ഗരുഡപുരാണമ്

കാശശ്വാസോരുസദ്ഗനം ശിരോരുങ്നാഭിപാര്ശ്വരുക് । മലാസംഗോഽരുചിശ്ഛര്ദിരുദരേ മലമാരുതഃ ॥ ൧,൧൬൧.

ചുമ, ശ്വാസം മുട്ടൽ, നെഞ്ച് വേദന, തലവേദന, നാഭിയിലും വശത്തും വേദന, മലക്കെട്ട്, ഭക്ഷണരുചിയില്ലായ്മ, ഛർദി—ഇവയെല്ലാം വയറ്റിലെ കാറ്റ് കൊണ്ടാണ്.

സ്ഥിരനീലാരുണശിരാജാലൈരുദരമാവൃതമ് । നാഭേരുപരി ച പ്രായോ ഗോപുച്ഛാകൃതി ജായതേ ॥ ൧,൧൬൧.

വയറ്റിൽ ഉറപ്പുള്ള നീലയും ചുവപ്പും കലർന്ന നരമ്പുകൾ കാണപ്പെടും. നാഭിക്കു മുകളിൽ, പശുവിന്റെ വാൽപോലെയുള്ള ആകൃതി പലപ്പോഴും ഉണ്ടാകും.

അസ്ഥ്യാദിശല്യൈ രന്യൈശ്ച വിദ്ധേ ചൈവോദരേ തഥാ । പച്യതേ യകൃതാദിശ്ച തച്ഛിദ്രൈശ്ച സരന്ബഹിഃ ॥ ൧,൧൬൧.

അസ്ഥി മുതലായ വിദേശ വസ്തുക്കൾ വയറ്റിൽ കയറിയാൽ, യകൃതും മറ്റു അവയവങ്ങളും പുഴുങ്ങി, ആ ദ്വാരങ്ങളിൽ നിന്നു ദ്രവം പുറത്തേക്കു ഒഴുകും.

ആമ ഏവ ഗുദാഹേതി തതോഽല്പാല്പഃ ശകൃദ്രസഃ । സ സ്യാദ്വികൃതഗന്ധോഽപി പിച്ഛിലഃ പീതലോഹിതഃ ॥ ൧,൧൬൧.

ഗുദത്തിൽ അജീർണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ കിടിപ്പു ഉണ്ടെങ്കിൽ, മല കുറവായും ദുർഗന്ധമുള്ളതും, ലയമുള്ളതും, മഞ്ഞയും രക്തം കലർന്നതുമായിരിക്കും.

ശേഷശ്ചാപൂര്യ ജഠരം ഘോരമാരഭതേ തതഃ । വര്ധതേ തദധോ നാഭേരാശു ചൈതി ജലാത്മതാമ് ॥ ൧,൧൬൧.

ശേഷിച്ച മല വയറ്റു നിറച്ച് ഭയങ്കരമായ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു. അത് നാഭിക്കു താഴെ കൂടുകയും, വേഗത്തിൽ വെള്ളംപോലെയുള്ള സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യും.

ഉദ്രിക്തേ ദോഷരൂപേ ച വ്യാപ്തേ ച ശ്വാസതൃട്ഭ്രമൈഃ । ഛിദ്രോദരമിദം പ്രാഹുഃ പരിസ്ത്രാവീതി ചാപരേ ॥ ൧,൧൬൧.

ദോഷങ്ങൾ അതിയായി കൂടുകയും, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ദാഹം, തലകറക്കം എന്നിവയുമായി ശരീരത്തിൽ വ്യാപിക്കുമ്പോൾ, ഇതിനെ 'ചിദ്രോദരം' എന്നും, ചിലർ 'ഒഴുകൽ' എന്നും വിളിക്കുന്നു.

പ്രവൃത്തസ്നേഹപാനാദേഃ സഹസാപഥ്യസേവിനഃ । അത്യമ്ബുപാനാന്മന്ദാഗ്നേഃ ക്ഷീണസ്യാതികൃശസ്യ ച ॥ ൧,൧൬൧.

സ്നേഹപാനങ്ങൾ കഴിച്ചതിന് ശേഷം അപ്രത്യക്ഷമായ ആഹാരം പെട്ടെന്ന് കഴിക്കുന്നവരും, അതിയായി വെള്ളം കുടിക്കുന്നവരും, ദഹനം ദുർബലമായവരും, ക്ഷീണിച്ചും വളരെ വലിഞ്ഞവരുമായവരിൽ—

രുദ്ധഃ സ്വമാര്ഗാദനിലഃ കഫശ്ച ജലമൂര്ഛിതഃ । വര്ധതേ തു തദേവാമ്ബു തന്മാത്രാദ്വിന്ദുരാശിതഃ ॥ ൧,൧൬൧.

വായുവിന്റെ സ്വാഭാവിക വഴികൾ തടയപ്പെടുമ്പോഴും, കഫം വെള്ളം കൊണ്ടു കട്ടിയാകുമ്പോഴും, അതേ വെള്ളം കൂടുകയും, അതിന്റെ സാരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു തുള്ളി രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

തത്കോപാദുദരം തൃഷ്ണാഗുദസ്നുതിരുജാന്വിതമ് । കാശശ്വാസാരുചിയുതം നാനാവര്ണാശിരാതതമ് ॥ ൧,൧൬൧.

അങ്ങനെ അശാന്തി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ വയറു വീർപ്പ്, ദാഹം, കഫം ഒഴുകൽ, വേദന, ചുമ, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ഭക്ഷണത്തിൽ താൽപര്യമില്ലായ്മ, പല നിറത്തിലുള്ള ശിരകൾ പടരൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

തോയപൂര്ണാന്മൃദുസ്പര്ശാത്സദൃശക്ഷോഭവേപഥു । ബകോദരം സ്ഥിരംസ്നിഗ്ധം നാഡീമാവൃത്യ ജായതേ ॥ ൧,൧൬൧.

വയറ് വെള്ളം നിറഞ്ഞു, തൊട്ടാൽ മൃദുവായിരിക്കും, ഉണർന്നുപോകൽ പോലെയുള്ള വിറയലും ഉണ്ടാകും. അങ്ങനെ നാളങ്ങൾ അടച്ചു, സ്ഥിരമായും തൈലംപോലെയും ബകോദരമെന്ന രോഗം ഉണ്ടാകും.

ഉപേക്ഷായാഞ്ച സര്വേഷാം സ്വസ്ഥാനാം പരിചാലിതാഃ । പാകാ ദ്രവാ ദ്രവീകുര്യുഃ സന്ധിസ്രോതോമുഖാന്യപി ॥ ൧,൧൬൧.

ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ആരോഗ്യകരമായ ഘടകങ്ങളും അവഗണിക്കപ്പെടുകയും അശാന്തമാകുകയും ചെയ്താൽ, പാകമായതും പാകമാകാത്തതുമായ ദ്രവങ്ങൾ സന്ധികളും നാളങ്ങളുടെ തുറവുകളും ദ്രവമാക്കും.

സ്വേദേ ചൈവ തു സംരുദ്ധേ മൂര്ഛിതാശ്ചാന്തരസ്ഥിതാഃ । തദേവോദരമാപൂര്യ കുര്യാദുദരാമയമ് ॥ ൧,൧൬൧.

ചോർച്ചയും തടയപ്പെടുമ്പോഴും, അകത്തുള്ള ദ്രവങ്ങൾ കട്ടിയാകുമ്പോഴും, അതേ ദ്രവം വയറ് നിറച്ച് ഉദരരോഗം ഉണ്ടാക്കും.

ഗുരൂദരം സ്ഥിതം വൃത്തമാഹതഞ്ച ന ശബ്ദകൃത് । ഹീനബലം തഥാ ഘോരം നാഡ്യാം സ്പൃഷ്ടഞ്ച സപതി ॥ ൧,൧൬൧.

വയറ് ഭാരമുള്ളതും, വൃത്താകൃതിയിലും, ക്ഷതമായതും, ശബ്ദമില്ലാത്തതും, ബലഹീനവും ഭയങ്കരവുമാണ്. നാളത്തിൽ തൊട്ടാൽ അതു താളം പിടിക്കും.

ശിരാന്തര്ധാനമുദരേ സര്വലക്ഷണമുച്യതേ । വാതപിത്തകഫപ്ലീഹസന്നിപാതോദകോദരമ് ॥ ൧,൧൬൧.

വയറ്റിൽ ശിരകൾ കാണാതാകുന്നത് വാതം, പിത്തം, കഫം, പ്ലീഹ, സംയുക്തം, വെള്ളം എന്നിവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ഉദരരോഗങ്ങളുടെയും ലക്ഷണമാണെന്ന് പറയുന്നു.

പക്ഷാച്ച ജാതസലിലം വിഷ്ടമ്ഭോപദ്രവാന്വിതമ് । ജന്മനൈവോദരം സര്വം പ്രായഃ കൃച്ഛ്രതമം മതമ് ॥ ൧,൧൬൧.

പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും ആശ്രയിച്ച് ജന്മത്തിൽ തന്നെ വെള്ളം വയറ്റിൽ ഉണ്ടാകുകയും തടസ്സലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അത്തരത്തിലുള്ള ജന്മസിദ്ധമായ ഉദരരോഗങ്ങൾ അത്യന്തം കഠിനമാണെന്ന് കരുതുന്നു.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൨ ധന്വന്തരിരുവാച । പാണ്ഡുശോഥനിദാനഞ്ച ശൃണു സുശ്രത വച്മി തേ । പിത്തപ്രധാനാഃ കുപിതാ യഥോക്തൈഃ കോപനൈര്മലാഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: പാണ്ഡുരോഗവും വീർപ്പും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. പിത്തം പ്രധാനമായ ദോഷങ്ങൾ മുമ്പ് പറഞ്ഞ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഉണരുമ്പോൾ—

നത്രാനിലേന ബലിനാ ക്ഷിപ്താക്ഷിപ്തം യദി സ്ഥിതമ് । ധമനീര്ദശമീഃ പ്രാപ്യ വ്യാപ്നുവന്സകലാം തനുമ് ॥ ൧,൧൬൨.

ശക്തമായ വായു അതിനെ ഇളക്കിയില്ലെങ്കിൽ, അത് അവിടെയേയ്ക്ക് തന്നെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, പത്ത് ധമനികൾ വഴി മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും പടരുന്നു.

ത്വഗസൃക്ഛ്ലേഷ്മമാംസാനി പ്രദൂഷ്യന്രസമാശ്രിതമ് । ത്വങ്മാംസയോസ്തു കുരുതേ ത്വചി വര്ണാന് പൃഥഗ്വിധാന് ॥ ൧,൧൬൨.

ത്വക്ക്, രക്തം, കഫം, മാംസം എന്നിവയെ ദൂഷിച്ച്, രസം ആശ്രയിച്ച്, ത്വക്കും മാംസവും വിവിധ നിറങ്ങൾ കാണിക്കും.

സ്വയം ഹരിദ്രാ ഹാരിദ്രം പാണ്ഡുത്വം തേഷു ചാധികമ് । യാതോഽയം പ്രഹതേദുഗ്രഃ സ രോഗസ്തേന ഗൌരവമ് ॥ ൧,൧൬൨.

അത് താനായി മഞ്ഞളുപോലെയും, അവയിടങ്ങളിൽ അത്യധികം മഞ്ഞത്വവുമാണ്. ഈ ഗുരുതരമായ രോഗം ബാധിച്ചാൽ ശരീരത്തിൽ ഭാരവും ഉണ്ടാകും.

ധാതൂനാം സ്പര്ശശൈഥില്യമാമജശ്ച ഗുണക്ഷയഃ । തതോഽല്പരക്തമേദോഽസ്ഥിനിഃ സാരഃ സ്യാച്ഛ്ലഥേന്ദ്രിയഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ധാതുക്കളിൽ സ്പർശം ദുർബലമാകുകയും, അമജം കൊണ്ടുള്ള ഗുണങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ രക്തം, മെദസ്, അസ്ഥി എന്നിവ കുറയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമാകും.

ശീര്യമാണൈരിവാങ്ഗൈസ്തു ദ്രവതാ ഹൃദയേന ച । ശൂലോക്ഷികൂടവദനേ സ്തൈമിത്യം തത്ര ലാലയാ ॥ ൧,൧൬൨.

അംഗങ്ങൾ ചിതറുന്നപോലെയും, ഹൃദയം ദ്രവമാകുന്നതുപോലെയും, വായ് ഉണങ്ങിയും ഉരുക്കളും ഉണ്ടാകും, ലാളം ഒഴുകുകയും ചെയ്യും.

ഹീനതൃട്ശിശിരദ്വേഷീ ശീര്ണലോഭോ ഹതാനലഃ । മന്ദശക്തിര്ജ്വരീ ശ്വാസീ കര്ണശൂലീ തഥാ ഭ്രമീ ॥ ൧,൧൬൨.

ദാഹം കുറവായിരിക്കും, തണുപ്പിനെ ഇഷ്ടപ്പെടില്ല, ആഗ്രഹം ഇല്ല, അഗ്നി ദുർബലമാണ്, ശക്തി കുറവാണ്, ജ്വരം, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ചെവിവേദന, തലകറക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

സ പഞ്ചധാ പൃഥഗ്ദോഷൈഃ സമസ്തൈര്മൃത്തികാദനാത് । പ്രാഗ്രൂപമസ്യ ഹൃദയസ്പന്ദനം രൂക്ഷതാ ത്വചി ॥ ൧,൧൬൨.

ഈ രോഗം അഞ്ചു വിധമാണ്, ദോഷങ്ങൾ വേറിട്ടോ ഒന്നിച്ചോ, മണ്ണ് കഴിച്ചതിനാലോ ഉണ്ടാകാം. ഹൃദയസ്പന്ദനം, ത്വച്ചയിൽ ഉണങ്ങൽ എന്നിവയാണ് ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ.

അരുചിഃ പീതമൂത്രത്വം സ്വേദാഭാവോഽല്പമൃത്രതാ । മേദഃ സമാനിലാത്തത്ര ഗാഢരുക്ക്ലേദഗാത്രതാ ॥ ൧,൧൬൨.

ഭക്ഷണത്തിൽ താൽപര്യമില്ല, മൂത്രം മഞ്ഞനിറം, ചോർച്ചയില്ല, മൂത്രം കുറവാണ്. മെദസ് വായു ബാധിച്ചാൽ ശരീരം വളരെ ഉണങ്ങിയതും കഠിനവുമാകും, ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഈർപ്പം കാണും.

കൃഷ്ണേക്ഷണം കൃഷ്ണശിരാനഖവിണ്മൂത്രനേത്രതാ । ശോഥോ നാസാസ്യവൈരസ്യം വിട്ശോഷഃ പാര്ശ്വമൂര്ഛനാ ॥ ൧,൧൬൨.

കണ്ണുകൾ, ശിരകൾ, നഖങ്ങൾ, മൂത്രം, കണ്ണുകൾ എന്നിവ കറുത്തുനിൽക്കും. വീക്കം, മണത്തിനും രുചിക്കും വിരോധം, വിറ്റ് ഉണങ്ങൽ, വശങ്ങളിൽ ബോധക്ഷയം എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.

പിത്തേ ഹരിതപിത്താഭഃ ശിരാദിഷു ജ്വരസ്തമഃ । തൃട്ശോഷമൂര്ഛാദൌര്ഗന്ധ്യം ശീതേച്ഛാ കടുവക്രതാ ॥ ൧,൧൬൨.

പിത്തം കൂടുതലായാൽ, തലയും മറ്റു ഭാഗങ്ങളും പച്ചമഞ്ഞ നിറം കാണിക്കും. അതോടൊപ്പം ദാഹം, വായ് വരണ്ടുപോകൽ, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, ദുർഗന്ധം, തണുപ്പ് ആഗ്രഹം, കയ്പ്, വായിൽ രുചി മാറൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

വിഡ്ഭേദശ്ചാമ്ലകോ ദാഹഃ കഫാച്ച ഹൃദയാര്ദ്രതാ । തന്ദ്രാ ലവണവക്രത്വം രോമഹര്ഷഃ സ്വരക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൬൨.

വയറിളക്കം, പുളിച്ച രുചി, ദഹനവും, കഫം കൂടുതലാകുമ്പോൾ ഹൃദയം ഈർപ്പം അനുഭവപ്പെടും. ഉറക്കം, ഉപ്പുള്ള രുചി, ശരീരത്തിൽ രോമങ്ങൾ നിൽക്കൽ, ശബ്ദം കുറഞ്ഞുപോകൽ എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.

കാശശ്ഛര്ദിശ്ച നിചയാന്നഷ്ടലിങ്ഗോഽതിദുഃ സഹഃ । ഉത്കൃഷ്ടേനിലപിത്താഭ്യാ കടുര്വാ മധുരഃ കഫഃ ॥ ൧,൧൬൨.

ചുമയും ഛർദിയും ഉണ്ടാകും, ചിലപ്പോൾ ലക്ഷണങ്ങൾ മുഴുവനായി മറഞ്ഞുപോകുകയും അതി ദുർസഹമാവുകയും ചെയ്യും. പിത്തവും വായുവും വളരെ കൂടുതലായാൽ, കഫം കയ്പോ മധുരമോ ആയിരിക്കും.

ദൂഷയിത്വാ വസാദീംശ്ച രൌക്ഷ്യാദ്രക്തവിമോക്ഷണമ് । സ്രോതസാം സംക്ഷയം കുര്യാദനുരുധ്യ ച പൂര്വവത് ॥ ൧,൧൬൨.

വസാദി ധാതുക്കൾ ദോഷം പ്രാപിച്ച ശേഷം, വരണ്ടുപോകുന്നതിനാൽ രക്തം ഒഴിപ്പിക്കൽ ഉചിതമാണ്. ഇതു നാളങ്ങൾ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ പോലെ ലക്ഷണങ്ങൾ തുടരുമെന്നും കാണാം.