ഗരുഡപുരാണമ്

ഉപേക്ഷായാഞ്ച സര്വേഷാം സ്വസ്ഥാനാം പരിചാലിതാഃ । പാകാ ദ്രവാ ദ്രവീകുര്യുഃ സന്ധിസ്രോതോമുഖാന്യപി ॥ ൧,൧൬൧.

ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ആരോഗ്യകരമായ ഘടകങ്ങളും അവഗണിക്കപ്പെടുകയും അശാന്തമാകുകയും ചെയ്താൽ, പാകമായതും പാകമാകാത്തതുമായ ദ്രവങ്ങൾ സന്ധികളും നാളങ്ങളുടെ തുറവുകളും ദ്രവമാക്കും.

സ്വേദേ ചൈവ തു സംരുദ്ധേ മൂര്ഛിതാശ്ചാന്തരസ്ഥിതാഃ । തദേവോദരമാപൂര്യ കുര്യാദുദരാമയമ് ॥ ൧,൧൬൧.

ചോർച്ചയും തടയപ്പെടുമ്പോഴും, അകത്തുള്ള ദ്രവങ്ങൾ കട്ടിയാകുമ്പോഴും, അതേ ദ്രവം വയറ് നിറച്ച് ഉദരരോഗം ഉണ്ടാക്കും.

ഗുരൂദരം സ്ഥിതം വൃത്തമാഹതഞ്ച ന ശബ്ദകൃത് । ഹീനബലം തഥാ ഘോരം നാഡ്യാം സ്പൃഷ്ടഞ്ച സപതി ॥ ൧,൧൬൧.

വയറ് ഭാരമുള്ളതും, വൃത്താകൃതിയിലും, ക്ഷതമായതും, ശബ്ദമില്ലാത്തതും, ബലഹീനവും ഭയങ്കരവുമാണ്. നാളത്തിൽ തൊട്ടാൽ അതു താളം പിടിക്കും.

ശിരാന്തര്ധാനമുദരേ സര്വലക്ഷണമുച്യതേ । വാതപിത്തകഫപ്ലീഹസന്നിപാതോദകോദരമ് ॥ ൧,൧൬൧.

വയറ്റിൽ ശിരകൾ കാണാതാകുന്നത് വാതം, പിത്തം, കഫം, പ്ലീഹ, സംയുക്തം, വെള്ളം എന്നിവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ഉദരരോഗങ്ങളുടെയും ലക്ഷണമാണെന്ന് പറയുന്നു.

പക്ഷാച്ച ജാതസലിലം വിഷ്ടമ്ഭോപദ്രവാന്വിതമ് । ജന്മനൈവോദരം സര്വം പ്രായഃ കൃച്ഛ്രതമം മതമ് ॥ ൧,൧൬൧.

പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും ആശ്രയിച്ച് ജന്മത്തിൽ തന്നെ വെള്ളം വയറ്റിൽ ഉണ്ടാകുകയും തടസ്സലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അത്തരത്തിലുള്ള ജന്മസിദ്ധമായ ഉദരരോഗങ്ങൾ അത്യന്തം കഠിനമാണെന്ന് കരുതുന്നു.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൨ ധന്വന്തരിരുവാച । പാണ്ഡുശോഥനിദാനഞ്ച ശൃണു സുശ്രത വച്മി തേ । പിത്തപ്രധാനാഃ കുപിതാ യഥോക്തൈഃ കോപനൈര്മലാഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: പാണ്ഡുരോഗവും വീർപ്പും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. പിത്തം പ്രധാനമായ ദോഷങ്ങൾ മുമ്പ് പറഞ്ഞ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഉണരുമ്പോൾ—

നത്രാനിലേന ബലിനാ ക്ഷിപ്താക്ഷിപ്തം യദി സ്ഥിതമ് । ധമനീര്ദശമീഃ പ്രാപ്യ വ്യാപ്നുവന്സകലാം തനുമ് ॥ ൧,൧൬൨.

ശക്തമായ വായു അതിനെ ഇളക്കിയില്ലെങ്കിൽ, അത് അവിടെയേയ്ക്ക് തന്നെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, പത്ത് ധമനികൾ വഴി മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും പടരുന്നു.

ത്വഗസൃക്ഛ്ലേഷ്മമാംസാനി പ്രദൂഷ്യന്രസമാശ്രിതമ് । ത്വങ്മാംസയോസ്തു കുരുതേ ത്വചി വര്ണാന് പൃഥഗ്വിധാന് ॥ ൧,൧൬൨.

ത്വക്ക്, രക്തം, കഫം, മാംസം എന്നിവയെ ദൂഷിച്ച്, രസം ആശ്രയിച്ച്, ത്വക്കും മാംസവും വിവിധ നിറങ്ങൾ കാണിക്കും.

സ്വയം ഹരിദ്രാ ഹാരിദ്രം പാണ്ഡുത്വം തേഷു ചാധികമ് । യാതോഽയം പ്രഹതേദുഗ്രഃ സ രോഗസ്തേന ഗൌരവമ് ॥ ൧,൧൬൨.

അത് താനായി മഞ്ഞളുപോലെയും, അവയിടങ്ങളിൽ അത്യധികം മഞ്ഞത്വവുമാണ്. ഈ ഗുരുതരമായ രോഗം ബാധിച്ചാൽ ശരീരത്തിൽ ഭാരവും ഉണ്ടാകും.

ധാതൂനാം സ്പര്ശശൈഥില്യമാമജശ്ച ഗുണക്ഷയഃ । തതോഽല്പരക്തമേദോഽസ്ഥിനിഃ സാരഃ സ്യാച്ഛ്ലഥേന്ദ്രിയഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ധാതുക്കളിൽ സ്പർശം ദുർബലമാകുകയും, അമജം കൊണ്ടുള്ള ഗുണങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ രക്തം, മെദസ്, അസ്ഥി എന്നിവ കുറയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമാകും.

ശീര്യമാണൈരിവാങ്ഗൈസ്തു ദ്രവതാ ഹൃദയേന ച । ശൂലോക്ഷികൂടവദനേ സ്തൈമിത്യം തത്ര ലാലയാ ॥ ൧,൧൬൨.

അംഗങ്ങൾ ചിതറുന്നപോലെയും, ഹൃദയം ദ്രവമാകുന്നതുപോലെയും, വായ് ഉണങ്ങിയും ഉരുക്കളും ഉണ്ടാകും, ലാളം ഒഴുകുകയും ചെയ്യും.

ഹീനതൃട്ശിശിരദ്വേഷീ ശീര്ണലോഭോ ഹതാനലഃ । മന്ദശക്തിര്ജ്വരീ ശ്വാസീ കര്ണശൂലീ തഥാ ഭ്രമീ ॥ ൧,൧൬൨.

ദാഹം കുറവായിരിക്കും, തണുപ്പിനെ ഇഷ്ടപ്പെടില്ല, ആഗ്രഹം ഇല്ല, അഗ്നി ദുർബലമാണ്, ശക്തി കുറവാണ്, ജ്വരം, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ചെവിവേദന, തലകറക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

സ പഞ്ചധാ പൃഥഗ്ദോഷൈഃ സമസ്തൈര്മൃത്തികാദനാത് । പ്രാഗ്രൂപമസ്യ ഹൃദയസ്പന്ദനം രൂക്ഷതാ ത്വചി ॥ ൧,൧൬൨.

ഈ രോഗം അഞ്ചു വിധമാണ്, ദോഷങ്ങൾ വേറിട്ടോ ഒന്നിച്ചോ, മണ്ണ് കഴിച്ചതിനാലോ ഉണ്ടാകാം. ഹൃദയസ്പന്ദനം, ത്വച്ചയിൽ ഉണങ്ങൽ എന്നിവയാണ് ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ.

അരുചിഃ പീതമൂത്രത്വം സ്വേദാഭാവോഽല്പമൃത്രതാ । മേദഃ സമാനിലാത്തത്ര ഗാഢരുക്ക്ലേദഗാത്രതാ ॥ ൧,൧൬൨.

ഭക്ഷണത്തിൽ താൽപര്യമില്ല, മൂത്രം മഞ്ഞനിറം, ചോർച്ചയില്ല, മൂത്രം കുറവാണ്. മെദസ് വായു ബാധിച്ചാൽ ശരീരം വളരെ ഉണങ്ങിയതും കഠിനവുമാകും, ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഈർപ്പം കാണും.

കൃഷ്ണേക്ഷണം കൃഷ്ണശിരാനഖവിണ്മൂത്രനേത്രതാ । ശോഥോ നാസാസ്യവൈരസ്യം വിട്ശോഷഃ പാര്ശ്വമൂര്ഛനാ ॥ ൧,൧൬൨.

കണ്ണുകൾ, ശിരകൾ, നഖങ്ങൾ, മൂത്രം, കണ്ണുകൾ എന്നിവ കറുത്തുനിൽക്കും. വീക്കം, മണത്തിനും രുചിക്കും വിരോധം, വിറ്റ് ഉണങ്ങൽ, വശങ്ങളിൽ ബോധക്ഷയം എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.

പിത്തേ ഹരിതപിത്താഭഃ ശിരാദിഷു ജ്വരസ്തമഃ । തൃട്ശോഷമൂര്ഛാദൌര്ഗന്ധ്യം ശീതേച്ഛാ കടുവക്രതാ ॥ ൧,൧൬൨.

പിത്തം കൂടുതലായാൽ, തലയും മറ്റു ഭാഗങ്ങളും പച്ചമഞ്ഞ നിറം കാണിക്കും. അതോടൊപ്പം ദാഹം, വായ് വരണ്ടുപോകൽ, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, ദുർഗന്ധം, തണുപ്പ് ആഗ്രഹം, കയ്പ്, വായിൽ രുചി മാറൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

വിഡ്ഭേദശ്ചാമ്ലകോ ദാഹഃ കഫാച്ച ഹൃദയാര്ദ്രതാ । തന്ദ്രാ ലവണവക്രത്വം രോമഹര്ഷഃ സ്വരക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൬൨.

വയറിളക്കം, പുളിച്ച രുചി, ദഹനവും, കഫം കൂടുതലാകുമ്പോൾ ഹൃദയം ഈർപ്പം അനുഭവപ്പെടും. ഉറക്കം, ഉപ്പുള്ള രുചി, ശരീരത്തിൽ രോമങ്ങൾ നിൽക്കൽ, ശബ്ദം കുറഞ്ഞുപോകൽ എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.

കാശശ്ഛര്ദിശ്ച നിചയാന്നഷ്ടലിങ്ഗോഽതിദുഃ സഹഃ । ഉത്കൃഷ്ടേനിലപിത്താഭ്യാ കടുര്വാ മധുരഃ കഫഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ചുമയും ഛർദിയും ഉണ്ടാകും, ചിലപ്പോൾ ലക്ഷണങ്ങൾ മുഴുവനായി മറഞ്ഞുപോകുകയും അതി ദുർസഹമാവുകയും ചെയ്യും. പിത്തവും വായുവും വളരെ കൂടുതലായാൽ, കഫം കയ്പോ മധുരമോ ആയിരിക്കും.

ദൂഷയിത്വാ വസാദീംശ്ച രൌക്ഷ്യാദ്രക്തവിമോക്ഷണമ് । സ്രോതസാം സംക്ഷയം കുര്യാദനുരുധ്യ ച പൂര്വവത് ॥ ൧,൧൬൨.

വസാദി ധാതുക്കൾ ദോഷം പ്രാപിച്ച ശേഷം, വരണ്ടുപോകുന്നതിനാൽ രക്തം ഒഴിപ്പിക്കൽ ഉചിതമാണ്. ഇതു നാളങ്ങൾ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ പോലെ ലക്ഷണങ്ങൾ തുടരുമെന്നും കാണാം.

പാണ്ഡുരോഗേക്ഷയേജാതേ നാഭിപാദാസ്യമേഹനമ് । പുരീഷം കൃമിവന്മുഞ്ചേദ്ഭിന്നം സാസ്ത്രം കഫാന്വിതമ് ॥ ൧,൧൬൨.

പാണ്ഡു രോഗത്തിലും ക്ഷയത്തിലും, നാഭി, കാലുകൾ, വായ്, മൂത്രം എന്നിവ ബാധിക്കും. മല കൃമികൾ പോലെ, തകർന്നതും കഫം കലർന്നതുമായിരിക്കും.

യഃ പിത്തരോഗീ സേവേത പിത്തലം തസ്യ കാമലമ് । കോഷ്ഠശാ ഖോദ്ഗതം പിത്തം ദഗ്ധ്വാസൃങ്മാംസമാഹരേത് ॥ ൧,൧൬൨.

പിത്തരോഗമുള്ളവൻ പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, അവനു കാമലരോഗം വരും. പിത്തം കുടലിൽ ചെന്നു രക്തവും മാംസവും കത്തിച്ച് പുറത്തെടുക്കും.

ഹാരിദ്രമൂത്രനേത്രത്വം മുഖം രക്തം ശകൃത്തഥാ । ദാഹീ വിപാകതൃഷ്ണാവാന് ഭേകാഭോ ദുര്ബലേന്ദ്രിയഃ ॥ ൧,൧൬൨.

മൂത്രവും കണ്ണുകളും മഞ്ഞനിറം കാണിക്കും, വായും മലയും ചുവപ്പായിരിക്കും. ദഹനം ദോഷം പ്രാപിക്കുകയും, ദാഹം, പാമ്പുപോലെയുള്ള രൂപം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമാകൽ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടും.

ഭവേത്പിത്താനുഗഃ ശോഥഃ പാണ്ഡുരോഗാവൃതസ്യ ച । ഉപേക്ഷയാ ച ശോഥാദ്യാഃ സകൃച്ഛ്രാഃ കുമ്ഭകാമലാഃ ॥ ൧,൧൬൨.

പിത്തം കൂടിയ പാണ്ഡു രോഗത്തിൽ ശരീരം വീക്കുമാകും. അവഗണന കൊണ്ടു വീക്കം മുതലായവ വരും, അവ ചികിത്സിക്കാൻ വളരെ കഠിനമാണ്; കുമ്പകാമല പോലുള്ള രോഗങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കും.

ഹരിതശ്യാമപിത്തത്വേ പാണ്ഡുരോഗോ യദാ ഭവേത് । വാതപിത്തേ ഭ്രമസ്തൃഷ്ണാ സ്ത്രീഷു ഹര്ഷോ മൃദുജ്വരഃ ॥ ൧,൧൬൨.

പാണ്ഡു രോഗം പച്ചയോ കറുപ്പായ പിത്തത്തോടൊപ്പം വരുമ്പോഴും, വായുവും പിത്തവും കൂടുമ്പോഴും, തലചക്രം, ദാഹം, സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗിക ഉല്ലാസം, നേരിയ ജ്വരം എന്നിവ കാണാം.

തന്ദ്രാ വാ ചാനലഭ്രംശസ്തം വദന്തി ഹലീമകമ് । ആലസ്യഞ്ചാതിഭവതി തേഷാം പൂര്വമുപദ്രവഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ഉറക്കം കൂടുകയോ അഗ്നി കുറഞ്ഞുപോകുകയോ ചെയ്താൽ അതിനെ ഹലീമകം എന്നു വിളിക്കുന്നു. അതിലുപരി, അതിവ്യക്തമായ ആൾസ്യം ആദ്യം ഉണ്ടാകും.

ശോഥഃ പ്രധാനഃ കഥിതഃ സ ഏവാതോ നിഗദ്യതേ । പിത്തരക്തകഫാന്വായുര്ദുഷ്ടോ ദുഷ്ടാന്ബഹിഃ ശിരാഃ ॥ ൧,൧൬൨.

വീക്കം പ്രധാന രോഗമായി പറയപ്പെടുന്നു, അതിനെപ്പറ്റി വിശദീകരിക്കുന്നു: പിത്തം, രക്തം, കഫം, വായു എന്നിവ ദോഷം പ്രാപിച്ചാൽ, അവ ദോഷം പ്രാപിച്ച വസ്തുക്കൾ പുറത്തുള്ള ശിരകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.

നീത്വാ രുദ്ധഗതിസ്തൈര്ഹി കുര്യാത്ത്വങ്മാംസസംശ്രയമ് । ഉത്സേധം സംഹതം ശോഥം തമാഹുര്നിചയാദതഃ ॥ ൧,൧൬൨.

അവിടെ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, അവ ഒഴുക്ക് തടഞ്ഞ്, വീക്കം ത്വക്കും മാംസവും ഉൾക്കൊള്ളും. ഈ ഉയർന്നും കട്ടിയുള്ള വീക്കം ചിലർ നിചയമെന്നു വിളിക്കുന്നു.

സര്വഹേതുവിശഷൈസ്തു രൂപഭേദാന്നവാത്മകമ് । ദോഷൈഃ പൃഥഗ്വിധൈഃ സര്വൈരഭിഘാതാദ്വിഷാദപി ॥ ൧,൧൬൨.

എല്ലാ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും, വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളോടും സ്വഭാവങ്ങളോടും കൂടിയ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടും, പരിക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിഷം കൊണ്ടും ഇത്തരം വീക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.

തദേവ നീയമാനന്തു സര്വാങ്ഗേ കാമജമ്ഭവേത് । പൃഥൂന്നതാഗ്രഗ്രഥിതൈര്വിശേഷൈശ്ച ത്രിധാ വിദുഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ഇത് മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും വ്യാപിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ കാമജ കാമലമെന്നു വിളിക്കുന്നു. വീതിയും ഉയരവും കുരുക്കുള്ളതുമായ പ്രത്യേകതകളാൽ ഇത് മൂന്നു തരത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.