന് । ദുഷ്പ്രബോധോഽശ്നുതേ നിദ്രാം സോഽഗ്നിവീസര്പ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൬൩.

അതിനുശേഷം, കഷ്ടപ്പെട്ട് ചലിക്കുന്ന രോഗിക്ക് മനസ്സും ശരീരവും മങ്ങിയിരിക്കും, ഉണരാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഉറക്കം വരും. ഇതാണ് അഗ്നിവിസർപ്പം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

കഫേന രുദ്ധഃ പവനോ ഭിത്ത്വാതം ബഹുധാ കഫമ് । രക്തം വാ വൃദ്ധരക്തസ്യ ത്വക്ഛിരാസ്നായുമാംസഗമ് ॥ ൧,൧൬൩.

കഫം മൂലം വാതം തടയപ്പെടുമ്പോൾ, അത് പലവിധത്തിൽ കഫം തകർക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ രക്തം തകർക്കുന്നു. രക്തം കൂടുമ്പോൾ, ചർമ്മം, നാഡികൾ, സന്ധികൾ, മാംസം എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു.