ഗരുഡപുരാണമ്

ജിഹ്മശയ്യാവിചേഷ്ടാഭിസ്തൈസ്തൈശ്ചാസൃക്പ്രദൂഷണൈഃ । ദുഷ്ടസത്വങ്മാംസമേദോഽസ്ഥിമദാമൃഷ്ടോദരാശ്രയഃ ॥ ൧,൧൬൦.

വക്രമായ കിടക്കയിൽ കിടക്കുക, ശരീരചലനങ്ങൾ തെറ്റുക, രക്തം ദോഷം പ്രാപിക്കുക — ഇതു കൊണ്ടു ദോഷം വന്ന മാംസം, കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, അസ്ഥി എന്നിവ വയറ്റിൽ രോഗത്തിന്റെ ആധാരമാകുന്നു.

യഃ ശോഥോ ബഹിരന്തശ്ച മഹാശൂലോ മഹാരുജഃ । വൃത്തഃ സ്യാദായതോ യോ വാ സ്മൃതോ രോഗഃ സ വിദ്രധിഃ ॥ ൧,൧൬൦.

വെളിയിൽക്കും അകത്തും വേദനയും കഠിനമായ വേദനയും ഉള്ള, വട്ടമോ നീളമുള്ളതോ ആയ വീക്കം — ഇതാണ് വിദ്രധി എന്ന രോഗം.

ദോഷൈഃ പൃഥക്സമുദിതൈഃ ശോണിതേന സ്ത്രതേന ച । വഹതേ തത്ര തത്രാങ്ഗേ ദാരുണേ ഗ്രഥിതോഽസ്ത്രുതഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ദോഷങ്ങളും രക്തവും വേറെയും ചേർന്നും ഉണ്ടാകുന്ന ഈ രോഗം, ശരീരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കഠിനവും കുരുക്കുള്ളതുമായ രൂപത്തിൽ, പുഴ പുറത്തു വരാതെയും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അന്തരാ ദാരുണശ്ചൈവ ഗമ്ഭീരോ ഗുല്മവര്ധനഃ । വല്മീകവത്സമുത്സ്ത്രാവീ ഹ്യഗ്നിമാന്ദ്യഞ്ച ജായതേ ॥ ൧,൧൬൦.

അകത്തായി കഠിനവും ആഴമുള്ളതുമായ ഈ രോഗം, വളരുന്ന ഗുൽമംപോലെയാണ്; വാൽമീകംപോലെ പുഴ പുറത്തു വരികയും അഗ്നിമാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

നാഭിബസ്തിയകൃത്പ്ലീഹക്ലോമഹൃത്കുക്ഷിവങ്ക്ഷണി । ഹൃദയേ വേപമാനേ തു തത്രതത്രാതിതീവ്രരുക് ॥ ൧,൧൬൦.

നാഭി, മൂത്രാശയം, കരൾ, പ്ളീഹ, ഹൃദയം, വയറ്, കക്ഷം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്; ഹൃദയത്തിൽ വന്നാൽ അവിടങ്ങളിൽ കനത്ത വേദനയും വിറയലും അനുഭവപ്പെടും.

ശ്യാമാരുണശിരോത്ഥാനപാകോ വിഷമസംസ്ഥിതിഃ । സംജ്ഞാച്ഛേദഭ്രമാനാഹസ്യന്ദസര്പണശബ്ദവാന് ॥ ൧,൧൬൦.

കറുത്ത ചുവപ്പ് നിറം, തലയിൽ വീക്കം, പാകം അസമമായത്, രൂപം അസമമായത്, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, ഭ്രമം, വയറ് നിറയൽ, പുഴ പുറത്ത് വരൽ, ശരീരത്തിൽ കയറിയുപോകുന്ന പോലെ തോന്നൽ, ശബ്ദം എന്നിവയുമാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ.

രക്തതാമ്രാസിതഃ പിത്താത്തൃണ്മോഹജ്വരദാഹവാന് । ക്ഷിപ്തോത്ഥാനപ്രപാകശ്ച പാണ്ഡുഃ കണ്ഡൂയുതഃ കഫാത് ॥ ൧,൧൬൦.

പിത്തം മൂലം ചുവപ്പോ താമ്രനിറമോ കറുപ്പോ ഉള്ളത്, ഭ്രമവും ജ്വരവും ദഹനവും ഉണ്ടാകുന്നു; പെട്ടെന്ന് വരികയും പെട്ടെന്ന് പാകം വരികയും കഫം മൂലം പാണ്ടു നിറവും കുഴലും ഉണ്ടാകുന്നു.

സംക്ലേശശീതകസ്തമ്ഭജൃമ്ഭാരോചകഗൌരവാഃ । ചിരോത്ഥാനോഽവിപാകശ്ച സംകീര്ണഃ സന്നിപാതജഃ ॥ ൧,൧൬൦.

വ്യാകുലത, തണുപ്പ്, കഠിനത, ഉമ്മയൽ, വിശപ്പില്ലായ്മ, ഭാരത്വം, വൈകിയുള്ള ആരംഭം, ദഹനം ശരിയായി നടക്കാത്തത് — ഇവയെല്ലാം മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ഒരുമിച്ച് കലർന്നപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

സാമര്ഥ്യാച്ചാത്ര വിഡ്ഭേദോ ബാഹ്യാഭ്യന്തരലക്ഷണമ് । കൃഷ്ണസ്ഫോടാവൃതശ്യാമസ്തീവ്രദാഹരുജാജ്വരഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ഇവിടെ രോഗത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വിചിത്രമായ മലപ്രവർത്തിയും, പുറം-ഉൾ ലക്ഷണങ്ങളായ കറുത്ത പുള്ളികൾ, ഇരുണ്ട നിറം, കഠിനമായ ദഹനം, വേദന, പനി എന്നിവയും കാണപ്പെടുന്നു.

പിത്തലിങ്ഗോഽസൃജാ ബാഹ്യേ സ്ത്രീണാമേവ തഥാന്തരമ് । ശസ്ത്രാദ്യൈരഭിഘാതോത്ഥരക്തൈശ്ച രോഗകാരണമ് ॥ ൧,൧൬൦.

പിത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പുറം രക്തസ്രാവത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളിൽ കാണാം; ആയുധം മുതലായവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിക്കുകളിൽ നിന്നുള്ള രക്തം രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

ക്ഷതോത്ഥോ വായുനാ ക്ഷിപ്തഃ സ രക്തഃ പിത്തമീരയന് । പിത്താസൃഗ്ലക്ഷണം കുര്യാദ്വിദ്രധിം ഭൂര്യുപദ്രവമ് ॥ ൧,൧൬൦.

പരിക്കിൽ നിന്നുണ്ടായ രക്തം വായു പ്രകോപിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് പിത്തത്തെ ഉണർത്തി പിത്തവും രക്തവും ചേർന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, പലവിധ ഉപദ്രവങ്ങളോടുകൂടിയ പിണ്ഡം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

തേനോപദ്രവഭേദശ്ച സ്മൃതോഽധിഷ്ഠാനഭേദതഃ । നാഭൌ ഹി ധ്മാതം ചേദ്ബസ്തൌ മൂത്രകൃച്ഛ്രഞ്ചജായതേ ॥ ൧,൧൬൦.

ഉപദ്രവങ്ങൾ ഏത് ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതനുസരിച്ച് വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു; ഉദാഹരണത്തിന്, നാഭിയിലോ മൂത്രാശയത്തിലോ വീക്കം വന്നാൽ മൂത്രം പോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകും.

ശ്വാസപ്രശ്വാസരോധശ്ച പ്ലീഹായാമതിതൃട്പരമ് । ഗലരോധശ്ച ക്ലോമ്നി സ്യാത്സര്വാങ്ഗപ്രരുജാ ഹൃദി ॥ ൧,൧൬൦.

ശ്വാസം എടുക്കാനും വിട്ടുവിടാനും തടസ്സം, പ്ലീഹാരോഗം, അതിയായ ദാഹം, കഴുത്തിൽ തടസ്സം എന്നിവ ക്ലോമയിൽ ഉണ്ടാകുന്നു; ശരീരമൊട്ടാകെയും ഹൃദയത്തിലും വേദന അനുഭവപ്പെടും.

പ്രമോഹസ്തമകഃ കാസൌ ഹൃദയോദ്ധട്ടനന്തഥാ । കുക്ഷിപാര്ശ്വാന്തരേ ചൈവ കുക്ഷൌ ദോഷോപജന്മ ച ॥ ൧,൧൬൦.

പ്രമേഹം, കണ്ണിന് മുമ്പിൽ ഇരുണ്ടത്, ചുമ, ഹൃദയത്തിൽ തിടുക്കം, വയറിന്റെയും വശങ്ങളിലെയും വേദന, കൂടാതെ വയറിൽ ദോഷങ്ങൾ പിറവിയെടുക്കുന്നതും ഉണ്ടാകും.

തഥാ ചേദൂരുസന്ധൌ ച വങ്ക്ഷണേ കടിപൃഷ്ഠയോഃ । പാര്ശ്വയോശ്ച വ്യഥാ പായൌ പവനസ്യ നിരോധനമ് ॥ ൧,൧൬൦.

അതുപോലെ തന്നെ, മുട്ടുകുത്ത്, വങ്ക്ഷണം, കമരം, പുറം, വശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദനയും, ഗുദത്തിൽ വേദനയും വായുവിന്റെ തടസ്സവും ഉണ്ടാകും.

ആമപക്വവിദഗ്ധത്വം തേഷാം ശോഥവദാദിശേത് । നാഭേരൂര്ധ്വമുഖാത്പക്വാത്പ്രദ്രവന്ത്യപരേ ഗുദാത് ॥ ൧,൧൬൦.

ഇവയിൽ കാച്ചാത്തതോ പാകമായതോ പുഴു പിടിച്ചതോ ആയ വീക്കം തിരിച്ചറിയണം; ചിലത് നാഭിയിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് ഒഴുകും, മറ്റൊന്നുകൾ ഗുദം വഴി താഴേക്ക് ഒഴുകും.

ഗുദാസ്തനാഭിജേ വിദ്യാദ്ദോഷക്ലേദോച്ചവിദ്രധൌ । കുരുതേ സ്വാധിഷ്ഠാനസ്യ വിവര്തം സന്നിപാതജഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ഗുദം, മുല, നാഭി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിണ്ഡം ദോഷങ്ങളുടെ ഈർപ്പം മൂലമാണ്; ദോഷങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കലർന്നാൽ അവ അവയുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

പക്വോ ഹി നാഭിവസ്തിസ്ഥോ ഭിന്നോഽന്തര്ബഹിരേവ വാ । പാകശ്ചാന്തഃ പ്രവൃദ്ധസ്യ ക്ഷീണസ്യോപദ്രവാര്ദിതഃ ॥ ൧,൧൬൦.

പാകമായാൽ, നാഭിയിലോ മൂത്രാശയത്തിലോ ഉള്ള പിണ്ഡം ഉള്ളിലോ പുറത്തോ പൊട്ടാം; പിണ്ഡം ക്ഷയിച്ചുപോയാൽ ഉപദ്രവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പാകം ഉള്ളിൽ തന്നെയാണ് നടക്കുന്നത്.

വിദ്രധിശ്ച ഭവേത്തത്ര പാപാനാം പാപയോഷിതാമ് । മൃതേ തു ഗര്ഭഗേ ചൈവ സമ്ഭവേച്ഛ്വയഥര്ഘനഃ ॥ ൧,൧൬൦.

അവിടെ ദുഷ്ട സ്ത്രീകൾക്കും പാപികൾക്കും പിണ്ഡം ഉണ്ടാകുന്നു; ഗർഭം ഗർഭാശയത്തിൽ മരിച്ചാൽ കഠിനമായ വീക്കം ഉണ്ടാകാം.

സ്തനേ സമത്ഥേ ദുഃഖം വാ ബാഹ്യവിദ്രധിലക്ഷണമ് । നാരീണാം സൂക്ഷ്മരക്തത്വാത്കന്യായാന്തു ന ജായതേ ॥ ൧,൧൬൦.

മുലയിൽ വേദന ഉണ്ടാകുകയോ ഇല്ലാതിരിയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് പുറം പിണ്ഡത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്; സ്ത്രീകളിൽ രക്തം സൂക്ഷ്മമായതിനാൽ കന്യകയിൽ ഇത് ഉണ്ടാകാറില്ല.

ക്രുദ്ധോ രുദ്ധഗതിര്വായുഃ ശേഫമൂലകരോ?ഹി സഃ । മുഷ്കവങ്ക്ഷണതഃ പ്രാപ്യ ഫലകോഷാതിവാഹിനീമ് ॥ ൧,൧൬൦.

വായു പ്രകോപിതമാകുകയോ അതിന്റെ ഗതി തടയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ ശിശ്നത്തിന്റെ അടിയിൽ വീക്കം ഉണ്ടാകും; അത് മുഷ്കം, വങ്ക്ഷണം എന്നിവയിലേക്ക് എത്തി, വൃക്കക്കുപ്പായം അതിയായി വീക്കുന്നു.

ആപീഡ്യ ധമനീവൃദ്ധിം കരോതി ഫലകോഷയോഃ । ദോഷോ മേദഃസു തത്രാസ്തേ സവൃദ്ധിഃ സപ്തധാ ഗദഃ ॥ ൧,൧൬൦.

അത് അമർത്തിയാൽ വൃക്കക്കുപ്പായത്തിലെ നാഡികൾ വലുതാകുന്നു; അവിടെയുള്ള ദോഷം മേദസ്സിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്നു, അതിനൊപ്പം വീക്കം ചേർന്ന് ഏഴു തരത്തിൽ രോഗം കാണാം.

മൂത്രന്തയോരപ്യനിലാദ്ബാഹ്യേ വാഭ്യന്തരേ തഥാ । വാതപൂര്ണഃ ഖരസ്പര്ശോ രൂക്ഷോ വാതാച്ച ദാഹകൃത് ॥ ൧,൧൬൦.

വായുവിന്റെ കാരണത്താൽ മൂത്രമാർഗ്ഗത്തിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ, പുറത്തോ ഉള്ളിലോ വീക്കം ഉണ്ടാകാം; അതിൽ വായു നിറഞ്ഞിരിക്കും, സ്പർശിക്കുമ്പോൾ കഠിനവും ഉണങ്ങിയും, വായുവിന്റെ കാരണത്താൽ ദഹനവും ഉണ്ടാകും.

പക്വോദുമ്ബരസങ്കാശഃ പിത്താദ്ദാഹോഷ്മപാകവാന് । കഫാത്തീവ്രോ ഗുരുഃ സ്നിഗ്ധഃ കണ്ഡൂമാന്കഠിനോഽല്പരുക് ॥ ൧,൧൬൦.

പാകമായാൽ, പിത്തം മൂലം അത് ഉത്തളത്തിന്റെ ഫലത്തെപ്പോലെ കാണപ്പെടും; ദഹനം, ചൂട്, പാകം എന്നിവയും ഉണ്ടാകും. കഫം മൂലം അതി ഗുരുതരവും, ഭാരവുമുള്ളതും, മൃദുവും, കുഴലുമുള്ളതും, കഠിനവുമാണ്, വേദന കുറവാണ്.

കൃഷ്ണഃ സ്ഫോടാവൃതഃ പിണ്ഡോം വൃദ്ധിലിങ്ഗശ്ച രക്തതഃ । കഫവന്മേദസാം വൃദ്ധിര്മൃദുതാലഫലോപമഃ ॥ ൧,൧൬൦.

പിണ്ഡം കറുപ്പും, പുള്ളികളാൽ മൂടിയതും, രക്തം മൂലം വളർച്ച കാണിക്കുന്നതുമാണ്; കഫവും മേദസ്സും കൂടുമ്പോൾ, വീക്കം കൂടുകയും, മൃദുവായ ഉത്തളഫലത്തെപ്പോലെ കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

മൂത്രധാരണശീലസ്യ മൂത്രജസ്തത്ര ഗച്ഛതഃ । അലോഭഃ പൂര്ണധൃതിമാന്ക്ഷോഭം യാതി സരന്മൃദു ॥ ൧,൧൬൦.

മൂത്രം പിടിക്കാൻ പതിവുള്ളവർക്ക്, മൂത്രം പുറത്ത് പോകുമ്പോൾ, മനസ്സിലെ ലാഭമില്ലായ്മയും സ്ഥിരതയും തകരാറിലാകും; നേരായ ഒഴുക്ക് കുലുങ്ങിത്തുടങ്ങും.

മൂത്രകൃച്ഛ്രമധസ്താച്ച വലയഃ ഫലകോഷയോഃ । വാതകോപിഭിസഹാരൈഃ ശീതതോയാവഗാഹനൈഃ ॥ ൧,൧൬൦.

മൂത്രം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ താഴെ വൃക്കകളും വൃശ്യങ്ങളും വീർപ്പുണ്ടാകും; വായുവിന്റെ അസ്വസ്ഥതയും തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് പോലുള്ള കാരണങ്ങളും ഇതിന് കൂട്ടായി വരും.

വിണ്മൂത്രധാരണാച്ചൈവ വിഷമാങ്ഗവിചേഷ്ടനൈഃ । ക്ഷോഭിതൈഃ ക്ഷോഭിതൌജാശ്ച ക്ഷീണാന്തര്ദേഹിനോ യദാ ॥ ൧,൧൬൦.

വിസർജനം തടയുകയും, ശരീരഭാഗങ്ങൾ അനിയമിതമായി ചലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ശരീരത്തിനുള്ളിലെ ജീവശക്തികൾ കുലുങ്ങി ക്ഷയിക്കും.

പവനോ വിഗുണീഭൂയ ശോണിതം തദധോനയേത് । കുര്യാത്തത്ക്ഷണസന്ധിസ്ഥോ ഗ്രന്ഥ്യാഭഃ ശ്വയഥുസ്തദാ ॥ ൧,൧൬൦.

വായു അസ്വസ്ഥമായി മാറുമ്പോൾ രക്തം താഴേക്ക് ഓടിക്കും; അപ്പോൾ സംയുക്തങ്ങളിൽ കുരു പോലുള്ള വീക്കം ഉണ്ടാകും.