ഗരുഡപുരാണമ്

സര്ഷപോപമസംസ്ഥാനാ ജിഹ്വാപാകമഹാരുജാ । പുത്രിണീ മഹതീ ചാല്പാ സുസൂക്ഷ്മാ പിഡികാ സ്മൃതാ ॥ ൧,൧൫൯.

കടുകുപോലെയുള്ള രൂപം, നാവിൽ വേദനയും അൾസറും, വലിയതോ ചെറുതോ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമോ ആയ പുണ്ണ് പുത്രിണി എന്നാണു് അറിയപ്പെടുന്നത്.

വിദാരീകന്ദവദ്വൃത്താ കഠിനാ ച വിദാരികാ । വിദ്രധേര്ലക്ഷണൈര്യുക്താ ജ്ഞേയാ വിദ്രധികാ തു സാ ॥ ൧,൧൫൯.

വിദാരിക്കിഴങ്ങുപോലെയുള്ള വട്ടാകാരവും കഠിനതയും, പുണ്ണിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളതാണു് വിദ്രാധിക എന്ന രോഗം.

പുത്രിണീ ച വിദാരീ ച ദുഃ സഹാ ബഹുമേദസഃ । സദ്യഃ പിത്തോല്ബണാസ്ത്വന്യാഃ സമ്ഭവന്ത്യല്പമേദസഃ ॥ ൧,൧൫൯.

പുത്രിണിയും വിദാരിയും സഹിക്കാനാകാത്തതും അധികം കൊഴുപ്പുള്ളവരിൽ കാണപ്പെടുന്നതുമാണ്; മറ്റുള്ളവ, പിത്തം കൂടുതലുള്ളവരിൽ, കുറവ് കൊഴുപ്പുള്ളവരിൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

പിഡികാസ്താ ഭവേയുഃ സ്യാദ്ദോഷോദ്രേകോ യഥായഥമ് । പ്രമേഹേണ വിനാപ്യേതാ ജായന്തേ ദുഷ്ടമേദസഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ദോഷങ്ങൾ ഉയർന്നതനുസരിച്ച് ഈ പുണ്ണുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; പ്രമേഹം ഇല്ലാതിരുന്നാലും ദോഷമുള്ള കൊഴുപ്പിൽ നിന്നു് ഇവ ഉണ്ടാകാം.

താവച്ച നോപലക്ഷ്യന്തേ യാവദ്വര്ണഞ്ച വര്ജിതമ് । ഹാരിദ്രം രക്തവര്ണം വാ മേഹപ്രാഗ്രൂപവര്ജിതമ് ॥ ൧,൧൫൯.

വർണ്ണം മാറാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടില്ല; മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ ആയ നിറം, അല്ലെങ്കിൽ പ്രമേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കുക, ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

യോ മൂത്രയേത തന്മഹേം രക്തപിത്തന്തു തദ്വിദുഃ । സ്വേദോഽങ്ഗഗാന്ധഃ ശിഥിലത്വമങ്ഗേ ശ്യ്യാശനസ്വപ്നസുഖാഭിഷങ്ഗഃ । ഹൃന്നേത്രജിഹ്വാശ്രവണോപദാഹാ ഘനോഗ്രതാ കേശനഖാഭിവൃദ്ധിഃ ॥ ൧,൧൫൯.

അങ്ങനെ മൂത്രം വരുന്നവന് രക്തപിത്തം ഉണ്ടെന്നു് പറയുന്നു; അതിനൊപ്പം അമിതവിയർപ്പ്, ദേഹദുർഗന്ധം, ശരീരഭാഗങ്ങൾ ദുർബലമാകുക, ഉറക്കം, ഭക്ഷണത്തിനും ഉറക്കത്തിനും ആഗ്രഹം, ഹൃദയം, കണ്ണ്, നാവ്, ചെവി എന്നിവയിൽ കഠിനമായ ദഹനം, ഭാരം, മുടിയും നഖവും വളരുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം.

ശീതപ്രിയത്വം ഗലതാലുശോഷോ മാധുര്യ മാസ്യേ കരപാദദാഹഃ । ഭവിഷ്യതോ മേഹഗണസ്യ രൂപം മൂത്രേഽപി ധാവന്തി പിപീലികാശ്ച ॥ ൧,൧൫൯.

തണുപ്പ് ഇഷ്ടപ്പെടൽ, വായ് വരണ്ടുപോകൽ, വായിൽ മധുരം, കൈകാലുകളിൽ കഠിനമായ ദഹനം — ഇവയൊക്കെയാണ് വരാനിരിക്കുന്ന പ്രമേഹത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ; കൂടാതെ മൂത്രത്തിൽ പുഴുക്കൾ എത്തുന്നതും കാണാം.

തൃഷ്ണാ പ്രമേഹേ മധുരം പ്രപിച്ഛം മധ്വാമയേ സ്യാദ്വിവിധോവികാരഃ । സമ്പൂരണാദ്വാ കഫസമ്ഭവഃ സ്യാത്ക്ഷീണേഷു ദോഷേഷ്വനിലാത്മകോ വാ ॥ ൧,൧൫൯.

പ്രമേഹത്തിൽ ദാഹം, വായിൽ മധുരവും ഒട്ടും, പലവിധ രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകും; ശരീരം നിറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ കഫം മൂലമാണ്, ദോഷങ്ങൾ കുറയുമ്പോൾ വാതം മൂലമാണ്.

സമ്പൂര്ണരൂപാഃ കഫപിത്തമേഹാഃ ക്രമേണ യേ വൈ രതിസമ്ഭവാശ്ച । സക്രാമതേ പിത്തകൃതാസ്തു യാപ്യാഃ സാധ്യോഽസ്തി മേഹോ യദി നാസ്തി ദിഷ്ടമ് ॥ ൧,൧൫൯.

കഫവും പിത്തവും മൂലമായ മുഴുവൻ രൂപത്തിലുള്ള പ്രമേഹങ്ങൾ, ക്രമേണ ഉണ്ടാകുന്നതും, ലൈംഗിക പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, പിത്തം മൂലമുള്ളത് ദീർഘകാലം നീളും; വിധിയില്ലെങ്കിൽ പ്രമേഹം സുഖപ്പെടും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬൦ ധന്വന്തരിരുവാച । നിദാനം വിദ്രധേര്വക്ഷ്യേ ഗുല്മസ്യ ശൃണു ശുശ്രുത ! । ഭുക്തൈഃ പര്യുഷിതാത്യുഷ്ണശുഷ്കരൂക്ഷവിദാഹിഭിഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഞാൻ വിദ്രധി എന്ന രോഗത്തിന്റെ കാരണവും, ഗുൽമത്തിന്റെ കാരണവും പറയാം; ശുശ്രുതാ, കേൾക്കൂ! പഴകിയതോ അത്യന്തം ചൂടുള്ളതോ ഉണങ്ങിയതോ കഠിനമായതോ ദഹനം കഠിനമായതോ ആയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്.

ജിഹ്മശയ്യാവിചേഷ്ടാഭിസ്തൈസ്തൈശ്ചാസൃക്പ്രദൂഷണൈഃ । ദുഷ്ടസത്വങ്മാംസമേദോഽസ്ഥിമദാമൃഷ്ടോദരാശ്രയഃ ॥ ൧,൧൬൦.

വക്രമായ കിടക്കയിൽ കിടക്കുക, ശരീരചലനങ്ങൾ തെറ്റുക, രക്തം ദോഷം പ്രാപിക്കുക — ഇതു കൊണ്ടു ദോഷം വന്ന മാംസം, കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, അസ്ഥി എന്നിവ വയറ്റിൽ രോഗത്തിന്റെ ആധാരമാകുന്നു.

യഃ ശോഥോ ബഹിരന്തശ്ച മഹാശൂലോ മഹാരുജഃ । വൃത്തഃ സ്യാദായതോ യോ വാ സ്മൃതോ രോഗഃ സ വിദ്രധിഃ ॥ ൧,൧൬൦.

വെളിയിൽക്കും അകത്തും വേദനയും കഠിനമായ വേദനയും ഉള്ള, വട്ടമോ നീളമുള്ളതോ ആയ വീക്കം — ഇതാണ് വിദ്രധി എന്ന രോഗം.

ദോഷൈഃ പൃഥക്സമുദിതൈഃ ശോണിതേന സ്ത്രതേന ച । വഹതേ തത്ര തത്രാങ്ഗേ ദാരുണേ ഗ്രഥിതോഽസ്ത്രുതഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ദോഷങ്ങളും രക്തവും വേറെയും ചേർന്നും ഉണ്ടാകുന്ന ഈ രോഗം, ശരീരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കഠിനവും കുരുക്കുള്ളതുമായ രൂപത്തിൽ, പുഴ പുറത്തു വരാതെയും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അന്തരാ ദാരുണശ്ചൈവ ഗമ്ഭീരോ ഗുല്മവര്ധനഃ । വല്മീകവത്സമുത്സ്ത്രാവീ ഹ്യഗ്നിമാന്ദ്യഞ്ച ജായതേ ॥ ൧,൧൬൦.

അകത്തായി കഠിനവും ആഴമുള്ളതുമായ ഈ രോഗം, വളരുന്ന ഗുൽമംപോലെയാണ്; വാൽമീകംപോലെ പുഴ പുറത്തു വരികയും അഗ്നിമാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

നാഭിബസ്തിയകൃത്പ്ലീഹക്ലോമഹൃത്കുക്ഷിവങ്ക്ഷണി । ഹൃദയേ വേപമാനേ തു തത്രതത്രാതിതീവ്രരുക് ॥ ൧,൧൬൦.

നാഭി, മൂത്രാശയം, കരൾ, പ്ളീഹ, ഹൃദയം, വയറ്, കക്ഷം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്; ഹൃദയത്തിൽ വന്നാൽ അവിടങ്ങളിൽ കനത്ത വേദനയും വിറയലും അനുഭവപ്പെടും.

ശ്യാമാരുണശിരോത്ഥാനപാകോ വിഷമസംസ്ഥിതിഃ । സംജ്ഞാച്ഛേദഭ്രമാനാഹസ്യന്ദസര്പണശബ്ദവാന് ॥ ൧,൧൬൦.

കറുത്ത ചുവപ്പ് നിറം, തലയിൽ വീക്കം, പാകം അസമമായത്, രൂപം അസമമായത്, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, ഭ്രമം, വയറ് നിറയൽ, പുഴ പുറത്ത് വരൽ, ശരീരത്തിൽ കയറിയുപോകുന്ന പോലെ തോന്നൽ, ശബ്ദം എന്നിവയുമാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ.

രക്തതാമ്രാസിതഃ പിത്താത്തൃണ്മോഹജ്വരദാഹവാന് । ക്ഷിപ്തോത്ഥാനപ്രപാകശ്ച പാണ്ഡുഃ കണ്ഡൂയുതഃ കഫാത് ॥ ൧,൧൬൦.

പിത്തം മൂലം ചുവപ്പോ താമ്രനിറമോ കറുപ്പോ ഉള്ളത്, ഭ്രമവും ജ്വരവും ദഹനവും ഉണ്ടാകുന്നു; പെട്ടെന്ന് വരികയും പെട്ടെന്ന് പാകം വരികയും കഫം മൂലം പാണ്ടു നിറവും കുഴലും ഉണ്ടാകുന്നു.

സംക്ലേശശീതകസ്തമ്ഭജൃമ്ഭാരോചകഗൌരവാഃ । ചിരോത്ഥാനോഽവിപാകശ്ച സംകീര്ണഃ സന്നിപാതജഃ ॥ ൧,൧൬൦.

വ്യാകുലത, തണുപ്പ്, കഠിനത, ഉമ്മയൽ, വിശപ്പില്ലായ്മ, ഭാരത്വം, വൈകിയുള്ള ആരംഭം, ദഹനം ശരിയായി നടക്കാത്തത് — ഇവയെല്ലാം മൂന്നു ദോഷങ്ങളും ഒരുമിച്ച് കലർന്നപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

സാമര്ഥ്യാച്ചാത്ര വിഡ്ഭേദോ ബാഹ്യാഭ്യന്തരലക്ഷണമ് । കൃഷ്ണസ്ഫോടാവൃതശ്യാമസ്തീവ്രദാഹരുജാജ്വരഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ഇവിടെ രോഗത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വിചിത്രമായ മലപ്രവർത്തിയും, പുറം-ഉൾ ലക്ഷണങ്ങളായ കറുത്ത പുള്ളികൾ, ഇരുണ്ട നിറം, കഠിനമായ ദഹനം, വേദന, പനി എന്നിവയും കാണപ്പെടുന്നു.

പിത്തലിങ്ഗോഽസൃജാ ബാഹ്യേ സ്ത്രീണാമേവ തഥാന്തരമ് । ശസ്ത്രാദ്യൈരഭിഘാതോത്ഥരക്തൈശ്ച രോഗകാരണമ് ॥ ൧,൧൬൦.

പിത്തത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പുറം രക്തസ്രാവത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളിൽ കാണാം; ആയുധം മുതലായവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിക്കുകളിൽ നിന്നുള്ള രക്തം രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

ക്ഷതോത്ഥോ വായുനാ ക്ഷിപ്തഃ സ രക്തഃ പിത്തമീരയന് । പിത്താസൃഗ്ലക്ഷണം കുര്യാദ്വിദ്രധിം ഭൂര്യുപദ്രവമ് ॥ ൧,൧൬൦.

പരിക്കിൽ നിന്നുണ്ടായ രക്തം വായു പ്രകോപിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് പിത്തത്തെ ഉണർത്തി പിത്തവും രക്തവും ചേർന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, പലവിധ ഉപദ്രവങ്ങളോടുകൂടിയ പിണ്ഡം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

തേനോപദ്രവഭേദശ്ച സ്മൃതോഽധിഷ്ഠാനഭേദതഃ । നാഭൌ ഹി ധ്മാതം ചേദ്ബസ്തൌ മൂത്രകൃച്ഛ്രഞ്ചജായതേ ॥ ൧,൧൬൦.

ഉപദ്രവങ്ങൾ ഏത് ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതനുസരിച്ച് വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു; ഉദാഹരണത്തിന്, നാഭിയിലോ മൂത്രാശയത്തിലോ വീക്കം വന്നാൽ മൂത്രം പോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകും.

ശ്വാസപ്രശ്വാസരോധശ്ച പ്ലീഹായാമതിതൃട്പരമ് । ഗലരോധശ്ച ക്ലോമ്നി സ്യാത്സര്വാങ്ഗപ്രരുജാ ഹൃദി ॥ ൧,൧൬൦.

ശ്വാസം എടുക്കാനും വിട്ടുവിടാനും തടസ്സം, പ്ലീഹാരോഗം, അതിയായ ദാഹം, കഴുത്തിൽ തടസ്സം എന്നിവ ക്ലോമയിൽ ഉണ്ടാകുന്നു; ശരീരമൊട്ടാകെയും ഹൃദയത്തിലും വേദന അനുഭവപ്പെടും.

പ്രമോഹസ്തമകഃ കാസൌ ഹൃദയോദ്ധട്ടനന്തഥാ । കുക്ഷിപാര്ശ്വാന്തരേ ചൈവ കുക്ഷൌ ദോഷോപജന്മ ച ॥ ൧,൧൬൦.

പ്രമേഹം, കണ്ണിന് മുമ്പിൽ ഇരുണ്ടത്, ചുമ, ഹൃദയത്തിൽ തിടുക്കം, വയറിന്റെയും വശങ്ങളിലെയും വേദന, കൂടാതെ വയറിൽ ദോഷങ്ങൾ പിറവിയെടുക്കുന്നതും ഉണ്ടാകും.

തഥാ ചേദൂരുസന്ധൌ ച വങ്ക്ഷണേ കടിപൃഷ്ഠയോഃ । പാര്ശ്വയോശ്ച വ്യഥാ പായൌ പവനസ്യ നിരോധനമ് ॥ ൧,൧൬൦.

അതുപോലെ തന്നെ, മുട്ടുകുത്ത്, വങ്ക്ഷണം, കമരം, പുറം, വശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദനയും, ഗുദത്തിൽ വേദനയും വായുവിന്റെ തടസ്സവും ഉണ്ടാകും.

ആമപക്വവിദഗ്ധത്വം തേഷാം ശോഥവദാദിശേത് । നാഭേരൂര്ധ്വമുഖാത്പക്വാത്പ്രദ്രവന്ത്യപരേ ഗുദാത് ॥ ൧,൧൬൦.

ഇവയിൽ കാച്ചാത്തതോ പാകമായതോ പുഴു പിടിച്ചതോ ആയ വീക്കം തിരിച്ചറിയണം; ചിലത് നാഭിയിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് ഒഴുകും, മറ്റൊന്നുകൾ ഗുദം വഴി താഴേക്ക് ഒഴുകും.

ഗുദാസ്തനാഭിജേ വിദ്യാദ്ദോഷക്ലേദോച്ചവിദ്രധൌ । കുരുതേ സ്വാധിഷ്ഠാനസ്യ വിവര്തം സന്നിപാതജഃ ॥ ൧,൧൬൦.

ഗുദം, മുല, നാഭി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിണ്ഡം ദോഷങ്ങളുടെ ഈർപ്പം മൂലമാണ്; ദോഷങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കലർന്നാൽ അവ അവയുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

പക്വോ ഹി നാഭിവസ്തിസ്ഥോ ഭിന്നോഽന്തര്ബഹിരേവ വാ । പാകശ്ചാന്തഃ പ്രവൃദ്ധസ്യ ക്ഷീണസ്യോപദ്രവാര്ദിതഃ ॥ ൧,൧൬൦.

പാകമായാൽ, നാഭിയിലോ മൂത്രാശയത്തിലോ ഉള്ള പിണ്ഡം ഉള്ളിലോ പുറത്തോ പൊട്ടാം; പിണ്ഡം ക്ഷയിച്ചുപോയാൽ ഉപദ്രവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പാകം ഉള്ളിൽ തന്നെയാണ് നടക്കുന്നത്.

വിദ്രധിശ്ച ഭവേത്തത്ര പാപാനാം പാപയോഷിതാമ് । മൃതേ തു ഗര്ഭഗേ ചൈവ സമ്ഭവേച്ഛ്വയഥര്ഘനഃ ॥ ൧,൧൬൦.

അവിടെ ദുഷ്ട സ്ത്രീകൾക്കും പാപികൾക്കും പിണ്ഡം ഉണ്ടാകുന്നു; ഗർഭം ഗർഭാശയത്തിൽ മരിച്ചാൽ കഠിനമായ വീക്കം ഉണ്ടാകാം.